Σε μία εμβληματική επένδυση για την παρουσία της στην Ελλάδα προχωράει η Amazon, η οποία ανακοίνωσε τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα πρωτοβουλία της για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στη χώρα. Μία επένδυση που αφορά σε τρία, νέα αιολικά πάρκα μεγάλης κλίμακας στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, όπως και στην Πελοπόννησο και τα οποία  θα βοηθήσουν στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Amazon στην περιοχή, παρέχοντας καθαρή ενέργεια και υποστηρίζοντας, παράλληλα, την επίτευξη του στόχου μετάβασης της Ελλάδας σε χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. «Πρόκειται για μια επένδυση που μας δίνει την προοπτική της ενεργειακής ανεξαρτησίας» ανέφερε μεταξύ άλλων ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης, στο πλαίσιο των σχετικών ανακοινώσεων. «Είναι μια σημαντική ημέρα για εμάς και δείχνει τη δέσμευσή μας στη χώρα και την ελληνική οικονομία. Διευκολύνουμε την πρόσβαση των ελληνικών επιχειρήσεων στην αιολική ενέργεια», ανέφερε από την πλευρά ο Θανάσης Πατσακάς, Country Manager Greece, Cyprus, Malta για την Amazon Web Services.

Επένδυση άνω του 1 δισ. δολαρίων

Το ύψος της συνολικής επένδυσης στα τρία αιολικά πάρκα εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 1 δισ. δολάρια και θα συγχρηματοδοτηθεί από την Εθνική Τράπεζα, καθώς επίσης από κεφάλαια από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το συγκεκριμένο έργο να είναι αναπόσπαστο κομμάτι της διεθνής στρατηγικής της Amazon, η οποία έχει αναπτύξει ένα μεγάλο χαρτοφυλάκιο ενεργειακών επενδύσεων παγκοσμίως. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Θανάσης Πατσακάς «η Amazon αποτελεί το μεγαλύτερο αγοραστή πράσινης ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο». Η στρατηγική τοποθέτηση της Amazon προς τις ΑΠΕ φέρνει και σημαντικά ανταποδοτικά οφέλη στις περιοχές που η εταιρεία παραγματοποιεί τις σχετικές επενδύσεις. Ενδεικτικά, μέσα στο χρονικό διάστημα  2014 – 2022, οι επενδύσεις της Amazon σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας σε όλη την Ευρώπη απέφεραν περίπου 2,4 δισ. ευρώ στην περιφερειακή οικονομία και συνέβαλαν με περισσότερα από 723 εκατ. ευρώ στο ΑΕΠ της Ευρώπης, δημιουργώντας παράλληλα περισσότερες από 3.900 θέσεις πλήρους απασχόλησης, μόνο το 2022.

Στην Ελλάδα έχουν, ήδη, υπογραφεί τέσσερις συμφωνίες προμήθειας ενέργειας (Power Purchase Agreements), οι οποίες αφορούν σε τρία έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Ειδικότερα, δύο εξ’ αυτών των συμφωνιών αφορούν στο αιολικό πάρκο στο Βέρμιο (βόρειος και νότιος αιολικός σταθμός Βερμίου) στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, ενώ ακόμη δύο στα αιολικά πάρκα στις περιοχές Μεσοκόρφη και Κούκουρας στην Πελοπόννησο.

Η κατασκευή των υποδομών έχει, ήδη, ξεκινήσει, και το 2026 τα νέα, αιολικά πάρκα αναμένεται να είναι πλήρως λειτουργικά. Συνολικά, ως αποτέλεσμα των έργων, εκτιμάται ότι θα παραχθεί καθαρή ενέργεια, που αντιστοιχεί στην ηλεκτροδότηση 200.000 ελληνικών νοικοκυριών, ετησίως. Όπως σημείωσε ο κ. Πατσακάς, η παραγόμενη ενέργεια από τα νέα έργα θα περνάει κατευθείαν στο κεντρικό δίκτυο, καλύπτοντας τόσο τις λειτουργικές ανάγκες της Amazon όσο και τις ανάγκες τοπικών επιχειρήσεων, δημόσιων φορέων και νοικοκυριών.

Έως 300 θέσεις εργασίας

Η λειτουργία των αιολικών πάρκων αναμένεται να δημιουργήσει, μακροπρόθεσμα, σημαντικά οικονομικά οφέλη για την Ελλάδα. Ήδη, για το αιολικό πάρκο στο Βέρμιο έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 100 νέες θέσεις εργασίας, ενώ κατά την πλήρη λειτουργία των σταθμών οι νέες θέσεις εργασίας αναμένεται να φτάσουν τις 300, σύμφωνα με στοιχεία της Aer Soléir, που είναι ο φορέας υλοποίησης του έργου, με έδρα το Δουβλίνο και σημαντική παρουσία στην Ευρώπη στον κλάδο ανάπτυξης υποδομών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Επιπλέον, η Aer Soleir έχει ήδη διαθέσει περισσότερα από 2,8 εκατομμύρια ευρώ για επενδύσεις στις τοπικές κοινότητες, με αναβάθμιση υποδομών, υποστήριξη υπηρεσιών, αλλά και σε αναδασώσεις και προγράμματα βιοποικιλότητας και διατήρησης του δασικού πλούτου.

Βιώσιμες επενδύσεις σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο

Τα νέα έργα ευθυγραμμίζονται με την πρωτοβουλία “Climate Pledge” της Amazon, που αποτελεί τη δέσμευση της εταιρείας για επίτευξη μηδενικών εκπομπών άνθρακα μέχρι το 2040. Παράλληλα,  συμβάλλουν  στην επίτευξη των στόχων του  Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα της Ελλάδας, το οποίο προβλέπει την παραγωγή άνω του 80% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας από Ανανεώσιμες Πηγές έως το 2030. Με το 48% της παραγωγής ενέργειας στην Ελλάδα να βασίζεται σε ορυκτά καύσιμα, τα νέα, αιολικά πάρκα αναμένεται να βοηθήσουν, σημαντικά, στη μείωση των εκπομπών άνθρακα στη χώρα και να υποστηρίξουν τη μετάβαση της Ελλάδας στην παραγωγή καθαρής ενέργειας. Τα εν λόγω έργα Ανανεώσιμης Ενέργειας της Amazon αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας, η οποία περιλαμβάνει περισσότερα από 500 έργα ηλιακής και αιολικής ενέργειας, παγκοσμίως. Σε αυτό το πλαίσιο, η Amazon πέτυχε, πρόσφατα, τον στόχο της για 100% χρήση Ανανεώσιμης Ενέργειας το 2023, επτά χρόνια νωρίτερα από την αρχική πρόβλεψη για το 2030. Παράλληλα, η Amazon έχει δεσμευτεί ότι θα έχει επιτύχει θετικό αντίκτυπο και στη χρήση νερού για τις υποδομές (water positive) μέχρι το 2030. Όπως σημείωσαν χαρακτηριστικά τα στελέχη της, η εταιρεία επιστρέφει 7 δισεκατομμύρια λίτρα νερού στις περιοχές που βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της.

«Η συνεργασία της Amazon, της Aer Soléir και της Εθνικής Τράπεζας οδήγησε σε μία πολύ καλή είδηση για τη χώρα μας, σε μια επένδυση άνω του 1 δισ. δολαρίων, η οποία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στην επόμενη διετία, προσφέροντας καθαρή ενέργεια, που ισοδυναμεί με ενέργεια σε 200.000 νοικοκυριά. Αυτή η εμβληματική επένδυση, αποτελεί τμήμα της ολοκληρωμένης, στρατηγικής παρουσίας της Amazon στην Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή. Δεν είναι, δηλαδή, μόνον μία ενεργειακή επένδυση, αλλά μία επένδυση συνδεδεμένη με όλες τις δραστηριότητες που αναπτύσσει και θα αναπτύξει η Amazon τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα. Το σημαντικό στην παρούσα επένδυση, πέραν από τις νέες θέσεις εργασίας που δημιουργούνται, είναι ο συνδυασμός ενέργειας και ανάπτυξης που την χαρακτηρίζει. Είναι μία απόδειξη πως δεν πρέπει να κοιτάμε την καθαρή ενέργεια στατικά ή αμυντικά. Η καθαρή ενέργεια εκτοξεύει την ανάπτυξη προς το μέλλον, δίνοντας μας τη δυνατότητα να σκεφτούμε και να προχωρήσουμε και σε άλλες δραστηριότητες, αλλά ενισχύει και την προοπτική της εθνικής, ενεργειακής ανεξαρτησίας. Αυτός είναι ο στόχος. Η πλήρης αλλαγή προτύπου για την ελληνική οικονομία, η μετάβαση σε μία οικονομία που θα παράγει η ίδια άφθονη, φθηνή και καθαρή ενέργεια, που θα της επιτρέπει να είναι ένας φάρος ανάπτυξης και προόδου στην ευρύτερη περιοχή» δήλωσε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης.

«Τα τρία, νέα αιολικά πάρκα στην Ελλάδα αποτελούν ένα σημαντικό ορόσημο της επενδυτικής μας δραστηριότητας για καθαρή ενέργεια χωρίς άνθρακα σε όλη την Ευρώπη και έρχονται να προστεθούν στον διαρκώς αυξανόμενο αριθμό έργων Ανανεώσιμης Ενέργειας που υποστηρίζουμε στη χώρα», δήλωσε η Director of Energy for EMEA της Amazon Web Services (AWS), κυρία Lindsay McQuade. «Με περισσότερα από 180 έργα αιολικής και ηλιακής ενέργειας σε πάνω από δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες, δεσμευόμαστε να προωθήσουμε τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια τόσο για την υποστήριξη των λειτουργικών μας αναγκών όσο και για τις τοπικές κοινωνίες», πρόσθεσε η ίδια.

«Η Quantum είναι περήφανη που υποστηρίζει την Aer Soléir στη συνεργασία της με την Amazon στην Ελλάδα», δήλωσε ο ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της Quantum Capital Group, κ. Wil Vanloh. «Οι εν λόγω συμφωνίες προμήθειας ενέργειας με την Amazon αποδεικνύουν την επιτυχία της Aer Soléir ως μια κορυφαία πλατφόρμα ανάπτυξης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και υπογραμμίζουν, παράλληλα, τη δέσμευσή μας για την προώθηση βιώσιμων ενεργειακών λύσεων σε όλη την Ευρώπη».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος και ιδρυτικός εταίρος της Aer Soléir, κ. Andy Kinsella, δήλωσε: «Από την ίδρυσή της το 2021, η Aer Soléir έχει δεσμευτεί να προωθήσει τη μετάβαση της Ελλάδας στην πράσινη ενέργεια. Με την υποστήριξη των επενδυτών μας, Quantum Capital Group και 547 Energy, των χρηματοοικονομικών συνεργατών μας, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και του τοπικού μας συνεργάτη ανάπτυξης, Enteka, επενδύουμε πάνω από 500 εκατ. ευρώ σε έργα αιολικής ενέργειας, σε όλη την Ελλάδα. Είμαστε περήφανοι που τα έργα μας συμβάλλουν, σημαντικά, στους στόχους της ελληνικής κυβέρνησης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και είμαστε ενθουσιασμένοι που συνεργαζόμαστε με την Amazon».

Ο Γενικός Διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, κ. Βασίλης Καραμούζης, δήλωσε: «Η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης της Ελλάδας και η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων αποτελούν βασικές προτεραιότητες για την τράπεζά μας. Είμαστε περήφανοι που είμαστε ο αποκλειστικός “Συνεργάτης Επιλογής” για την Aer Soléir, συμμετέχοντας και εμείς, από τη πλευρά μας, στη μεγαλύτερη, μέχρι σήμερα, συμφωνία προμήθειας Ανανεώσιμης Ενέργειας της Amazon στην Ελλάδα».

The post Εμβληματική επένδυση 1 δισ. της Amazon σε αιολικά πάρκα στην Ελλάδα appeared first on 2045.gr.

Μία πολυάριθμη και πολύχρωμη κοινότητα εφήβων από όλο τον κόσμο κατέκλυσε το ΣΕΦ και το Καλλιμάρμαρο από τις 26 έως τις 29 Σεπτεμβρίου. Όλοι και όλες με το κοινό ενδιαφέρον τους για τη ρομποτική και την αναζήτηση λύσεων στα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πλανήτης μας. Όλες και όλοι με τη διάθεση να συνεργαστούν μεταξύ τους, να ανταλλάξουν ιδέες, ακόμα και πολιτισμικές εμπειρίες, με ένα κοινό στόχο: ένα βιώσιμο μέλλον τροφίμων για όλους. Ο παγκόσμιος διαγωνισμός FIRST Global Challenge, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, είναι μία ακόμα απόδειξη ότι η επιστήμη και η τεχνολογία μπορούν να ενώσουν τους λαούς.

«Στις 26 Σεπτεμβρίου, η Αθήνα δεν θα είναι απλά μια πόλη στον κόσμο, αλλά όλος ο κόσμος σε μια πόλη. Ενώνοντας νέους καινοτόμους από όλο τον κόσμο για να επικεντρωθούν σε κρίσιμα ζητήματα όπως η επισιτιστική ασφάλεια και η βιωσιμότητα, καλλιεργούμε τις δεξιότητες και τις αξίες που απαιτούνται για τη δημιουργία ενός πιο δίκαιου και αρμονικού μέλλοντος. Η Αθήνα, με την πλούσια ιστορία της στην πνευματική και πολιτιστική ανταλλαγή, είναι το ιδανικό σκηνικό για αυτό το παγκόσμιο γεγονός» ανέφερε λίγο πριν την έναρξη του διαγωνισμού ο διεθνούς φήμης Αμερικανός εφευρέτης και ιδρυτής του FIRST Global, Dean Kamen.

Ο διαγωνισμός FIRST Global Challenge αποτελεί έναν εκπαιδευτικό διαγωνισμό που έχει ως στόχο να προωθήσει την παγκόσμια συνεργασία και να εμπνεύσει τα δύο δισεκατομμύρια νέων στον κόσμο να ασχοληθούν με τους τομείς του STEM για να συμβάλλουν στην επίλυση σημαντικών ζητημάτων. Με θέμα “Τροφοδοτώντας το Μέλλον” ο φετινός διαγωνισμός καλούσε τις ομάδες των νέων που συμμετείχαν, να αναπτύξουν λύσεις πάνω στη βιώσιμη παραγωγή τροφίμων, που αποτελεί και μία από τις πιο σημαντικές προκλήσεις του 21^ου αιώνα. Μία πρόκληση που κάθε ομάδα, ανάλογα με τη χώρα προέλευσής της ίσως να τη ζει διαφορετικά, αλλά όλες μαζί κλήθηκαν να ενημερωθούν και να αντιμετωπίσουν τα εμπόδια και τις ευκαιρίες στην παροχή δίκαιων, ασφαλών, θρεπτικών και περιβαλλοντικά υπεύθυνων τροφίμων στον παγκόσμιο πληθυσμό.

Χρησιμοποιώντας τη δύναμη των αλγόριθμων οι νέοι και οι νέες στο FIRST Global Challenge κλήθηκαν να χρησιμοποιήσουν τη δημιουργικότητα και την κριτική σκέψη τους για να σχεδιάσουν και να κατασκευάσουν ένα ρομπότ και εν συνεχεία να χειριστούν ρομπότ, τα οποία μέσα από μια προσομοίωση της πραγματικότητας εστίαζαν στη δημιουργία ενός βιώσιμου συστήματος διατροφής. Οι μπλε και οι κόκκινες συμμαχίες των χωρών κατά τη διάρκεια του διαγωνισμού στο ΣΕΦ «έτρεξαν» τα ρομπότ στις ειδικά διαμορφωμένες πίστες με στόχο να συγκεντρώσουν όσο περισσότερα γίνεται στοιχεία για τη δημιουργία ενός βιώσιμου συστήματος διατροφής. Οι ομάδες που νίκησαν πέρασαν αρκετές ώρες αγωνίας, μετά από αλλεπάλληλους αγώνες, όπου συνεχώς ανατρέπονταν οι βαθμολογίες. 

«Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι που στηρίζουμε τις προσπάθειες των νέων που συμμετέχουν στο φετινό FIRST Global Challenge στην Αθήνα, προσφέροντάς τους τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τα γρήγορα δίκτυα της COSMOTE και να διευρύνουν τη δημιουργικότητά τους. Η συνεχής συνεισφορά μας στην εκπαιδευτική ρομποτική και τα προγράμματα STEM, ενισχύει την καινοτομία και συμβάλλει στην καλλιέργεια των ψηφιακών δεξιοτήτων της νέας γενιάς στην Ελλάδα. Αυτή η μεγάλη κοινότητα νέων θα διαμορφώσει το μέλλον της ρομποτικής και της καθημερινότητάς μας», δήλωνε λίγο πριν την έναρξη του διαγωνισμού ο κ. Παναγιώτης Γαβριηλίδης, Chief Marketing Officer Ομίλου ΟΤΕ. Η COSMOTE, την τελευταία δεκαετία, μέλος του Ομίλου Telekom, με προτεραιότητα τη δημιουργία μιας ψηφιακής κοινωνίας για όλους, συμβάλλει ενεργά στην ανάπτυξη του STEM και της εκπαιδευτικής ρομποτικής στην Ελλάδα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της δράσης της COSMOTE, είναι η συνεχής υποστήριξη του Πανελλήνιου Διαγωνισμού STEM από τον STEM Education, στον οποίο αποτελεί και στρατηγικό συνεργάτη. 

Στο FIRST Global Challenge, η COSMOTE, ως χορηγός τηλεπικοινωνιών κάλυψε με υπερσύγχρονες δικτυακές υποδομές κινητής και σταθερής τις ανάγκες διεξαγωγής του. Άλλωστε για ένα τόσο μεγάλο διαγωνισμό με παγκόσμια εμβέλεια οι υποδομές παίζουν σημαντικό ρόλο, αποτελώντας τα θεμέλια πάνω στα οποία «χτίζουν» τις ιδέες τους οι συμμετέχοντες. Ειδικότερα, η εταιρεία προσέφερε ειδικά σχεδιασμένες λύσεις συνδεσιμότητας μέσα από τα δίκτυα COSMOTE Fiber και COSMOTE 5G. Για πρώτη φορά χορηγός τηλεπικοινωνιών του διαγωνισμού προσέφερε 1.700 κάρτες κινητής 5G στους διοργανωτές και εθελοντές του διεθνούς τουρνουά ρομποτικής για να εξυπηρετηθεί η επικοινωνία των ομάδων και εθελοντών και να εξασφαλιστεί η επιτυχής διοργάνωση του διαγωνισμού.

Για την COSMOTE η δημιουργία μιας ψηφιακής κοινωνίας για όλους αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα. Άλλωστε, η υποστήριξη δράσεων και πρωτοβουλιών, όπως το FIRST Challenge Global, ταυτίζονται με το όραμα της εταιρείας. Γιατί ένας κόσμος στον οποίο η τεχνολογία είναι προσβάσιμη σε όλους, είναι ένας κόσμος καλύτερος για όλους.

The post Χιλιάδες μαθητές από όλο τον κόσμο συμμετείχαν στο μεγάλο ραντεβού FIRST Global Challenge 2024 στην Αθήνα appeared first on 2045.gr.

Οι πρώτες βροχές που έπεσαν στην Αθήνα, αμέσως μετά το καλοκαίρι, δημιούργησαν και τα πρώτα πλημμυρικά φαινόμενα. Μικρής έκτασης γιατί ήταν εξίσου μικρής διάρκειας και η ένταση της βροχόπτωσης. Όμως σε μια πόλη με τόσο έντονο τσιμέντο, που έχει καλυφθεί η ροή (μικρών ή μεγάλων) χειμάρρων προηγούμενων εποχών, είναι αναπόφευκτα τέτοια φαινόμενα. Οι πλημμύρες βέβαια δεν είναι τωρινό και αποκλειστικό προνόμιό μας, τις έχουμε δει να συμβαίνουν αρκετές φορές και σε άλλες μεγαλουπόλεις του κόσμου, ως αποτέλεσμα πολλές φορές του άναρχου αστικού σχεδιασμού.

Την τελευταία δεκαετία μια νέα ιδέα αστικού σχεδιασμού έχει ξεκινήσει να κερδίζει σταδιακά έδαφος. Η “πόλη-σφουγγάρι” (sponge city) που ξεκίνησε αρχικά από την Κίνα και εξαπλώνεται-δοκιμάζεται και σε άλλες χώρες του κόσμου δίνει μια άλλη κατεύθυνση διαχείρισης του νερού της βροχής, προσφέροντας παράλληλα επιπλέον οφέλη.

Οι πόλεις-μηχανές

Για πάρα πολλές δεκαετίες, αν όχι αιώνες, η εστίαση της αστικής ανάπτυξης σε περιοχές που σήμερα συναντάμε πολλές μεγαλουπόλεις, ήταν στη δημιουργία «πόλεων-μηχανών». Πόλεων δηλαδή που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν με ταχύτητα και θα απαντούσαν σε ζητήματα, όπως η στέγαση, η βιομηχανία και η οικονομία συνολικά. Πόλεις που χτίζονταν πάνω σε παλαιότερες, πλημμυρικές πεδιάδες, που περιόριζαν τη φυσική κοίτη ποταμών και χειμάρρων μπαίνοντας έτσι στον ιστορικό κύκλο του νερού. Ο χώρος που κάλυπτε κάποτε μικρή ή μεγάλη βλάστηση ή το χώμα καλύφθηκε από σκυρόδερμα και άσφαλτο με αποτέλεσμα το νερό της βροχής να μην έχει διέξοδο. Να μην μπορεί να απορροφηθεί, να καταστρέφεται ο φυσικός του κύκλος, λόγω της στεγανοποίησης των επιφανειών. Σ’ αυτές τις πόλεις το βρόχινο νερό αποστραγγίζεται, όπως όλοι ξέρουμε, από συμβατικά συστήματα αποχέτευσης.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων το δίκτυο αποχέτευσης είναι αποτελεσματικό για την αποστράγγιση των υδάτων, όμως στις περιπτώσεις των έντονων βροχοπτώσεων, που γίνονται όλο και συχνότερες και όλο και εντονότερες τα τελευταία χρόνια, δύσκολα καταφέρνει να ανταποκριθεί. Η κλιματική κρίση, η υπερθέρμανση του πλανήτη θα φέρνει, όπως συμφωνούν οι επιστήμονες, όλο και πιο έντονες βροχοπτώσεις. Τον αντίκτυπό τους τον διαπιστώσαμε και εμείς πέρυσι με την καταιγίδα Ντάνιελ, η οποία εκτιμάται ότι σε ύψος βροχόπτωσης ήταν η πιο έντονη που έχει δεχθεί η χώρα μας από όταν έχει ξεκινήσει να διατηρείται αρχείο (1930), ενώ εκατομμύρια Ευρωπαίοι (σε Νορβηγία, Γερμανία, Σλοβενία, Ιταλία κ.α.) επηρεάστηκαν από 5 τουλάχιστον μεγάλες καταιγίδες που έπληξαν τη Γηραιά Ήπειρο το 2023.

Σε τέτοια έντονα φαινόμενα ο τωρινός αστικός σχεδιασμός δύσκολα μπορεί να ανταποκριθεί και αρκετές πόλεις στον κόσμο διερευνούν τώρα τρόπους για να αναστρέψουν αυτού του είδους την αστική ανάπτυξη και να μετατραπούν σε πόλεις-σφουγγάρια.

Πόλεις με μια πιο συμβιωτική σχέση με το νερό

Για περισσότερα από 20 χρόνια ο Kongjian Yu, Κοσμήτορας στο κολλέγιο αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου του Πεκίνου, πρωτοστάτησε στην έρευνα γύρω από τις πόλεις-σφουγγάρια, “εκστρατεύοντας” για την υιοθέτησή τους στην Κίνα, αλλά και σε άλλες τροπικές περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας. Ισχυριζόταν (και συνεχίζει να το κάνει) ότι η παραδοσιακή προσέγγιση της κατασκευής τεράστιων φραγμών από σκυρόδεμα και της κάλυψης όλων των διαπερατών επιφανειών μιας πόλης είναι καταδικασμένη να αποτύχει. Αντ’ αυτού, οι πόλεις θα πρέπει να υιοθετήσουν λύσεις για τις πλημμύρες με βάση την ίδια τη φύση. Η πρόταση του καθηγητή Yu ήταν να δημιουργηθούν μέσα στον αστικό ιστό περιοχές με πορώδη γη, όπου τα τοπικά φυτά μπορούν να ευδοκιμήσουν με ελάχιστη ή καθόλου συντήρηση. Αν βρέξει, η γη και τα φυτά απορροφούν το νερό και εμποδίζουν μέρος του (ή ακόμα και το σύνολό του) από το να πλημμυρίσει τις κοντινές περιοχές. Οποιαδήποτε περίσσεια νερού που δεν απορροφάται τουλάχιστον θα επιβραδυνθεί από τη βλάστηση, σε αντίθεση με το σκυρόδεμα, το οποίο μπορεί να επιταχύνει επικίνδυνα τη ροή του νερού. Η βασική αρχή δηλαδή είναι ότι οι πόλεις πρέπει να δώσουν στο νερό αρκετό χώρο και χρόνο αποστράγγισης στο έδαφος όπου πέφτει, αντί να το διοχετεύουν στην κατασκευή καναλιών ταχείας ροής. Παράλληλα, οι υποδομές μιας τέτοιας πόλης περιλαμβάνουν και συλλέκτες (τεχνητές λίμνες) του περίσσιου νερού και την επαναχρησιμοποίησή του στην άδρευση ή την παραγωγή ενέργειας.

Οι ιδέες του κ. Yu ήρθαν στο προσκήνιο αμέσως μετά τις καταστροφικές πλημμύρες στο Πεκίνο το 2012 και ένα χρόνο μετά η κυβέρνηση της Κίνας τις υιοθέτησε, δημιουργώντας ένα πρώτο πλάνο για 30 πόλεις. Από τότε και έπειτα, η ιδέα μιας τέτοιας πόλης εξαπλώθηκε σε περισσότερες από 250 πόλεις σε όλο τον κόσμο (πολλά από τα projects αυτά έχει αναλάβει το αρχιτεκτονικό γραφείο Turenscape του Yu Kongjian). Στα παραδείγματα αυτής της μετάβασης αστικού σχεδιασμού πρωτοστατούν πόλεις στην Κίνα, με περισσότερα από 70 τέτοια projects, ανάμεσά τους στο Πεκίνο, τη Σενζέν, τη Σαγκάη και άλλες μεγάλες πόλεις που δημιουργήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες. Η ταχύτητα υιοθέτησης των πόλεων-σφουγγαριών στην Κίνα δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με έκθεση του 2021 της Παγκόσμιας Τράπεζας, το 67% των κατοίκων της χώρας ζουν σε περιοχές επιρρεπείς στις πλημμύρες, ενώ πλημμύρες συμβαίνουν συχνά σε 641 από τις 654 μεγάλες πόλεις της, εξαιτίας σε ένα μεγάλο βαθμό της ταχείας αστικής τους ανάπτυξης. Αντίστοιχα projects συναντάμε στη Τζακάρτα, τη Μπανγκόκ, τη Σιγκαπούρη, το Όκλαντ στην Αυστραλία (που θεωρείται μέχρι στιγμής ως το πιο αποδοτικό τέτοιο σύστημα παγκοσμίως για το κέντρο της πόλης) και πολλές ακόμη. Στην Ευρώπη, η Κοπεγχάγη, που το 2011 χτυπήθηκε από μία βροχή έντασης «1000 ετών» υλοποιεί τη δική της τέτοια μετάβαση.

Όπως έχει σημειώσει κατ’ επανάληψη ο εμπνευστής της ιδέας των πόλεων-σφουγγαριών, κάθε τέτοιο project θα πρέπει να σχεδιάζεται με γνώμονα την εκάστοτε τοποθεσία, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η τοπογραφία του εδάφους, τα μοτίβα βροχοπτώσεων και τα είδη των φυτών που θα ευδοκιμούσαν, όπως βέβαια καθώς και τις ανάγκες της κοινότητας. Είναι μια λύση που προσαρμόζεται και προϋποθέτει μια ολιστική προσέγγιση. Άλλες ανάγκες έχει μια παραθαλάσσια πόλη, ειδικά όταν βλέπει σε ωκεανό και άλλες μια παραποτάμια.

 Όσο για το κόστος κατασκευής μιας τέτοιας πόλης, το project της Γουχάν που επίσης θεωρείται πρότυπο ανάπτυξης, κόστισε τουλάχιστον 550 εκατομμύρια δολάρια λιγότερο από μια αντίστοιχη λύση που θα βασιζόταν στο τσιμέντο, σύμφωνα με έκθεση του Πανεπιστημίου του Leeds.

Αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα σε έντονες βροχοπτώσεις

Σύμφωνα με τον κ. Yu εάν το 20-30% της γης μιας πόλης δοθεί σε τέτοια projects, η πόλη θα είναι ουσιαστικά ασφαλής από πλημμύρες. Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί αμφισβητούν ότι οι εκτιμήσεις αυτές ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, σε περιπτώσεις πολύ έντονων βροχοπτώσεων, άνω των 200 χιλιοστών/ημέρα. Μόλις πριν λίγους μήνες, η πόλη της Μεϊζού (το σχετικό project δεν υλοποιήθηκε από το γραφείο του κ. Yu) αντιμετώπισε πολύ έντονες πλημμύρες, μετά από βροχοπτώσεις έντασης 393 χιλιοστών ανά ημέρα (για να έχετε μια καλύτερη εικόνα η καταιγίδα Ντάνιελ είχε υπερδιπλάσια μέγιστα επίπεδα βροχόπτωσης).

Σύμφωνα με αυτούς τους ειδικούς μια πόλη-σφουγγάρι μπορεί να ανταποκριθεί σε μεσαίας ή μεγάλης έντασης βροχόπτωση, αλλά όχι στις πολύ έντονες, που βλέπουμε όλο και πιο συχνά να συμβαίνουν. Θεωρούν ότι η καλύτερη αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων περιλαμβάνει και λύσεις σκληρής μηχανικής, όπως φράγματα και αναχώματα, τα οποία θα βελτιώσουν την ανθεκτικότητα των πόλεων. Από την πλευρά του ο κ. Yu αναγνώρισε τον κίνδυνο πλημμύρας, ως αποτέλεσμα όμως κακού σχεδιασμού ή κατασκευής των απαραίτητων έργων.

Σημαντικά και τα παράπλευρα οφέλη

Εκτός όμως από τη μείωση της έκθεσης στον κίνδυνο μιας πλημμύρας, μια πόλη-σφουγγάρι φέρνει και αρκετά επιπρόσθετα οφέλη στην ίδια την πόλη και τους κατοίκους της. Αναφέραμε ήδη τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης του βρόχινου νερού, πολύ χρήσιμη, ιδιαίτερα για την αντιμετώπιση και μιας πιθανής λειψυδρίας. Ταυτόχρονα όμως, τα μεγάλα πάρκα που προβλέπονται σε μια πόλη-σφουγγάρι, δροσίζουν τον αέρα και κατά συνέπεια μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των θερμοκρασιών μέσα στον αστικό ιστό. Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι αυτοί οι χώροι προσφέρουν και ένα ευχάριστο περιβάλλον στους κατοίκους. Μελέτες έχουν δείξει ότι σε πόλεις που έχουν υλοποιηθεί τέτοια projects μεγάλης έκτασης έχει βελτιωθεί η ποιότητα του αέρα και η βιοποικιλότητα, σε σχέση με ότι ίσχυε πριν την κατασκευή τους.

Οφέλη σημαντικά, σε μια περίοδο που η κλιματική αλλαγή δείχνει τα δόντια της, που η άνοδος των θερμοκρασιών είναι σταθερή και συνεχής και με τις επιπτώσεις που όλα τα παραπάνω συνεπάγονται. Προφανώς, η μετατροπή μιας πόλης «από μηχανή σε σφουγγάρι» δεν είναι εύκολη διαδικασία, ειδικά όταν έχουμε να κάνουμε με βαριές υποδομές που έχουν σχεδιαστεί και λειτουργούν με τον ένα τρόπο ακόμα και για αιώνες. Ίσως, όπως λένε κάποιοι ειδικοί να είναι απαραίτητος ο συνδυασμός με έργα βαριάς μηχανικής, όμως η «πόλη-σφουγγάρι» μοιάζει ως η πιο αξιόπιστη εναλλακτική που έχουμε για ένα νέο μοντέλο αστικού σχεδιασμού, που όπως δείχνουν οι απειλές που αντιμετωπίζουμε, είναι απαραίτητος.

The post Από τις «πόλεις-μηχανές» στις «πόλεις-σφουγγάρια» appeared first on 2045.gr.

Τον Ιανουάριο του 2022 το σχεδιαστικό γραφείο Blast Studio στο Λονδίνο ανακοίνωσε ότι ανέπτυξε μια μέθοδο τρισδιάστατης εκτύπωσης με βάση το ζωντανό μυκήλιο (ο εξωτερικός φλοιός των μανιταριών) και το χρησιμοποίησε για να σχηματίσει μια στήλη/κολώνα, από την οποία θα μπορούσαν να συλλεχθούν μανιτάρια προτού χρησιμεύσει ως δομικό στοιχείο.

Η ραβδωτή, κυματοειδούς δομής, στήλη ύψους δύο μέτρων, θυμίζει κορμό δέντρου και σχεδιάστηκε με αυτόν τον τρόπο για να ενισχυθεί η δομική της ικανότητα και να παρέχει τις βέλτιστες συνθήκες ανάπτυξης για το μυκήλιο.

Το μυκήλιο ήταν το ένα υλικό κατασκευής, ενώ η δεύτερη, πρώτη ύλη ήταν πολτός που προερχόταν από χάρτινα ποτήρια καφέ (και των υπολειμμάτων τους). Μετά την εκτύπωσή της στήλης, το μυκήλιο “καταναλώνει” τον πολτό από τα χάρτινα ποτήρια και μεγαλώνει, καταλαμβάνοντας το σύνολό της (στήλης) και παράγει μανιτάρια που μπορούν να συλλεχθούν και να καταναλωθούν. Εν συνεχεία η ρίζα του μυκηλίου ξεραίνεται, δημιουργώντας ένα αρχιτεκτονικό στοιχείο με φυσικές μονωτικές και επιβραδυντικές για τη φωτιά ιδιότητες.

Στις δηλώσεις της η συνιδρύτρια του Blast Studio, Paola Garnousset, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι ο μεγάλο στόχος είναι η δημιουργία ολόκληρων κτιρίων από αυτό το υλικό. “Ένας νέος τύπος ζωντανής αρχιτεκτονικής”, που θα αναπτυχθεί από τα απόβλητα του ανθρώπου και ταυτόχρονα θα μπορούσε να προσφέρει τροφή στους κατοίκους.

Φυσικά υλικά και 3D printing

H ευφάνταστη ιδέα του Blast Studio δεν είναι μοναδική. Αντιθέτως, συναντάμε αρκετές παρόμοιες προσπάθειες κυρίως από ερευνητικά και πανεπιστημιακά ιδρύματα τα οποία έχουν στην παρούσα φάση το πρώτο ρόλο για τον πειραματισμό σε νέες καινοτόμες λύσεις που θα μπορούσαν να υιοθετηθούν. Μια τέτοια ιδέα είναι και αυτή που εφάρμοσαν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια, υλοποιώντας μια πρότυπη «βιοκατασκευή» μέσω τρισδιάστατης εκτύπωσης, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει το δομικό στοιχείο μελλοντικών κατοικιών.

Οι ερευνητές δημιούργησαν ένα δομικό υλικό από χώμα και σπόρους, το οποίο μπόρεσε να αναπτύξει φυτά. Όχι όπως επισημαίνουν οποιαδήποτε φυτά, αλλά εκείνα που είναι πιο ανθεκτικά στα ξηρά κλίματα, αφού η 3D εκτύπωση κάνει το περιβάλλον γύρω από το φυτό πιο ξηρό. Το όραμά τους είναι η ανάπτυξη πρακτικών που μειώνουν το αποτύπωμα άνθρακα ενός κτιρίου καταφεύγοντας σε τοπικά βιολογικά υλικά. Αυτό με τη σειρά του σημαίνει απομάκρυνση από συμβατικούς πόρους που είναι μη ανακυκλώσιμοι, μη επαναχρησιμοποιήσιμοι και μη προσαρμόσιμοι. Για τους ίδιους, η βιοκατασκευή, ανοίγει την προοπτική σε χαμηλού κόστους, χαμηλής ενέργειας και φιλικές προς το περιβάλλον, εναλλακτικές λύσεις στην αρχιτεκτονική και τη μηχανική.

Σε ακόμα πιο πειραματικό στάδιο είναι η προσπάθεια ερευνητών στο Πανεπιστήμιο του Λούισβιλ, οι οποίοι θέλουν να χρησιμοποιήσουν το φλοιό της σόγια ως υλικό τρισδιάστατης εκτύπωσης. Μόνο στις ΗΠΑ, περισσότεροι από 8 εκατομμύρια τόνοι από σπόρους σόγιας καταλήγουν στα σκουπίδια, οπότε για τους επιστήμονες η ιδέα και η προσπάθειά τους συνδέεται άμεσα με την κυκλική οικονομία και τη βιωσιμότητα. Στόχος τους είναι να μπορέσουν να διαχωρίσουν από τη βιομάζα του φλοιού της σόγιας τόσο την ξυλόζη (σάκχαρο χαμηλών θερμίδων κατάλληλο για διαβητικούς) και τις φυτικές ίνες οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη ενός σύνθετου υλικού τρισδιάστατης εκτύπωσης, το οποίο θα είναι αρκετά ισχυρό και σίγουρα ελαφρύτερο για να αντικαταστήσει το γυαλί και άλλα υλικά στη βιομηχανία με ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών.

Αρκετά πιο μπροστά από τις παραπάνω προσπάθειες συναντάμε εκείνη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Μέιν, οι οποίοι έχουν καταφέρει ήδη να «χτίσουν» ένα σπίτι από φυσικά υλικά. Το BioHome3D είναι κατασκευασμένο εξολοκλήρου από ίνες ξύλου και βιορητίνες, με τη χρήση ενός γιγαντιαίου 3D εκτυπωτή. Ο χρόνος κατασκευής του ήταν θεαματικά μικρότερος από αυτόν που χρειάζεται να φτιαχτεί ένα αντίστοιχο σπίτι με τις παραδοσιακές μεθόδους και εκτιμάται ότι η ευρείας κλίμακας εφαρμογή ενός τέτοιου μοντέλου κατασκευής θα μπορούσε να λύσει και το πρόβλημα στέγασης που είναι έντονο σε αρκετές Πολιτείες των ΗΠΑ.

Μύκητες, η μεγάλη ευκαιρία για ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών.

Επιστρέφοντας στο μυκήλιο, για το οποίο αναφερθήκαμε στην αρχή του κειμένου, η χρήση του και των μυκήτων συνολικά προσφέρουν σημαντικές, νέες προοπτικές αξιοποίησης από την τρισδιάστατη εκτύπωση. Τη δημιουργία ζωντανών υλικών, που αυτοεπισκευάζονται, αναγεννούνται και προσαρμόζονται στο περιβάλλον, ενώ ταυτόχρονα εκπληρώνουν μια μηχανική λειτουργία. Προοπτικές που επεξεργάζονται εδώ και αρκετά χρόνια ερευνητές, εταιρείες, ακόμα και καλλιτέχνες. Όπως για παράδειγμα ο Ολλανδός, Eric Klarenbeek, ο οποίος από το 2014 δημιουργεί 3D printed έπιπλα και άλλα αντικείμενα με υλικό που αποτελείται από άχυρα και μυκήλιο.  

Σε μια άλλη βιομηχανία, αυτή της μόδας, έχει στρέψει για την ώρα, το ενδιαφέρον της η MycoWorks που επίσης δημιουργεί δέρμα από μυκήλιο για την κατασκευή ρούχων, αξεσουάρ και άλλων ειδών. Ήδη η αμερικανική εταιρεία ξεκίνησε τη λειτουργία μιας τεράστιας μονάδας παραγωγής για να καλύψει τη ζήτηση από premium brands στο χώρο της μόδας, όπως η Hermes για την κατασκευή αυτού του «ζωντανού δέρματος», που υπόσχεται εξαιρετική αίσθηση, αντοχή και ανθεκτικότητα, εφάμιλλη με εκείνη από το δέρμα μοσχαριού.

Η ανάγκη της βιωσιμότητας

Όλες οι παραπάνω ιδέες δεν θα μπορούσαν να υλοποιηθούν με την παραδοσιακή διαδικασία κατασκευής. Είναι αποτέλεσμα των πολλών, νέων προοπτικών που φέρνει το 3D printing στις κατασκευές και πολλές ακόμη βιομηχανίες. Την προοπτική χρήσης φυσικών και φιλικών προς το περιβάλλον υλικών για την κατασκευή κτιρίων, υποδομών και αντικειμένων. Κοινή συνισταμένη των παραπάνω είναι η βιωσιμότητα.

Ας δούμε μόνο το παράδειγμα της κατασκευαστικής βιομηχανίας. Το σκυρόδεμα, το βασικό υλικό για την παραγωγή τσιμέντου, υπολείπεται μόνο του νερού στην κατάταξη των υλικών με την μεγαλύτερη κατανάλωση. Για να έχουμε μια τάξη μεγέθους, σήμερα σε κάθε άνθρωπο αντιστοιχούν περίπου 3 τόνοι σε ετήσια βάση. Παράλληλα, η βιομηχανία του τσιμέντου αντιπροσωπεύει περίπου το 8% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, πιο ψηλά ακόμα και από τον αεροπορικό κλάδο. Αν μάλιστα δούμε συνολικά την κατασκευαστική βιομηχανία και τη λειτουργία των κτιρίων, η τελευταία έκθεση των Ηνωμένων Εθνών μας πληροφορεί ότι ο τομέας αυτός αντιπροσώπευε το 2021 (με αυξητικές τάσεις) πάνω από το 34% της ζήτησης ενέργειας και περίπου το 37% των εκπομπών CO2.

Κάτι ανάλογο ισχύει και για άλλους κλάδους, ακόμα και για την άκακη φαινομενικά (για πολλά χρόνια) βιομηχανία της μόδας.

Όλα τα παραπάνω μαρτυρούν την ανάγκη αλλαγής πορείας και εξεύρεσης βιώσιμων λύσεων. Την ανάγκη για στροφή σε πρακτικές που μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, σε μη συμβατικούς πόρους και νέες τεχνικές. Προοπτική που μπορεί να υποστηρίζει το 3D printing, χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη υλικά φιλικά στο περιβάλλον. Φυσικά και βιώσιμα, που θα οδηγήσουν με τη σειρά τους σε φιλικές στο περιβάλλον υποδομές, κτίρια και άλλα αντικείμενα.

Πηγή cover photo: Terreform One

The post <strong>Ένα σπίτι από μανιτάρια – Το 3</strong><strong>D </strong><strong>printing φέρνει φυσικά υλικά στη μηχανική και τις κατασκευές</strong> appeared first on 2045.gr.

Νέες προοπτικές προσφέρει το Metaverse στη βιομηχανία της μόδας, σύμφωνα με τον Costantino Roselli, ιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της NTZNS. Όπως σημειώνει, το Metaverse αποτελεί ένα πεδίο πάνω στο οποίο η μόδα μπορεί να χτίσει ένα βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο ανάπτυξης σε τρεις άξονες: enviromental, social και financial.

Ωστόσο για να ανταποκριθεί σε αυτές τις προσδοκίες είναι απαραίτητο οι εταιρείες που χτίζουν πάνω στο Metaverse να αλλάξουν την προσέγγισή τους. “Ο τρόπος με τον οποίο έχουν φτιάξει το προσχέδιο και τη δομή ενός τεχνολογικού κόσμου είναι καθαρά βασισμένος σε ένα αρχιτεκτονικό σχέδιο ενός φυσικού κόσμου” αναφέρει χαρακτηριστικά. Όμως μια τέτοια προσέγγιση δεν έχει νόημα προσθέτει ο κ. Roselli για ένα εικονικό κόσμο, όπως αυτός του Metaverse.

Για τον ίδιο δεν είναι πρόβλημα η τεχνολογία. Αυτή υπάρχει. Αυτό που χρειάζεται να αλλάξει είναι η νοοτροπία, η κουλτούρα, αφού το Metaverse υπόσχεται μια εμβυθιστική εμπειρία.

Όλη, την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον Costantino Roselli μπορείτε να την ακούσετε στο νέο podcast του 2045.gr. Πατήστε το play…

Τα podcasts του 2045 είναι διαθέσιμα στις πλατφόρμες: Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts, Pocket Casts κ.α.

The post Podcast: To Metaverse και πως μπορεί να αλλάξει τη βιομηχανία της μόδας appeared first on 2045.gr.

Ο Ερβέ Τις είναι μια από τις διασημότερες φυσιογνωμίες της παγκόσμιας γαστρονομίας, αλλά δεν είναι ούτε σεφ ούτε ιδιοκτήτης κάποιου εστιατορίου.

Ο αεικίνητος Γάλλος με το συμπαθητικό πρόσωπο, το μόνιμο χαμόγελο και το ατίθασο λευκό μαλλί, είναι ένας διαπρεπής ακαδημαϊκός φυσικοχημικός, ο οποίος πριν από 35 χρόνια ακριβώς προκάλεσε έναν σεισμό που ταρακούνησε συθέμελα τις δομές του fine dining σε ολόκληρο τον πλανήτη: το 1988, μαζί με τον Βρετανό Νίκολας Κούρτι, παρουσίασαν μια νέα φιλοσοφία για τη μαγειρική και μια σειρά από περίπλοκες τεχνικές που πολύ σύντομα διαδόθηκαν, συζητήθηκαν, επικράτησαν στις κουζίνες των βραβευμένων εστιατορίων και παραμένουν μέχρι σήμερα δημοφιλείς και γνωστές ως «μοριακή γαστρονομία».

Ο Τις κλείνει φέτος τα 68 του χρόνια και είναι εδώ και μια δεκαετία διευθυντής του Τομέα Τροφίμων στη Γεωπονική Σχολή του Πανεπιστημίου του Παρισιού. Στα περισσότερα άρθρα και ντοκιμαντέρ που τον αφορούν, αναφέρεται ακόμα ως πατέρας της μοριακής γαστρονομίας. Η ιδέα του, για μια μαγειρική που αποδομεί και ανασυνθέτει τις γεύσεις και τις υφές των τροφών με τη χρήση επιστημονικών / εργαστηριακών μεθόδων, θεωρείται η μεγαλύτερη καινοτομία που έχει εφαρμοστεί στον κόσμο της γαστρονομίας εδώ και αιώνες. Αγκαλιάστηκε από τους πιο φιλόδοξους σεφ και τους πιο απαιτητικούς food connoisseurs κι έδωσε νέα πνοή στον κόσμο της υψηλής εστίασης. Ο ίδιος ο Τις την υποστήριξε φανατικά και συνέβαλε τα μέγιστα στη διάδοσή της, αλλά από τα μέσα ήδη της δεκαετίας του ‘90, άρχισε να αντιλαμβάνεται ότι η μοριακή γαστρονομία θα εξελισσόταν σε μια υπόθεση της ελίτ: μια ακριβή τέχνη που θα μπορούσαν να την υποστηρίξουν μόνο οι πιο εύρωστοι επιχειρηματίες και η οποία θα απευθυνόταν αποκλειστικά σε ευκατάστατους πελάτες.

Στην πράξη, η επιτυχία της μοριακής γαστρονομίας την απομάκρυνε από την αρχική στόχευση του εμπνευστή της. Ο Ερβέ Τις, ένας ευπατρίδης που δεν διστάζει να δηλώσει στους New York Times ότι μισεί τους πλούσιους, είχε στο μυαλό του μια αρκετά διαφορετική διαδρομή για την ιδέα του. Πίστευε ότι μετά από το υποχρεωτικό πέρασμά τους από τις κουζίνες των μεγάλων σεφ, οι αφροί και οι σφαίρες θα έβρισκαν μια θέση στα ράφια των σούπερ μάρκετ, στα ντουλάπια των νοικοκυριών, ακόμα και στα συσσίτια, καθώς -στο δικό του μυαλό- αντιπροσώπευαν μια λύση για την καλύτερη διαχείριση του φαγητού και, συνεπώς, τη διατροφική βιωσιμότητα και την επισιτιστική ασφάλεια της ανθρωπότητας.

Τα τελευταία χρόνια προσπαθεί να επαναφέρει την εκτροχιασμένη του ιδέα στη σωστή ράγα, προτείνοντας ουσιαστικά μια νέα, ακόμα πιο ρηξικέλευθη και σίγουρα αμφιλεγόμενη ιδέα. Την ονομάζει note a note cuisine (note by note cooking, μαγειρική νότα – νότα) και πρόκειται, ουσιαστικά, για μια κουζίνα στην οποία πολλές νωπές πρώτες ύλες έχουν αντικατασταθεί από χημικές ενώσεις ή στοιχεία που έχουν απομονωθεί στο εργαστήριο.

Ένα σάντουιτς πηκτίνης ραντισμένο με οσμή βοτρύτη, παρακαλώ

Σε συνέντευξή του στην ψηφιακή έκδοση του Οδηγού Michelin, ο Τις περιέγραψε με το γνωστό γλαφυρό του ύφος τον τρόπο με τον οποίο η κουζίνα NaN μπορεί να συμβάλει στην ανάσχεση της πείνας και της καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος: «Είναι ένας τρόπος για να πετάμε λιγότερο φαγητό, να δημιουργούμε λιγότερα απόβλητα φαγητού και να εξοικονομούμε ενέργεια. Τα φρούτα και τα λαχανικά, για παράδειγμα, αποτελούνται σε πολύ μεγάλο ποσοστό από νερό. Είναι παρανοϊκό ότι ξοδεύουμε τόση ενέργεια για να μεταφέρουμε νερό με σάκχαρα από χώρα σε χώρα και από ήπειρο σε ήπειρο. Σε 30 χρόνια από σήμερα, ο ανθρώπινος πληθυσμός θα αγγίξει τα 10 δισεκατομμύρια. Πρέπει να χτίσουμε μια βιώσιμη τροφική αλυσίδα προκειμένου να είμαστε σίγουροι ότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι θα έχουν ικανοποιητική πρόσβαση σε επαρκή τροφή».

Το νερό που περιέχεται στα φρούτα και τα λαχανικά είναι η αιτία που τα συγκεκριμένα τρόφιμα είναι τόσο ευαίσθητα. Αν οι ντομάτες, τα καρότα, τα μήλα κλπ δεν καταψυχθούν, θα αλλοιωθούν σύντομα καθώς τα υγρά συστατικά τους δημιουργούν ένα περιβάλλον ιδανικό για την ανάπτυξη μικροοργανισμών. Η κατάψυξη είναι ακριβή, ενεργοβόρα και επιβαρύνει σημαντικά το καταπονημένο περιβάλλον μας. Αντί για όλα αυτά, ο Ερβέ Τις προτείνει να αποδομήσουμε κάποιες τροφές, να απομονώσουμε τα θρεπτικά τους συστατικά, τα αρώματα και τις γεύσεις, να τα μετατρέψουμε σε σκόνες και διαλείμματα χωρίς ημερομηνία λήξης και να τα χρησιμοποιήσουμε ως νέα συστατικά, μιας εντελώς καινούργιας μαγειρικής και -τελικά- ενός νέου τρόπου να τρώμε.

Στις περιοδείες και τις παρουσιάσεις του, ο Γάλλος μοιάζει με τρελό επιστήμονα (έχει παρουσιάσει τη NaN κουζίνα και στην Ελλάδα). Πλαισιωμένος από μόνιμους και περιστασιακούς βοηθούς, βγάζει από την μπαρουτοκαπνισμένη δερμάτινη βαλίτσα του μπουκαλάκια που περιέχουν υγρά με άγνωστα ονόματα αλλά γνώριμες οσμές και γεύσεις. Το ακροατήριό του τα μυρίζει και τα γεύεται ξεχωριστά πριν δοκιμάσει τα «πιάτα» που ετοιμάζονται στη συνέχεια. Το ισοθειοκυανικό αλλύλιο παραπέμπει ευθέως στο γουασάμπι. Τα άγρια μανιτάρια περιγράφονται με έναν αλγόριθμο. Η βενζυλική θειόλη, ανάλογα με τη συγκέντρωσή της, μπορεί να λειτουργήσει ως σκόρδο, ως ραπανάκι, ως μέντα ή ως καφές. Ο Τις τονίζει ότι αρκετά συστατικά αλλάζουν γεύση ανάλογα με τη δοσολογία στην οποία χρησιμοποιούνται. «Δεν ξέρουμε γιατί», παραδέχεται. «Η φυσιολογία της γεύσης είναι ένα συναρπαστικό πεδίο που σε πολύ μεγάλο βαθμό παραμένει ανεξερεύνητο. Με τους συνεργάτες μου ανακαλύπτουμε κάθε μήνα και από κάτι καινούργιο».

Εκτός από τη γεύση και το άρωμα, στη βαλίτσα του υπάρχουν συστατικά που δημιουργούν το χρώμα του φαγητού, την υφή του, την αίσθηση που αφήνει στο στόμα. Τα πιάτα της κουζίνας NaN δημιουργούνται από στρώσεις συγκεκριμένων συστατικών σε συγκεκριμένη δοσολογία. Είναι χορταστικά -διατηρούν όλες τις θρεπτικές ουσίες των φυσικών τροφίμων- και μπορεί να αναπαράγουν ή να παραπέμπουν σε κάποιο συμβατικό πιάτο, μπορεί όμως να αποτελούν και μια εντελώς νέα πρόταση. Κάτι πρωτόγνωρο, που δεν το έχει γευτεί κανείς μέχρι σήμερα. Εναλλακτικά, συστατικά της κουζίνας NaN μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αναβαθμίσουν ένα φτωχό ή φθηνό πιάτο κανονικού φαγητού ή απλώς για να το νοστιμίσουν ή ακόμα και για να το αυξήσουν ποσοτικά, προκειμένου να μοιραστεί σε περισσότερους.

Θα μπορούσε κάποιος να σκεφτεί ότι οι παρουσιάσεις του Ερβέ Τις θυμίζουν τις επιδείξεις των αλχημιστών του Μεσαίωνα ή έναν πολύ διάσημο γάμο στην Κανά. Η καχυποψία του κοινού που τις παρακολουθεί ενισχύει αυτές τις συνάφειες. Στο τέλος τους, κάποιοι βγαίνουν απ’ την αίθουσα συνεπαρμένοι, άλλοι απογοητευμένοι, όλοι έχοντας διατηρήσει τις αμφιβολίες τους στο ακέραιο. Ο ίδιος ο Τις βλέπει τον εαυτό του λιγότερο ως αλχημιστή ή Ιησού και περισσότερο ως σύγχρονο μουσικοσυνθέτη. Όπως συνηθίζει να λέει, κανένας άνθρωπος του 19ου αιώνα δεν θα πίστευε ότι οι απόγονοί του θα άκουγαν ηλεκτρονική μουσική. Η μουσική, όμως, εξελίχθηκε. Αγκάλιασε την τεχνολογία και σήμερα μας φαίνεται απόλυτα φυσιολογικό να ακούμε τραγούδια γραμμένα κι εκτελεσμένα εν μέρει ή και εξ ολοκλήρου όχι από φυσικά όργανα, αλλά από synthesizers. «Μισό μόλις αιώνα νωρίτερα», υπερθεματίζει, «για να συνθέσεις ηλεκτρονική μουσική, χρειαζόσουν ένα δωμάτιο γεμάτο κομπιούτερ. Σήμερα μπορείς να το κάνεις με μια εφαρμογή που θα τη βρεις δωρεάν online, χωρίς να χρειάζεται καν να την κατεβάσεις στον υπολογιστή σου».

Για το μέλλον

Υπάρχουν εκατομμύρια επιχειρήματα που μπορούν να σταθούν με αξιώσεις απέναντι στη δυστοπία μιας κουζίνας που θυμίζει φαρμακείο ή μικροβιολογικό εργαστήριο. Το φαγητό, άλλωστε, δεν είναι μόνο καύσιμο για τον οργανισμό, ένα μέσο επιβίωσης. Είναι μια από τις βασικές απολαύσεις της ζωής, είναι τελετουργία, είναι παρηγοριά, είναι αφορμή για κοινωνικοποίηση – οι δευτερεύουσες λειτουργίες του είναι αμέτρητες και, στη δική μας εποχή τουλάχιστον, εξίσου σημαντικές με την πρωταρχική. Είναι αυτονόητο ότι τρεφόμαστε για να επιβιώσουμε, αλλά δεν τρώμε μόνο γι’ αυτό.

Ακόμα και οι σημερινές τάσεις στην εστίαση, την επαγγελματική μαγειρική, είναι αντίδρομες με όσα ευαγγελίζεται ο Τις. Η αγορά πριμοδοτεί επιτέλους με συνέπεια όσους σέβονται την εποχικότητα των τροφίμων, όσους αξιοποιούν τους τοπικούς παραγωγούς και τα τοπικά προϊόντα, όσους συνεργάζονται με βιοκαλλιεργητές και με φάρμες ελευθέρας βοσκής. Στον τομέα της διατροφής, ο βιγκανισμός και η στροφή σε οτιδήποτε organic είναι ρεύματα που ενισχύονται συνεχώς και αποδεικνύουν την ανάγκη μας για τον επαναπροσδιορισμό του φαγητού μας και την επανατοποθέτησή του πιο κοντά στη φυσική, ακατέργαστη εκδοχή του. Όλα αυτά, μάλιστα, συνάδουν με την αναγκαιότητα μιας βιώσιμης και πιο δίκαιης επισιτιστικής αλυσίδας, η οποία δεν θα θυσιάζει δάση για να τα μετατρέπει σε καλλιέργειες ζωοτροφών κλπ.

Ο Ερβέ Τις, όμως, συνεχίζει να παρουσιάζει με αμείωτο ενθουσιασμό την κουζίνα note a note και να εύχεται με θάρρος και παρρησία απέναντι σε καχύποπτα κι ενίοτε οργισμένα πλήθη ότι «έτσι θα είναι το φαγητό μας σε 20 χρόνια». Κανείς δεν μπορεί εύκολα να διανοηθεί κάτι τέτοιο -πολλώ δε μάλλον να το ευχηθεί- αλλά η μέχρι τώρα πορεία του στη γαστρονομία μας υποχρεώνει να τον ακούσουμε λίγο πιο προσεκτικά και ακομπλεξάριστα. Άλλωστε, τρεις μόλις δεκαετίες νωρίτερα, εξίσου παρανοϊκή έμοιαζε και η σκέψη ενός μοριακού δείπνου, διασπασμένου, διηθημένου και επανασυντεθειμένου στο εργαστήριο.

Έχοντας πάντα στο μυαλό του τη σκέψη ότι αν δεν αλλάξουμε συνολικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε, παράγουμε και καταναλώνουμε το φαγητό μας, εκατομμύρια άνθρωποι σύντομα θα πεινάσουν, ο Τις χρησιμοποιεί ως επιχείρημα υπέρ της NaN κουζίνας το γεγονός ότι έτσι κι αλλιώς ήδη τρώμε χημικές ενώσεις. Το παράδειγμα που αναφέρει μεταξύ σοβαρού και αστείου είναι το διάλυμα σακχαρόζης, φωσφορικού οξέος και αρώματος καραμέλας που όλοι έχουμε καταναλώσει σε μεγάλες ποσότητες, αφού «πάει με όλα» – την Coca Cola. Το τόφου και το τέμπε, που αποτελούν εδώ και αιώνες βασικά συστατικά της ασιατικής κουζίνας κι εσχάτως της βίγκαν και raw διατροφής, είναι υγιεινά τρόφιμα που έχουν προκύψει από «φυσική» χημική επεξεργασία. Το ίδιο ισχύει και για τα φυτικά τυριά και το συνθετικό κρέας. Το πολύ δημοφιλές στις μέρες μας σουρίμι είναι επίσης προϊόν ελεγχόμενης ζύμωσης.

“Στο φαγητό ειδικά, υπάρχει κάτι που ονομάζεται νεοφοβία – διστάζουμε να φάμε πράγματα που δεν αναγνωρίζουμε. Γι’ αυτό απευθύνομαι πρώτα στους σεφ. Γι’ αυτούς, η NaN κουζίνα αποτελεί μια πρόκληση, αφού ανοίγει νέους, απεριόριστους ορίζοντες.”

Ερβέ Τις

Ο καθηγητής, βέβαια, είναι ο πρώτος που αντιλαμβάνεται ότι η ιδέα της οριστικής απομάκρυνσης από τη συμβατική μαγειρική και το φυσικό φαγητό είναι απωθητική ως και τρομακτική, γι’ αυτό και ακολουθεί για την προώθησή της την τακτική που πρωτοεφάρμοσε με τη μοριακή γαστρονομία: εκπαιδεύει διάσημους σεφ, με την ελπίδα ότι αυτοί θα συμπεριλάβουν κάποιες NaN συνταγές στα μενού των εστιατορίων τους και ότι οι πελάτες που θα τις δοκιμάσουν θα αντιληφθούν ότι πρόκειται για διαφορετικό μεν, αλλά νόστιμο και θρεπτικό φαγητό. «Δεν είναι εύκολο να αλλάξουμε συνήθειες», σχολιάζει χαρακτηριστικά. «Στο φαγητό ειδικά, υπάρχει κάτι που ονομάζεται νεοφοβία – διστάζουμε να φάμε πράγματα που δεν αναγνωρίζουμε. Γι’ αυτό απευθύνομαι πρώτα στους σεφ. Γι’ αυτούς, η NaN κουζίνα αποτελεί μια πρόκληση, αφού ανοίγει νέους, απεριόριστους ορίζοντες. Είναι μια αχανής ανεξερεύνητη ήπειρος. Μπορούν να ελέγξουν το σχήμα, το χρώμα, την πυκνότητα και την υφή του φαγητού που παρασκευάζουν». Ήδη, κάποια high end εστιατόρια στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ έχουν εντάξει κάποια εξωγήινα NaN πιάτα στα μενού τους (κυρίως στον κατάλογο με τα επιδόρπια). Επιπλέον, αν κάποιος θελήσει σήμερα να πειραματιστεί με τη μαγειρική που ευαγγελίζεται ο Τις, μπορεί να παραγγείλει online εκατοντάδες συστατικά για να εφοδιάσει την κουζίνα του. Υπάρχουν τουλάχιστον 20 εταιρείες σε ολόκληρο τον κόσμο που απομονώνουν, συνθέτουν, εμφιαλώνουν και πωλούν μείγματα και ουσίες.

Ο καθηγητής, όμως, εμμένει στον στόχο του. Θέλει να δει τα συστατικά του στα ράφια των σούπερ μάρκετ και στις κουζίνες των μέσων νοικοκυριών. «Όπως έχουμε σήμερα βαζάκια με μπαχαρικά, θα έχουμε κάποτε φιαλίδια με συστατικά», εξηγεί. Και υπογραμμίζει ότι αυτή η κουζίνα «είναι πολύ φθηνή και πολύ απλή». Δεν απαιτεί την τεχνογνωσία, τον εξοπλισμό και τον χρόνο που είναι απαραίτητα στη μοριακή μαγειρική. Επινοήθηκε και αναπτύχθηκε ως μια λαϊκή, μαζική κουζίνα. Προς το παρόν, βέβαια, μοιάζει να είναι το εντελώς αντίθετο, μια εξεζητημένη και ελιτίστικη άσκηση, αλλά εξ αρχής είναι σχεδιασμένη για να αποτελέσει μια λύση στο επισιτιστικό αδιέξοδο της ανθρωπότητας.

Ας μην ξεχνάμε ότι οι άνθρωποι μπορούν να γίνουν πολύ επινοητικοί με το φαγητό τους όταν πεινάνε -στην Κατοχή οι παππούδες μας έφτιαχναν «ψωμί» από οτιδήποτε και «καφέ» από ρεβύθια- και είναι, δυστυχώς, πολύ πιθανό κάποιοι από μας να πεινάσουν στο κοντινό μέλλον. Σύμφωνα με τους τελευταίους υπολογισμούς της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο πληθωρισμός στις τιμές των τροφίμων παρέμεινε υψηλότερος του 5% στο 70,6% των φτωχών χωρών και στο 90.9% των χωρών με μεσαίες οικονομίες. Στις δε πλούσιες χώρες, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα άγγιξε διψήφια νούμερα. Σε παγκόσμια κλίμακα, το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Απριλίου οι τιμές των γεωργικών προϊόντων αυξήθηκαν κατά 3% σε σύγκριση με τις αρχές του μήνα, τα δημητριακά ακρίβυναν κατά 3%, ενώ ο καφές κατά 11%.

Από το μέλλον

“Η διατροφή μας θ’ αλλάξει έτσι κι αλλιώς. Πάντα αλλάζει από εποχή σε εποχή, αλλά αυτή τη φορά η αλλαγή δεν θα έρθει ως αποτέλεσμα της ευμάρειας και της παγκοσμιοποίησης του εμπορίου, αλλά της ανάγκης μας για επιβίωση.”

Ως ένα ακόμα επιχείρημα υπέρ της ιδέας του Ερβέ Τις θα μπορούσε να λειτουργήσει η θλιβερή διαπίστωση ότι οι εναλλακτικές λύσεις που υπάρχουν αυτήν τη στιγμή για την αντιμετώπιση της επισιτιστικής κρίσης που αναμένεται να προκύψει ως παρενέργεια της κλιματικής αλλαγής, δεν είναι και πολύ δελεαστικές. Το πιο ρεαλιστικό σενάριο είναι ότι θα αντικαταστήσουμε τη ζωική πρωτεΐνη με πρωτεΐνες που θα προέρχονται από έντομα ή άλλες όχι και τόσο λαχταριστές πηγές. Ήδη, η Κομισιόν, στο πλαίσιο του προγράμματος «Από τη Φάρμα στο Πιρούνι» που παρουσίασε το 2020, έχει εγκρίνει μεταξύ άλλων ερευνητικά κονδύλια για την παραγωγή υποκατάστατων του κρέατος βασισμένα σε πρωτεΐνη από έντομα. Παράλληλα, η Μόνιμη Επιτροπή Φυτών, Ζώων, Τροφών και Ζωοτροφών (scoPAFF) της Ευρωπαΐκής Ένωσης, έδωσε πριν από μερικούς μήνες τη συγκατάθεσή της για την εμπορευματοποίηση του βρώσιμου κίτρινου σκουληκιού στην αγορά της Ευρωζώνης.

Η διατροφή μας, δηλαδή, θ’ αλλάξει έτσι κι αλλιώς. Πάντα αλλάζει από εποχή σε εποχή, αλλά αυτή τη φορά -στη δική μας εποχή- η αλλαγή δεν θα έρθει ως αποτέλεσμα της ευμάρειας και της παγκοσμιοποίησης του εμπορίου, αλλά της ανάγκης μας για επιβίωση. Θα πρέπει υποχρεωτικά να προσαρμοστούμε στις συνθήκες που θα επικρατήσουν στον πλανήτη μας τα επόμενα χρόνια.

Ίσως και όχι μόνο στον πλανήτη μας. Οι ακαδημαϊκές υποθέσεις και οι επιστημονικές μελέτες που γίνονται σήμερα με αφορμή τις νέες αποστολές στον Άρη από τη Space X του Έλον Μασκ και άλλους οργανισμούς, μας δίνουν ίσως μια ιδέα για το πώς θα τρεφόμαστε έπειτα από μερικές δεκαετίες. Η έκθεση του Πανεπιστημίου της Κεντρικής Φλόριντα με τίτλο «Feeding One Million People on Mars» (Ταΐζοντας Ένα Εκατομμύριο Ανθρώπους Στον Άρη), που δημοσιεύθηκε το 2019, είναι ένα καλό τέτοιο παράδειγμα, αφού προσφέρει μια -ανησυχητική- πρώτη «γεύση» από το φαγητό του μέλλοντος. 

Όπως εξήγησε ο καθηγητής Κέβιν Κάνον (ο συντονιστής της ομάδας που συνέταξε την έκθεση), σε όλα τα σενάρια αποικισμού του Άρη, η εξασφάλιση της τροφής αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα. Τα άλλα βασικά είδη που χρειάζεται μια ανθρώπινη κοινότητα προκειμένου να επιβιώσει υπάρχουν σε επάρκεια στην επιφάνεια ή στο υπέδαφος του πλανήτη: οξυγόνο, νερό, ενέργεια και οικοδομικά υλικά. Τρόφιμα, όμως, όχι απλώς δεν υπάρχουν, αλλά είναι και πάρα πολύ δύσκολο (και σίγουρα πάρα πολύ ακριβό) να μεταφέρονται συστηματικά από τη Γη. Όπως θα έλεγε και ο Ερβέ Τις, είναι παρανοϊκό να μεταφέρεις νερό και υδατάνθρακες σε σταθερή βάση σε ένα μέρος που βρίσκεται 225 εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τα δέντρα και τα χωράφια σου.

Οι άποικοι του Άρη, λοιπόν, θα πρέπει να καλλιεργούν μόνοι τους την τροφή τους. Όπως ξεκαθαρίζει ο Κέβιν Κάνον καθώς και συνάδελφοί του στη NASA, οι πρώτοι κάτοικοι του κόκκινου πλανήτη θα πρέπει να ξεγράψουν τα φρούτα, τα λαχανικά και οτιδήποτε νωπό με χαμηλό θερμιδικό δείκτη και να αρκεστούν σε μία διατροφή που θα αποτελείται από πρωτεΐνη εντόμων, προϊόντα κυτταρικής γεωργίας και μεταλλαγμένα δημητριακά που θα καλλιεργούνται σε κάθετα τούνελ κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Το οξυγόνο στον Άρη θα παράγεται και θα είναι πολύτιμο, το λιγοστό φως του ήλιου που αγγίζει την επιφάνεια του πλανήτη δεν θα ευνοήσει την ανάπτυξη θερμοκηπίων, συνεπώς οι κάτοικοί του θα ξεμείνουν με τα έντομα (μεγαλώνουν γρήγορα, με ελάχιστο νερό και τροφή και είναι καταπληκτική πηγή πρωτεΐνης, άρα ενέργειας), τις ντοπαρισμένες γλυκοπατάτες και τα «κρέατα» που θα δημιουργούνται στα εργαστήρια (αυτό σημαίνει κυτταρική γεωργία).

Και αν κάποιος βιαστεί να παρατηρήσει ότι όλα αυτά θα συμβούν (αν συμβούν) πολύ μακριά από εδώ, πολλά χρόνια από σήμερα, ο καθηγητής Κάνον θα τον προσγειώσει ανώμαλα στη σκληρή μας πραγματικότητα, σχολιάζοντας ότι «Οι δυσκολίες που θέτει ο Άρης και η αραιή και παγωμένη ατμόσφαιρά του, μας αναγκάζουν να επινοήσουμε τρόπους για την εξασφάλιση του φαγητού που είναι πιο ηθικοί και πιο βιώσιμοι από τις μεθόδους που εφαρμόζουμε σήμερα στον δικό μας πλανήτη. Αν πραγματικά θέλουμε να προστατεύσουμε το περιβάλλον μας προκειμένου να μη δούμε τη Γη να μετατρέπεται σε αφιλόξενο Άρη, ίσως πρέπει εδώ και τώρα να υιοθετήσουμε την ‘Αρειανή Διατροφή’ και τις μεθόδους παραγωγής της».

Απέναντι σε όλα αυτά, οι «νότες» της κουζίνας του Ερβέ Τις αρχίζουν να ακούγονται σαν γλυκιά μελωδία. Ποιος, άλλωστε, θα έμπαινε στον κόπο να παραγγείλει ντελίβερι μια μπάρα πρωτεΐνης από σκόνη αλεσμένου γρύλου και τσιπς μεταλλαγμένης σόγιας, όταν μπορεί να φτιάξει στο σπίτι του νοστιμότατες πολύχρωμες πέρλες από ασκορβικό και κιτρικό οξύ, γλυκόζη και μαλτιτόλη; Αν σας άνοιξε η όρεξη, μπορείτε να τις δοκιμάσετε και σήμερα, στο βραβευμένο με τρία αστέρια Michelin εστιατόριο του Πιέρ Γκανιέρ στο Παρίσι. Θα τις βρείτε ως «Note a Note No. 1», στον κατάλογο με τα γλυκά και θα σας θυμίσουν μήλα, βάφλες με σιρόπι καραμέλας και γρανίτα από λεμόνι.

The post Όταν θα τρώμε χημικές ενώσεις appeared first on 2045.gr.

Υπάρχει μια διαδεδομένη παρανόηση και το σχετικό κλισέ γύρω από τις «έξυπνες πόλεις». Με τον όρο αυτό πολλοί εννοούν την ευρεία χρήση τεχνολογικών λύσεων που εντάσσονται στη ζωή της πόλης …και έως εκεί. Έξυπνα φανάρια, έξυπνες στάσεις που σε ειδοποιούν, αυτοκινούμενα οχήματα, έξυπνους αισθητήρες παντού και πολλές -μα πάρα πολλές- εφαρμογές.

Βεβαίως όλα αυτά εντάσσονται στη σύγχρονη εποχή, αλλά αναρωτιέμαι, αρκούν τόσα έξυπνα εργαλεία για να ζούμε σε ομορφότερες, καλύτερες, πιο βιώσιμες και ανεκτές πόλεις; Ποιός τα χειρίζεται; Τι συμπεράσματα εξάγει; Πως είναι δυνατόν να έχουμε -στην έξυπνη πόλη- πρόσβαση σε τόσα πολλά big data και να μην αλλάζει τίποτα στις πόλεις μας; Ζούμε μάλλον πάρα πολλά χρόνια στην εποχή του «κλείσε την λακκούβα» και αν «κάνει έργο ο Δήμαρχος»…

Κάντο όπως η Βαρκελώνη

Η Βαρκελώνη είναι ένα έξοχο ερέθισμα για να σκεφτούμε πιο καθαρά. Είναι παράδειγμα μιας πόλης που  καταβάλει μακροχρόνιες προσπάθειες  για  την  υλοποίηση  της  ιδέας πως είναι, λειτουργεί και δίνει εμπειρίες μια έξυπνη πόλη. Είναι λιμάνι με ισχυρή βιομηχανική και επιχειρηματική ιστορία – αυτό εγγυάται γνώση, έρευνα και επιχειρείν. Είναι μαζί όμως και κέντρο τεχνών και πολιτισμού (καλός ο Γκαουντί που της φέρνει τουρισμό). Διαθέτει μια παραγωγική διαδικασία τόσο πολυδιάστατη, που σε κάθε σημείο της πόλης παρατηρείς υπηρεσίες, πολιτικές, δράσεις και …τεχνολογία που όμως όλα τα παραπάνω εξυπηρετούν τους πολίτες και τους τουρίστες. Μήπως, ας πούμε, τα έχει αυτά συνδυαστικά ο Πειραιάς;

Αν ψάξεις με τον όρο καινοτομία στο διαδίκτυο, θα ανακαλύψεις πως η έξυπνη Βαρκελώνη καταθέτει κάθε χρόνο νέα προγράμματα προς Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, όπου δεν ξεχωρίζεις δημόσιο και ιδιωτικό τομέα – συνεργάζονται. Η πόλη δεν στηρίζεται σε ένα πυλώνα μόνο.

Η Βαρκελώνη προωθεί και προσελκύει ανταγωνιστικές και νέες καινοτόμες εταιρίες, υιοθετεί την τεχνολογία σε κάθε μορφή διοίκησης και στην οικονομική ανάπτυξη με βιώσιμο τρόπο, ακόμη κι αν αυτό είναι ένα μικρό κομμάτι εσόδων του λούνα παρκ που χρηματοδοτεί ανταποδοτικά δημοτικές δράσεις για τους πολίτες. Είναι πολύ διαφορετικό όραμα, απ’ αυτό που ζούμε στις Ελληνικές πόλεις: η ανάπτυξη να συμπορεύεται με την κοινωνική ευημερία και την περιβαλλοντική προστασία…και προσέξτε! …από το Δήμο Βαρκελώνης.

Οι πόλεις είναι ζωντανά οικοσυστήματα

Μην κοροϊδευόμαστε, επειδή η Ελλάδα και κάποιες εταιρίες επιδοτήθηκαν -με πόρους ΕΕ- για τη δημιουργία των δικτύων οπτικών ινών (και ας παραμένουμε ακόμη πολύ χαμηλά στη ψηφιακή διείσδυση). Δεν θα γίνουν ξαφνικά οι… πόλεις μας πιο «έξυπνες».

Έξυπνη είναι η πόλη όπου όλες οι υπηρεσίες, προσβάσεις, και δράσεις της είναι οργανωμένες έξοχα σαν ένα δίκτυο νευρώνων που όλοι και όλα συνεργάζονται μεταξύ τους σαν ένα ζωντανό οικοσύστημα. Το οικοσύστημα αυτό είναι σχεδιασμένο να κάνει τους πολίτες, τουρίστες, καταναλωτές, εργαζόμενους και επιχειρηματίες -όλους μαζί- να χαίρονται που ζουν σε αυτές. Ο πολίτης της Στοκχόλμης δεν ξέρει ποιος το οργάνωσε, αλλά χαίρεται που μόλις αγοράσει σπίτι μπαίνει σε ένα website-υπηρεσία για να συγκρίνει όλους τους παρόχους και να επιλέξει: ποιος δίνει αέριο, internet, τηλεφωνία πως και πόσο.

Ο πολίτης της Σεούλ που καλείται να ψηφίσει ‘live’ τα σχέδια των δημοτικών υπηρεσιών -μέσω μιας εφαρμογής- πριν παρθούν αποφάσεις δεν νοιάζεται ποιος πολιτικός συνδυασμός διοικεί. Ξέρει απλά πως οι φόροι του πιάνουν τόπο, πως η γνώμη του μετράει και γνωρίζει πως «περπατά» η πόλη που ζει. Μην ακούσω κανένα να μου πει, πως έχουμε κι εμείς Διαύγεια…please!

Τι επιδιώκει μια «έξυπνη πόλη» (που θέλεις να ζεις / πηγαίνεις / ταξιδεύεις σε αυτή…)

Η έξυπνη πόλη δεν επενδύει γενικά και αόριστα στην τεχνολογία. Θέλει να φτιάξει ένα μεγάλο αποτύπωμα, να προβάλλει ένα αφήγημα που θα ελκύει όλο και περισσότερη προσοχή, επισκεψιμότητα και θετική φήμη για την πόλη. Ξεχωρίζουν οι φράσεις-κλισέ:

1. Είναι ωραία να ζεις εκεί

Σκεφτείτε πόλεις που παρέχουν στους κατοίκους καθαρές και υγιεινές συνθήκες διαβίωσης με μειούμενη ατμοσφαιρική ρύπανση και κυκλοφοριακή συμφόρηση. Καλά σκεφτήκατε, οι πόλεις που έχουν μπόλικο πράσινο είναι πιο κοντά σε αυτό. Για ποιο άλλο λόγο είναι ωραία να ζεις εκεί; Γιατί δεν χάνεις χρόνο, αφού όλες οι υπηρεσίες της πόλης είναι ΜΙΑ ψηφιακή υποδομή εύκολα διαθέσιμη ανά πάσα στιγμή και οπουδήποτε. Αν «είναι ωραία να ζεις εκεί», τότε έχεις εκεί όλο τον κόσμο των τουριστών, των οικονομικών μεταναστών-επιχειρηματιών, των γονέων που επιλέγουν με κριτήρια για τα παιδιά τους και έτσι η πόλη ανθίζει και μεγαλώνει σε ρόλο και σημασία.

2. Είναι ωραία να εργάζεσαι εκεί

Οι άνθρωποι που ήδη επιχειρούν, ή όσοι κάνουν σχέδια για το μέλλον, ή όσοι αναζητούν εργασιακούς προορισμούς σκέφτονται πολύ σοβαρά σε ποια πόλη πηγαίνουν να εργαστούν και να στήσουν τη ζωή τους. Εκτός από ένα μείγμα φήμης και αντιλαμβανόμενης ποιότητας ζωής αναζητούν τις πόλεις που τους παρέχουν τις κατάλληλες και πιο σύγχρονες υποδομές —ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, συνδεσιμότητα, δημόσιες υπηρεσίες, μεταφορές— για να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο και να βρίσκονται σε θέσεις εργασίας υψηλής σημασίας και ποιότητας. Η φήμη των City, Σίδνεϊ, Νέας Υόρκης, Τορόντο, Κέιπ Τάουν είναι διαβατήριο για άλλες τόσες ακόμη αναπτυξιακές προοπτικές που έχει η κάθε πόλη…και άρα οι άνθρωποί της.

3. Η βιώσιμη πόλη έχει ιστορία, έχει μέλλον

Είναι οι πόλεις που είναι βιώσιμες, καθαρές, ασφαλείς, που προστατεύουν και αναδεικνύουν τα μνημεία τους, που αξιοποιούν κάθε σημείο τους σαν ζωντανό έκθεμα. Είναι οι πόλεις που παρέχουν, χωρίς να κλέβουν από τις επόμενες γενιές. Αντί για τσιμέντο, επενδύουν σε πράσινο. Επενδύουν σε πολιτιστικές και γνωστικές δράσεις. Σκέφτομαι ένα παρατημένο κτίριο στην Καστοριά που κάποτε ήταν το κέντρο της γούνας…κι αν αυτή η πόλη γινόταν τώρα η πόλη της λίμνης; Τι θα σήμαινε αυτό για τις υπηρεσίες, τον τουρισμό, τις πανεπιστημιακές σχολές της, τις ομάδες πρωταθλητών που θα πήγαιναν για να αθληθούν εκεί; Απλά, αναρωτιέμαι.

Ποιες παράμετροι μετρούν και χαρακτηρίζουν την «έξυπνη πόλη»

Τα κριτήρια των έξυπνων πόλεων όπως τα δίνουν οι διεθνείς φορείς είναι απογοητευτικά για τις πόλεις που ζούμε σήμερα:

Ανοιχτή, διαφανής διακυβέρνηση: ενδυνάμωση θεσμών διαφάνειας και διαρκής πληροφόρηση όλων των κατοίκων επί των δημόσιων  διαδικασιών, με την παράλληλη ενίσχυση της ενεργούς συμμετοχής τους στις αλλαγές και υπηρεσίες της πόλης.

Πληροφόρηση: κάθε υπηρεσία, διεύθυνση, τομέας, και δημόσιο πρόσωπο ενισχύει τη διαφάνεια, τη διαρκή λογοδοσία (έχετε μήπως δει να δημοσιεύουν ανοιχτά δεδομένα οι πόλεις, ή η φορείς κοινωνικής συνοχής;) και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών και διαδικασιών, ενώ ενθαρρύνει τη χρήση των δημόσιων δεδομένων από όλους τους πολίτες. To gov.gr είναι ένα τέτοιο παράδειγμα, αλλά δεν μπορεί να περιλάβει τον μικρόκοσμο του πολίτη μιας πόλης. Αυτό πρέπει να το κάνουν οι υπηρεσίες των Δήμων.

Συνεργασίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα ιδιαίτερα μεταξύ επιχειρήσεων και πανεπιστημιακών ιδρυμάτων για την προώθηση της έρευνας και της ανάπτυξης νέων καινοτόμων προϊόντων και  υπηρεσιών που προσελκύουν νέα μυαλά. Οι συνεργασίες στη Βαρκελώνη έχουν προχωρήσει και στη βιωσιμότητα των τοπικών επιχειρήσεων (αν δεν πηγαίνουν καλά…κάτι θα μαραζώσει).

Υποδομές: όλες δίνουν άμεση πρόσβαση σε πληροφορία, προσβάσιμες σε όλους τους πολίτες, εξάγουν δεδομένα για να αλλάζει η πόλη (πχ. συγκοινωνίες), ενημερώνουν ‘live’ για τη λειτουργία τους, και είναι υπεύθυνες οντότητες να αποζημιώνουν ζημίες που δημιουργούν στη ζωή μας.

Υπηρεσίες: αξιοποιούν κάθε ψηφιακό μέσο για να έχει εμπρός του ο πολίτης, ο επιχειρηματίας, ο μετακινούμενος, ο γονέας όλη την πληροφόρηση και να γλυτώνει χρόνο, χρήμα και ψυχική κούραση. Παράδειγμα: η συγκέντρωση και επίλυση καταγγελιών, προτάσεων ή παραπόνων πολιτών είναι κομμάτι της ζωής τους στην πόλη.

Έξυπνες (πραγματικά) μεταφορές: συχνή αναδιάρθρωση λεωφορειακού δικτύου βάσει μετρήσιμων στοιχείων, έξυπνο σύστημα στάθμευσης (που ειδοποιεί), προώθηση ηλεκτροκίνησης ή/και υβριδικών οχημάτων, οθόνες πληροφόρησης που τροφοδοτούνται από ηλιακά panels, ποδηλατόδρομοι ή/και ενοικιαζόμενα ποδήλατα, διαδρομές της πόλης που προσφέρουν περπάτημα-φύση-χαλάρωση.

Μείωση κατανάλωσης ενέργειας για καλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Αν δεν βιώναμε την πρόσφατη ενεργειακή κρίση, ίσως, η Ευρώπη να καθυστερούσε να αγκαλιάσει την ηλεκτροκίνηση, τον έξυπνο φωτισμό, τη συλλογή σειράς περιβαλλοντικών πληροφοριών, τα ενεργειακά αυτόνομα σπίτια (και γιατί όχι οικοδομικά τετράγωνα) και την αυξανόμενη κατασκευή βιοκλιματικών κτιρίων. Σε αυτό τον τομέα εντάσσονται όλα τα συστήματα θέρμανσης-ψύξης και η τηλε-διαχείριση άρδεσης και καλλιεργειών που μειώνουν καύσιμα, κούραση, κόστη…

Διαχείριση απορριμμάτων και κυκλική οικονομία: η Ελλάδα έκανε ένα σημαντικό βήμα με τις μονάδες διαχείρισης αποβλήτων κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά έχουμε ακόμη δρόμο για να φτάσουμε σε καθαρότερες πόλεις, όπου οι επιχειρήσεις της θα δίνουν πρώτες το καλό παράδειγμα. Έχουμε δρόμο για την κυκλική οικονομία (φανταστείτε πως το 80% των αποβλήτων είναι από τα οργανικά τρόφιμά μας και εμείς συζητούμε το 20% που είναι τα υλικά συσκευασίας).

«Smart is not just a word; it’s an attitude».

Ogwo David Emenike

Νέες δεξιότητες: οι έξυπνες πόλεις επανεκπαιδεύουν τοπικό πληθυσμό για την ενίσχυση των εμπειριών των τουριστών, τις αλλαγές της οικονομίας, και τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων. Θα έχετε ακούσει τόσα ιστορικά παραδείγματα «μαράζωσε η πόλη» γιατί άλλαξε το οικονομικό της μοντέλο

Κίνητρα για αστικό περιβάλλον και την καινοτομία: Κάποτε η χώρα μας γέμισε ΒΙ.ΠΕ. Σήμερα βρισκόμαστε στην εποχή όπου μια παλιά συνοικία επιδοτείται για να αλλάξει χαρακτήρα και εκεί να δημιουργηθούν προγράμματα ενθάρρυνσης νέων επιχειρηματιών, φορέων, δράσεων. Αυτή η νέα οπτική ζωντανεύει τις πόλεις.

Οι έξυπνες πόλεις έχουν μια κεντρική ατζέντα που βλέπει στο μέλλον

Για αυτό έγραψα στην αρχή πως δεν γινόμαστε «έξυπνη πόλη» επειδή φτιάξαμε website, ή σκάφτηκε η λωρίδα των οπτικών ινών. Χρειάζεται α) ηγεσία, β) τεχνογνωσία (το πιο εύκολο, υπάρχει παντού) και γ) δυνάμεις συνεργασίας.

Δεν είναι το ίδιο να φτιάξει μια εφαρμογή μια ιδιωτική επιχείρηση με το να είναι η εφαρμογή αυτή ενταγμένη στο μικρό τοπικό πορταλ της πόλης που ζεις. Δεν μπορεί ένα δημοτικό συμβούλιο να ασχολείται με λακκούβες ή φύτευση δέντρων χωρίς να έχει λύσει το πρόβλημα μετακίνησης μέσα στην πόλη. Τα παραδείγματα είναι πολλά, τα ξέρετε και τα ζείτε όπως όλοι μας στις ελληνικές πόλεις. Έχουμε δρόμο ακόμη (ελπίζω όχι πολύ…).

The post Έξυπνες πόλεις, αλλά ανθρώπινες appeared first on 2045.gr.

Ας σκεφτούμε το νερό. Και για το νερό. Ας σκεφτούμε ότι  ο ανθρώπινος οργανισμός αποτελείται στο μεγαλύτερο μέρος του από νερό. Τα 2/3 του σώματός μας και το 75 % του εγκεφάλου μας είναι νερό. Ας σκεφτούμε ότι η πρόσβαση σε καθαρό και πόσιμο νερό για αρκετούς από εμάς μπορεί να θεωρείται αυτονόητη.  Για περισσότερα από 884 εκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο όμως δεν είναι. Μια πραγματικότητα με δραματικές συνέπειες και περίπου 2 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο λόγω έλλειψης ή λόγω ασθενειών που οφείλονται σε μολυσμένο νερό.

Η ερευνήτρια Πατρίτσια Σταθάτου σκέφτεται για το νερό. Και μας βάζει στο Center for Bits and Atoms του ΜΙΤ για να μιλήσουμε για την τελευταία μελέτη που με αφετηρία την αειοφορία, αλλά και τις… ζυθοποιίες και τα υποπροϊόντα μπύρας οδηγεί σε καθαρό πόσιμο νερό απαλλαγμένο από μόλυβδο, για όλους μας.

Πατρίτσια, τι ήταν αυτό που πυροδότησε το ενδιαφέρον σου για το νερό και πώς έγιναν οι πρώτες σκέψεις για τη συγκεκριμένη έρευνα;

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Το κίνητρο για την έρευνα αυτή, για την ιδέα και την πρόταση που κατέθεσα για την υποτροφία Μποδοσάκη και με έφερε στην Αμερική, αλλάζοντας τη ζωή μου, ήταν οι μικρορύποι. Πρόκειται για χημικές ουσίες, οργανικές ή ανόργανες, όπως τα βαρέα μέταλλα, οι οποίες υπάρχουν αν όχι σε όλα, στα περισσότερα υδάτινα συστήματα στον κόσμο, σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις, δηλαδή κάτω από μικρογραμμάρια στο λίτρο.

Είναι μια νέα οικογένεια ρύπων, που τα τελευταία χρόνια απασχολεί πολύ έντονα την επιστημονική κοινότητα και τους διεθνείς οργανισμούς που θέτουν τα όρια ασφαλείας για το νερό και για τα απόβλητα. Γιατί; Λόγω του μεγέθους τους μπορούν και εισέρχονται στους ιστούς, στις σκάλες της διατροφικής αλυσίδας, δημιουργώντας το φαινόμενο της βιοσυσσώρευσης. Τα βαρέα μέταλλα μας απασχολούν ιδιαίτερα γιατί δεν βιοδιασπώνται και είναι ιδιαίτερα τοξικά, για τον άνθρωπο και ειδικά για τα παιδιά. Διεθνείς μελέτες δείχνουν μεγάλη συσχέτιση των ουσιών αυτών -ακόμη και σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις- με προβλήματα υγείας, καρκίνο, βλάβη στο νευρικό σύστημα, καταστροφή των ιστών του εγκεφάλου.

Πώς λειτουργούν οι συμβατικές τεχνολογίες και πού αποτυγχάνουν;  Και πώς αξιολογείται η  επιπλέον χρήση των συστημάτων οικιακών φίλτρων βρύσης ως ένα επιπλέον βήμα καθημερινής προστασίας μας;

Μιλάμε για τις συμβατικές τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία νερού ή υγρών αποβλήτων. Τα βάζω αυτά τα δύο μαζί γιατί ο κύκλος ζωής και χρήσης του νερού είναι ένας κύκλος, μια αλυσίδα. Αυτές οι τεχνολογίες λοιπόν όταν καλούνται να καθαρίσουν νερό (ή υγρά απόβλητα) με πολύ χαμηλή συγκέντρωση βαρέων μετάλλων, είτε αδυνατούν να τους εξαλείψουν τελείως ή για να το πετύχουν αυτό αποτελεσματικά χρειάζεται να δαπανήσουν πολλούς πόρους, υψηλά επίπεδα ενέργειας. Κατανάλωση που έχει και οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος. Επίσης μπορεί να χρειαστεί να παράξουν τοξικά παραπροϊόντα, απόβλητα τα οποία και αυτά στη συνέχεια θα πρέπει να τα επεξεργαστούμε περαιτέρω προτού απορριφθούν. Οπότε αρχίσαμε να σκεφτόμαστε τις εναλλακτικές, μεθόδους που μπορούμε να δημιουργήσουμε, λύσεις πιο φιλικές προς το περιβάλλον, αειφόρες, που δεν συνεπάγονται μεγάλο περιβαλλοντικό και οικονομικό κόστος.

Τώρα τα  φίλτρα για τα οποία με ρωτάς είναι ένα βήμα σε προσωπικό επίπεδο. Εξαρτάται βέβαια από το σύστημα που χρησιμοποιεί κανείς, αλλά κάνουν καλό. Το νερό της Αθήνας έχει πολύ καλή ποιότητα -γενικά η ποιότητα του νερού μας είναι από τις καλύτερες της Ευρώπης.

Το μεγάλο πρόβλημα είναι οι σωληνώσεις, και τα υλικά από τα οποία είναι φτιαγμένες. Ακόμη κι αν οι παλιές σωληνώσεις έχουν αντικατασταθεί μπορεί να υπάρχουν ορισμένα στοιχεία τους, όπως βαλβίδες ή άλλα εξαρτήματά τους από μόλυβδο. Οι χημικές αντιδράσεις που δημιουργούνται και τι εισέρχεται στη συνέχεια στο νερό είναι το πρόβλημα. Το ζήτημα είναι πολύπλοκο και σύνθετο.

Στο μυαλό αρκετών πολιτών το μη καθαρό νερό συνδεόταν μέχρι και σήμερα με τον αναπτυσσόμενο κόσμο, όμως δειγματοληψίες και αναλύσεις και στην Ελλάδα υποδεικνύουν τιμές που βρίσκονται πάνω από τα φυσιολογικά όρια.

Έτσι είναι, αλλά δεν είναι σωστή αυτή η αντίληψη. Γιατί οι παράγοντες επιβάρυνσης του νερού είναι πολλοί και διαφορετικοί. Και ανθρωπογενείς. Εμένα μου κίνησε το ενδιαφέρον το γεγονός ότι υπάρχουν σοβαρά περιστατικά ρύπανσης νερού από βαρέα μέταλλα και συγκεκριμένα μόλυβδο, όχι μόνο στον αναπτυσσόμενο κόσμο, όπου δεν διαθέτουν τις υποδομές και τους πόρους, αλλά και σε αναπτυγμένες χώρες.

Σε πολύ αναπτυγμένες κοινωνίες στο δυτικό κόσμο, στην Ευρώπη και στην Αμερική. Όπως για παράδειγμα η πολύ γνωστή κρίση ρύπανσης νερού στο Φλιντ στο Μίσιγκαν το 2014, ακόμη και πρόσφατα παραδείγματα σε κοινότητες του Λος Αντζελες, στη Νέα Υόρκη στο Νιου Τζέρσεϋ σε σχολεία, και σε κοινότητες στον Καναδά. Είναι κάτι που δημιουργείται από τις χημικές αντιδράσεις στις σωληνώσεις και έχει σοβαρότατες επιπτώσεις για την υγεία. Γι’ αυτό ακριβώς και βλέπουμε διεθνή προσπάθεια να μειωθούν κατά πολύ τα επιτρεπόμενα όρια συγκεντρώσεων βαρέων μετάλλων στο πόσιμο νερό. Μάλιστα η Αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος (US EPA) δήλωσε το 2020 ότι δεν υπάρχει αποδεκτό κατώτατο όριο για τον μόλυβδο στο νερό. Θεωρεί δηλαδή ότι δεν πρέπει να εντοπίζεται καθόλου μόλυβδος στο νερό, ότι κανένα όριο δεν είναι ασφαλές. Αυτό είναι ένα μεγάλο βήμα.

Πάμε λοιπόν με μία μπύρα μέσα στο εργαστήριο για να μας εξηγήσεις πώς η μαγιά μπύρας μπορεί να αποδειχθεί στο υπερ- όπλο του νερού για την αντιμετώπιση των τοξικών μικρορύπων;

Πολύ μου αρέσει αυτή η πρόταση σου. Όπως σου έλεγα αρχίσαμε να σκεφτόμαστε και να εξετάζουμε εναλλακτικές, βιολογικές και αειφόρες μεθόδους, για να δώσουμε μια λύση στο πρόβλημα, μεθόδους που δεν συνεπάγονται μεγάλο οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος και έτσι στραφήκαμε και καταλήξαμε στους ζυμομύκητες. Είναι μικροργανισμοί με την ικανότητα να δεσμεύουν ιόντα μετάλλων όταν έρχονται σε επαφή με αυτά. Πρόκειται για το φαινόμενο της βιορρόφησης. Δεν είναι κάτι καινούριο, έχει μελετηθεί από τους επιστήμονες τις τελευταίες δεκαετίες.

Αυτό που είναι καινούριο, αυτό που δεν είχε μελετηθεί και στο οποίο επικεντρωθήκαμε εμείς είναι το πώς αυτοί οι ζυμομύκητες αντιδρούν όταν έρχονται σε επαφή με πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων, όπως αυτές τις οποίες μελετάμε εμείς, δηλαδή συγκεντρώσεις μικρογραμμαρίου ανά λίτρο. Θέλαμε να δούμε αν οι ζυμομύκητες ανταποκρίνονται με τον ίδιο τρόπο όπως στις υψηλές συγκεντρώσεις, πόσο αποδοτικοί είναι και με ποιους μηχανισμούς το επιτυγχάνουν αυτό. Αυτή είναι η ιδέα πίσω από την έρευνά μας, και καταναλώθηκαν πολλές-πολλές μπύρες μέχρι να φτάσουμε ως εδώ.

Μέχρι τώρα και σε ποιο βαθμό είστε ικανοποιημένοι για την αποτελεσματικότητα της μεθόδου σας σε σχέση με τη βιωσιμότητα, την περιβαλλοντική ασφάλεια και την οικονομική εφαρμογή της; Σας έχουν προσεγγίσει εταιρίες, φιλάνθρωποι δισεκατομμυριούχοι για να επενδύσουν στην υλοποίηση της έρευνάς σας στην πραγματική οικονομία; Μπορεί άνθρωποι και ανθρωπότητα να είμαστε αισιόδοξοι; 

Στοχεύσαμε  συγκεκριμένα σε αυτούς τους μικροοργανισμούς γιατί χρησιμοποιούνται κατά κόρον σε πολλές βιομηχανίες, ειδικά για την παραγωγή μπύρας, είναι ένα πολύ συχνό απόβλητο για το οποίοι οι ζυθοποιίες αναζητούν τρόπους απόρριψής του, όταν πια δεν τους είναι χρήσιμοι. Στοχεύσαμε στη χρήση βιολογικού υλικού, ενός υποπροϊόντος χαμηλού κόστους, ή μηδενικού ή ακόμη και αρνητικού κόστους με την έννοια ότι βιομηχανίες θα πλήρωναν για να το απορρίψουν. Εμείς για τα πειράματά μας προμηθευόμαστε τους μικροοργανισμούς από την ATCC (American Type Culture Collection), που μπορείς να πεις ότι είναι η Αμερικανική Τράπεζα Μικροοργανισμών. Μετά τη γνωστοποίηση της μελέτης μας, τη δημοσίευση στο MIT news, την παρουσίασή της στο Forbes και άλλα διεθνή ΜΜΕ, έχουν αρχίσει να μας προσεγγίζουν εταιρίες και ζυθοποιίες. Έχουμε κρούσεις και προτάσεις και τις εξετάζουμε για να δούμε πώς θα προχωρήσουμε.

Πρέπει να σημειώσουμε εδώ ότι το νερό με το οποίο εργαζόμαστε εμείς, είναι νερό καθαρό το οποίο στο εργαστήριο το έχουμε ρυπάνει με μόλυβδο σε συγκεκριμένες ποσότητες. Όταν η τεχνολογία αυτή εφαρμοστεί στην πράξη και πάμε σε σημείο με ρυπασμένο νερό κατανοούμε ότι σε αυτό εκτός από μόλυβδο θα υπάρχουν και άλλα βαρέα μέταλλα και άλλοι ρύποι παρόντες. Θα είναι δηλαδή πιο σύνθετο το πρόβλημα. Να σου πω λοιπόν ότι πλέον έχουμε διευρύνει τα πειράματά μας προσθέτοντας και άλλους ρύπους στο νερό εκτός από μόλυβδο για να δούμε πώς αντιδρούν οι ζυμομύκητες και αν απορροφούν το ίδιο. Ακόμη υπάρχουν απαντήσεις που αναζητάμε, στάδια που πρέπει να περάσουμε, όμως μπορώ να πω ότι η μέθοδός μας είναι πολλά υποσχόμενη.

Μέχρι να καλυφθούν τα απαραίτητα επόμενα στάδια θα μπορούσες να δώσεις ένα παράδειγμα καθαρισμού του νερού πόλης για να κατανοήσουμε τα μεγέθη και τι υπόσχεται η μέθοδός σας;

Ας χρησιμοποιήσουμε το παράδειγμα της Βοστώνης, που μπορεί να θεωρηθεί ισοδύναμο της Αθήνας, καθώς η μητροπολιτική περιοχή της έχει περίπου 5 εκατ. κατοίκους. Μια πόλη τέτοιου μεγέθους λοιπόν καταναλώνει 800 εκατομμύρια λίτρα νερό την ημέρα για τις ανάγκες της. Θα χρειάζονταν λοιπόν περίπου 20 τόνοι ζυμομύκητες την ημέρα ή 7 χιλιάδες τόνοι ζυμομύκητες το χρόνο για να καθαριστεί το νερό σε περίπτωση ρύπανσης από μόλυβδο. Για να κατανοήσουμε τι σημαίνει αυτό, σκεφτείτε ότι μια τυπική ζυθοποιία της Βοστώνης παράγει ετησίως περίπου 20 χιλιάδες τόνους περίσσεια μαγιάς, ζυμομύκητες που δεν τους είναι άλλο χρήσιμοι για τη ζύμωση, αφού είναι ένα απόβλητο που χρειάζεται να απορριφθεί. Κατά συνέπεια θα μπορούσε να δημιουργηθεί και ένα μοντέλο κυκλικής οικονομίας.

Αν υποθέσουμε η μέθοδός σας γίνεται εφαρμόσιμη άμεσα σε πραγματική κλίμακα, σε ποιο υδάτινο σύστημα του πλανήτη θα ήθελες να βρεθείς για να ξεκινήσει η απορρύπανση;

Δεν έχω κάποιο συγκεκριμένο σύστημα στον κόσμο με υψηλή συγκέντρωση μετάλλων ή μόλυβδου, ούτε θέλω να μιλήσω με κλισέ για την Αφρική ή την Ινδία.

Θα ήθελα όμως να λύσω ένα πρόβλημα. Αν για παράδειγμα συνέβαινε κάτι ξαφνικά σε μία δυτική πόλη ή κοινότητα όπως στο Φλιντ στο Μίσιγκαν, το οποίο ζούσε για καιρό με το πρόβλημα, χωρίς να το έχει αντιληφθεί. Πάντως το υδατικό σύστημα με το οποίο με δένουν πολλά και θα ήθελα να συμβάλω στη διαχείρισή του -ή στην επίλυση προβλημάτων γενικότερα- είναι αυτό των νησιών του Αιγαίου, που τους καλοκαιρινούς μήνες υποφέρουν για να ικανοποιήσουν τη ζήτηση.

Ας συνδέσουμε τώρα το εργαστήριο και τη ζωή σου στην Αμερική με μια άλλη κοινωνική διάσταση. Κατά τη διάρκεια των σπουδών σου, στα πρώτα ερευνητικά βήματα και τώρα βίωσες στερεότυπα και γυάλινο ταβάνι στο «νερό»;

Όχι καθόλου. Και νομίζω ότι πλέον δεν υπάρχουν τέτοια στερεότυπα. Ειδικά στο χώρο που είμαι εγώ, δεν υπάρχει καθόλου το στερεότυπο ‘άνδρας- γυναίκα’. Τώρα που το σκέφτομαι ίσως 20 χρόνια πριν στο σχολείο να ήταν η τελευταία φορά που θυμάμαι κάπως τέτοιες διαφοροποιήσεις, όχι ως στερεότυπο, αλλά με την έννοια ότι ίσως περισσότερα αγόρια επέλεγαν θετικές επιστήμες ή πχ τεχνολογικά μαθήματα επιλογής σε σχέση με κορίτσια. Πάντως να σου πω ότι σε αντίθεση  με ότι μου έλεγαν για τα ποσοστά, στη χρονιά μου στο Πολυτεχνείο ήμασταν 50/50 -αγόρια κορίτσια.

Δεν έχω αισθανθεί στερεοτυπική συμπεριφορά καθόλου. Και προτού έρθω στην Αμερική, όταν ξεκίνησα να δουλεύω στο Πολυτεχνείο στην ερευνητική μας ομάδα ήμασταν μάλιστα περισσότερες γυναίκες- μπορεί οι επικεφαλής να πίστευαν ότι οι γυναίκες είναι περισσότερο οργανωτικές, προσηλωμένες στο στόχο και προτιμούσαν να προσλαμβάνουν γυναίκες-  το αντίθετο στερεότυπο δηλαδή.

Μπορώ να μιλήσω βέβαια μόνο για τη δική μου εμπειρία στην Ελλάδα, για το συγκεκριμένο εργαστήριο στο Πολυτεχνείο όπου και εργαζόμουν. Τώρα για την Αμερική πιστεύω ότι υπάρχει πολύ έντονα το «woke culture», το βιώνουμε έντονα τα τελευταία χρόνια. Μεγάλος σεβασμός για τις γυναίκες, κύμα για την ανάδειξη γυναικών στον ακαδημαϊκό και επιστημονικό χώρο. Είναι επίσης κοινό μυστικό ότι αν αναζητήσουν την ίδια θέση εργασίας στον ακαδημαϊκό χώρο ένας άνδρας και μία γυναίκα με τα ίδια ακριβώς προσόντα θα προτιμηθεί η γυναίκα.

Νιώθω ότι είμαστε σε εποχή που ειδικά στην επιστημονικό χώρο οι γυναίκες είναι έστω και ένα βήμα μπροστά. Επιπρόσθετα, βλέπω ότι το όλο σύστημα οδεύει να δημιουργήσει όλες τις δομές υποστήριξης της οικογένειας ώστε οι γυναίκες να έχουν  τις ευκαιρίες που θέλουν. Και το βλέπουμε γιατί ολοένα και περισσότερες γυναίκες βρίσκονται σε υψηλές θέσεις, επικεφαλής εργαστηρίων και οργανισμών. Σίγουρα υπήρχε το στερεότυπο για χρόνια αλλά τώρα είμαστε στο σημείο που βιώνουμε την αλλαγή.

Εκτός από καθαρό πώς οραματίζεσαι το νερό τα χρόνια που έρχονται και με την κλιματική κρίση παρούσα; Μπορούν οι υδάτινοι πόροι να αναδειχθούν στο ενεργειακό αντίβαρο του μέλλοντος, ή μήπως το νερό βρεθεί στο επίκεντρο συγκρούσεων ή μήπως θα εκλείπει και θα το φέρνουμε από τον Άρη;

Η ενέργεια του νερού, των κυμάτων είναι πολλά υποσχόμενη. Δεν ξέρω αν πιστεύω αυτά τα καταστροφολογικά σενάρια για πολέμους για το νερό. Το καλό με το νερό είναι ότι δεν είναι πεπερασμένος πόρος. Είναι ανανεώσιμος, ότι και να συμβεί σε επίπεδο πλανήτη και σε επίπεδο ισοζυγίου μάζας θα μένει σταθερό. Σχετικά με την κλιματική αλλαγή, την ξηρασία και την έλλειψη νερού σε συγκεκριμένες περιοχές, είμαι αισιόδοξη, πιστεύω ότι η ανθρωπότητα θα βρει λύσεις για να προσαρμοστούμε. Η έρευνα προχωρά, η τεχνολογία προχωρά. Δεν ξέρω αν θα φέρουμε νερό από τον Άρη- πιστεύω κάτι θα καταφέρουμε με το νερό της Γης.

Μπορούμε να μάθουμε και από πόλεις όπως η Σιγκαπούρη, που είναι ένα παράδειγμα έξυπνης πόλης, η οποία είχε στο παρελθόν πολύ μεγάλο πρόβλημα υδροδότησης. Η ζήτηση ξεπερνούσε κατά πολύ τους διαθέσιμους πόρους, όμως το έλυσε. Σήμερα το 40% της υδροδότησης στη Σιγκαπούρη προέρχεται από ανακύκλωση νερού, αποκαλείται  NEWater – Νέο Νερό, γιατί επαναχρησιμοποιείται νερό από υγρά απόβλητα το οποίο και καθαρίζεται επαρκώς, ώστε να ξαναγίνει πόσιμο. Είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα που δείχνει ότι τα υγρά απόβλητα είναι ένας πόρος που δεν έχει αξιοποιηθεί επαρκώς και έχει μεγάλη δυναμική να συμβάλει στη λύση προβλημάτων υδροδότησης για διάφορες χρήσεις.

Who is who

Η Πατρίτσια Σταθάτου αποφοίτησε από τη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ το 2011 και ξεκίνησε να εργάζεται ως ερευνήτρια στη Μονάδα Διαχείρισης Ενεργειακών και Περιβαλλοντικών Συστημάτων (ΜΔΕΠΣ) της Σχολής Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ. Παράλληλα, συνέχισε τις σπουδές της στη Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ, εκπονώντας τη διδακτορική της διατριβή στον τομέα ανάλυσης, σχεδιασμού και ανάπτυξης εργαλείων και μεθόδων για υδατικά συστήματα. Το 2018 κέρδισε το βραβείο ΟΙΚΟΠΟΛΙΣ Νέου Επιστήμονα για τη συμβολή της διδακτορικής της έρευνας στον τομέα της διαχείρισης των υδατικών πόρων, ενώ την ίδια χρονιά έλαβε τη μεταδιδακτορική υποτροφία “Σταμάτη Γ. Μαντζαβίνου” από το Ίδρυμα Μποδοσάκη για τη διεξαγωγή έρευνας στο ΜΙΤ σχετικά με την απομάκρυνση τοξικών μικρορύπων από το νερό με τη χρήση μικροοργανισμών και βιοεκτύπωσης.

The post Η μαγιά μπύρας ως το υπερόπλο του νερού για την αντιμετώπιση των τοξικών μικρορύπων appeared first on 2045.gr.

Το 2021, 120 παγκόσμιοι ηγέτες και περισσότεροι από 40.000 εγγεγραμμένοι συμμετέχοντες παρακολούθησαν την εξαιρετικά κρίσιμη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα στη Γλασκώβη της Σκωτίας (COP26). Ειπώθηκε πως η διάσκεψη ήταν η τελευταία καλή ευκαιρία για να αποτρέψει η ανθρωπότητα την κλιματική καταστροφή. Απουσίαζαν οι μεγάλοι ρυπαντές (Βραζιλία, Κίνα, Ρωσία), αλλά δημοσιοποιήθηκαν συζητήσεις για την κλιματική κρίση, τάσεις και πιθανές λύσεις. ‘Αρα, υποτίθεται, πως όλο και συχνότερα θα βλέπουμε να υιοθετούνται «πράσινες» πολιτικές από τις κυβερνήσεις (γεωργία, αλιεία, βιομηχανία, μετακινήσεις, απόβλητα, ζωή στην πόλη).

“Βιώσιμη είναι η ανάπτυξη που υπηρετεί τις κοινές μας ανάγκες στο σήμερα,
χωρίς όμως να διακυβεύεται η ικανότητα των επόμενων γενιών, να
μπορέσουν να καλύψουν τις δικές τους”

Gro Harlem Brundtland

Ποιoς όμως μπορεί να επισπεύσει τη θετική αλλαγή για τον άνθρωπο, το περιβάλλον, τα βιώσιμα και «καθαρά» προϊόντα; Οι επενδυτές, οι «έχοντες και κατέχοντες» τον πλούτο. Εκείνοι που ως ιδιώτες ή/και ως επιχειρήσεις επενδύουν, θα οδηγήσουν τις επιχειρήσεις στην αειφορία, όπως μας είχε πει και ο Αλβέρτος Ρεβάχ σε προηγούμενο άρθρο.

Σε πολλά κράτη οι πολιτικές που βρίσκονται σε εξέλιξη για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα και την προώθηση υγιών κοινοτήτων υλοποιούνται από επιχειρήσεις σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις. Πολλά παραδείγματα, από τα Αστυπάλαια (με τη συνεργασία αυτοκινητοβιομηχανιών και ενεργειακών παρόχων), έως το «Ξύλινο προάστιο» (πραγματικά μόνο από ξύλο για να μειώσουν τις περιβαλλοντικά επιβαρυντικές δράσεις) στο Ελσίνκι Φιλανδίας. Οι επενδυτές αναζητούν ήδη να ευθυγραμμίσουν τα χαρτοφυλάκια τους με τη δουλειά όσων προσπαθούν να κάνουν τον κόσμο καλύτερο και πιο υγιή τόπο για να ζουν οι άνθρωποι.

Επενδύστε στην αειφορία

Το 3ο Συνέδριο Θεσμικής Διαχείρισης (θεσμικό φόρουμ της αγοράς επαγγελματικής διαχείρισης συλλογικών επενδύσεων και επενδύσεων χαρτοφυλακίου) διοργανώθηκε στις 22 & 23 Ιουνίου 2022 από την Ένωση Θεσμικών Επενδυτών (Ε.Θ.Ε.). Παρακολουθώντας το τρίτο panel ΙΙΙ με τίτλο «Αμοιβαία Κεφάλαια και ESG» φαίνεται πως οι ομιλητές κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα: η αειφορία είναι εδώ για να μείνει και είναι το μέλλον, ενώ ο αγώνας των εταιριών να προσαρμοστούν σε αυτό δεν είναι αγώνας ταχύτητας, αλλά μαραθώνιος.

Ο αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος της Πειραιώς Asset Management ΑΕΔΑΚ παρατήρησε ότι αυξάνονται οι εισροές στα Αμοιβαία Κεφάλαια που εστιάζουν στη βιώσιμη ανάπτυξη και δήλωσε πως οι κοινωνίες θα υποχρεώσουν τις εταιρείες να οδηγηθούν προς την κατεύθυνση αυτή. Ο Εκτελεστικός Διευθυντής της Allianz ΑΕΔΑΚ παρατήρησε πως εφέτος διπλάσιες εισηγμένες επιχειρήσεις έδωσαν βελτιωμένα στοιχεία για τις δράσεις βιώσιμης ανάπτυξης.

Κυκλική οικονομία: ήρθε η ώρα αλλαγής mindset και επενδύσεων

Η Adidas είναι ιδρυτικό μέλος της διεθνούς οργάνωσης Parley for the Oceans και αναζητώντας τρόπους για την καταπολέμηση της ρύπανσης από πλαστικό, η εταιρία παρουσίασε το πρώτο αθλητικό παπούτσι από πλαστικά απορρίματα θάλασσας το 2015 στα Ηνωμένα Έθνη. Το επάνω μέρος είχε κατασκευαστεί από νήματα παράνομων διχτυών αλιείας και το υπόλοιπο από πλαστικά μπουκάλια. Σήμερα η Adidas κατασκευάζει εκατομμύρια παπούτσια και μια ολόκληρη σειρά ρούχων υψηλών επιδόσεων από ανακυκλωμένα πλαστικά απορρίμματα.

H ελληνική Coffee Island, για να συνδράμει στον πόλεμο κατά του πλαστικού, παρουσίασε πρόσφατα την επαναχρησιμοποιούμενη κούπα Kaffeeform 12oz που είναι φτιαγμένη από υπολείμματα καφέ και ίνες οξιάς, ώστε το ίδιο το προϊόν της, ο καφές, να μας δώσει επαναχρησιμοποιούμενα είδη και σκεύη.

Το ίδιο κάνουν και εταιρίες ρούχων στην Ελλάδα: βιώσιμες πρώτες ύλες, τοπική παραγωγή, χωρίς χημικά, με εξαιρετική διαχείριση αποβλήτων και ανακύκλωση υλικών. Η λίστα είναι μεγάλη: Heel Athens Lab, Musa collection, Plexida, Shoko, Vathos apparel.

Οι επενδυτές ξέρουν, διαβάζουν καιρό τα στοιχεία

Από το 2018 η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA), επιμένει πως η πρόληψη κάθε είδους ρύπανσης πρέπει να γίνεται στην πηγή, εκεί που υπάρχει (βλαβερή) οικονομική δράση (πχ. το εκλυόμενο μεθάνιο των αγελάδων, οι καπνοί των εργοστασιακών φουγάρων, οι εκπομπές διοξειδίου στο δρόμο κ.λπ) και έχουν φωτογραφήσει τις αγορές που προκαλούν υπερθέρμανση από το 1950.

Από το 2019 η Morgan Stanley (Institute for Sustainable Investing) είχε κάνει έρευνα στους διαχειριστές 11.000 διεθνών αμοιβαίων κεφαλαίων και εκείνοι απαντούσαν πως το ρίσκο σε … «καλές» επενδύσεις μειώνεται γιατί «σε περιόδους οικονομικής αβεβαιότητας οι επενδύσεις σε βιώσιμες επιχειρήσεις, προϊόντα και projects είναι πιο σταθερές και συμφέρουσες».

“Για πόσο καιρό θα προσπαθούν να πετύχουν οι άνθρωποι ανάμεσα από τοίχους τούβλων, θα περπατούν σε άσφαλτο, θα αναπνέουν τις αναθυμιάσεις του άνθρακα και του πετρελαίου, και θα μεγαλώνουν, θα εργάζονται και θα πεθαίνουν με μια ιδέα στο μυαλό από λίγο άνεμο, ουρανό και πράσινα χωράφια με σιτηρά;”

Charles A. Lindbergh

Τον Ιούνιο 2022 η σύνοδος του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης ασχολήθηκε με το θέμα των «βιώσιμων επενδύσεων», δηλαδή επενδύσεων που όχι μόνο θα αποκαταστήσουν την ανισορροπία που μας αφήνει η πανδημία Covid-19 αλλά θα διορθώσουν τις κακές πρακτικές των αγορών και βιομηχανιών, ώστε να συνεχίσει η υψήλιος (με τα πισωγυρίσματά της) να πορεύεται προς του παγκόσμιους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης και της συμφωνίας των Παρισίων. Μάλιστα ο ΟΑΣΑ εξέδωσε για πρώτη φορά το «Foreign Direct Investment (FDI) Qualities Policy Toolkit» και κατέγραψε συστάσεις για τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις.

Γιατί χρειαζόμαστε «βιώσιμες επενδύσεις»;

Δεν μπορεί, για παράδειγμα, ένα ταμείο συνταξιούχων να επενδύει και να χρηματοδοτεί επιβλαβείς βιομηχανίες. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, μια κυβέρνηση να δίνει οικονομικό κίνητρο σε επιχειρήσεις που αγνοούν βασικούς κανόνες περιβαλλοντικής προστασίας ή σε εκείνες που δεν προμηθεύονται βιώσιμες πρώτες ύλες. Η έρευνα «Make My Money Matter» το 2021 απέδειξε πως (πάλι ένα απλό παράδειγμα) αν ένα άτομο αλλάξει τη διατροφή του σε πιο φυσικά πρότυπα, μειώνει 21 φορές το αποτύπωμα άνθρακα για το οποίο ήταν υπεύθυνος εξαιτίας της κατανάλωσης που έκανε.

Το θέμα για τις επιχειρήσεις, τους ιδιώτες κεφαλαιούχους και τις κυβερνήσεις είναι πώς οι δύο κλασσικά αντικρουόμενες έννοιες, η ανάπτυξη (ταχύτητα, με κάθε κόστος, κέρδος) και η βιωσιμότητα (μακρόπνοη, για το κοινό καλό, ο πλανήτης και η ποιότητα) μπορούν να ενωθούν και να φέρουν μια μεγάλη θετική αλλαγή.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ) το Φεβρουάριο 2022 υιοθέτησε το «New Green & Social Policy» ένα πλαίσιο-ρύθμιση, στοχεύοντας ώστε η πλειοψηφία των Ευρωπαϊκών πόρων να χρηματοδοτούν δράσεις, προγράμματα και υποδομές σχετικές ή συναφείς με το πράσινο ταμείο και τους παγκόσμιους στόχους. Η τράπεζα ήδη έχει δώσει το 43% των επενδύσεών της σε βιώσιμης ανάπτυξης έργα, ενώ €27,6 δισ. έχουν δοθεί σε όλες τις κυβερνήσεις για «πράσινα» έργα. Καταλαβαίνετε πως αυτός είναι ο δρόμος. Η Ευρωπαϊκή Ενωση είχε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της Agenda 2030 και της συμφωνίας των Παρισίων, υιοθετώντας ακόμη και σαφείς οδηγίες προς τα κράτη-μέλη για το εμπόριο και τις συμφωνίες γύρω από αυτό.

Κάνεις εμπόριο. Ωραία. Πώς διασφαλίζεται από το εμπόριο-προϊόν-υπηρεσίες-τιμές σου η κοινωνική δικαιοσύνη; Πώς ακριβώς βοηθά τοπικές κοινωνίες και οικονομίες η οικονομική σου δράση; Πως πρακτικά σέβεσαι τα ανθρώπινα και καταναλωτικά δικαιώματα; Πώς διασφαλίζεις ισότητα και καλές πρακτικές στα εργασιακά θέματα; Πως μέσα από το εμπόριο που κάνεις, βοηθάς το περιβάλλον (ενέργεια, μετακινήσεις, απόβλητα, μείωση αποτυπώματος);

Τι σημαίνει στην πράξη «κάνω βιώσιμες επενδύσεις»;

Η «βιώσιμη επένδυση» (Sustainable investing) είναι μια κοινωνικά υπεύθυνη επένδυση όπου ο επενδυτής λαμβάνει σοβαρά υπόψη τους περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς, ανθρώπινους και ηθικούς παράγοντες πριν συνεισφέρει χρήματα και πόρους σε μια συγκεκριμένη εταιρεία ή επιχείρηση.

1. Ο επενδυτής σκέφτεται μακροπρόθεσμα ποιές αξίες δημιουργούν ευρύτερο όφελος (για τους πολλούς). Ο επενδυτής κρίνει για την επιχείρηση-επενδυτικό στόχος ποιες είναι οι αξίες που ταυτίζονται καλύτερα με τη ζωή, τα δικαιώματα, την κατάσταση των ανθρώπων, πολιτών, καταναλωτών. Ακούγεται θεωρητικό, αλλά δεν είναι. Τι δεν ευθυγραμμίζεται με αυτές τις αξίες; Πετρέλαιο και φυσικό αέριο έναντι ηλιακής ενέργειας για να το πούμε απλά. Αεροπορικές εταιρείες, ή δίκτυο τραίνων που για καύσιμα χρησιμοποιούν νέες μορφές ενέργειας; Διατροφικά προϊόντα που εισφέρουν στην παχυσαρκία ή vegan; Τι ενδιαφέρει τον επενδυτή, που βλέπει την ευκαιρία και τι θέλει να επηρεάσει η επιχείρηση στην οποία θα επενδύσει: κοινωνική ισότητα, καθαρό νερό, ανακύκλωση;

2. Ο επενδυτής αναζητά συνεργάτες-επενδυτές που μοιράζονται το ίδιο όραμα. Τα funds που επικεντρώνονται στη βιωσιμότητα είναι πλέον αρκετά σε ΗΠΑ, Ασία, Ευρώπη και οι διαχειριστές τους αναζητούν προτάσεις επένδυσης που περιλαμβάνουν τις λέξεις-κλειδιά «καθαρό», «πράσινο», «αειφόρο». Αν και αυτές οι λέξεις είναι απλώς ένα σημείο εκκίνησης, όλο και περισσότερο θα επηρεάζουν το business model των νεοφυών επιχειρήσεων σε όλους τους κλάδους. Μην ξεχνάμε, πως στη διεθνή οικονομική σκηνή (την ώρα που αναζητάς επενδυτή για το νέο «πράσινο» εργοστάσιο) υπάρχουν στατιστικά για τις επενδύσεις σε κάθε κατηγορία αγοράς.

3. Ο επενδυτής θέλει να ακούει πρακτικά πως θα μειώσει κάθε πρόταση, κάθε έργο, κάθε επιχείρηση το …«αρνητικό αποτύπωμα» προς τις τοπικές οικονομίες, το περιβάλλον, και τους καταναλωτές και την υγεία τους μέσω όλων των λειτουργιών της επιχειρηματικής πρότασης ή παραγωγής (και εισαγωγής ρυπογόνων προϊόντων). Ζητούν μετρήσεις και οικονομική αποτύπωση πως η επένδυσή τους θα φέρει περισσότερο καλό για πολλούς, ώστε είτε εξαιτίας προσωπικής ηθικής, είτε εξαιτίας της δημόσιας εικόνας τους να έχουν και αυτοί όφελος. Θέλουν να ξέρουν τι αντίκτυπο θα έχουν τα χρήματά τους.

“Οι πρόγονοί μας δημιούργησαν σπουδαία πράγματα για την ανθρωπότητα. Εμείς τι θα κάνουμε για τις επόμενες γενιές;”

Lailah Gifty Akita

Έχουμε μπροστά μια δεκαετία περίπου έως το 2030 και είναι η ευκαιρία κυβερνήσεων, επενδυτών, επιχειρήσεων και πολιτών να σώσουμε, ό,τι σώζεται από τον κόσμο που φτιάξαμε (μάλλον όχι τόσο καλά). Θα έχουμε ίσως πανδημίες, αναταραχές, δυσκολίες, αλλά δεν πρέπει να χαθεί η μεγάλη εικόνα και η πορεία μας προς ένα πιο βιώσιμο και καλύτερο κόσμο.

The post Οι επενδυτές θα μας οδηγήσουν στη Βιώσιμη Ανάπτυξη appeared first on 2045.gr.

Την περασμένη Πέμπτη 5 Μαΐου τα φώτα της δημοσιότητας στράφηκαν ξανά στην Αστυπάλαια όπου εξελίσσεται ένα σημαντικό παγκοσμίως project μετασχηματισμού του νησιού σε «πράσινο», «βιώσιμο» και «έξυπνο» με τη συμμετοχή της Ελληνικής Κυβέρνησης και του Ομίλου Volkswagen, στο υψηλότερο μάλιστα επίπεδο. Η ενεργή συμμετοχή του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του CEO της Volkswagen Herbert Diess είναι ένας ιδιαίτερα ισχυρός συμβολισμός.

Στην αρχική διακήρυξη του προγράμματος πριν έναν ακριβώς χρόνο είχαν τεθεί 4 βασικοί άξονες, για τον μετασχηματισμό της Αστυπάλαιας σε «πράσινο» νησί:

• Ηλεκτροκίνηση οχημάτων
• Έξυπνη κινητικότητα
• Φόρτιση και ενέργεια
• Αυτόνομη οδήγηση

Ο Πρωθυπουργός και ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Volkswagen επέστρεψαν στο νησί για τον ετήσιο απολογισμό και για να ανακοινώσουν τα επόμενα βήματα. Και του χρόνου τέτοιο καιρό, θα γίνει το ίδιο.

Τον Ιούνιο του 2021 το εγχείρημα ξεκίνησε με το κράτος να ανακοινώνει επιδότηση 40% για την αγορά οχήματος, πρόσθετη επιδότηση για απόσυρση και την Volkswagen να συνεισφέρει με εκπτώσεις αρκετά γενναίες ώστε η τελική τιμή απόκτησης ενός αυτοκινήτου να φτάνει ως και κάτω από το μισό της κανονικής του τιμής. Ενέργεια που αφορά τον πρώτο από τους 4 άξονες. Το αποτέλεσμα αυτής ήταν στο 12μηνο να αγοραστούν 8 ηλεκτρικά αυτοκίνητα και 4 e-scooters, ενώ αντικαταστάθηκαν και 7 κρατικά οχήματα (Αστυνομίας, Λιμενικού και Πολιτικής Αεροπορίας) με ηλεκτρικά. Ο στόχος για πλήρη εξηλεκτρισμό του στόλου οχημάτων του νησιού ως το 2025 παραμένει. Στον ίδιο άξονα εντάσσονται και οι έξι διπλοί φορτιστές, δωρεάν δημόσιας πρόσβασης, για την ώρα.

Που βρισκόμαστε;

Αυτά έγιναν τους πρώτους 12 μήνες. Και προετοιμάστηκε το έδαφος για τις εξελίξεις που ανακοινώθηκαν την περασμένη εβδομάδα και αφορούν το διάστημα Ιούνιος 2022 – Ιούνιος 2023, και τους υπόλοιπους άξονες: “Έξυπνη κινητικότητα” και “Φόρτιση και ενέργεια”.

Σε ό,τι έχει να κάνει με τον πυλώνα της Έξυπνης Κινητικότητας, ανακοινώθηκε η έναρξη πιλοτικής λειτουργίας της εφαρμογής astyMOVE, δηλαδή της υπηρεσίας astyGO όπως λέγεται στο νησί το car sharing με ηλεκτρικά οχήματα (αυτοκίνητα, scooters ή ποδήλατα). Και της υπηρεσίας AstyBUS, μιας μορφής on demand δημόσιας συγκοινωνίας χωρίς συγκεκριμένα δρομολόγια. Ο στόχος των παραπάνω είναι η κάλυψη των μεταφορικών αναγκών με λιγότερα οχήματα σε κίνηση. Χωρίς την ανάγκη ιδιοκτησίας οχήματος. Με αποτέλεσμα αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας και χαμηλότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση.

Σχετικά με τη φόρτιση και την ενέργεια, ανακοινώθηκε η έναρξη λειτουργίας φωτοβολταϊκού σταθμού που καλύπτει τις ανάγκες φόρτισης των ηλεκτρικών οχημάτων. Και η εκκίνηση της διαδικασίας προκήρυξης του διαγωνισμού για τη δημιουργία υβριδικού σταθμού παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ με δυνατότητα αποθήκευσης της ενέργειας σε μπαταρίες, ο οποίος μελλοντικά θα καλύψει τις ανάγκες του νησιού ως και κατά 80%.

Κάτι κινείται, αλλά δεν είναι αρκετό

Από τα παραπάνω βλέπουμε ότι όντως έχουν γίνει κάποια βήματα. Αλλά είναι μάλλον διστακτικά. Τα οχήματα που πουλήθηκαν είναι λίγα και ο ρυθμός αντικατάστασης των συμβατικής τεχνολογίας ΙΧ με ηλεκτρικά είναι χαμηλός. Από την άλλη, έχει νόημα να ζητάμε περισσότερα όταν το ρεύμα στο νησί παράγεται καίγοντας ντίζελ; Η έναρξη της λειτουργίας του φωτοβολταϊκού σταθμού που καλύπτει τις ανάγκες φόρτισης των δημόσιας τουλάχιστον χρήσης ηλεκτρικών οχημάτων είναι ένα πολύ μικρό βήμα για ένα νησί που θέλει να μηδενίσει το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα. Και χρειάστηκε ένας χρόνος για να γίνει. Και αν αυτό που ακούσαμε την περασμένη βδομάδα είναι η έναρξη της διαδικασίας προκήρυξης του διαγωνισμού για τον υβριδικό σταθμό ενέργειας, προσέξτε, η έναρξη του διαγωνισμού, όχι η έναρξη κατασκευής του, καταλαβαίνει κανείς πόσο μακριά είμαστε από την υλοποίησή του. Ειδικά αν στην εξίσωση βάλουμε την πιθανότητα εκλογών στους επόμενους μήνες.

Η εφαρμογή είναι σε λειτουργία, μπορεί ήδη κανείς να την κατεβάσει. Ήδη οι πρώτοι τουρίστες στο νησί την έχουν χρησιμοποιήσει. Μένει να δούμε την επιτυχία της στο peak της τουριστικής κίνησης, αλλά ξέρουμε ότι είναι ήδη δοκιμασμένη στη Βαρκελώνη από την SEAT, για τις υπηρεσίες car και scooter sharing, σε μια πολύ μεγάλη βάση χρηστών. Οπότε λογικά από τεχνικής άποψης αυτό θα πάει καλά.

Αυτό που σίγουρα για την ώρα πάει καλά είναι η ζωή με ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο στην Αστυπάλαια. Οι αποστάσεις έτσι κι αλλιώς δεν είναι μεγάλες, ενώ με 12 δημόσιες πρίζες για 15 οχήματα, πρόβλημα φόρτισης δεν θα υπάρξει.

Αντιστάσεις στην τοπική κοινωνία και ευαίσθητες πολιτικές ισορροπίες

Ακούς τον ψίθυρο από τα πρώτα λεπτά που προσγειώνεσαι στο νησί. Οι κάτοικοι ακούν πολλά, αλλά δεν έχουν δει στην τσέπη τους άμεσο όφελος. Τουλάχιστον όχι στους τομείς που τους ενδιαφέρει. Και αυτό τους κάνει διστακτικούς. Η δυνατότητα αγοράς ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου στη μισή τιμή, αλλά όχι ενός αγροτικού pick-up, αυτό δηλαδή που είναι το εργαλείο της δουλειάς τους στη γεωργία και στην κτηνοτροφία, δεν τους λέει και πολλά.

Ακόμη και μέλη της κυβερνητικής αποστολής σε off the record συζητήσεις που είχαμε, παραδέχονται ότι οι ντόπιοι έχουν αντιστάσεις. Το γνωρίζουν ότι η προοπτική εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων και κυρίως ανεμογεννητριών δεν είναι καθόλου δημοφιλής μεταξύ των κατοίκων. Στις ομιλίες τους, τόσο ο δήμαρχος όσο και ο Πρωθυπουργός ήταν πολύ προσεκτικοί με τις διατυπώσεις για το συγκεκριμένο θέμα. Ο κ. Νίκος Κομηνέας τόνισε πολλές φορές ότι η απόλυτη προτεραιότητα είναι να μην αλλοιωθεί ούτε κατ’ ελάχιστο το φυσικό περιβάλλον και ο παραδοσιακός χαρακτήρας του νησιού.

Αυτό μπορεί κανείς να υποθέσει ότι αφορά όχι μόνο το φυσικό περιβάλλον, αλλά και τη σύγκρουση συμφερόντων με συγκεκριμένους επαγγελματίες, όπως οι ενοικιάσεις αυτοκινήτων, τα ταξί και οι μεταφορές ανθρώπων προς και από το λιμάνι, το αεροδρόμιο και τα ξενοδοχεία. Μπορούν, ως ένα βαθμό να ενταχθούν στα νέα προγράμματα έξυπνης μετακίνησης. Αλλά το έσοδό και ο τρόπος εργασίας τους όπως και να έχει διαταράσσεται.

Ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης από το δικό του υψηλότατο επίπεδο, με ιδιαίτερη έμφαση και με ύφος που ήταν ένα ξεκάθαρο κλείσιμο του ματιού στους αντιρρησίες, τουλάχιστον έτσι έγινε αντιληπτό στο ακροατήριο εντός του οποίου ζήσαμε την ομιλία του, τόνισε ότι θα είναι μόνο μία η ανεμογεννήτρια του υβριδικού σταθμού παραγωγής και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Η ανάγκη να προστεθεί μια τέτοια διευκρίνιση στον λόγο του Πρωθυπουργού, ερμηνεύεται σαν μια προσπάθεια να επιτευχθεί ένα soft landing για την ανεμογεννήτρια. Στο ίδιο πλαίσιο, τουλάχιστον στα δικά μας μάτια, εντάσσεται και η τελευταία κίνηση του Πρωθυπουργού πριν αποχωρήσει για το αεροδρόμιο. Αφού είχε ουσιαστικά κλείσει η ομιλία και επισήμως είχε ολοκληρωθεί το event, επέστρεψε στο μικρόφωνο για να παραδεχτεί ότι η αύξηση των αντικειμενικών αξιών που μεταφράστηκε και σε αύξηση του ΕΝΦΙΑ για τους κατοίκους της Αστυπάλαιας είναι μια αδικία η οποία θα διορθωθεί. Και ήταν αυτή η στιγμή που εισέπραξε το θερμότερο χειροκρότημα, από οποιαδήποτε άλλη ανακοίνωση μέχρι εκείνη τη στιγμή που αφορούσε την ηλεκτροκίνηση, το project Πράσινο Νησί ή το πρόγραμμα Κινούμαι Ηλεκτρικά.

Ποια είναι η πραγματική αξία αυτού που συμβαίνει στην Αστυπάλαια;

Για την κοινωνία, αυτό που συμβαίνει στην Αστυπάλαια είναι μια γενική πρόβα για τη ζωή στο μέλλον. Σε ένα οικοσύστημα πλήρως βιώσιμο, με μεταφορές μηδενικών εκπομπών ρύπων, με έξυπνες ψηφιακές υπηρεσίες διαμοιρασμού οχημάτων και on demand δημόσιες συγκοινωνίες. Μια μελέτη σε συνθήκες απολύτως πραγματικές, αλλά σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον ως προς τον πληθυσμό και το οδικό δίκτυο, με τη συμμετοχή και του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Το σημαντικό λοιπόν στην Αστυπάλαια δεν είναι οι πωλήσεις αυτοκινήτων ούτε κάποιας μορφής άμεσο οικονομικό όφελος. Είναι η καταγραφή του πώς όλα αυτά τα φουτουριστικά μοντέλα υιοθετούνται από τους απλούς πολίτες, πώς η τεχνολογία αλλάζει τη ζωή τους στην πράξη, με ό,τι θετικό και όποια προβλήματα αυτό συνεπάγεται.

Υπάρχει βέβαια και εδώ ένα ερωτηματικό. Οι πολίτες της Αστυπάλαιας που συμμετέχουν ενεργά σε αυτή τη μελέτη, στην καθημερινότητά τους, δουλεύουν για εμάς. Για τους κατοίκους των μεγαλουπόλεων, για τις οποίες πρωτίστως προορίζονται αυτά τα προηγμένα μοντέλα μετακίνησης. Αλλά τα χαρακτηριστικά αυτού του κοινού πόσο κοντά είναι σε μόρφωση, οικονομική δυνατότητα, μέσο όρο ηλικίας και κυρίως τρόπο ζωής σε σχέση με τους κατοίκους μιας μεγαλούπολης σαν την Αθήνα; Οι κάτοικοι του νησιού δεν βιώνουν όλα αυτά τα προβλήματα που κάνουν επιτακτική την ανάγκη αποσυμφόρησης της κυκλοφορίας και περιορισμού της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης. Ίσως αυτό να δικαιολογεί και τις αυξημένες αντιστάσεις τους στις αλλαγές. Μια σκέψη λέει ότι αν τα οφέλη γίνουν κατανοητά και η πρόοδος επιτευχθεί εκεί, τα αστικά κέντρα θα υιοθετήσουν ακόμη ευκολότερα την αλλαγή. Μια άλλη, ότι απλά το δείγμα δεν είναι χαρακτηριστικό. Το μέλλον θα κρίνει.

Το ελληνικό δημόσιο δεν θα επωφεληθεί από χιλιάδες θέσεις εργασίες όπως θα γινόταν με τη δημιουργία μιας μονάδας παραγωγής, για παράδειγμα. Ούτε η Volkswagen θα κερδίσει πουλώντας χιλιάδες αυτοκίνητα. Είναι λοιπόν μια μικρή ως προς το οικονομικό μέγεθος επένδυση με πολύ μεγάλο επικοινωνιακό και κοινωνικό αντίκτυπο.

Αλλά και ένα στοίχημα που δεν πρέπει να χαθεί. Όχι μόνο για τον τομέα της μετακίνησης και των μεταφορών, αυτό είναι μόλις το πρώτο βήμα. Αλλά για τη μετάβασή μας σε ένα πιο βιώσιμο και φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο ζωής. Ιδιαίτερα για τα νησιά μας. Η εξάρτηση της Αστυπάλαιας, της Ικαρίας, της Τήνου, της Σαντορίνης, της Σερίφου και πολλών άλλων νησιών από τα ορυκτά καύσιμα, από τις παραδοσιακές μορφές ενέργειας, δεν είναι βιώσιμη. Το μαρτυρούν τα τακτικά blackout στα νησιά την καλοκαιρινή περίοδο. Οι τιμές του πετρελαίου που για την ώρα δεν μοιάζουν να διορθώνουν προς τα κάτω και ανεβάζουν το κόστος της καθημερινότητας σε δυσθεώρητα επίπεδα. Για τις ευάλωτες κοινότητες αυτών των περιοχών, που παραμένουν και το χειμώνα στα νησιά. Αλλά και για το κράτος που η διατήρηση του ίδιου μοντέλου ενέργειας καθίσταται ασύμφορη.

Είναι προφανής λοιπόν η ανάγκη ότι κάτι πρέπει να αλλάξει και η στροφή προς τις ΑΠΕ μοιάζει (και είναι) μονόδρομος. Άλλη εναλλακτική δεν έχουμε.

Για τη χώρα το project-στοίχημα της Αστυπάλαιας είναι μια εξαιρετική ευκαιρία για εξωστρέφεια. Για να δείξει ότι είναι μέσα στα πράγματα. Το έργο τοποθετεί την Ελλάδα μεταξύ των πρωτοπόρων παγκοσμίως τόσο στην καινοτομία όσο και στην ανάπτυξη περιβαλλοντικής συνείδησης, ενώ παρουσιάστηκε ως πρότυπο στη διάσκεψη Κορυφής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή στη Γλασκόβη (COP26) τον Νοέμβριο του 2021.

«Αυτά τα οποία γίνονται εδώ δεν γίνονται σε πολλά μέρη του κόσμου. Είμαστε στην πρωτοπορία σήμερα της καινοτομίας και της τεχνολογίας. Για το πώς μπορούμε να υιοθετήσουμε έξυπνα συστήματα μετακινήσεων, για το πώς μπορούμε και πρέπει να προσαρμόσουμε το κανονιστικό μας πλαίσιο και πώς τελικά αυτή η καινοτόμος τεχνολογία η οποία ξεκινάει αλλά δεν τελειώνει με την ηλεκτροκίνηση μπορεί να γίνει ένας μοχλός για μια καλύτερη καθημερινότητα», τονίζει ο Πρωθυπουργός σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Reuters στο περιθώριο της επίσκεψής του στην Αστυπάλαια. Και είναι ακριβώς έτσι.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά στο gocar.gr

The post Δεν είναι όλα ρόδινα στην Αστυπάλαια. Τι πραγματικά συμβαίνει στο «Έξυπνο κ’ Βιώσιμο Νησί»; appeared first on 2045.gr.