H Βιώσιμη Ανάπτυξη φέρνει μιας σειρά από προκλήσεις στις επιχειρήσεις, για τις οποίες χρειάζονται ταχύτατες, ειδικές, και αποτελεσματικές λύσεις. Εδώ να σημειώσουμε κάτι σημαντικό: οι αλλαγές αυτές δεν είναι μια μόδα, αλλά είναι συνολικές και αφορούν πολύ πεζά πως βοηθάς την κοινωνία, πως μειώνεις το αποτύπωμά σου στο Περιβάλλον και πως έχεις μια δομημένη ηθική και διαφάνεια που το κοινό τις βλέπει να είναι ‘built-in’ μέσα στο προϊόν ή την υπηρεσία της επιχείρησης.

Η Βιώσιμη Ανάπτυξη δεν θα έρθει με κρατικές αποφάσεις

Είναι αλήθεια πως η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι κυβερνήσεις των μελών προπορεύονται στη θεσμοθέτηση πολιτικών Βιώσιμης Ανάπτυξης: δικαιώματα καταναλωτή, διαφάνεια, έλεγχος ανταγωνισμού, ευκαιρίες για καινοτομία, μείωση εκπομπών διοξειδίου-έξυπνες πόλεις-ηλεκτροκίνηση, τεχνολογική ανάπτυξη αλλά και έλεγχος, τεχνολογίες ενέργειας.

“Βιωσιμότητα δεν σημαίνει να κάνεις μικρότερο κακό (απ’ ότι έκανες). Αντίθετα, σημαίνει να κάνεις όλο και περισσότερο (κοινό) καλό.”

Jochen Zeitz

Η λίστα είναι μεγάλη, αλλά στην πράξη δεν κάνουν καλύτερο τον κόσμο μας οι κυβερνήσεις. Πρέπει να αυτο-προσαρμοστούν ολόκληρες βιομηχανίες. Οι επιχειρήσεις. Και αυτές δεν θα τα κάνουν μόνες τους, επειδή δίνει εντολή κάποιος Γενικός Διευθυντής. Θέλουν εκπαιδευμένο, εξοικειωμένο και δημιουργικό προσωπικό που να υλοποιήσει τις αλλαγές για καλούς σκοπούς. Αν το ανθρώπινο δυναμικό της κάθε επιχείρησης δεν υιοθετεί και δεν ενσωματώνει σε ό,τι κάνει τις αρχές της βιωσιμότητας στη λειτουργία της επιχείρησης, τίποτε δεν θα αλλάξει…και ήδη χάνουμε χρόνο.

Για να λέμε την αλήθεια, οι οργανισμοί που κινούνται γοργά προς τη Βιώσιμη Ανάπτυξη προσπαθούν να εξισορροπήσουν το triple bottom line κοινωνικής στήριξης, καλών περιβαλλοντικών πρακτικών και εξαιρετικών προϊόντων για να επιτύχουν μακροπρόθεσμη επιτυχία.

Αναζητήστε καλά παραδείγματα-ερεθίσματα

Tο slogan του βασικού ανταγωνιστή τους “Small actions can make a big difference” ενέπνευσε τα στελέχη της Procter & Gamble στην Αγγλία να κάνουν βιώσιμες αλλαγές στο τσάι και τα βότανα που πωλούνται σε σακουλάκια. Μειώνοντας κατά 3mm το μήκος, μείωσαν κατά 15% τα ρολά χαρτιού που περνούν από την παραγωγή, άρα εξοικονόμησαν κόστος €47.500 και «έσωσαν» 9,3 τόνους χαρτιού! Απλό, ε;

Στο Khamgaon της Ινδίας οι εργαζόμενοι στο εργοστάσιο της Unilever ήθελαν να βοηθήσουν τις φτωχές γειτνιάζουσες κοινωνίες. Πρότειναν λοιπόν να οργανωθούν μαθήματα χρήσης προϊόντων καλλυντικής περιποίησης για γυναίκες με τα προϊόντα της εταιρίας. Από χωριό σε χωριό, βγήκαν 825 εκπαιδευμένες γυναίκες, άλλες ως υπάλληλοι και άλλες ως ιδιοκτήτριες κομμωτηρίων. Έτσι επιστρέφεις αξία στην κοινωνία και βοηθάς μακροπρόθεσμα και βιώσιμα.

Σήμερα πολλές διεθνείς εταιρίες όπως IBM, Marks & Spencer, Ericsson, Unilever εντάσσουν τη Βιώσιμη Ανάπτυξη στις περιγραφές αρμοδιοτήτων και την εργασία των εργαζομένων και στελεχών. Δημιουργούν ομάδες, αναπτύσσουν πολιτικές και υλοποιούν τις βέλτιστες πρακτικές από όλο τον κόσμο.

Η Marks & Spencer για παράδειγμα έχει ονομάσει 1.380 Sustainability Champions στα καταταστήματά της για να παρακολουθούν, να κινητοποιούν συναδέλφους και να υλοποιούν πρακτικές Βιώσιμης Ανάπτυξης. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Πως όλοι μας ενώ μεγαλώσαμε με την πρακτική «πετάω το χαρτάκι στο δρόμο», με τέτοιες προσεγγίσεις γινόμαστε καλύτεροι. Σκεφτόμαστε επιτέλους το σωστό. Δημιουργούμε τους αυριανούς ηγέτες που όχι μόνο θα μιλούν για την κυκλική οικονομία, αλλά θα είναι πιο δίκαιοι εργοδότες και καλύτεροι ‘corporate citizens’.

Αλλά και στην Ελλάδα από πρώην ΔΕΚΟ έως τις μεγάλες πολυεθνικές όλο και περισσότεροι επενδύουν στην ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, στη διαρκή εκπαίδευση και σε νέες δεξιότητες που αναβαθμίζουν το ανθρώπινο δυναμικό.

Θα πει κάποιος, και τι τον νοιάζει τον κάθε εργαζόμενο;

Τελικά έχει δίκιο η Βιολέτα Ξανθούλη, όταν λέει πως στις ESG δράσεις είναι απαραίτητη η εμπλοκή των εργαζομένων των επιχειρήσεων. Η Βιώσιμη Ανάπτυξη είναι ένα από τα βασικά ζητήματα της εποχής μας.

Δεν μπορεί να απασχολεί τους εργαζόμενους στην προσωπική τους ζωή και να μην είναι (κάπως) μέρος της εργασίας τους. Δεν μπορεί να διαχωρίζουν οργανικά και ανακυκλώσιμα απόβλητα στο σπίτι, ενώ η επιχείρηση που δουλεύουν να τα πετάει όλα μαζί. Δεν μπορεί να αγοράζουν αθλητικά παπούτσια από πλαστικά μπουκάλια και η επιχείρηση να μην ανακυκλώνει. Δεν μπορεί να ακούν για τον κίνδυνο υγείας από την κακή διατροφή και η εταιρία τους να πουλά προϊόντα χαμηλής διατροφικής αξίας.

Και όμως υπάρχει ελπίδα. Η νέα εποχή συμπαρασύρει θετικά πολλές επιχειρήσεις στη θετική αλλαγή, καταρχήν στον τρόπο σκέψης. Το λέω επηρεασμένος από ένα θετικό παράδειγμα που έζησα πρόσφατα.

Αν μπουν οι εργαζόμενοι στο κέντρο της στρατηγικής βιώσιμης ανάπτυξης, θα οδηγήσουν σε επιτυχίες και αποτελέσματα

Η επιχείρηση λειτουργεί για χρόνια. Προϊόν και Υπηρεσίες. Πολλοί άνθρωποι. Σημαντικές παραγωγικές δραστηριότητες. Αποφασίζει να ξεκινήσει να γράφει τη Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης. Δεν το κάνει «από το στομάχι της», που λέμε.

Η επιχείρηση αυτή κάνει έρευνα προς τους κοινωνικούς της εταίρους για τα αναγνωρισμένα θέματα και τη σημασία τους. Αξιολογεί τα ευρήματα και εργάζεται μεθοδικά για ένα πρώτο πλάνο κατευθύνσεων.

Και εκεί ξεκινά η μαγεία, η δημιουργικότητα και η σίγουρη επιτυχία για τα επόμενα χρόνια. Καλεί όσους υπαλλήλους ήθελαν, ασχέτως τμήματος, ρόλου, ευθύνης να δηλώσουν συμμετοχή σε σειρά Purpose workshops για να τους δώσει βήμα, πρωτοβουλία, συνδημιουργία και να καταγράψουν σε ομάδες τις ιδέες τους για τις αλλαγές βιώσιμης ανάπτυξης που πρέπει να κάνει η επιχείρηση σε κάθε αναγνωρισμένο θέμα.

Μαγεία! Άνθρωποι που ζουν καθημερινά άγχος, πολλά projects, και τη ρουτίνα του γραφείου …μεταμορφώθηκαν. Ανατροφοδότησαν την επιχείρηση με φρέσκες ιδέες, με αξίες και είναι πλέον οι πρεσβευτές της βιώσιμης ανάπτυξης σε ό,τι γίνεται. Αυτό είναι το μεγαλύτερο όφελος.

Όταν είδα τις πυκνογραμμένες ιδέες των workshops έμεινα σιωπηλός, αλλά εντυπωσιασμένος. Αν μέσα σε μισή ώρα οι ομάδες εργαζομένων ξεκλείδωναν και φαντάζονταν ιδέες για κάθε θέμα ξεχωριστά, αναρωτήθηκα –μια ακόμη φορά– γιατί οι επιχειρήσεις μας δεν απελευθερώνουν τις ικανότητες των εργαζομένων τους (άλλο θέμα αυτό θα μου πείτε);

Και τι ιδέες μπορεί να πει άραγε ένας εργαζόμενος λογιστηρίου ή ένας «πληροφορικάριος»;

Εδώ είναι η έκπληξη. Από εκεί που δεν το περιμένεις (γιατί όλοι έχουμε μια κλισέ εικόνα και αντίληψη για κάποιες θέσεις ή αντικείμενα εργασίας) ακούς τρομερές ιδέες. Και το σημαντικό; Είναι ιδέες που δεν είχε υλοποιήσει η επιχείρηση και πιθανώς δεν θα ξεκινούσε ποτέ με τη (παλιά) λογική ‘top-down’. Οι εργαζόμενοι της επιχείρησης στα workshops …ήταν σαν βροχή από ιδέες με πρακτική υλοποίηση, ωφελούμενο κοινό, χρόνους, συνεργασίες.

Πληροφόρηση καταναλωτή. Μέτρηση κατανάλωσης καυσίμων και πολιτική διανομής με στόχο λιγότερες εκπομπές CO2. Ιχνηλασιμότητα. Γραμμή υποστήριξης εργαζομένων. Αυστηρότερα κριτήρια επιλογής προμηθευτών. Συνεργασίες με μικρές τοπικές επιχειρήσεις. Εργασιακοί χώροι με ορθοπεδικά, ομαδικά, ψυχαγωγικά χαρακτηριστικά. Ενίσχυση ασθενών κοινωνικών ομάδων. Εκπαίδευση και βοήθεια. Προμήθεια μόνο βιώσιμων πρώτων υλών. Προϊόντα και υπηρεσίες για ειδικές ομάδες που έχουν θέματα υγείας. Έξυπνο γραφείο με μείωση κατανάλωσης ενέργειας. Ασφάλεια στην εργασία. Λιγότερα υλικά συσκευασίας, περισσότερα ψηφιακά εργαλεία. Απίθανη εμπειρία.

“Η μεγαλύτερη απειλή για τον πλανήτη μας είναι η βεβαιότητα που έχουμε, πως κάποιος άλλος θα τον σώσει”

Robert Swan

Έτσι πρέπει να προχωρήσουμε προς τη Βιώσιμη εποχή, προς ένα καλύτερο κόσμο. Οι άνθρωποι των επιχειρήσεων είναι επίσης πολίτες και διαθέτουν ενσυναίσθηση. Να προχωρήσουμε μαζί τους και αντιγράφοντας τις καλύτερες πρακτικές. Με μείωση κόστους, για να σώζονται πόροι προς άλλους καλούς σκοπούς. Με λύσεις που αυξάνουν το θετικό αποτύπωμα. Δίνοντας βοήθεια σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη. Με σεβασμό στον άνθρωπο και τις αξίες της ζωής.

Λίγες σκέψεις για να έχουν οι επιχειρήσεις βιώσιμες πορείες (και Στρατηγική!)

1. Απαντήστε στο «Και λοιπόν;» κάθε εργαζόμενου

Η Βιώσιμη ανάπτυξη θα συνεχίσει να εξελίσσεται και να αλλάζει (πχ. πράσινη ταξινόμηση που βγαίνει από την ΕΕ). Όμως ένα πράγμα θα παραμείνει σταθερό για τους ηγέτες των επιχειρήσεων: η ανάγκη να διασφαλίσουν ότι όλοι οι εργαζόμενοί τους κατανοούν πώς η βιώσιμη ανάπτυξη ωφελεί τους πελάτες,  τις κοινότητες, τους εταίρους και τελικά τη μάρκα τους.

Να καταλάβουν πώς συνδέει και υποστηρίζει τις φιλοδοξίες και τους σκοπούς τους και σε ατομικό επίπεδο. Πρέπει λοιπόν να απευθυνθείτε σε όλους τους εργαζόμενους σε όσα διαφορετικά επίπεδα και τμήματα και να βρίσκονται. Να μιλήσετε μαζί τους για το μέλλον και όσες προκλήσεις υπάρχουν. Να σκεφτείτε σαν μια «green» ομάδα. Να αντιμετωπίσετε εκπαιδευτικά το «Και λοιπόν;», ώστε ο καθένας από αυτούς να μπορεί να απαντήσει στην ερώτηση τι σημαίνει για αυτούς η στρατηγική ESG.

2. Κάντε τη Βιώσιμη Ανάπτυξη κουλτούρα και DNA των ανθρώπων σας

Εάν η στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης θεωρηθεί πως είναι μια σειρά από πιστοποιήσεις, συμμορφώσεις, ελέγχους και ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ, είναι πιθανό να αποτύχει συνολικά. Πρέπει οι εργαζόμενοι να αγκαλιάσουν τη νέα εποχή, όχι λόγω «κανόνων» αλλά επειδή οδηγεί σε μια πιο ανθρώπινη και δίκαιη κουλτούρα της επιχείρησης, εσωτερικά και εξωτερικά, σαν να είναι το DNA του οργανισμού.

3. Δώστε σημασία στην κοινωνική συνοχή

Ενώ βλέπουμε συχνά μεγάλες εξελίξεις και πρόοδο στους πυλώνες Περιβάλλον και Εταιρική Διακυβέρνηση, η στήριξη της κοινωνίας υστερεί. Και εκεί ακριβώς βρίσκονται οι μεγάλες αντιθέσεις, τα κενά, η έλλειψη θεσμών. Ρωτήστε μια νεαρή κοπέλα, διαβητική, γιατί οι εταιρίες εστίασης και τροφίμων δεν δίνουν χρήσιμες πληροφορίες για τα προίόντα τους. Απάντηση δεν υπάρχει.

Οι επιχειρήσεις πρέπει να επιστρέψουν αξία, βοήθεια, και αγάπη στην κοινωνία και όσους έχουν ανάγκη. Οι παγκόσμιοι στόχοι του ΟΗΕ έχουν ένα ακατανίκητο σλόγκαν: «Να μην μείνει κανείς πίσω». Στα επόμενα χρόνια η κοινωνία θα έχει μεγάλες ανάγκες για ένα δίχτυ ασφάλειας, ποικιλομορφίας, ισότητας και τίμιας ένταξης …ΟΛΩΝ!

4. Δεν είμαστε «εμείς» και «εσείς»

Η εργασιακή κουλτούρα, οι ιδέες, οι πράξεις της επιχείρησης προς κοινωνία, περιβάλλον και διακυβέρνηση θα προσελκύει καλύτερα, εξυπνότερα, φρέσκα μυαλά και ταλέντο. Για το λόγο αυτό πρέπει (τα αφεντικά και) η κουλτούρα της επιχείρησης να μην είναι ένα οργανόγραμμα… αλλά να ενστερνίζονται διαφορετικές εμπειρίες και ιδέες και αυτό θα είναι η μεγάλη πρόσκληση βελτίωσης και ανάδειξης των εργαζομένων.

The post Όταν οι εργαζόμενοι ορίζουν τη Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης, τότε η επιχείρηση ξέρει που πηγαίνει appeared first on 2045.gr.

Στρατηγική επιχείρησης. Ακούγεται βαρύ θέμα και είναι. Δύσκολο. Απαιτεί ιδιαίτερες προσωπικές και τεχνικές ικανότητες. Μυαλό και καρδιά. Να σκέφτεσαι πρώτα τους άλλους. Να ξέρεις πως κάθε ημέρα κάτι συμβαίνει στην αγορά που κινείσαι και φέρνει αλλαγές σε ό,τι κάνεις και άρα και στην ίδια τη στρατηγική που έχει η επιχείρηση. Η αρχαιοελληνική ετυμολογία της λέξης είναι στράτευμα+άγω (στρατός + ηγούμαι), υποδεικνύοντας την επιστήμη της διοίκησης και την άριστη αξιοποίηση όλων των πόρων προς τα εμπρός.

Η στρατηγική κάθε επιχείρησης, ασχέτως μεγέθους, πρέπει διαρκώς, καθημερινά να απαντά σε τρεις φαινομενικά εύκολες ερωτήσεις ενός παιχνιδιού-άσκησης μυαλού. Πού είμαστε σήμερα; Πού θέλουμε να πάμε; Πώς θα πάμε εκεί; Αλλά στο ενδιάμεσο αυτών και με κάθε πιθανή, εναλλακτική απάντηση ή στοιχείο προκύπτει, επηρεάζονται, αλλάζουν, και πρέπει να ξανασχεδιαστούν χιλιάδες (δεν είναι υπερβολή!) μικρές τακτικές κινήσεις και λεπτομέρειες (λειτουργίας, οργάνωσης, παραγωγής, μάρκετινγκ, ανθρώπινου δυναμικού). Ουφ, θα πει κάποιος, άνθρωποι είμαστε, όχι μηχανές. Ο άνθρωπος φτιάχτηκε για τα δύσκολα της δημιουργίας και της εξέλιξης…

Γιατί είναι δύσκολη μια αποτελεσματική στρατηγική;

Δυστυχώς, συνήθως οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν το θέμα «Στρατηγική» σαν να είναι τα πάντα γραμμένα σε πέτρα, και δεν πρέπει να αλλάξουν. Άλλες φορές τους κυβερνούν συνήθεια, ρουτίνα και κεκτημένη ταχύτητα (με άγνοια κινδύνου). Άλλες φορές, έχουν υπεροψία (με έλλειψη γνώσης και εξελίξεων). Και τέλος, στις επιχειρήσεις και τους ανθρώπους τους συχνά συμβαίνουν οι αρχέγονες «ασθένειες» ανθρώπων και χαρακτήρων που τις συναντά κάποιος από επίπεδο startup έως τη μεγάλη πολυεθνική εταιρία: «ξέρω εγώ», «έτσι το κάνουμε εδώ», «ό,τι κάνουν όλοι» κ.λπ.

Η διοίκηση μιας επιχείρησης με βάση τη στρατηγική, είναι ο καθορισμός των βασικών μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης, καθώς και η υιοθέτηση μιας σειράς πράξεων και ο προσδιορισμός των αναγκαίων μέσων για την πραγματοποίηση αυτών των σκοπών. Αλλά η στρατηγική λαμβάνει διαρκώς υπόψη της τις συνθήκες που επικρατούν στο εξωτερικό και εσωτερικό της περιβάλλον, και άρα επανακαθορίζει 24/7/365 την αποστολή της επιχείρησης και τον τρόπο υλοποίησης όλων των κινήσεων που θα κάνει. Απλό, αλλά συνήθως διαφεύγει των στελεχών και ιδιοκτητών.

«Αφού πηγαίνουμε σχετικά καλά», τι τη θέλουμε τη στρατηγική;

Οι επιχειρήσεις είναι οι ενώσεις ανθρώπων, τεχνογνωσίας, μυαλών και οικονομικών πόρων. Τέσσερις παράγοντες που λιγοστεύουν όλο και πιο πολύ, εξαιτίας οικονομικών ανισοτήτων, ποιότητας εκπαίδευσης και έλλειψης εκπαιδευμένων ανθρώπων με αξίες.

Οι επιχειρήσεις είναι το αποτέλεσμα μοναδικών ιδεών, που θα φέρνουν προστιθέμενη αξία και βέλτιστες εμπειρίες στη ζωή των ανθρώπων-πελατών τους. Στην εποχή της αντιγραφής, και αυτό το κρίσιμο διαφοροποιό μέγεθος δυστυχώς λιγοστεύει.

Οι επιχειρήσεις αναπτύσσονται μόνο μέσα από την καινοτομία, τη διαρκή αλλαγή και εξέλιξη όλων όσων κάνουν σε πιο βέλτιστο, σύγχρονο και παραγωγικό τρόπο. Αλλά και εδώ, δεν βρίσκουμε συχνά τέτοιες φιλοδοξίες, παρά τη μονοτονία των κλισέ «να πουλήσουμε περισσότερο», «να μας εξαγοράσουν, να σωθούμε», «άσε, να δούμε πως πάει..»

“Η Ευρωπαϊκή ‘Ένωση (και η Ελλάδα) είναι μια καλοζωϊσμένη οικονομική οντότητα, που έχει συνηθίσει σε ρουτίνες, με αποτέλεσμα να υπάρχουν πάρα πολλές επιχειρήσεις αξίας (value) και όχι ανάπτυξης (growth).”

Η ανάπτυξη, ας το πούμε έτσι, είναι στη διελκυστίνδα μεταξύ ΗΠΑ και Απω Ανατολής και εμείς μένουμε, ως μια μη-αυτάρκης οικονομία, «αντιγραφείς υπηρεσιών και εισαγωγείς χαμηλής αξίας».

Οι επιχειρήσεις χρειάζονται επειγόντως τη στρατηγική σκέψη και σχέδιο για να αποτυπώσουν τη μακροπρόθεσμη κατεύθυνσή τους ανάμεσα σε τόσες αλλαγές που συμβαίνουν (δεν υπάρχει ούτε μία αγορά/βιομηχανία που να μην εξελίσσεται συθέμελα), και να προετοιμαστούν για τα δύσκολα θέματα που θα τους εμφανιστούν στο μέλλον (το μόνο σίγουρο).

Μα ποιες είναι αυτές οι μεγάλες αλλαγές και προκλήσεις που βάζουν κάθε επιχείρηση σε κινδύνους και για τους οποίους πρέπει να έχει στρατηγική και σχέδιο;

Νο1. Κακοπερνούν οι εργαζόμενοι…

Ξεκινούμε από εδώ γιατί είναι το πιο σημαντικό στοιχείο για τη βιώσιμη ανάπτυξη των επιχειρήσεων, τη διαχείριση του ταλέντου και του συλλογικού μυαλού της οικονομίας.

To Global employee engagement index 2020 δείχνει πολύ χαμηλούς δείκτες ικανοποίησης των εργαζομένων. Οι ευρωπαϊκοί δείκτες ποιότητας ζωής δείχνουν αναστάτωση. Εκεί έξω, στην αληθινή ζωή, ακούμε συχνά από φίλους για την εργασία τους το «δεν αντέχω άλλο εκεί», αλλά είτε η προσωπική ανασφάλεια, τα έξοδα, και η πανδημία αναβάλλουν μια απόφαση και περνάει ο χρόνος.

Αν εξαιρέσουμε τις τεχνολογικές και φαρμακευτικές εταιρίες και κάποιες μεγάλες βιομηχανίες, που κατά μέσο όρο έχουν νεότερες ηλικίες εργαζομένων και πιο «ανοιχτά» συστήματα διοίκησης (όπως φαίνεται και στο πανευρωπαϊκό Best Workplace 2020), οι επιχειρήσεις δεν έχουν αναδείξει τον εργαζόμενο στο πολυτιμότερο asset που έχουν! Ενώ θα έπρεπε η ενδυνάμωση, η προσωπική εξέλιξη και η διαρκής μάθηση των εργαζομένων να ανανεώνουν τις ίδιες τις επιχειρήσεις!

Νο2. Έλλειψη στελεχών-ηγετών…

Η πανδημία είναι η θρυαλλίδα που αναδεικνύει το έλλειμμα ηγεσίας των επιχειρήσεων. Από τη μία πλευρά, κακές πρακτικές, φαλκίδευση κανόνων αγοράς, και υπεροψία. Από την άλλη, επιχειρήσεις που νοιάστηκαν, πρόσφεραν, έδωσαν για να βοηθήσουν στην πανδημία, τις πυρκαγιές και άλλες στιγμές που η κοινωνία ζητούσε αρωγή και ελπίδα. Πού βρίσκεται λοιπόν το κοινό αίσθημα; Τι προσδοκίες έχουμε από τις ηγεσίες των επιχειρήσεων;

Ζητείται τιμιότητα και ηθική σε κάθε προϊόν, υπηρεσία και επαφή με τον πελάτη, πάντα ακολουθώντας καλές πρακτικές (που τις διαβάζουμε έτσι κι αλλιώς στο internet) και πειθαρχία σε κανόνες αυτορύθμισης αγοράς.

Αξιολογείται η προσπάθεια Βιώσιμης Ανάπτυξης και πως συνεισφέρουν. Δεν είναι μόνο η ηλεκτροκίνηση και η (σαν μόδα) «πράσινη λειτουργία», αλλά βιώσιμες πρώτες ύλες, τίμιες πολιτικές, σεβασμός εργαζομένων, συνεργασία με τοπικές κοινωνίες και υπεύθυνο marketing προς την κοινωνία και κάθε πελάτη.

Ελπίζουμε στη διεθνοποίηση των επιχειρήσεων, που με τη σειρά της εγγυάται διατήρηση θέσεων εργασίας και περηφάνια για προϊόντα ονομασίας προέλευσης και προορισμούς που αξίζουν (με ποιότητα και μεράκι).

Για όλα αυτά, ο ρόλος, η δημόσια παρουσία και η πρακτική δουλειά των ηγετικών στελεχών των επιχειρήσεων είναι κρίσιμη, περισσότερο από ποτέ. Δεν θέλουμε “στρογγυλοκαθισμένα αφεντικά”, αλλά πρώτους μεταξύ ίσων, που τους εμπιστευόμαστε γιατί βλέπουμε το έργο τους βήμα-βήμα και το όφελος που δίνουν στην κοινωνία και τους ανθρώπους τους.

Νο3. Υπηρεσίες και προϊόντα που αντιπροσωπεύουν τον πωλητή

Μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων επιλέγει προϊόν-υπηρεσία-λύση πριν καν διασταυρώσει πραγματικά τις ανάγκες, τον τρόπο ζωής, το διαθέσιμο χρόνο, την ψυχολογική κατάσταση και το ύψος διαθέσιμου εισοδήματος. Οι περισσότερες βασίζονται σε δίκτυα διανομής, λιανικής και ενδιάμεσους που όσο περνούν τα χρόνια μειώνεται η αξία τους (και το κλικ αυξάνεται…). Άλλοι εισάγουν κοντέινερ και συσκευές, ελπίζοντας -όλοι το ίδιο- στην Black Friday και την περίοδο εκπτώσεων. Μπορεί οι “ντίτζιταλ ειδικοί” να μιλούν για το ταξίδι συμπεριφοράς του υποψήφιου πελάτη (customer journey), αλλά λίγες επιχειρήσεις έχουν στρατηγική σχεδιασμό και σκέψη επί του brand offering.

Νο4. Προσωποποιημένες λύσεις

Αν τα big data ξέρουν πως, που, πότε ζει και λειτουργεί ο εξυπηρετούμενος πελάτης-καταναλωτής θα έπρεπε όλα τα δίκτυα προϊόντων και υπηρεσιών να αγωνίζονται να υπηρετήσουν τις προσωποποιημένες λύσεις του ανθρώπου.

Γιατί η δύναμη είναι στα χέρια του πελάτη-καταναλωτή-πολίτη!

Κάθε κλικ ή swipe στην επιλογή ενός προϊόντος ή υπηρεσίας αφαιρεί εξουσία και έλεγχο από όσους νόμιζαν (έτσι έμαθαν) πως έχουν το πάνω χέρι. Από ένα Πρωθυπουργό χώρας έως τον μαγαζάτορα που τον προσπερνούν χιλιάδες υποψήφιοι καταναλωτές, χωρίς να καταλαβαίνει γιατί πηγαίνουν / αγοράζουν από άλλο μαγαζί!

Νο5. Τεχνολογικές αλλαγές εναντίον ενσυναίσθησης

Βέβαια στην επέλαση των τεχνολογικών αλλαγών, δεν είναι όλα ρόδινα και για αυτό θέλουμε ηγέτες και εργαζόμενους που νιώθουν καλά και εξελίσσονται. Θα καταλάβετε πως κανένα επιχείρημα δεν είναι άσπρο-μαύρο από το παρακάτω παράδειγμα.

Το «Cashierless retail» που ξεκίνησε η Amazon σαν κύμα τώρα παρασύρει ακόμη και τα παραδοσιακά super market, όπως την Tesco που άνοιξε το πρώτο κατάστημα GetGo στο κεντρικό Λονδίνο. Οι καταναλωτές σκανάρουν ένα QR code στο app της εταιρίας και αμέσως ενεργοποιείται το ενιαίο σύστημα καμερών, έξυπνων αισθητήρων βάρους και τεχνητής νοημοσύνης που μετρά βάρος πελατών, προϊόντων και ραφιών. Αγόρασες και αυτόματα χρεώθηκες στην έξοδο!

Το παράδειγμα αυτό μας δείχνει πολλές προκλήσεις για την λειτουργία των επιχειρήσεων. Εκτός από τη μείωση κόστους και πιθανώς των θέσεων εργασίας, η Tesco έχει χαμηλού κόστους πρόσβαση σε τόσο νεωτερικές υπηρεσίες και άρα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, γιατί τα προηγούμενα χρόνια επένδυσε σε μικρές εταιρίες και startups τεχνολογίας, όπως στην Trigo to 2018 (startup στο Ισραήλ με εξειδίκευση ΑΙ-powered computer vision systems).

Ας το σκεφτούμε λίγο. Σε μια ευαίσθητη για τα προσωπικά δεδομένα ήπειρο, όπως είναι η Ευρώπη, με τη χρήση αυτών των δεδομένων (QR codes, ταυτοποίηση με ένα smartphone και κάποιον ιντερνετικό λογ/σμό), ή μέσω ταυτοποίησης online accounts του πελάτη (πχ. Amazon Fresh), ο ανταγωνισμός δεν είναι πια «πολυεθνική-τοπική» επιχείρηση, αλλά τελικά το παλιό μυαλό και η σύγχρονη αντίληψη. Αυτό επιφέρει μια τεράστια ανατροπή στο σχεδιασμό των επιχειρήσεων (real estate, κόστη λειτουργίας, ανθρώπινο δυναμικό) και πάνω απ’ όλα αλλάζει 100% τον τρόπο εξυπηρέτησης. Για να το καταλάβουμε όλοι, όσο οι tech giants θα επενδύουν σε νέους τρόπους πρόσβασης, εξυπηρέτησης, τιμολόγησης και οργάνωσης, θα προκύπτουν κοινωνικές ανισότητες.

Νο6. Διαφοροποίηση

Με τα παραπάνω ερεθίσματα, αξίζει να ματώσεις αγαπητή επιχείρηση, αρκεί να διαφοροποιηθείς. Δεν υπάρχει τίποτε άλλο, ακόμη και αν δεχτούμε το συμβιβασμό, πως η διαφοροποίηση θα είναι στα σημεία. Σήμερα οι οικονομίες ζουν στην οικονομία της αντιγραφής: σουβλάκια, ακαδημίες, δικηγόροι, υποδήματα, e-shops, τουρισμός. Συνήθως ίδια με μικρές διαφορές στο σεντ και στο design της homepage του website.

Το χειρότερο δεν είναι πως μοιάζουν όλα, αλλά πως μας γίνεται συνήθεια πως κάπως έτσι πρέπει να είναι τα πράγματα. Λείπει το μεράκι, η αγάπη για ό,τι κάνεις, εισάγεις, ή μαρκετάρεις. Λες και θα ζούμε από πεπιεσμένο αέρα σύννεφου, ενώ θα είμαστε όλοι YouTubers, αναλυτές, digital marketers, influencers και διανομείς. Δεν θα παράγει κανείς κάτι, απλά θα αγοράζουμε νταλίκες ειδών από Κίνα και ενέργεια από άλλες οικονομίες.

Νο7. Σε ποιόν καταναλωτή και ποια τσέπη στοχεύετε;

To 1980 στις ΗΠΑ η τιμή γαλονιού ήταν στο $1.19, ενώ σήμερα είναι $3.41, με μια σταθερή αύξηση +2.7% κάθε χρόνο. Στην Ελλάδα έχουμε αύξηση +15% μέσα σε λίγους μήνες, χωρίς να ελέγχουμε κάποια πλουτοπαραγωγική πηγή.

Το κόστος σπουδών στην Αγγλία (εξαιτίας της Ευρωπαϊκής χρηματοδότησης) έδινε το δικαίωμα σε όλους να σπουδάσουν εκεί, υποτίθεται σε πιο διεθνοποιημένα πανεπιστήμια, με λογικά επίπεδα κόστους. Μετά το Brexit το κόστος αυξάνεται +40% και όλα τα πτυχία αντιμετωπίζουν τις ίδιες προκλήσεις της αγοράς εργασίας (πρώτο ένσημο στα 28-30 έτη).

Η μεσαία τάξη που εργάζεται ως υπάλληλος, που κάνει παιδιά, που φορολογείται στο 100% και είναι υπερ-καταναλωτική, ερωμένη του marketing, δεν έχει πια λεφτά. Ο όρος είναι επινόημα πολιτικών μετά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, και δεν εννοείται πια. Προσπαθούσε να γεφυρώσει με επιδοματικές πολιτικές και δανεικά τις ανισότητες σε ανθρώπους που δεν ανήκαν στον πλούτο, αλλά ούτε στην ανέχεια (και το μεγαλύτερο μέρος ψηφοφόρων σε όλες τις χώρες).

“Σε ποιους μαρκετάρει η επιχείρηση το καινοτόμο προϊόν, πως αποφασίζει το % markup, πως καταλήγει μια εταιρία στο ακριβό ενοίκιο, γιατί η υπηρεσία data κοστίζει πιο ακριβά στην Ευρώπη, και το κινέζικο t-shirt φτάνει τα 60 ευρώ;”

Σε ποιο κοινό απευθύνεται η επιχείρηση με μια μικρή τριγωνική τυρόπιτα που κοστίζει +20% σε ένα κιόσκι του αεροδρομίου; Γιατί πρέπει ένα νέο ζευγάρι με μωρό ή να «ματώνει» για να αγοράσει επώνυμες πάνες, ή να πηγαίνει σε low-cost αμφιβόλου ποιότητας; Με ποια στρατηγική σκέψη και βιώσιμη πορεία δημιουργούνται εμπορικοί τιμοκατάλογοι και υπηρεσίες, που σε κανονικές συνθήκες, δεν μπορούν να αγοραστούν από το κοινό;

Γιατί οι επιχειρήσεις δεν έχουν πραγματική στρατηγική, αλλά στοχεύουν στη συνήθεια. Το Πάσχα κάνουν αυτό. Το καλοκαίρι ψάχνουν το άλλο, και πάει λέγοντας. Ενώ σαν κοινωνίες (στην Ευρώπη) εγκαταλείψαμε εν πολλοίς την παραγωγή και το γυρίσαμε όλοι σε  (εύκολες) εισαγωγές και τις υπηρεσίες . Όμως, από ποιανού την τσέπη ακριβώς θέλουμε να γίνουμε όλοι πλούσιοι; Ποιος εγκέφαλος marketing των επιχειρήσεων είναι πίσω από όλα αυτά;

Νο8. Ανάπτυξη για όλους και κοινωνική συνοχή

Γράφοντας πρόσφατα για τη Βιώσιμη ανάπτυξη πως «δεν υπάρχει επιστροφή», δεν πρόλαβα να αναλύσω ένα ακόμη θέμα που είναι τόσο κρίσιμο για τις επιχειρήσεις και τη στρατηγική τους. Ο κόσμος είναι γεμάτος από οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες, που θα εντείνονται. Αυτό είναι ένα επικίνδυνο περιβάλλον για τις επιχειρήσεις. Είτε γιατί μπορεί να φανούν ανεύθυνες και αδιάφορες, είτε γιατί επενδύουν σε μια πορεία Χ ενώ μειώνεται το ακροατήριο και το αγοραστικό κοινό της επιχείρησης.

Πάρα πολλές κυβερνήσεις δεν έχουν και αυτές μακροχρόνια στρατηγική για οικονομία, παιδεία, και καινοτομία (και αυτά σαν ενιαίο θέμα). Έτσι, επιδίδονται σε ψηφοθηρικά πακέτα βοήθειας και περιμένουν να δρέψουν τους καρπούς κάθε τέσσερα χρόνια. Αλλά οι επιχειρήσεις έχουν καθημερινή επαφή με τον πελάτη-καταναλωτή. Πρέπει να γίνει κεντρικό θέμα στρατηγικής πως και που βοηθούν την κοινωνία. Με πράξεις, συνεργασία, αποτέλεσμα.

Θυμηθείτε λίγο το παράδειγμα του μαγαζιού «Cashierless retail». Μπορεί να πει κάποιος, ε, ας μην έχουμε ταμίες βρε παιδί μου. Η Walmart ήδη αυτό μελετά στις ΗΠΑ με το πρώτο all self-checkout κατάστημα στο Τέξας. Αλλά πως μια επιχείρηση θα πάρει τέτοιες αποφάσεις με κοινωνικό αντίκτυπο; Στις ΗΠΑ, ας πούμε, το 2020 καταγράφονται  3.379.100 θέσεις ταμία στο οργανωμένο λιανεμπόριο αλυσίδων. Τι θα συμβεί αν το 90% αυτών είναι υπό κατάργηση;

Μεγάλο δίλημμα για κάθε επιχείρηση: θα αφήσει αναξιοποίητη τη τεχνολογία και την παραγωγικότητα, ή θα ισορροπήσει με ενσυναίσθηση τις κοινωνικές προκλήσεις. Για πόσο; Ποια θα είναι η θέση της επιχείρησης ως κοινωνικού εταίρου και βιώσιμου παράγοντα στην οικονομία;

“Η ικανότητα ενός οργανισμού να μαθαίνει και να μετατρέπει γρήγορα αυτή τη μάθηση σε δράση, είναι το απόλυτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. – Jack Welch”

Υπάρχει στρατηγική χωρίς στρατηγό, στρατό και πεδίο βολής;

H σύγχρονη επιχείρηση δεν θα κριθεί στα επόμενα 20 χρόνια από τις πωλήσεις (θα είναι πάντα ένας δείκτης), αλλά από την ικανότητα επιβίωσης μέσα από τις αλλαγές, ή καλύτερα, από την αξιοποίηση αυτών των οικονομικών, κοινωνικών και τεχνολογικών αλλαγών.

Τα μηνύματα δεν είναι καλά στο παγκόσμιο οικονομικό και κοινωνικό πεδίο. Οι επιχειρήσεις έχουν υποχρέωση να ξαναδούν ή να σκεφτούν τουλάχιστον τη στρατηγική τους πορεία και να διορθώσουν όσα λάθη έκανα και έμαθαν στα προηγούμενα είκοσι χρόνια …των παχέων αγελάδων.

The post Στρατηγική επιχειρήσεων, ένα ναρκοπέδιο δύσκολων αποφάσεων appeared first on 2045.gr.