Η αναβάθμιση των ελληνικών πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων είναι το πρώτο, θεμελιώδες βήμα, που πρέπει να κάνει η Ελλάδα, αν θέλει να πρωταγωνιστήσει στον τομέα της έρευνας, της καινοτομίας και της βιοτεχνολογίας, σύμφωνα με τον Στέλιο Παπαδόπουλο.

Πρόεδρος της Biogen την τελευταία οκταετία (λήγει η θητεία του τον Ιούνιο), εμπνευστής αρκετών ακόμα εταιρειών, όπως η Exelixis, και ένας από τους πρωτοπόρους που ένωσαν την επιστήμη που υπηρετεί με την αγορά και τα κεφάλαια, ο Στέλιος Παπαδόπουλος θεωρείται ως ένας από τους πιο επιδραστικούς ανθρώπους στον κλάδο της φαρμακευτικής και της βιοτεχνολογίας. Τον συναντήσαμε, έστω και διαδικτυακά, λίγες ημέρες μετά την ομιλία του στο 8^ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, στην ενότητα που είχε ως αντικείμενο την επανάσταση που συντελείται στον τομέα των βιοεπιστημών.

«Για κάθε χώρα που θέλει να καινοτομήσει, το πρώτο, θεμελιώδες βήμα είναι η δημιουργία της βάσης. Ενός πυρήνα πολύ καλών επιστημόνων. Αυτό είναι η αρχή των πάντων. Κατά συνέπεια, τα ελληνικά πανεπιστήμια πρέπει να αναβαθμιστούν αν θέλει η Ελλάδα να πρωταγωνιστήσει στον φαρμακευτικό κλάδο, έτσι ώστε να προσελκύσουν ταλέντο και χρηματοδότηση για έρευνα» τόνισε στη συζήτησή μας ο κ. Παπαδόπουλος.

Ο εκσυγχρονισμός πανεπιστημίων, η αξιοκρατία στο μοίρασμα των κονδυλίων αποτελούν τη «μαγιά» για τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος βιοτεχνολογίας, το οποίο όμως θα χρειαστεί ένα διάστημα αρκετών ετών για να αρχίσει να αποδίδει καρπούς. «Θα χρειαστούν τουλάχιστον 5-10 χρόνια για να εμφανιστούν οι πρώτοι πυρήνες σπουδαίων επιστημόνων που πραγματοποιούν την έρευνά τους στα ελληνικά πανεπιστήμια και που αυτή η έρευνα θα θέσει τις επιστημονικές βάσεις για την ανακάλυψη φαρμάκων για συγκεκριμένες ασθένειες» τόνισε, με τη συσσωρευμένη εμπειρία δεκαετιών που έχει από τις ΗΠΑ. Για να προσθέσει αμέσως μετά ότι η συγκρότηση αυτών των πρώτων ικανών ομάδων είναι ικανή να προσελκύσει διεθνή επενδυτικά κεφάλαια για τις ενδεχόμενες εταιρείες που θα στηθούν με βάση τις επιστημονικές ανακαλύψεις.

Η αμερικανική υπεροχή στη βιοτεχνολογία

Η ακαδημαϊκή αριστεία των αμερικανικών πανεπιστημίων είναι για τον κ. Παπαδόπουλο και ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ κυριαρχούν στο πεδίο της βιοτεχνολογίας. «Στις ΗΠΑ υπάρχει πολύ περισσότερη ακαδημαϊκή αριστεία σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη χώρα του κόσμου. Σε απόλυτους αριθμούς. Σίγουρα υπάρχουν και στην Ευρώπη μερικά κορυφαία ιδρύματα, αλλά δεν είναι τόσα πολλά. Μια ματιά στη λίστα με τα κορυφαία ερευνητικά ιδρύματα παγκοσμίως είναι αρκετή για να αντιληφθείς άμεσα ποια είναι εκείνα που υπερέχουν και μάλιστα με πολύ μεγάλη διαφορά από τα υπόλοιπα».

Δεν είναι όμως ο μόνος λόγος. Εξίσου σημαντική παράμετρος αυτής της υπεροχής είναι σύμφωνα με τον ίδιο η κουλτούρα του επενδυτικού ρίσκου που είναι διάχυτη στην Αμερική. «Οι επενδυτές αντιλαμβάνονται ότι αν έχουν την πρόθεση να τοποθετήσουν κεφάλαια σε μια μεγαλόπνοη ιδέα αρκετά πράγματα μπορεί να πάνε λάθος στην πορεία. Όμως, γνωρίζουν επίσης ότι αν καταφέρουν και πετύχουν τα κεφάλαια θα επιστραφούν πολλαπλάσια πίσω» δήλωσε.

Μια τέτοια επένδυση υψηλού ρίσκου είναι η τοποθέτηση κεφαλαίων στην έρευνα για την καταπολέμηση ασθενειών για τις οποίες δεν υπάρχει θεραπεία. Τις πιεστικές ανάγκες στο χώρο της υγείας ή unmet medical needs, όπως είναι ο διεθνής όρος. Το αλτσχάιμερ, στην έρευνα για το οποίο εστίασε η Biogen πριν από αρκετά χρόνια , είναι μια τέτοια πιεστική ανάγκη. «Μόλις πρόσφατα η έρευνα αυτή άρχισε να αποδίδει, όμως στο διάστημα αυτό των δεκαπέντε ετών έχουν δαπανηθεί δισεκατομμύρια στην έρευνα, στον εξοπλισμό, στις υποδομές» μας πληροφόρησε ο κ. Παπαδόπουλος.

Οι λόγοι για την εκρηκτική πρόοδο στα φάρμακα και τα εμβόλια

Ρωτήσαμε τον κ. Παπαδόπουλο για τη σημαντική πρόοδο που -τουλάχιστον εμείς ως εξωτερικοί παρατηρητές- βλέπουμε να συντελείται στο πεδίο των φαρμάκων και των εμβολίων και τον ρωτήσαμε τους λόγους. Μια εύκολη απάντηση, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι η εμφάνιση της Covid και η ανάπτυξη του εμβολίου σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα ευαισθητοποίησε το κοινό για την πρόοδο που συντελείται. «Η ανάπτυξη ενός εμβολίου για μια ασθένεια σε μόλις οκτώ μήνες είναι μια εξέλιξη χωρίς προηγούμενο στον επιστημονικό μας πεδίο» μας αναφέρει. «Εξέπληξε ακόμα και την επιστημονική κοινότητα», πρόσθεσε. «Ακόμα και εγώ, τον Απρίλιο του 2020 αμφισβήτησα την προοπτική εμφάνισης και κυκλοφορίας ενός εμβολίου στο τέλος της ίδιας χρονιάς. Έκανα λάθος, τα κατάφεραν».

Όμως, τα θεμέλια για αυτές τις εντυπωσιακές εξελίξεις έχουν μπει αρκετά χρόνια πριν. «Η αλλαγή του mindset των επιστημόνων, η μετάφραση της ακαδημαϊκής μελέτης τους σε ένα χρήσιμο, φαρμακευτικό προϊόν» έχει ιδιαίτερη αξία σύμφωνα με τον ίδιο. «Όλο και περισσότεροι επιστήμονες στρέφονται τα τελευταία χρόνια στην καταχώριση κάποιας πατέντας ή στην έρευνα για ένα φάρμακο, που θα μπορούσαν να αναπτύξουν». Εδώ έρχεται να κουμπώσει ένας ακόμα παράγοντας, όπως παρατήρησε ο κ. Παπαδόπουλος. «Η αφθονία κεφαλαίων. Επενδύονται σημαντικά κεφάλαια στον κλάδο και σε ιδέες. Πολλές αποτυγχάνουν, αλλά κάθε τόσο θα υπάρξουν 2-3 ιδέες που φέρνουν αποτελέσματα και κάνουν τη μεγάλη διαφορά».

“Οταν στο μέλλον διαλυθεί το συναισθηματικό σύννεφο που καλύπτει την πανδημία, αυτή η εποχή θα ανακαλείται ως μια ανεπανάληπτη περίπτωση ευφυίας και δέσμευσης που έσωσε εκατομμύρια ζωές ανθρώπων σε όλο τον κόσμο”

Στέλιος Παπαδόπουλος

Τα συμπεράσματα που άφησε η πανδημία

Η συνάντησή μας με τον κ. Παπαδόπουλο συνέπεσε χρονικά με την ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για το τέλος της πανδημίας. Ήταν λογικό λοιπόν η συζήτησή μας να κατευθυνθεί και προς τα εκεί, ζητώντας του τα δικά του συμπεράσματα. Ξεκίνησε την αναφορά του με μια ωδή στην επιστήμη που υπηρετεί. «Είμαι περήφανος που ανήκω σε ένα κλάδο που έδρασε με τέτοια δέσμευση στο στόχο, με τόση δημιουργικότητα. Με τόσο μεγάλη συνεργασία μεταξύ των εταιρειών. Όταν στο μέλλον διαλυθεί το συναισθηματικό σύννεφο που καλύπτει την πανδημία, αυτή η εποχή θα ανακαλείται ως μια ανεπανάληπτη περίπτωση ευφυίας και δέσμευσης που έσωσε εκατομμύρια ζωές ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Νιώθω ειλικρινά υπερήφανος που ανήκω σε αυτήν την επιστημονική κοινότητα, που είμαι και εγώ ένα μέλος των εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων αυτής της βιομηχανίας» ήταν τα ακριβή λόγια του κ. Παπαδόπουλου.

Όμως τα συμπεράσματά του είναι μάλλον γλυκόπικρα, δηλώνοντας ταυτόχρονα έκπληκτος και αποκαρδιωμένος για το μέγεθος της παραπληροφόρησης για τον ιό και τα εμβόλια. «Με τρόμαξαν οι ανοησίες που οδήγησαν πολλούς ανθρώπους στην απόφαση να μην εμβολιαστούν και να χαθούν χιλιάδες ανθρώπινες ζωές» μας ανέφερε, προσθέτοντας ότι η επιστημονική κοινότητα πρέπει να βρει ένα τρόπο να σταματήσει αυτήν την -ολέθρια πολλές φορές- παραπληροφόρηση.

Για να συνεχίσει: «ένιωσα ότι παλέψαμε πραγματικά για να εξηγήσουμε, για να δώσουμε τα πιο έγκυρα στοιχεία. Ίσως είναι ένα πρόβλημα ευρύτερα πολιτιστικό και εκπαιδευτικό». «Ίσως η επιστημονική κοινότητα πρέπει να βγει και να εκπαιδεύσει περισσότερο το κοινό στις βασικές αρχές της επιστήμης, ακόμα και στο ρίσκο των παρενεργειών, που είναι κανόνας στη φαρμακευτική επιστήμη» κατέληξε.

Οι μελλοντικοί θρίαμβοι της επιστήμης

Από την ανάκληση του πρόσφατος παρελθόντος η συζήτησή μας μετακινήθηκε στις εκτιμήσεις του για το μέλλον και τους «θριάμβους» της επιστήμης, όπως ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει στο παρελθόν τις επιστημονικές ανακαλύψεις που αναμένεται να δούμε τα επόμενα χρόνια.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στην επόμενη πενταετία η φαρμακευτική βιομηχανία θα εστιάσει στο αλτσχάιμερ. Ήδη έχουν εγκριθεί δύο σκευάσματα, και πιθανώς ένα ακόμα πολύ σύντομα. Υπάρχει πλέον ένα κλίμα βεβαιότητας ότι αυτές οι νέες προσεγγίσεις της επιστημονικής κοινότητας θα καρποφορήσουν», αποτέλεσμα και των μεγάλων επενδύσεων που θα γίνουν στο συγκεκριμένο πεδίο. «Θα δούμε πολλές και διαφορετικές ιδέες για την καταπολέμηση του αλτσχάιμερ να προσελκύουν σημαντικά κεφάλαια, αφού και ο αριθμός των ασθενών σε όλο τον κόσμο είναι πολύ μεγάλος» εκτιμά, για να συνεχίσει ότι «η κατάληξη αυτής της δραστηριότητας θα είναι νέα, πιο αποτελεσματικά φάρμακα, με λιγότερες παρενέργειες».

Ένα άλλο πεδίο στο οποίο ο κ. Παπαδόπουλος εκτιμά ότι θα δούμε συναρπαστικές εξελίξεις είναι οι ψυχικές διαταραχές. «Ένα τεράστιο πρόβλημα», το οποίο η επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να αποκωδικοποιήσει. «Να εντοπίσει τις αιτίες αυτών των διαταραχών σε γενετικό επίπεδο», όμως η εκτίμησή του είναι ότι στις αμέσως επόμενες δεκαετίες θα καταφέρουμε να τις κατανοήσουμε καλύτερα.

«Πριν από μερικές δεκαετίες είχαμε το ίδιο πρόβλημα με τον καρκίνο, όμως σήμερα έχουμε καταφέρει σημαντικά αποτελέσματα. Κάτι αντίστοιχο θα συμβεί και στο πεδίο των ψυχικών διαταραχών και κατ’ επέκταση στην ανάπτυξη καλύτερων φαρμάκων» κατέληξε ο κ. Παπαδόπουλος.

Ο κ. Παπαδόπουλος το καλοκαίρι θα αποχωρήσει από τη θέση του προέδρου του ΔΣ της Biogen. Η αποχώρησή του από τη συγκεκριμένη θέση δεν σηματοδοτεί και την ολοκλήρωση της δραστηριότητάς του στον κλάδο, τον οποίο έτσι και αλλιώς υπηρετεί μέσω της Exelixis, την οποία ίδρυσε το 1994. Γνωρίζει ήδη, όπως μας ανέφερε, πως θα καλύψει το κενό των ωρών, παραμένοντας ενεργός και εκεί που είναι η δράση.

«Αν θέλω να παραμείνω ενεργός σε αυτόν τον κλάδο πρέπει να παραμείνω στις ΗΠΑ, στα κέντρα των εξελίξεων, όπως η Βοστόνη ή η Νέα Υόρκη».

* Ευχαριστούμε το περιοδικό Οικονομική Επιθεώρηση για την παραχώρηση των φωτογραφιών

The post <strong>Στέλιος Παπαδόπουλος: απαραίτητες οι δομικές αλλαγές για να δημιουργήσει η Ελλάδα το δικό της οικοσύστημα βιοτεχνολογίας</strong> appeared first on 2045.gr.

Ο Αμερικανός R. Buckminster Fuller ήταν διακεκριμένος αρχιτέκτονας, θεωρητικός συστημάτων οργάνωσης, συγγραφέας, εφευρέτης και μελλοντολόγος! Άφησε μαζί με το έργο του τη φράση-αίνιγμα «Η ανθρωπότητα δημιουργεί και αποκτά όλες τις κατάλληλες τεχνολογίες, για τους λάθος λόγους».

Ο Albert Einstein που ενσάρκωσε το πνεύμα καινοτομίας και αδιάκοπης έρευνας, ανάμεσα στα πολλά αποφθέγματα που μας άφησε, μας έκανε να ελπίζουμε …πως «Το ανθρώπινο πνεύμα πρέπει να επιβληθεί επί της τεχνολογίας», αλλά στο τέλος …είπε και αυτός «Είναι πια σαφές πως η τεχνολογία ξεπερνά την ανθρωπότητα».

“This is the whole point of technology: it creates an appetite for immortality on the one hand, but it threatens universal extinction on the other. Technology is lust removed from nature” – Don DeLillo

Κανείς τους δεν θα μπορούσε να περιγράψει αυτό που συνέβη τα τελευταία 12 χρόνια! Θα έμεναν με το στόμα ανοιχτό και ίσως θα τρόμαζαν με την εξέλιξη και τις προκλήσεις που επιφέρει.

Ένα γρήγορο 12ετές ταξίδι στο χρόνο – Καθίστε αναπαυτικά

Από το 2008, αν παρατηρήσετε προσεκτικά, συμβαίνει μια έκρηξη τεχνολογικής εξέλιξης που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει καν τον επόμενο σταθμό της, μιας και βασικό της στοιχείο είναι η συνεχής, διασυνοριακή, παγκόσμια συνεργασία κυβερνήσεων, φορέων, επιχειρήσεων και καινοτόμων προσωπικοτήτων. Οι ρυθμοί φοβίζουν και δημιουργούν μεγάλες αλλαγές.

Το κοινό χωρισμένο σε ηλικίες και βαθμό αποδοχής, άλλοτε πανηγυρίζει, άλλοτε φοβάται, και κάποιοι σηκώνουν τα θρησκευτικά τους λάβαρα, για να ξορκίσουν αυτό που δεν γυρίζει πίσω. Από το 2008 παρουσιάστηκαν τεράστιας σημασίας τεχνολογικοί δρόμοι, που σκοπεύουν να βελτιώσουν τη ζωή μας σε όλες τις εκφάνσεις της. Αν είναι όλα ρόδινα; Οχι, απαιτείται μεγάλη ευθύνη, ρυθμιστικά πλαίσια, και νέοι κανόνες. Αρκεί να διαβάσετε το άρθρο 2045 για τη νομική προσωπικότητα των ρομπότ και να αναλογιστείτε.

Νο1: Pervasive computing

Η πρώτη φορά που ακούστηκε ο όρος ήταν το 1993 στο Olivetti Research Laboratory του Cambridge. Τότε παρουσιάστηκε το Active Badge, ένα μικροσκοπικό “clip-on computer” (στο μέγεθος μιας κάρτας εισόδου σε κτίριο) που έβρισκε τη θέση των ανθρώπων μέσα στο κτίριο, αλλά και κάθε αντικειμένου που ήταν συνδεδεμένο κοντά.

Σε αντίθεση με τον κλασικό προγραμματισμό το pervasive computing (ή ubiquitous computing), γίνεται σε οποιαδήποτε συσκευή (laptop, smartphone, wearable device, έξυπνοι αισθητήρες), οποιαδήποτε στιγμή ή σημείο (πχ. ένας άνθρωπος να κινεί το αυτοκίνητό του από μακριά, ή ένα Bluetooth device δίνει εντολές σε άλλη συσκευή, ή το Apple Watch ειδοποιεί και επιτρέπει μια εισερχόμενη κλήση). Εμπλέκονται τεχνολογίες ασύρματης επικοινωνίας και δικτύωσης, κινητές συσκευές, ενσωματωμένα συστήματα, φορητούς υπολογιστές, ετικέτες ραδιοσυχνοτήτων (RFID), λογισμικό, διαδίκτυο, αναγνώριση φωνής και τεχνητή νοημοσύνη (AI).

Γιατί είναι σημαντική εξέλιξη; Η εισαγωγή και προγραμματισμός μικροεπεξεργαστών σε κάθε συσκευή επιτρέπει να δημιουργούνται δίκτυα που επικοινωνούν, κάνοντας απλότερη και γρηγορότερη τη ζωή μας. Τα δίκτυα είναι ικανά να συλλέγουν, να επεξεργάζονται και να επικοινωνούν δεδομένα, να προσαρμόζονται στη δραστηριότητα των ανθρώπων και στην ουσία, να κατανοούν το περιβάλλον και να βελτιώνουν την ανθρώπινη εμπειρία και ποιότητα ζωής.

Νο2: Cloud

Στο Cloud (υπολογιστικό σύννεφο) αποθηκεύονται πλέον απίστευτοι όγκοι δεδομένων, που είναι κρίσιμοι και προσβάσιμοι σε όλους τους πολίτες που χρησιμοποιούν επικοινωνίες, αλλά και από τις επιχειρήσεις που δίνουν υπηρεσίες κάθε στιγμή, κάθε μέρα, κάθε μήνα (και για αυτό εξαρτώμαστε από τη λειτουργία του internet). Τα ονόματα Azure, Google cloud, Amazon services μπήκαν στη ζωή των επιχειρήσεων και την καθημερινότητα των δεδομένων μας (big data).

Τον Απρίλιο 2020 η Google λάνσαρε το δικό της Cloud Healthcare API ανοιχτό στο παγκόσμιο κοινό, που επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ εφαρμογών υγείας που χτίζονται στο Google Cloud. ‘Αρα οι οργανισμοί που χρησιμοποιούν το API θα αναλύουν σύνθετα δεδομένα (Dataflow), θα έχουν analytics (BigQuery), θα εφαρμόζουν machine learning (AI Platform), ενώ το API θα προστατεύει τα προσωπικά δεδομένα με πρωτόκολλα ασφαλείας.

Γιατί είναι σημαντική εξέλιξη; Η χρήση του cloud μειώνει κόστη, αυξάνει παραγωγικότητα, δημιουργεί ποιότητα πρόσβασης και εξυπηρέτησης 24/7, ενώ διεθνοποιεί οτιδήποτε ψηφιακό πολύ πιο εύκολα. Το πιο σημαντικό είναι πως επιτρέπει γρηγορότερη διεθνή διατομεακή συνεργασία. Είναι ο χώρος που τόσο γρήγορα συνδέθηκε και συνεργάστηκε η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα για να αντιμετωπίσει την πανδημία. Είναι ο χώρος που «πηγαίνουμε» όλοι εμείς για τηλεδιασκέψεις, ψυχαγωγία, και οικονομικές συναλλαγές.

Νο3: Wireless mesh networks

Συχνά ακούμε τα ονόματα TP-LINK, Routers, δίκτυο WiFi, Google Nest Wifi και Apple airport. Είναι τα  Wireless Mesh Networks (WMSN) που δημιουργούμε εμείς οι ίδιοι, δηλαδή κάθε ασύρματο δίκτυο επικοινωνιών που δημιουργούμε στο σπίτι, το γραφείο, στο αεροδρόμιο, ή σε ένα cafe συνδέοντας ραδιοκόμβους σε μορφή πλέγματος.

Σε αυτά τα δίκτυα χρησιμοποιούμε τα laptop, κινητά, routers και άλλες ασύρματες συσκευές και επεκτείνεται η πρόσβασηή μας στα κύρια δίκτυα της χώρας (σταθερά ή ασύρματα). Η Ericsson παρουσίασε το 2013 ένα small cell, το ανανέωσε το 2016 και σήμερα το Ericsson 5G radio Dot, στο μέγεθος μιας παλάμης, επιτρέπει την παράλληλη σύνδεση των θεατών ενός σταδίου ή την κάλυψη ενός ουρανοξύστη, ή αν έχεις 8 τέτοια, την κάλυψη 5.000 τετραγωνικών μέτρων!

Γιατί είναι σημαντική εξέλιξη; Απελευθέρωσαν την επικοινωνία όλων, παντού και πάντα. Επιτρέπουν emergency services να φτάσουν σε όλους. Επιτρέπει στα νέα παιδιά να χτίζουν την επιχείρησή τους από ένα cafe, ή στην πολυμελή οικογένεια να διαχειριστεί πολλές συσκευές στο σπίτι. Κάνουν τα public WiFi spots βοηθούς για κάθε άνθρωπο. Καλύτερη κάλυψη δικτύου. Μείωση των περιοχών κακής σύνδεσης. Καλύτερη διαχείριση πόρων κινητών συσκευών. Πανεύκολη τοποθέτηση και χρήση. Βέβαια, έχουμε θέματα ταχύτητας, αλλά κανένα δίκτυο δεν είναι ποτέ 100% τέλειο.

Νο4: Βιοτεχνολογία

Κάθε μέρα μια παγκόσμια ανακάλυψη συμβαίνει με τη βοήθεια της βιοτεχνολογίας. Η σύγκλιση επιστημών, ερευνητικών κέντρων και πρωτοποριακών λύσεων σύγχρονης βιοτεχνολογίας φέρνει στον κόσμο πρωτοποριακά προϊόντα και λύσεις για την καταπολέμηση των εξουθενωτικών και σπάνιων ασθενειών, τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, τη δυνατότητα σίτισης φτωχών πληθυσμών, τη χρήση καθαρότερης ενέργειας και την ασφαλέστερη, καθαρότερη βιομηχανική διαδικασία παραγωγής.

Γιατί είναι σημαντική εξέλιξη; Η βιοτεχνολογία είναι πιο σημαντική για την υγεία, την ιατρική, αλλά και στην παραγωγή νέων προϊόντων καλλιέργειας και διατροφής. Μέσω της γενετικής μηχανικής οι επιστήμονες κατάφεραν να δημιουργήσουν νέα φάρμακα, συμπεριλαμβανομένης της ιντερφερόνης για καρκινοπαθείς και της συνθετικής ινσουλίνης, μεταξύ άλλων. Ισως δεν το νιώθουμε στην καθημερινότητά μας, αλλά έρχεται ένας συναρπαστικός κόσμος, εφόσον απαντηθούν χρόνια προβλήματα ασθενειών και καλών παραγωγικών προτύπων.

Νο5: 3D printing

Η πρώτη εκτύπωση 3D έγινε τη δεκαετία του 1980 με ένα μικρό ποτήρι. Σήμερα «τυπώνονται» προσθετικά μέλη σώματος, σπίτια, όπλα, ανταλλακτικά αυτοκινήτων, εργαλεία, αθλητικά παπούτσια, ακόμη και ζύμη μπισκότων! Ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις συνειδητοποιούν τις προοπτικές, ενώ οι άνθρωποι εκτυπώνουν αντικείμενα για διάφορες χρήσεις, από τις κατασκευές και τις ιατρικές συσκευές, μέχρι βαζάκια και αντικείμενα για διασκέδαση.

Γιατί είναι σημαντική εξέλιξη; Αρκεί ένα ευέλικτο design, ένα ψηφιακό αρχείο και ο 3D printer για να παραχθεί οποιοδήποτε αντικείμενο. Ευκολία χρήσης. Προσβάσιμη τεχνολογία από μικρή οικοτεχνία έως τη μεγάλη πολυεθνική. Γρήγορη παραγωγή πρότυπων και πατεντών. Τυπώνεις ό,τι και όσο χρειάζεται. Σκληρά και μαλακά αντικείμενα. Απίστευτη ταχύτητα. Μείωση κόστους παραγωγής. Περίπου 80% μείωση απορριμμάτων και βιομηχανικών χημικών με θετικό αποτύπωμα στο Περιβάλλον.

Νο6: Machine learning

Το Machine learning είναι ένα μεγάλο concept και πεδίο τεχνητής νοημοσύνης (AI), όπου ένα πρόγραμμα υπολογιστή μπορεί να μαθαίνει από την επανάληψη μιας δράσης και να προσαρμόζεται σε νέα δεδομένα χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Χρησιμοποιείται από τις μηχανές αναζήτησης στο Διαδίκτυο, στα φίλτρα email για το σταμάτημα ανεπιθύμητων μηνυμάτων, στο τραπεζικό λογισμικό για τον εντοπισμό ασυνήθιστων συναλλαγών και πάρα πολλές εφαρμογές στα τηλέφωνά μας, όπως η αναγνώριση φωνής (βλ. Amazon Alexa).

Τα έξυπνα συστήματα που βασίζονται σε αλγόριθμους μηχανικής μάθησης έχουν τη δυνατότητα να μάθουν από προηγούμενη εμπειρία ή τα ιστορικά δεδομένα. Τα δεδομένα καταγράφονται, «διαβάζονται» και χρησιμοποιούνται την επόμενη φορά με αναρίθμητα παραδείγματα, στην ιατρική διάγνωση, την επεξεργασία εικόνας, στην πρόβλεψη καιρού, στην ταξινόμηση μεγάλων δεδομένων.

Γιατί είναι σημαντική εξέλιξη; Εκεί που χρειαζόμασταν χιλιάδες φύλλα ανάλυσης και διχογνωμία ανθρώπων με μεγάλες καθυστερήσεις, τώρα συμβαίνει αυτοματοποιημένα μια διαρκής βελτίωση στην εξυπηρέτηση παγκόσμιων κοινών επιχειρήσεων και κρατικών οργανισμών. Οι μηχανές μαθαίνουν από εμάς και επαναλαμβάνουν τις διαδικασίες και προτιμήσεις μας. Καταγράφονται τάσεις συμπεριφοράς μας και ενεργοποιούν υπηρεσίες σε μία ατελείωτη σειρά συσκευών που μας εξυπηρετούν. Μειώνονται χρόνοι, καλυτερεύει η εξυπηρέτηση και έχουμε περισσότερες και γρηγορότερες λύσεις στο χέρι μας.

Νο7: Ρομποτική

Η ρομποτική είναι ένα διεπιστημονικό πεδίο που ενσωματώνει την επιστήμη των υπολογιστών και τη μηχανική και περιλαμβάνει το σχεδιασμό, την κατασκευή, τη λειτουργία και χρήση ρομπότ σε παραγωγικές και βιομηχανικές διαδικασίες. Τα πρώτα ρομπότ (σαν μηχανικά χέρια) έκαναν την εμφάνισή τους στην αυτοκινητοβιομηχανία αυξάνοντας τη ταχύτητα και την ποιότητα των γραμμών παραγωγής.

Η Ευρώπη ξεκινά από μια ισχυρή θέση στη ρομποτική, έχοντας το 32% της παγκόσμιας χρήσης της  βιομηχανικής ρομποτικής, ενώ στα ρομπότ επαγγελματικών υπηρεσιών οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές παράγουν το 63% των μη-στρατιωτικών ρομπότ.

Γιατί είναι σημαντική εξέλιξη; Η τεχνολογία ρομποτικής έχει τη δυνατότητα να μεταμορφώσει θετικά εργασιακές και παραγωγικές πρακτικές, να αυξήσει την απόδοση και τα επίπεδα ασφάλειας και να προσφέρει βελτιωμένα επίπεδα υπηρεσιών. Από τον τομέα των βιομηχανικών ρομπότ -που ήταν και εξακολουθεί να είναι η ραχοκοκαλιά της αυτοματοποίησης- έως τα ρομπότ επαγγελματικής εξυπηρέτησης στη γεωργία, την εφοδιαστική αλυσίδα, βελτιώνονται η παραγωγικότητα, η δημόσια ασφάλεια και η υγεία. Στη μετάβαση αυτή δημιουργείται ένα σοβαρό κοινωνικό ζήτημα ανεργίας σε θέσεις και είδη εργασίας χαμηλής εξειδίκευσης, που οι κυβερνήσεις προσπαθούν κάπως να αντιμετωπίσουν με προγράμματα μετακίνησης και μετεκπαίδευσης.

Νο8: 5G και Ιnternet of Things (IoT)

Στο 2045 έχουμε αναλύσει τα οφέλη του 5G στην Ελλάδα. H τεχνολογία 5G θα διαδραματίζει βασικό ρόλο στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και στη μείωση των επιπτώσεών της σε όλες τις βιομηχανίες και την κοινωνία. Οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι και οι προμηθευτές τους θα μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έως και 10 φορές. Η GSM Association με το report The Enablement Effect βάζει δεσμευτικές αρχές, ώστε να μειωθεί η ενεργειακή κατανάλωση και απόδοση. Και αυτή η δέσμευση αφορά 750 τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, που είναι μέλη GSMA, και 400 εταιρίες που είναι associate members μιας και η ενεργειακή αποδοτικότητα και οι στρατηγικές ψηφιοποίησης απαιτούν αυξημένη διατομεακή συνεργασία.

Ας μην πούμε ξανά για την ταχύτητα και την εμπειρία. Το πιο σημαντικό είναι όμως πως το 5G θα απελευθερώσει πολλά μικρά δίκτυα επικοινωνίας και θα διασυνδέσει εκατομμύρια συσκευές (Internet of Things), που σήμερα δεν μπορούν να λειτουργήσουν σωστά στα υπάρχοντα δίκτυα. Δίκτυα που θα σώζουν ζωές στους δρόμους, ηλεκτρικά δίκτυα που έξυπνα θα ρυθμίζουν την ποσότητα κατανάλωσης, και έξυπνες λειτουργίες πόλεων.

Γιατί είναι σημαντική εξέλιξη; Αφορά τον αγρότη, τον παραγωγό, τον επιχειρηματία, τη βιομηχανία. 5G και IoT μαζί θα αυξήσουν τους αυτοματισμούς και την αδιάκοπη επικοινωνία μεταξύ συσκευών, έξυπνων αισθητήρων και μικρών δικτύων (επίσης γνωστή ως M2M – μηχανή προς μηχανή). Ο γεωργός θα ξέρει πότε να ποτίσει, ο οινοπαραγωγός τι συμβαίνει στο κτήμα του, ο δημόσιος υπάλληλος ποια λακκούβα δρόμου κλείνει και ο γιατρός πως να κάνει απομακρυσμένη εγχείρηση.

Νο9: Ηλεκτροκίνηση

Μιλώντας σε μια πρόσφατη παγκόσμια ψηφιακή διάσκεψη της Financial Times, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Volvo Håkan Samuelsson τόνισε, ότι η ζήτηση για ηλεκτρικά οχήματα θα είναι ισχυρότερη από ποτέ μετά την πανδημία. Η εταιρία Volvo σκοπεύει να κυκλοφορήσει ένα πλήρως ηλεκτρικό αυτοκίνητο κάθε χρόνο έως το 2025 για να επιτύχει το στόχο της να έρχεται το 50% των παγκόσμιων πωλήσεων της από ηλεκτρικά οχήματα. Ηδη, το Volvo XC40 Recharge είναι στους δρόμους.

Γιατί είναι σημαντική εξέλιξη; Η ηλεκτροκίνηση θα βελτιώσει τον τομέα των μεταφορών, θα μειώσει τις εκπομπές CO2 και θα επιτρέψει στα ηλεκτρικά οχήματα να χρησιμοποιούν διαφορετικούς τύπους πηγών ενέργειας (ηλιακή και αιολική). Το σημαντικό για τα κράτη είναι πως θα μειώσουν οριστικά την οικονομική τους εξάρτηση από τα ακριβά ορυκτά καύσιμα και για τους πολίτες πως θα μπορούν να απολαύσουν ένα καθαρότερο περιβάλλον.

Νο10: Drones

Τα drones ήρθαν για να μας βοηθήσουν, όχι μόνο να ψυχαγωγηθούμε και να βγάζουμε ωραίες φωτογραφίες από ψηλά, αλλά για τη δημόσια ασφάλεια, την επιτήρηση απομακρυσμένων περιοχών, την εύρεση βομβών, την παροχή ιατρικής βοήθειας, τη διευκόλυνση σωστικών συνεργείων αλλά και των εμπορικών μεταφορών. Είναι σαν να αποκτούμε ένα ακόμη μέσο μεταφοράς και ασφαλούς επιτήρησης. Ε, και θα μπορούμε κάποια στιγμή να λαμβάνουμε και την αγαπημένη μας pizza.

Γιατί είναι σημαντική εξέλιξη; Δίνουν μια επιπλέον βοήθεια σε δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς για την προσέγγιση και εξυπηρέτηση ανθρώπων. Μπορούν να οργανωθούν για απομακρυσμένες περιοχές. Είναι πλέον οικονομικά στην απόκτησή τους και πολύ εύκολα στη χρήση. Επιτηρούν και εγγυώνται δημόσια ασφάλεια. Μπορούν να χρησιμοποιούνται εκτός από τη δημόσια ασφάλεια, στην εθνική άμυνα, στη γεωργία, στις έκτακτες ιατρικές και σωστικές υπηρεσίες, και στο δίκτυο μεταφορών. Μπορούν να χειριστούν («διαβάσουν») τρισδιάτατους χάρτες και να φτάσουν εκεί που δεν μπορεί να έχει πρόσβαση άνθρωπος ή όχημα.

Νο11: Νανοτεχνολογία

Η νανοτεχνολογία ορίζεται ως η μελέτη και η χρήση δομών μεταξύ 1 νανομέτρου και 100 νανομέτρων σε μέγεθος για υλικά, τρόφιμα, φάρμακα. Ισως ο καλύτερος πρεσβευτής της νανοτεχνολογίας είναι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας Τρόφίμων (EFSA) και θα το διαπιστώσετε στο πιο κάτω βίντεο.

Αν και η νανοτεχνολογία είναι μια σχετικά πρόσφατη εξέλιξη στην επιστημονική έρευνα, η εμφάνιση της προκλήθηκε στη δεκαετία του 1980 από την εφεύρεση του μικροσκοπίου σάρωσης. Το επιστημονικό πεδίο εντάθηκε στις αρχές του 2000, με την αρχή των εμπορικών εφαρμογών της νανοτεχνολογίας ιδιαίτερα στα μεταποιούμενα προϊόντα.

Γιατί είναι σημαντική εξέλιξη; Η νανοτεχνολογία χρησιμοποιείται σήμερα στις αναπτυσσόμενες χώρες για τη θεραπεία ασθενειών και την πρόληψη προβλημάτων υγείας (νανοϊατρική). Εφαρμόζεται επίσης σε μια ποικιλία βιομηχανικών διαδικασιών και διαδικασιών καθαρισμού στις ανεπτυγμένες χώρες και επενδύονται δισεκατομμύρια για την καλύτερη παραγωγή και διάθεση προϊόντων.

Νο12: Τα «έξυπνα» κινητά

Το αφήσαμε τελευταίο ως θέμα, αν και με το πρώτο έξυπνο κινητό, το Apple iPhone που παρουσιάστηκε το 2007 από τον Steve Jobs, είχε ολόκληρος ο κόσμος το θετικό καταλύτη και επιταχυντή που χρειαζόταν για τις περισσότερες τεχνολογίες που διαβάσατε πιο πάνω. 

Γιατί είναι σημαντική εξέλιξη; Γιατί έφεραν τη δύναμη, την επιλογή, και τη διαχείριση του χρόνου και των υπηρεσιών στην παλάμη του χεριού μας. Τα δάχτυλά μας έγιναν εργαλείο αποφασιστικό για το επιχειρείν, την επικοινωνία, τις υπηρεσίες και τις αγορές μας. Ανοιξαν χώροι και κλάδοι που τους λέγαμε «κλειστούς». Απόκτησαν πρόσβαση και δικαίωμα δισεκατομμύρια καταναλωτές και πολίτες σε πιο απλές, εύκολες, και ποιοτικές διαδικασίες, υπηρεσίες και συναλλαγές. Δεν ξέρουμε πόσο θα αλλάξουν τα «έξυπνα» κινητά στο μέλλον, αλλά η βασική αρχή, πως το χέρι και το μυαλό μας δίνουν άμεσα την εντολή, θα συνεχίσει να ισχύει.

Ανθρώπινες δημιουργίες

Δώδεκα μεγάλες τεχνολογίες μέσα σε 12 χρόνια. Εχουν διαρκή εξέλιξη, και φέρνουν πολλές προκλήσεις και αλλαγές για τις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και κάθε άνθρωπο. Είναι χώροι που όσο ερευνούν και αναπτύσσονται, τόσο συγκεντρώνουν γύρω τους νέα επιχειρηματικά μοντέλα, ιδέες και προϊόντα-υπηρεσίες. Είναι χώροι που δεν κοιτούν μόνο την οικονομική και αειφόρο ανάπτυξη, αλλά αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα της ανθρωπότητας.

Ο Σερ Άρθουρ Τσαρλς Κλαρκ ήταν Άγγλος συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας και το 1968 έγινε ο βασικός σεναριογράφος της ιστορικής ταινίας «2001: Η Οδύσσεια του διαστήματος». Εως το 2008 που απεβίωσε, είχε ήδη μιλήσει για την τεχνητή νοημοσύνη ως ένα μεγάλο όνειρο, και 50 χρόνια πριν είχε περιγράψει το μέλλον της απομακρυσμένης και ευέλικτης εργασίας.

Ολες αυτές οι τεχνολογίες είναι δημιουργήματα ανθρώπινης έμπνευσης και δημιουργικότητας. Προϊόν της διεθνούς συνεργασίας μικρών και μεγάλων οργανισμών και επιχειρήσεων. Είναι ένα κύμα εξέλιξης από το οποίο δεν πρέπει η κοινωνία να μείνει πίσω.

Ολες αυτές οι τεχνολογίες χρειάζονται χρόνο, ιδέες, δίκτυα συνεργασιών, νέο περιεχόμενο στην εκπαίδευση αλλά και υπομονή και διαρκή μάθηση από όλους εμάς, τους τελικούς χρήστες των υπηρεσιών που μας δίνονται.

The post Τεχνολογίες που θα αλλάζουν συνεχώς τον κόσμο μας appeared first on 2045.gr.

Την πεποίθησή του ότι «οι επόμενες γενιές θα δουν μια πλειάδα από φάρμακα, που θα επηρεάσουν καταλυτικά την ανθρώπινη ζωή» εκφράζει στη συνέντευξη που μας παραχώρησε ο Γιώργος Γαϊτανάρης, επιστημονικός διευθυντής της αμερικανικής φαρμακευτικής εταιρείας Omeros. «Θεωρώ δεδομένο ότι μέσα στα επόμενα χρόνια θα ανακαλύψουμε φάρμακο για τον καρκίνο. Θεωρώ δεδομένο ότι μέσα στα επόμενα χρόνια θα ανέβει σημαντικά ο μέσος όρος ζωής» δηλώνει χαρακτηριστικά στο 2045.gr

Ο Γιώργος Γαϊτανάρης είναι ένας επιστήμονας με έργο 40 ετών στο πεδίο της φαρμακευτικής έρευνας και της βιοτεχνολογίας. Τις τελευταίες δεκαετίες επικεντρώνεται στην ανακάλυψη και παραγωγή πρωτοποριακών φαρμάκων. Ενδεικτική του υψηλού επιπέδου του έργου του και της επιστημονικής του ομάδας είναι η διάκριση με το βραβείο Prix Galien Canada 2019, που του απονεμήθηκε πέρυσι.

Όπως σημειώνει στη συζήτησή μας ο κ. Γαϊτανάρης η φαρμακευτική έρευνα περνάει σταδιακά από τα πανεπιστήμια στις ιδιωτικές εταιρείες. Σημειώνει δε ότι είναι λίγες οι χώρες που μπορούν να υποστηρίξουν τα μεγάλα διεθνή δίκτυα έρευνας, με την Ελλάδα να απουσιάζει αυτή τη στιγμή από τον παγκόσμιο χάρτη. Όμως, όπως σπεύδει να προσθέσει, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία της, διαθέτοντας την εξαιρετική «πρώτη ύλη» του άριστα καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού. Αρκεί βέβαια να υλοποιηθούν και άλλες απαραίτητες προϋποθέσεις, όπως η προσέλκυση επενδύσεων.

Κεφάλαιο κορονοϊός

Με το μεγάλο θέμα της εποχής να είναι η πανδημία του κορονοϊού ήταν αναπόφευκτο να μην κάνουμε μία αναφορά στη συζήτησή μας μαζί του. Όπως σημείωσε είναι εντυπωσιακή “η ακαριαία αντίδραση της επιστημονικής κοινότητας”, χαρακτηρίζοντας θαύμα το γεγονός ότι “σε λιγότερο από ένα χρόνο από το ξέσπασμα της πανδημίας είμαστε σε θέση να μιλάμε για εμβόλιο και θεραπείες”.

Όπως σπεύδει να προσθέσει η πανδημία πέρα από τις προκλήσεις που δημιούργησε στην παγκόσμια κοινότητα αφήνει και σημαντικά μαθήματα για το μέλλον. Για τον άνθρωπο, τις επιχειρήσεις, τις χώρες.

The post Το μέλλον φέρνει συναρπαστικές εξελίξεις στο χώρο του φαρμάκου (vid) appeared first on 2045.gr.