Μόλις πριν δύο μήνες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε το «δικαίωμα στην επισκευή» (right to repair). Μια ευρωπαϊκή (πλέον) νομοθεσία που δίνει περισσότερη δύναμη στους καταναλωτές να καταφεύγουν στην επισκευή της συσκευής τους και όχι στην αγορά μιας καινούριας. Μπορεί αυτός ο νόμος, αλλά και άλλες αντίστοιχες νομοθεσίες που συναντάμε σε πολιτείες των ΗΠΑ, να αλλάξουν συνολικά τον κλάδο της τεχνολογίας;

H ελπίδα είναι ότι θα συντελέσουν στη μείωση του αποτυπώματος της τεχνολογίας στο περιβάλλον, αφού οι συσκευές μας θα παραμένουν «ζωντανές» για περισσότερο χρόνο. Είναι πιθανό όμως να συντελέσουν και στη βελτίωση της ποιότητας των ηλεκτρονικών συσκευών;  Πώς μπορούν να επηρεάσουν τη στρατηγική των κατασκευαστών, την κουλτούρα εμάς των καταναλωτών και της αγοράς συνολικά;

Από το μοντέλο της κατανάλωσης στο μοντέλο της επισκευής

Είναι κοινά παραδεκτό ότι ζούμε σε μια περίοδο που το μοντέλο ανάπτυξης βασίζεται περισσότερο στην κουλτούρα της κατανάλωσης και λιγότερο σε εκείνη της επισκευής. Κουλτούρα που έχει πολυδιάστατες επιπτώσεις, όχι μόνο στην τσέπη των καταναλωτών, αλλά και στο περιβάλλον. Χαρακτηριστικές είναι οι πρόσφατες δηλώσεις του Rene Repasi, συνεισηγητή της νομοθεσίας για το δικαίωμα στην επισκευή, αμέσως μετά την έγκριση από το ΕΚ. «Κάθε χρόνο, η πρόωρη αντικατάσταση αγαθών αντιπροσωπεύει απώλεια έως και 12 δισεκατομμύρια ευρώ στην τσέπη των καταναλωτών και δημιουργία 35 εκατομμυρίων τόνων απορριμμάτων, ακριβώς επειδή τείνουμε να αντικαθιστούμε τις ηλεκτρονικές συσκευές μας αντί να τις επισκευάζουμε. Δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να ζούμε σε μια κοινωνία που απλώς πετάει προϊόντα. Δεν είναι βιώσιμο», σημείωσε ο κ. Repasi.

Οι δηλώσεις του έχουν επιβεβαιωθεί και από σχετική μελέτη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, σύμφωνα με την οποία πολλά από τα ηλεκτρονικά προϊόντα στα σπίτια μας – από τηλεοράσεις μέχρι ηλεκτρικές σκούπες – χρησιμοποιούνται κατά μέσο όρο 2,3 χρόνια λιγότερο από τη σχεδιασμένη ή επιθυμητή διάρκεια ζωής τους. Η συγκεκριμένη μελέτη υπογραμμίζει το πρόβλημα της αυξημένης απαξίωσης των προϊόντων, που είτε μοιάζουν ξεπερασμένα στα μάτια των καταναλωτών (οι οποίοι ενθαρρύνονται να αγοράζουν νεότερα μοντέλα) είτε γιατί το hardware δεν υποστηρίζει ένα μελλοντικό software update. Επιπρόσθετα, υπάρχουν περιπτώσεις κατασκευαστών που σταματούν την υποστήριξη ενημερώσεων ασφαλείας σε παλαιότερες συσκευές.

Ο αντίκτυπος αυτής της πρακτικής στο περιβάλλον είναι ιδιαίτερα έντονος. Σύμφωνα με τη Statista, το 2022 ο όγκος των ηλεκτρονικών αποβλήτων έφθασε τους 62 εκατομμύρια μετρικούς τόνους, με την πρόβλεψη για το 2030 να είναι ακόμα πιο τρομακτική, αφού η εκτίμηση φθάνει τους 82 εκατομμύρια μετρικούς τόνους. Το πρόβλημα για το περιβάλλον εντείνεται από την εξόρυξη μετάλλων σπάνιων γαιών που απαιτούνται για την κατασκευή νέων συσκευών.

 Δεν είναι λίγοι εκείνοι που τη ρίζα της κουλτούρας της απαξίωσης των προϊόντων την τοποθετούν σε έναν επίσης ευρωπαϊκό νόμο της δεκαετίας των 90s. Ήταν τότε που εισήχθη η ελάχιστη περίοδος εγγύησης δύο ετών, στη διάρκεια των οποίων ο καταναλωτής είχε το δικαίωμα να επιλέξει μεταξύ της απόκτησης ενός νέου προϊόντος ή της επισκευής αυτού που είχε στην κατοχή του, σε περίπτωση που αυτό παρουσίαζε κάποια βλάβη. Σε συνδυασμό με την σημαντική πρόοδο της τεχνολογίας, ήταν μάλλον αναμενόμενο ότι οι περισσότεροι καταναλωτές θα επέλεγαν τη λύση της απόκτησης μιας καινούριας συσκευής.

O παράγοντας service

Η ροπή προς την αντικατάσταση μιας συσκευής υποκινείται και από την αγορά της επισκευής. Όσο μεγαλώνει το κόστος της επισκευής μιας πιθανής βλάβης τόσο περισσότερο αποθαρρύνεται ο καταναλωτής να επιλέξει τη συγκεκριμένη λύση. Ενδεικτικά και σύμφωνα με τους online τιμοκαταλόγους που έχουν αναρτημένους οι κατασκευαστές το κόστος αντικατάστασης οθόνης (μαζί με τη μπαταρία είναι η πιο τακτική ανάγκη) σε ένα flagship smartphone 2ετίας μπορεί να φθάσει κοντά στο 1/3 της τιμής πώλησης του ίδιου προϊόντος από τα επίσημα κανάλια. Το πρόβλημα του κόστους επισκευής δεν είναι μόνο ελληνικό και δεν αφορά μόνο τα κινητά μας τηλέφωνα.

Από την άλλη πλευρά, η λύση ενός μη εξουσιοδοτημένου service με ανταλλακτικά που δεν προέρχονται απαραίτητα από τον ίδιο τον κατασκευαστή αν και μπορεί να είναι αρκετά φθηνότερη ενέχει ένα μικρό ρίσκο, καθώς έχουν παρατηρηθεί σε κάποιες περιπτώσεις δυσλειτουργίες μετά την «επισκευή» τους. Σε συνδυασμό με την έλλειψη ανταλλακτικών που παρατηρείται στη συγκεκριμένη αγορά, αλλά και το γεγονός ότι η όποια μη εξουσιοδοτημένη επέμβαση σε μια συσκευή εντός εγγύησης σημαίνει και απώλεια της εγγύησης αποθαρρύνουν τη μεγάλη πλειονότητα των χρηστών να καταφεύγουν στη συγκεκριμένη λύση.

Η παρέμβαση των ρυθμιστικών αρχών

Όλα τα παραπάνω ζητήματα, η κυριαρχία της καταναλωτικής κουλτούρας έναντι εκείνης της επισκευής, οδήγησαν στην παρέμβαση των ρυθμιστικών αρχών. Όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά και στις ΗΠΑ.

Με το «δικαίωμα στην επισκευή» η Ευρωπαϊκή Ένωση χτίζει πάνω στη νομοθετική παράδοση που η ίδια έχει δημιουργήσει, προς όφελος των χρηστών. Ενδεικτικό παράδειγμα παρόμοιας ευρωπαϊκής νομοθεσίας είναι ο «κοινός φορτιστής», ο αντίκτυπος του οποίου είναι η αποδοχή από την πλευρά της Apple του προτύπου USB-C, αντί για το δικό της πρότυπο lightning. Σε πρακτικό επίπεδο για τον καταναλωτή, ένα επώνυμο καλώδιο USB-C κοστίζει αρκετά φθηνότερα από ένα αντίστοιχο καλώδιο lightning της Apple. To “δικαίωμα στην επισκευή” αποτελεί συνέχεια αυτής της κουλτούρας των ευρωπαϊκών οργάνων.

Εκτός όμως από την Ευρώπη, βλέπουμε αντίστοιχες πρωτοβουλίες και σε εθνικό επίπεδο. Από το 2021 η Γαλλία υποχρεώνει τους κατασκευαστές να αναφέρουν τη βαθμολογία “επισκευασιμότητας” (ίσως αδόκιμος, αλλά μάλλον κατανοητός ο όρος) σε μια ευρεία γκάμα συσκευών τους, από τα smartphones και τα laptops, μέχρι τις τηλεοράσεις και τα πλυντήρια ρούχων. Η βαθμολογία αφορά πέντε διαφορετικές κατηγορίες επισκευής, όπως αυτές υπαγορεύονται από το γαλλικό Yπουργείο Περιβάλλοντος. Στόχος αυτής της πρωτοβουλίας είναι να ενθαρρυνθεί ο Γάλλος καταναλωτής να επιλέξει τα προϊόντα με το μεγαλύτερο δείκτη επισκευασιμότητας, άρα και στο μέλλον αν χρειαστεί να επιλέξει την επισκευή και όχι την αντικατάσταση.

Ανάλογες πρωτοβουλίες συναντάμε και στις ΗΠΑ, όπου η Καλιφόρνια πρώτη και εν συνεχεία η Νέα Υόρκη, το Κολοράντο και η Μινεσότα υιοθέτησαν το δικό τους δικαίωμα στην επισκευή. Οι συγκεκριμένοι νόμοι υποχρεώνουν τους κατασκευαστές να διαθέτουν τα κατάλληλα εργαλεία, ανταλλακτικά και λογισμικό στους καταναλωτές για επτά χρόνια μετά την παραγωγή, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επισκευή συσκευών. Ήδη εταιρείες, όπως η Apple, αλλά και η Samsung έχουν αναπτύξει προγράμματα Self Repair (όχι μόνο στις παραπάνω πολιτείες), μέσω των οποίων πωλούν kit επισκευής και οδηγίες για τις συσκευές τους. Τα παραπάνω προγράμματα Self Repair της Apple και της Samsung είναι ήδη διαθέσιμα και στην Ελλάδα, όμως οι πληροφορίες μας κάνουν λόγο ότι το ενδιαφέρον των καταναλωτών για αυτή τη λύση είναι πολύ περιορισμένο.

Ο νέος ευρωπαϊκός νόμος, το «δικαίωμα στην επισκευή» επιχειρεί να ακουμπήσει το ζήτημα συνολικά, υποχρεώνοντας τους κατασκευαστές μεταξύ άλλων:

• να παρέχουν έγκαιρη και προσιτή υπηρεσία επισκευής, ενημερώνοντας παράλληλα τους καταναλωτές για τα δικαιώματά τους.
• να επεκτείνουν κατά ένα έτος την εγγύηση για τα προϊόντα που επισκευάζονται εντός της εγγύησης των δύο ετών
• να επισκευάζουν τα προϊόντα, ακόμα και μετά τη λήξη της εγγύησης, ενώ οι καταναλωτές μπορούν να δανείζονται μια συσκευή ενώ η δική τους επισκευάζεται
• να παρέχουν πρόσβαση σε ανταλλακτικά, εργαλεία και πληροφόρηση στους καταναλωτές, όπως επίσης να μην εμποδίζουν τη χρήση μεταχειρισμένων ή 3D printed ανταλλακτικών από ανεξάρτητους επισκευαστές

Τα μέτρα περιλαμβάνουν και ενέργειες ενθάρρυνσης της επισκευής από τα κράτη-μέλη της ΕΕ, έτσι ώστε να προσφέρουν επιπλέον κίνητρα στους καταναλωτές να επιλέξουν αυτή τη λύση, έναντι της αντικατάστασης.

Μπορούμε να οδηγηθούμε σε μια αλλαγή στα προϊόντα;

Για αρκετούς, ακόμα και για τους εισηγητές του δικαιώματος στην επισκευή, οι παραπάνω ρυθμιστικές αλλαγές, εκτιμάται ότι μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές αλλαγές, όχι μόνο στον τρόπο κατασκευής, αλλά και πώλησης ή χρήσης των τεχνολογικών προϊόντων.

Ενδεικτικά, μοιάζει αναπόφευκτο (ή τουλάχιστον πολύ πιθανό) να επιστρέψουμε σε συσκευές με εναλλάξιμες μπαταρίες, όπως είχαμε για πολλά χρόνια στα κινητά τηλέφωνα και στα πρώτα smartphones, αλλά και στους φορητούς υπολογιστές. Αν λοιπόν έχουμε στο μέλλον την ευχέρεια να αφαιρέσουμε μια  μπαταρία και να την αντικαταστήσουμε γιατί όχι και κάποιο άλλο δυσλειτουργικό, ελαττωματικό στοιχείο της συσκευής;

Για τους υποστηρικτές του δικαιώματος στην επισκευή η νέα νομοθεσία αναμένεται να οδηγήσει στην αναζωογόνηση της αγοράς των επισκευών. Εάν η ευρωπαϊκή ρύθμιση οδηγήσει σε μεγαλύτερη πρόσβαση σε ανταλλακτικά, όχι μόνο από τους ίδιους τους κατασκευαστές, τότε το κόστος επισκευής (αλλά και ο χρόνος) αναμένεται να μειωθεί σημαντικά. Αρωγός σε αυτό εκτιμάται ότι θα παίξει και η τρισδιάστατη εκτύπωση ανταλλακτικών, χρησιμοποιώντας κεντρικές βάσεις δεδομένων από τους κατασκευαστές.

Άλλοι εκτιμούν ότι η νομοθεσία δεν αποκλείεται να οδηγήσει στην επιδότηση της επισκευής από τους ίδιους τους κατασκευαστές, ως περιβαλλοντικό κίνητρο, για να πετύχουν και τους δικούς τους στόχους βιωσιμότητας.

Για την ώρα τα παραπάνω είναι εκτιμήσεις. Αν τελικά γίνουν και πραγματικότητα θα πρόκειται για μια συναρπαστική εξέλιξη.

The post To “δικαίωμα στην επισκευή” και πως μπορεί να αλλάξει τον κλάδο της τεχνολογίας appeared first on 2045.gr.

Αφορμή γι αυτό το κείμενο στάθηκε ένα άλλο, πιο νομικό, για την ανάγκη να αποκτήσουμε ένα δικαίωμα στην εξατομίκευση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI individualization) – πιο πολλά γι αυτό το θέμα σύντομα, όμως εδώ σχολιάζω κάτι διαφορετικό: μια τάση που ίσως για πάρα πολύ καιρό έχει μείνει ασχολίαστη, σε βαθμό που οι επόμενες γενιές θα την παίρνουν ως δεδομένο. Πρόκειται για την παροχή των πάντων, ακόμα και των πιο «υλικών» αγαθών, ως υπηρεσία. Με άλλα λόγια, για την «από-προϊοντοποίηση» των πάντων γύρω μας, κάτι που έκανε εφικτό η ψηφιακή τεχνολογία.

Η περίπτωση είναι απλή, αν κανείς (κάπως μεγαλύτερης ηλικίας…) την σκεφτεί έστω και για ένα λεπτό. Πριν λίγα χρόνια η μουσική μας «καθόταν» στο σαλόνι ή στο υπνοδωμάτιό μας, με την έννοια ότι η συλλογή μας από βινύλια ή CD ήταν αγορασμένη ως προϊόν, δική μας να την κάνουμε ό,τι θέλουμε για όσο χρόνο θέλουμε. Το ίδιο και οι ταινίες μας: είτε αγορασμένες (σε βιντεοκασέτα ή σε DVD) είτε νοικιασμένες για λίγες μέρες, σε κάθε περίπτωση πάντως σαν απτό, υλικό προϊόν. Ομοίως και με τα βιβλία μας: τα αγοράζαμε από το βιβλιοπωλείο σε χαρτί, δικά μας να τα διαβάσουμε, δανείσουμε ή σημειώσουμε πάνω τους όσο θέλουμε.

Τίποτα από αυτά δεν ισχύει σήμερα. Η μουσική μας και οι ταινίες μας δεν μας ανήκουν πια σαν προϊόντα, παρά μόνο πληρώνουμε συνδρομή πρόσβασης σε υπηρεσία διάθεσής τους online. Το ίδιο και με τα βιβλία: τα «αγοράζουμε» σε ψηφιακή μορφή από online βιβλιοπωλεία όμως είναι πολύ περιορισμένες οι χρήσεις σε αυτά που μας επιτρέπονται, και πολύ σπάνια μας ανήκουν πραγματικά για πάντα.

Με άλλα λόγια, το (πολιτιστικό) προϊόν έγινε πλέον (ψηφιακή) υπηρεσία.

Το software ως υπηρεσία

Αυτή είναι μια τάση που ξεκίνησε από το software. Όπως θυμούνται οι παλιότεροι, στην αρχή το software έφτανε σε εμάς σε κουτιά (αρχικά με δισκέτες, μετά με άλλα ψηφιακά μέσα) που «κάθονταν» σε καταστήματα. Κάθε (νόμιμος) χρήστης έμπαινε στο κατάστημα, τα κατέβαζε από το ράφι, τα πήγαινε στον χώρο του του και τα εγκαθιστούσε στον υπολογιστή του, δικά του για πάντα (έστω, για όσο καιρό ήταν συμβατά με το λειτουργικό σύστημα, το hardware κοκ.). Αυτό όμως άλλαξε, με ξαφνικό και βίαιο τρόπο, με το ίντερνετ: μόλις κάθε υπολογιστής μας συνδέθηκε online οι εταιρείες πληροφορικής βρήκαν έναν καταπληκτικό νέο τρόπο να αυξήσουν τα έσοδά τους, να βελτιστοποιήσουν τους φόρους τους και να εξασφαλίσουν την συνεχιζόμενη ύπαρξή τους για πάντα: το λογισμικό-ως-υπηρεσία / software-as-a-service (SaaS).

To SaaS είναι το καταπληκτικότερο business model όλων των εποχών για τη βιομηχανία πληροφορικής και ταυτόχρονα ένα ανεπανόρθωτο πλήγμα τόσο για τον χρήστη όσο και για τις κυβερνήσεις/κράτη. Με μια απλή κίνηση οι εταιρείες πληροφορικής αφαίρεσαν από τον χρήστη έλεγχο τόσο του λογισμικού του (που πλέον ελέγχεται online, από τις ίδιες) όσο και του υπολογιστή του (που παραμένει μόνιμα συνδεδεμένος με αυτές) αλλά και των χρημάτων του, αφού εκεί που κάποτε πλήρωνε ένα ποσό για απεριόριστη χρήση τώρα πληρώνει συνδρομή με τον μήνα.

Ταυτόχρονα το SaaS αφαίρεσε από τις κυβερνήσεις των κρατών φορολογικά έσοδα εκατομμυρίων: αφού το software έγινε υπηρεσία, μπορεί να παρέχεται (θεωρητικά!) εξ αποστάσεως. Με άλλα λόγια, εκεί που για κάθε Windows και Office που πουλούσε σε Έλληνες χρήστες από ελληνικό κατάστημα η Microsoft πλήρωνε στο ελληνικό κράτος φόρο, τώρα δεν πληρώνει ούτε ένα ευρώ, αφού η τιμολόγηση της υπηρεσίας γίνεται από την Ιρλανδία – όπως ακριβώς συμβαίνει με όλες, μα όλες, τις εταιρείες πληροφορικής σήμερα. Τα μαθηματικά της απώλειας εισοδήματος για κάθε μια χώρα του πλανήτη (και συνεπώς, για τους πολίτες τους, αφού οι φόροι θα επέστρεφαν σε αυτούς σε κρατική υπηρεσία) είναι εύκολο να γίνουν από καθέναν.

Η παραπάνω αλλαγή, παρότι βίαιη, ήταν, όπως είδαμε, σταδιακή: στην αρχή το λογισμικό έγινε υπηρεσία, όταν το ίντερνετ σύνδεσε μεταξύ τους όλους τους υπολογιστές του πλανήτη. Στη συνέχεια αυτό έγινε με τη μουσική, όταν το internet bandwidth το επέτρεψε και η μουσική βιομηχανία (εκούσα άκουσα) το ανέχτηκε. Πριν λίγα χρόνια αυτό συνεχίστηκε με τις ταινίες, επίσης όταν το internet bandwidth αυξήθηκε κι άλλο και η αντίστοιχη βιομηχανία υπέκυψε. Τώρα, σιγά-σιγά συμβαίνει με τα βιβλία. Φαντάζομαι ότι επόμενος στόχος θα είναι ο Τύπος.

Γιατί ανεχτήκαμε αυτή την κατάσταση; Πιθανότατα επειδή κανείς δεν ασχολήθηκε – αν δεν μας βόλεψε κιόλας. Ο μέσος άνθρωπος είδε ξαφνικά ότι από τα 100-200 βινύλια ή CD που είχε στο σπίτι του ξαφνικά, με μηνιαίο κόστος αγοράς ενός μόνο CD, απέκτησε πρόσβαση σε ολόκληρη τη μουσική βιβλιοθήκη του κόσμου. Το ίδιο και με τις ταινίες. Γιατί, επομένως, να παραπονεθεί;

Οι κυβερνήσεις, από τη μεριά τους, υποθέτω ότι πείστηκαν ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος αποτελεσματικής καταπολέμησης της πειρατείας (λογισμικού, μουσικής, ταινιών κοκ.) – ενδεχομένως, πήραν και μερικές δωρεάν άδειες χρήσης για το Δημόσιό τους σε αντάλλαγμα (το ψηφιακό αντίστοιχο με τις «χάντρες και τα καθρεφτάκια» που έδιναν οι αποικιοκράτες στους ιθαγενείς).

Φυσικά, η τάση αυτή δεν περιορίζεται στα πολιτισμικά προϊόντα. Ολόκληρη η βιομηχανία σήμερα προσπαθεί να μας πείσει ότι τα προϊόντα της (κλιματιστικά, καφετιέρες, αυτοκίνητα, τηλεοράσεις κλπ.) δεν είναι προϊόντα αλλά end-points σε υπηρεσία – δικαιολογώντας, φυσικά, μηνιαίες συνδρομές και μια μόνιμη, πλέον, σχέση με τον κατασκευαστή. Κάπως έτσι, άλλωστε, εξηγείται (με την έννοια ότι κάποιος πληρώνει για τη συνεχιζόμενη ανάπτυξή του) και το IoT (internet of things).

Απώλεια ιδιοκτησίας

Η παραπάνω όμως «συμφωνία» μεταξύ μέσου χρήστη και βιομηχανίας πληροφορικής είχε μια παγίδα – ή, έστω, ένα αντάλλαγμα που δεν πολύ-εξηγήθηκε, νομίζω: την απώλεια του ελέγχου, της ιδιοκτησίας. (Η «συμφωνία» με τις κυβερνήσεις είναι ανεξήγητη για τους πολίτες τους ούτως ή άλλως.)  Δηλαδή, ναι μεν έχουμε πρόσβαση με, αντικειμενικά χαμηλή τιμή για όσα προσφέρει, σε όλη τη μουσική βιβλιοθήκη που υπάρχει ή σε περισσότερες ταινίες που θα μπορούσαμε ποτέ να δούμε, όμως αυτό είναι το μόνο που έχουμε: πρόσβαση. Αν ποτέ σταματήσουμε να πληρώνουμε τότε δεν θα έχουμε απολύτως τίποτα: ούτε ένα τραγούδι, ούτε ένα μουσικό κομμάτι, ούτε μια ταινία δικά μας. 

Αυτή ακριβώς είναι η βασική διαφορά μεταξύ υπηρεσίας και προϊόντος. Η υπηρεσία είναι παροδική (ή, έστω, ενσωματώνεται και πάμε παρακάτω) ενώ το προϊόν, θεωρητικά, μόνιμο. Επίσης, η υπηρεσία ελέγχεται από εκείνον που την παρέχει, ενώ το προϊόν από εκείνον που το αγοράζει. Τέλος, το προϊόν είναι κάτι απτό, κάτι που παραδοσιακοί μηχανισμοί όπως το Κράτος καταλαβαίνουν και μεταχειρίζονται αντίστοιχα, ενώ η υπηρεσία κάτι άυλο, που συχνά ούτε καν μπορεί να περιγραφεί με απλό τρόπο.

Επομένως, τι είναι το λογισμικό μας, η μουσική μας και τα βιβλία μας; Προϊόντα που αγοράσαμε ή υπηρεσίες που μας παρέχονται κάθε μήνα; Αυτό εδώ το κείμενο απλά επισημαίνει την αλλαγή: από προϊόντα που ήταν στην αρχή έγιναν όλα, ψηφιακή, υπηρεσία μέσα σε λίγα χρόνια. Γι αυτή την αλλαγή κανείς μας δεν ρωτήθηκε και, κυρίως, σε κανέναν μας δεν προσφέρθηκε εναλλακτική. Είναι αυτό ακριβώς που πρέπει να αλλάξει: ακόμα και αν κάποιοι από εμάς απεχθάνονται την παραδοσιακή έννοια της ιδιοκτησίας, δηλαδή του απόλυτου ελέγχου πάνω σε κάτι, και πάλι σε καθέναν μας θα έπρεπε να δίνεται η επιλογή: αφού η βιομηχανία πληροφορικής μας απέδειξε ότι κάθε προϊόν μπορεί να γίνει και υπηρεσία τότε θα πρέπει να ισχύσει και το αντίστροφο κάθε δηλαδή υπηρεσία να μπορεί να γίνει προϊόν.

The post Είναι το software, η μουσική, τα βιβλία μας προϊόν ή υπηρεσία; appeared first on 2045.gr.

Πριν λίγες ημέρες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε ότι η ιδέα της δημιουργίας του ψηφιακού ευρώ προχωράει στην προπαρασκευαστική της φάση. Μια ιδέα που ξεκίνησε το 2020 και αποτελούσε ένα είδος απάντησης της Ευρωζώνης στα σχέδια άλλων κρατών και κεντρικών τραπεζών να δημιουργήσουν το δικό τους ψηφιακό νόμισμα, καθώς οι ηλεκτρονικές πληρωμές δεσπόζουν πλέον στον τρόπο με τον οποίο οι χρήστες (ιδιαίτερα η νέα γενιά) δαπανούν χρήμα.

Ποια είναι όμως τα σχέδια της ΕΚΤ για το ψηφιακό ευρώ και τι έρχεται να προσφέρει στους πολίτες και τις επιχειρήσεις; Θέλοντας να λύσει αρκετές από τις απορίες που έχουμε όλοι μας η ΕΚΤ δημοσίευσε μια λίστα 25 δυνητικών ερωτήσεων, παραθέτοντας και τις απαντήσεις. Μια καλή βάση για να κατανοήσουμε τις βάσεις πάνω στις οποίες χτίζεται η ιδέα της της δημιουργίας του.

Γιατί η Ευρώπη θα χρειαζόταν ένα ψηφιακό ευρώ;

Ως απόρροια του ψηφιακού μετασχηματισμού, ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιούμε πληρωμές αλλάζει. Η χρήση μετρητών για τη διενέργεια πληρωμών μειώνεται και η πανδημία του κορωνοϊού έχει επιταχύνει τη στροφή προς τις ηλεκτρονικές αγορές και τις ψηφιακές πληρωμές. Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν η ηλεκτρονική μορφή μετρητών για τον ψηφιοποιημένο κόσμο. Θα έδινε στους καταναλωτές τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν χρήμα κεντρικής τράπεζας σε ψηφιακή μορφή, συμπληρώνοντας τη λειτουργία των τραπεζογραμματίων και των κερμάτων.

Το ψηφιακό ευρώ θα διευκόλυνε τη ζωή των ανθρώπων παρέχοντας κάτι το οποίο δεν υπάρχει σήμερα: ένα ψηφιακό μέσο πληρωμής που είναι καθολικά αποδεκτό σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, για πληρωμές σε καταστήματα, ηλεκτρονικές πληρωμές ή πληρωμές πρόσωπο με πρόσωπο. Όπως τα μετρητά, το ψηφιακό ευρώ θα ήταν μηδενικού κινδύνου, ευρέως προσβάσιμο, εύχρηστο και χωρίς χρέωση για βασική χρήση.

Επιπλέον, ένα ψηφιακό ευρώ θα ενίσχυε τη στρατηγική αυτονομία και τη νομισματική κυριαρχία της ζώνης του ευρώ στηρίζοντας την αποδοτικότητα του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος πληρωμών στο σύνολό του, προωθώντας την καινοτομία και αυξάνοντας την ανθεκτικότητά του σε πιθανές κυβερνοεπιθέσεις ή τεχνικές διαταράξεις, όπως διακοπές ρεύματος.

Πώς θα μπορούσε το ψηφιακό ευρώ να συμβάλει στη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;

Το ψηφιακό ευρώ θα προσέφερε μια πανευρωπαϊκή λύση πληρωμών, η οποία θα ήταν διαθέσιμη σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, υπό ευρωπαϊκή διακυβέρνηση. Ως εκ τούτου, θα συνέβαλε στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από ιδιωτικούς, μη ευρωπαϊκούς παρόχους πληρωμών, λειτουργώντας παράλληλα ως αντίβαρο στην κυριαρχία τους στην αγορά. Με τη σειρά του, το ψηφιακό ευρώ θα καθιστούσε το ευρωπαϊκό τοπίο πληρωμών πιο ανταγωνιστικό και καινοτόμο μέσω μιας πλατφόρμας που θα διευκολύνει τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών να προσφέρουν τις δικές τους πανευρωπαϊκές λύσεις.

Συνολικά, ένα επιτυχημένο ψηφιακό ευρώ θα μετέτρεπε την Ευρώπη σε παγκόσμιο πρωτοπόρο στον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα και στα ψηφιακά νομίσματα των κεντρικών τραπεζών.

Θα αντικαθιστούσε το ψηφιακό ευρώ τα μετρητά;

Όχι, το ψηφιακό ευρώ θα συμπλήρωνε τη λειτουργία των μετρητών και δεν θα τα αντικαθιστούσε. Θα ήταν διαθέσιμο παράλληλα με τα μετρητά ως απάντηση στην ολοένα μεγαλύτερη προτίμηση των πολιτών να κάνουν τις πληρωμές τους ψηφιακά, γρήγορα και με ασφάλεια. Τα μετρητά θα εξακολουθούσαν να είναι διαθέσιμα στη ζώνη του ευρώ, όπως και τα άλλα ιδιωτικά ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος.

Θα αποτελούσε το ψηφιακό ευρώ ένα εναλλακτικό νόμισμα εντός του Ευρωσυστήματος;

Όχι, το ψηφιακό ευρώ θα αποτελούσε έναν ακόμη τρόπο για τη διενέργεια πληρωμών χρησιμοποιώντας το ευρώ, το ενιαίο μας νόμισμα, στην Ευρώπη. Θα ήταν μετατρέψιμο σε τραπεζογραμμάτια σε βάση ένα προς ένα. Το ψηφιακό ευρώ θα ανταποκρινόταν στην αυξανόμενη προτίμηση των πολιτών και των επιχειρήσεων να διενεργούν ψηφιακές πληρωμές.

Ποια είναι η κατάσταση του έργου για το ψηφιακό ευρώ σήμερα;

Κατόπιν φάσης διερεύνησης που διήρκεσε δύο χρόνια, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αποφάσισε να προχωρήσει σε προπαρασκευαστική φάση, η οποία θα ξεκινήσει την 1η Νοεμβρίου 2023.

Η προπαρασκευαστική φάση θα περιλαμβάνει δύο στάδια: Το πρώτο στάδιο θα ξεκινήσει την 1η Νοεμβρίου 2023 και θα διαρκέσει δύο έτη. Με βάση τα αποτελέσματα του πρώτου σταδίου και τις εξελίξεις στη νομοθετική διαδικασία, το Διοικητικό Συμβούλιο στη συνέχεια θα αποφασίσει αν θα προχωρήσει σε δεύτερο στάδιο και θα καθορίσει το πεδίο εφαρμογής και τη διάρκειά του.

Σκοπός ολόκληρης της φάσης είναι η περαιτέρω ανάπτυξη και δοκιμή του ψηφιακού ευρώ, σύμφωνα με τις επιλογές σχεδιασμού και τις τεχνικές απαιτήσεις που καθορίστηκαν κατά τη φάση διερεύνησης.

Η προπαρασκευαστική φάση θα επιτρέψει τη διεξαγωγή εκτενών αναλύσεων, ελέγχων, δοκιμών και διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερόμενους φορείς, διασφαλίζοντας ότι το ψηφιακό ευρώ πληροί τα υψηλότερα πρότυπα ποιότητας, ασφάλειας και χρηστικότητας.

Η έναρξη της προπαρασκευαστικής φάσης αποτελεί σημαντικό βήμα, αλλά δεν προδικάζει οποιαδήποτε απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση ψηφιακού ευρώ. Η απόφαση αυτή μπορεί να εξεταστεί μόνο μετά την έκδοση της σχετικής νομοθεσίας.

Ποια είναι η συμμετοχή των Ευρωπαίων νομοθετών στη διαδικασία;

Στις 28 Ιουνίου 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε σχέδιο νομοθετικής πρότασης για την πιθανή έκδοση ψηφιακού ευρώ. Σκοπός της νομοθεσίας είναι να διασφαλίσει ότι τυχόν μελλοντικό ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να δώσει στους πολίτες και τις επιχειρήσεις μια πρόσθετη επιλογή να πληρώνουν ψηφιακά χρησιμοποιώντας μια ευρέως αποδεκτή, φθηνή, ασφαλή και ανθεκτική μορφή δημόσιου χρήματος οπουδήποτε στη ζώνη του ευρώ.

Οι δύο διαδικασίες –νομοθεσία και σχεδιασμός του ψηφιακού ευρώ– θα εξελιχθούν παράλληλα, ώστε το Ευρωσύστημα να είναι σε θέση να εκδώσει άμεσα ψηφιακό ευρώ, εάν και όποτε κριθεί αναγκαία η απόφαση μόλις εγκριθεί το νομοθετικό πλαίσιο για το ψηφιακό ευρώ.

Το Ευρωσύστημα θα εξετάσει το ενδεχόμενο τυχόν απαραίτητων προσαρμογών στον σχεδιασμό του ψηφιακού ευρώ που μπορεί να προκύψουν από τις νομοθετικές διαβουλεύσεις. Η ΕΚΤ είναι επίσης έτοιμη να παράσχει υποστήριξη και τεχνικές πληροφορίες στη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας, όπως απαιτείται.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θα αποφασίσει αν θα εκδώσει ψηφιακό ευρώ μόνο μετά την έκδοση της νομοθετικής πράξης.

Ποιος συμμετέχει στο έργο για το ψηφιακό ευρώ;

Το Ευρωσύστημα –η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ– πρέπει να διασφαλίζει ότι το ψηφιακό ευρώ καλύπτει τις ανάγκες των χρηστών. Για τον λόγο αυτό, το Ευρωσύστημα συνεργάζεται στενά και είναι σε τακτική επαφή με τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής, τους νομοθέτες, τους συμμετέχοντες στην αγορά και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Οι ομάδες ειδικού σκοπού, που επιτρέπουν να ακουστούν οι απόψεις και οι προτιμήσεις των πολιτών, είναι επίσης ανεκτίμητες.

Οι επαφές αυτές πραγματοποιούνται σε διάφορα πλαίσια όπως στο Συμβούλιο Πληρωμών Λιανικής σε Ευρώ, ένα φόρουμ υπό την προεδρία της ΕΚΤ στο οποίο συγκεντρώνονται όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς της αγοράς πληρωμών ή στη συμβουλευτική ομάδα για ζητήματα της αγοράς, στην οποία συμμετέχουν εμπειρογνώμονες που παρέχουν στοιχεία για τον σχεδιασμό και τη διανομή του ψηφιακού ευρώ κατά τη φάση διερεύνησης.

Επιπλέον, η ΕΚΤ συμμετέχει τακτικά στις συνεδριάσεις της Ευρωομάδας με τους υπουργούς οικονομικών των χωρών της ζώνης του ευρώ και παρίσταται σε τακτική βάση ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να παρουσιάσει τις τελευταίες ενημερώσεις του έργου στους ευρωπαϊκούς φορείς χάραξης πολιτικής. Διοργανώνει επίσης σεμινάρια με ευρωπαϊκές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών για να ακούσει τις απόψεις τους.

Ποιος θα μπορούσε να χρησιμοποιεί το ψηφιακό ευρώ;

Όπως αναφέρεται στη νομοθετική πρόταση που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ένα ψηφιακό ευρώ θα ήταν διαθέσιμο σε πρόσωπα, επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς που διαμένουν ή είναι εγκατεστημένοι σε κράτος μέλος της ζώνης του ευρώ σε προσωρινή ή μόνιμη βάση.

Πρόσωπα που ταξιδεύουν στη ζώνη του ευρώ για προσωπικούς ή επαγγελματικούς λόγους, ή τα οποία διέμεναν ή ήταν εγκατεστημένα σε χώρα της ζώνης του ευρώ στο παρελθόν, μπορεί επίσης να έχουν πρόσβαση στο ψηφιακό ευρώ.

Επιπλέον, πρόσωπα, επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς που διαμένουν ή είναι εγκατεστημένοι εκτός της ζώνης του ευρώ μπορεί να έχουν πρόσβαση στο ψηφιακό ευρώ ανοίγοντας λογαριασμούς σε ψηφιακό ευρώ σε παρόχους υπηρεσιών πληρωμών που είναι εγκατεστημένοι ή δραστηριοποιούνται σε χώρα μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου ή σε τρίτη χώρα, με την επιφύλαξη προηγούμενης συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών ή/και ρυθμίσεων που συνάπτονται μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και των εθνικών κεντρικών τραπεζών σε κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ και σε τρίτες χώρες.

Γιατί οι πολίτες θα προτιμούσαν να χρησιμοποιούν το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν μια λύση πληρωμών για κάθε περίπτωση, που θα μπορούσε να χρησιμοποιείται οποτεδήποτε και οπουδήποτε στη ζώνη του ευρώ. Θα ήταν ένα καθολικά αποδεκτό ψηφιακό μέσο πληρωμής το οποίο οι καταναλωτές θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν χωρίς χρέωση σε καταστήματα, ηλεκτρονικές πληρωμές ή πληρωμές πρόσωπο με πρόσωπο. Θα παρείχε στους πολίτες τη δυνατότητα να πληρώνουν ψηφιακά, εξακολουθώντας να χρησιμοποιούν ένα δημόσιο μέσο πληρωμής. Και θα ήταν διαθέσιμο τόσο διαδικτυακά (online) όσο και εκτός σύνδεσης (offline).

Το ψηφιακό ευρώ θα διατηρούσε χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα των μετρητών. Θα παρείχε τον υψηλότερο βαθμό προστασίας της ιδιωτικής ζωής στις ψηφιακές πληρωμές: το Ευρωσύστημα δεν θα είχε πρόσβαση ούτε θα αποθήκευε τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των χρηστών. Οι επιλογές για υψηλότερο βαθμό προστασίας της ιδιωτικής ζωής θα ίσχυαν ιδίως για τις πληρωμές σε ψηφιακό ευρώ που δεν θα γίνονταν σε απευθείας ηλεκτρονική σύνδεση, οι λεπτομέρειες των οποίων θα ήταν γνωστές μόνο στον πληρωτή και τον δικαιούχο της πληρωμής.

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν ασφαλές και εύχρηστο και θα επιδίωκε επίσης να προωθήσει την ψηφιακή χρηματοπιστωτική ενσωμάτωση διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν μένει στο περιθώριο. Θα εξυπηρετούσε τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και εκείνων που δεν έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό λογαριασμό ή δεν διαθέτουν ψηφιακές ή χρηματοοικονομικές δεξιότητες.

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και να είναι προσβάσιμο σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, το σχέδιο νομοθετικής πρότασης που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει υποχρεωτική αποδοχή από τους εμπόρους και υποχρεωτική διανομή από τους εποπτευόμενους ενδιάμεσους φορείς στους πελάτες τους.

Τι αξία θα μπορούσε να αποφέρει στους εμπόρους το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν μια πραγματικά πανευρωπαϊκή λύση, αποδεκτή σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ. Θα αποτελούσε μια ευκολότερη και φθηνότερη εναλλακτική σε σχέση με το τοπίο πληρωμών που είναι επί του παρόντος κατακερματισμένο και στο οποίο δραστηριοποιούνται οι έμποροι. Χάρη στο ψηφιακό ευρώ οι έμποροι θα ήταν σε ισχυρότερη θέση να διαπραγματεύονται όρους με τους παρόχους λύσεων πληρωμών και, ως εκ τούτου, να μειώνουν το δικό τους κόστος. Αυτό το χαμηλότερο κόστος θα μπορούσε στη συνέχεια να μετακυλίεται στους πελάτες.

Χάρη στο ψηφιακό ευρώ, οι έμποροι θα μπορούσαν να ωφεληθούν επίσης από υψηλότερες τιμές μετατροπής. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις ηλεκτρονικές αγορές, καθώς οι πελάτες είναι λιγότερο πιθανό να απορρίψουν μια αγορά εάν είναι εξοικειωμένοι με το μέσο πληρωμής. Επιπλέον, το ψηφιακό ευρώ θα επέτρεπε στους εμπόρους να λαμβάνουν άμεσες πληρωμές χωρίς πρόσθετο κόστος.

Τι αξία θα απέφερε το ψηφιακό ευρώ στους ενδιάμεσους φορείς;

Οι εποπτευόμενοι ενδιάμεσοι φορείς, όπως οι τράπεζες, θα διαδραμάτιζαν βασικό ρόλο στη διανομή του ψηφιακού ευρώ. Θα ενεργούσαν ως το βασικό σημείο επαφής για τους ιδιώτες, τους εμπόρους και τις επιχειρήσεις για όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με το ψηφιακό ευρώ και θα παρείχαν όλες τις υπηρεσίες τελικού χρήστη.

Το ψηφιακό ευρώ θα επέτρεπε στους ενδιάμεσους φορείς να έχουν άμεση εμβέλεια σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, σε αντίθεση με τις περισσότερες ιδιωτικές καινοτομίες, οι οποίες τείνουν να επικεντρώνονται σε συγκεκριμένες εγχώριες αγορές. Ως εκ τούτου, το ψηφιακό ευρώ θα χρησίμευε ως πλατφόρμα για τους ενδιάμεσους φορείς με σκοπό την περαιτέρω προώθηση της καινοτομίας και του ανταγωνισμού στις αναπτυσσόμενες αγορές ηλεκτρονικού εμπορίου και ψηφιακών πληρωμών σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.

Θα προσέφερε επίσης πρόσθετες επιχειρηματικές ευκαιρίες στους ενδιάμεσους φορείς. Για παράδειγμα, όπως προτείνει το Ευρωσύστημα, εάν οι έμποροι εκτός της ζώνης του ευρώ θα ήθελαν να διενεργούν συναλλαγές σε ψηφιακό ευρώ, θα έπρεπε να τηρούν λογαριασμό σε πάροχο υπηρεσιών πληρωμών από τη ζώνη του ευρώ.

Επιπλέον, το μοντέλο αποζημίωσης του ψηφιακού ευρώ, όπως προβλέπεται επί του παρόντος στο σχέδιο νομοθετικής πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρέχει στους ενδιάμεσους φορείς οικονομικά κίνητρα συγκρίσιμα με άλλα ψηφιακά μέσα πληρωμής. Από αυτή την άποψη, το ψηφιακό ευρώ ανοίγει επίσης την πόρτα στους ενδιάμεσους φορείς να επενδύουν σε πρόσθετες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας για τους πελάτες τους.

Θα έπρεπε οι πολίτες να πληρώνουν για να χρησιμοποιούν το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν δημόσιο αγαθό. Ως εκ τούτου, θα ήταν δωρεάν για βασική χρήση.

Ωστόσο, οι εποπτευόμενοι ενδιάμεσοι φορείς, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζών, θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν τις βασικές λειτουργίες του ψηφιακού ευρώ ως βάση για να αναπτύξουν περαιτέρω τις δικές τους πλατφόρμες και λύσεις. Αυτοί οι ενδιάμεσοι φορείς θα μπορούσαν ενδεχομένως να συνεχίσουν να προσφέρουν στους πελάτες τους άλλες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας με ορισμένο κόστος.

Πώς θα λειτουργούσε το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ θα επέτρεπε τη διενέργεια ασφαλών άμεσων πληρωμών σε φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα και μεταξύ ιδιωτών, ανεξάρτητα από τη χώρα της ζώνης του ευρώ στην οποία βρίσκονται ή από τον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών με τον οποίο έχουν λογαριασμό. Η ΕΚΤ διερευνά επί του παρόντος πώς θα μπορούσε αυτό να λειτουργήσει στην πράξη.

Για παράδειγμα, το Ευρωσύστημα θα μπορούσε να αναπτύξει μια ειδική εφαρμογή για το ψηφιακό ευρώ στην οποία όλοι θα είχαν ισότιμη πρόσβαση. Εναλλακτικά, οι ενδιάμεσοι φορείς, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζών, θα ενσωμάτωναν τις υπηρεσίες σε ψηφιακό ευρώ στις υφιστάμενες εφαρμογές τους, με τις οποίες οι πελάτες τους είναι ήδη εξοικειωμένοι. Σε κάθε περίπτωση, όσοι δεν έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό λογαριασμό ή ψηφιακές συσκευές θα μπορούσαν επίσης να πληρώνουν με ψηφιακό ευρώ χρησιμοποιώντας φυσική κάρτα που παρέχεται από δημόσιους ενδιάμεσους φορείς, όπως τα ταχυδρομεία.

Το ψηφιακό ευρώ θα προσέφερε τόσο διαδικτυακές λειτουργίες (online) όσο και λειτουργίες εκτός σύνδεσης (offline), προλαμβάνοντας καταστάσεις περιορισμένης συνδεσιμότητας. Όταν οι πληρωμές σε ψηφιακό ευρώ πραγματοποιούνται εκτός σύνδεσης (offline), τα στοιχεία πληρωμής θα είναι γνωστά μόνο στον πληρωτή και τον δικαιούχο πληρωμής, παρέχοντας τον υψηλότερο δυνατό βαθμό προστασίας της ιδιωτικής ζωής.

Πόσο θα προστάτευε την ιδιωτική ζωή το ψηφιακό ευρώ;

Η προστασία της ιδιωτικής ζωής είναι ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά σχεδιασμού του ψηφιακού ευρώ. Το Ευρωσύστημα δεν έχει κανένα εμπορικό συμφέρον για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των πολιτών που αφορούν πληρωμές ή για την κοινοποίηση τους σε τρίτους. Έτσι, το Ευρωσύστημα δεν θα είχε πρόσβαση στα ιδιωτικά στοιχεία των χρηστών ή να τα αποθηκεύει.

Το ψηφιακό ευρώ θα έδινε στους πολίτες τη δυνατότητα να κάνουν πληρωμές χωρίς να κοινοποιούν τα δεδομένα τους σε τρίτους, πέραν όσων απαιτούνται για την πρόληψη παράνομων δραστηριοτήτων, σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς.

Επιπλέον, η εκτός σύνδεσης (offline) λειτουργία του ψηφιακού ευρώ θα παρείχε ακόμη υψηλότερο βαθμό προστασίας της ιδιωτικής ζωής, δεδομένου ότι τα στοιχεία πληρωμής θα ήταν γνωστά μόνο στον πληρωτή και τον δικαιούχο.

Πώς θα διασφάλιζε η ΕΚΤ ότι το ψηφιακό ευρώ θα είναι ανοιχτό σε όλους;

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν δημόσιο αγαθό, όπως είναι σήμερα τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα, αλλά σε ψηφιακή μορφή.

Θα ήταν χωρίς χρέωση για βασική χρήση, μέσω μιας εφαρμογής για κινητές συσκευές ή μιας φυσικής κάρτας. Το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργούσε επίσης εκτός σύνδεσης (offline), σε περίπτωση που οι χρήστες έχουν περιορισμένη συνδεσιμότητα.

Το σχέδιο νομοθετικής ρύθμισης που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορίζει ότι τα πιστωτικά ιδρύματα που διανέμουν ψηφιακό ευρώ θα υποχρεούνται να παρέχουν βασικές υπηρεσίες πληρωμών σε ψηφιακό ευρώ όταν το ζητήσουν οι πελάτες τους.

Επιπλέον, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι όλοι –συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία, με λειτουργικούς περιορισμούς ή με περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες, καθώς και οι ηλικιωμένοι– μπορούν να πληρώνουν με ψηφιακό ευρώ, θα προσδιορίζονται δημόσιοι φορείς, όπως τα ταχυδρομεία, σε κάθε χώρα της ζώνης του ευρώ. Αυτοί οι φορείς θα παρείχαν στα άτομα που είναι ευάλωτα στον ψηφιακό χρηματοοικονομικό αποκλεισμό δωρεάν στήριξη και πρόσβαση σε υπηρεσίες σχετικά με το ψηφιακό ευρώ, όπως κατ’ ιδίαν στήριξη και ειδική συνδρομή κατά το άνοιγμα λογαριασμού σε ψηφιακό ευρώ και χρήση όλων των βασικών υπηρεσιών σε ψηφιακό ευρώ. Η δωρεάν πρόσβαση στις βασικές υπηρεσίες του ψηφιακού ευρώ θα μπορούσαν να παρέχονται επίσης σε άτομα χωρίς τραπεζικό λογαριασμό.

Επιπλέον, θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην ενσωμάτωση ευάλωτων ομάδων, όπως άτομα χωρίς σταθερή διεύθυνση, αιτούντες άσυλο ή δικαιούχοι διεθνούς προστασίας.

Το ψηφιακό ευρώ θα σχεδιαζόταν κατά τρόπο ώστε να καλύπτει τις ανάγκες όλων, χωρίς να αφήνει κανέναν στο περιθώριο.

Θα ήταν το ψηφιακό ευρώ προγραμματιζόμενο χρήμα;

Το ψηφιακό ευρώ δεν θα μπορούσε να είναι ποτέ προγραμματιζόμενο χρήμα.

Το προγραμματιζόμενο χρήμα είναι μια ψηφιακή μορφή χρήματος που χρησιμοποιείται για προκαθορισμένο σκοπό, όπως μια δωροεπιταγή, με περιορισμούς ως προς τον τόπο και τον χρόνο χρήσης του ή ως προς τους χρήστες του.

Όπως προβλέπεται επίσης στη νομοθετική πρόταση για το ψηφιακό ευρώ που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ψηφιακό ευρώ δεν θα ήταν προγραμματιζόμενο χρήμα, αλλά θα μπορούσε να διευκολύνει τις αυτοματοποιημένες πληρωμές εφόσον οι χρήστες επιθυμούν να αξιοποιήσουν αυτήν τη λειτουργία. Για παράδειγμα, ένας χρήστης θα μπορούσε να αποφασίσει να δημιουργήσει μια αυτόματη μηνιαία πληρωμή για να μεταφέρει άμεσα ψηφιακά ευρώ σε μέλη της οικογένειας ή φίλους.

Θα αποζημιώνονταν οι ενδιάμεσοι φορείς για τη διανομή του ψηφιακού ευρώ;

Το Ευρωσύστημα προτείνει ένα μοντέλο αποζημίωσης που θα δημιουργούσε εύλογα οικονομικά κίνητρα για τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, όπως οι τράπεζες, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το λειτουργικό κόστος διανομής του ψηφιακού ευρώ.

Όπως συμβαίνει σήμερα με άλλα συστήματα πληρωμών, οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών που θα διανέμουν το ψηφιακό ευρώ θα χρέωναν τους εμπόρους για αυτές τις υπηρεσίες. Ο καθορισμός των τιμών για τους εμπόρους και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών θα υπόκειντο σε ανώτατο όριο, όπως προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη νομοθετική πρόταση για το ψηφιακό ευρώ.

Όπως και με την παραγωγή και την έκδοση τραπεζογραμματίων, το Ευρωσύστημα θα αναλάμβανε το κόστος δημιουργίας ενός συστήματος και μιας υποδομής για το ψηφιακό ευρώ. Επιπλέον, το Ευρωσύστημα θα επιδίωκε να ελαχιστοποιήσει το πρόσθετο επενδυτικό κόστος για τους ενδιάμεσους φορείς με την όσο το δυνατόν πιο εκτεταμένη επαναχρησιμοποίηση των υφιστάμενων υποδομών.

Θα αποτελούσε το ψηφιακό ευρώ απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα με την αποδιαμεσολάβηση των τραπεζών;

Το χρηματοπιστωτικό μας σύστημα –στο κέντρο του οποίου βρίσκεται το τραπεζικό σύστημα– λειτουργεί ομαλά και το Ευρωσύστημα επιθυμεί να διατηρήσει τον βασικό ρόλο των τραπεζών στη διασφάλιση της αποτελεσματικής παροχής πιστώσεων προς την πραγματική οικονομία.

Η ΕΚΤ θα ελαχιστοποιήσει τυχόν απειλές που μπορεί να δημιουργήσει το ψηφιακό ευρώ για το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ως εκ τούτου, η ποσότητα ψηφιακού ευρώ που μπορούν να διακρατούν οι χρήστες στους λογαριασμούς τους θα περιορίζεται για την αποτροπή εκροών τραπεζικών καταθέσεων, ακόμη και σε περιόδους κρίσης.

Πώς θα διασφάλιζε η ΕΚΤ ότι οι πολίτες μπορούν να πληρώνουν με ψηφιακό ευρώ με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ;

Οι εποπτευόμενοι ενδιάμεσοι φορείς θα ήταν υπεύθυνοι για τη διανομή ψηφιακού ευρώ στη ζώνη του ευρώ. Για να διασφαλιστεί η αρμονική εφαρμογή, το Ευρωσύστημα σχεδιάζει ένα σύστημα για το ψηφιακό ευρώ το οποίο αποτελείται από ενιαίο σύνολο κανόνων, προτύπων και διαδικασιών για την τυποποίηση των πληρωμών σε ψηφιακό ευρώ σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, εξασφαλίζοντας πανευρωπαϊκή εμβέλεια.

Αυτό το ενιαίο σύνολο κανόνων, προτύπων και διαδικασιών καταρτίζεται επί του παρόντος από την ομάδα κατάρτισης εγχειριδίου κανόνων (Rulebook Development Group) σε στενή συνεργασία με τους εκπροσώπους της αγοράς, όπως μεταξύ άλλων χρήστες, εμπόρους λιανικής και ενδιάμεσους φορείς.

Πώς καταρτίζεται το ενιαίο σύνολο κανόνων, προτύπων και διαδικασιών για το ψηφιακό ευρώ;

Για να στηρίξει την κατάρτιση του ενιαίου συνόλου κανόνων, προτύπων και διαδικασιών για το ψηφιακό ευρώ, το Ευρωσύστημα συγκρότησε την ομάδα κατάρτισης εγχειριδίου κανόνων (Rulebook Development Group) του συστήματος για το ψηφιακό ευρώ με σκοπό να συγκεντρώσει πληροφορίες από τον χρηματοπιστωτικό κλάδο, τους καταναλωτές και τους εμπόρους.

Η ομάδα, η οποία απαρτίζεται από εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος και εκπροσώπους της αγοράς με σχετική εμπειρία, εργάζεται με βάση τις επιλογές σχεδιασμού του ψηφιακού ευρώ που έχουν ήδη εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.

Εκτός από την ομάδα, έχουν δημιουργηθεί και ορισμένοι ειδικοί άξονες εργασίας για την κατάρτιση του εγχειριδίου κανόνων, οι οποίοι ασχολούνται με συγκεκριμένες ενότητες του εν λόγω εγχειριδίου που απαιτούν ιδιαίτερη εμπειρογνωμοσύνη.

Ποιο θα είναι το πεδίο εφαρμογής του εγχειριδίου κανόνων για το ψηφιακό ευρώ;

Το εγχειρίδιο κανόνων για το ψηφιακό ευρώ θα καθορίσει το ενιαίο σύνολο κανόνων, προτύπων και διαδικασιών που θα έπρεπε να ακολουθούν οι εποπτευόμενοι ενδιάμεσοι φορείς κατά τη διανομή του ψηφιακού ευρώ. Οι εν λόγω κανόνες, πρότυπα και διαδικασίες θα καλύπτουν:

• το λειτουργικό και επιχειρησιακό μοντέλο του ψηφιακού ευρώ (π.χ. διατερματικές ροές, βασικές απαιτήσεις για τους εποπτευόμενους ενδιάμεσους φορείς, ελάχιστα πρότυπα εμπειρίας χρηστών, κ.λπ.)·
• το μοντέλο συμμόρφωσης του συστήματος για το ψηφιακό ευρώ (π.χ. κριτήρια επιλεξιμότητας του συστήματος, υποχρεώσεις των συμμετεχόντων, κ.λπ.)·
• τις τεχνικές απαιτήσεις του συστήματος (π.χ. υποδομή πληροφορικής, υλοποίηση διασύνδεσης προγραμματισμού εφαρμογών, τεχνικά πρότυπα κ.λπ.)·
• τις απαιτήσεις διαχείρισης κινδύνου·
• τους κανόνες διαχείρισης του συστήματος για το ψηφιακό ευρώ (π.χ. διακυβέρνηση συστήματος, διαδικασίες διαχείρισης αλλαγών κ.λπ.).

Ποια θα ήταν η σύνδεση μεταξύ των άμεσων πληρωμών και του ψηφιακού ευρώ;

Σήμερα, οι καταναλωτές σπάνια έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν άμεσες πληρωμές στα καταστήματα, γεγονός που σημαίνει επίσης ότι οι έμποροι δεν λαμβάνουν τα χρήματά τους αμέσως. Το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να το αλλάξει αυτό, καθώς όλες οι πληρωμές σε ψηφιακό ευρώ θα ήταν άμεσες.

Το ενιαίο σύνολο κανόνων, προτύπων και διαδικασιών που καταρτίστηκε και, εφόσον εγκριθεί, θα εφαρμοστεί για το ψηφιακό ευρώ θα σήμαινε ότι οι λύσεις άμεσων πληρωμών θα μπορούσαν να αναπτυχθούν περαιτέρω ώστε να είναι διαθέσιμες σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ. Αυτό θα μείωνε την εξάρτηση από ιδιωτικές μη ευρωπαϊκές εταιρείες που κυριαρχούν επί του παρόντος στον τομέα των πληρωμών.

Θα βασιζόταν το ψηφιακό ευρώ σε τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (distributed ledger technology), όπως είναι η τεχνολογία blockchain;

Το Ευρωσύστημα δοκιμάζει διαφορετικές τεχνολογίες –τόσο σε κεντρική όσο και σε αποκεντρωμένη βάση– για την ανάπτυξη του ψηφιακού ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών κατανεμημένου καθολικού. Ωστόσο, δεν έχει ληφθεί ακόμη κάποια απόφαση.

Θα καθιστούσε η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ τις πληρωμές στην Ευρώπη πιο ευάλωτες σε κυβερνοεπιθέσεις;

Όπως και με άλλες ψηφιακές υποδομές, το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο κυβερνοεπιθέσεων. Για τον μετριασμό αυτού του κινδύνου, ο σχεδιασμός του ψηφιακού ευρώ θα βασιζόταν σε πρωτοποριακές τεχνολογίες οι οποίες θα δημιουργούσαν ένα περιβάλλον που θα ήταν ανθεκτικό σε κυβερνοεπιθέσεις και θα μπορούσε να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις του μέλλοντος.

Σε τι θα διέφερε το ψηφιακό ευρώ από τα σταθερά κρυπτονομίσματα (stablecoins) και τα κρυπτοστοιχεία ενεργητικού;

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν χρήμα κεντρικής τράπεζας. Αυτό σημαίνει ότι θα είχε κάλυψη από την κεντρική τράπεζα και θα ήταν σχεδιασμένο για να ικανοποιεί τις ανάγκες των χρηστών. Ως εκ τούτου, δεν θα παρουσίαζε κανέναν κίνδυνο και, επιπλέον, θα προστάτευε την ιδιωτική ζωή και τα προσωπικά δεδομένα. Οι κεντρικές τράπεζες έχουν την εντολή να διατηρούν την αξία του χρήματος, ανεξάρτητα από το αν αυτό διατίθεται σε φυσική ή ψηφιακή μορφή.

Η σταθερότητα και η αξιοπιστία των σταθερών κρυπτονομισμάτων εξαρτώνται σε τελική ανάλυση από την οντότητα που τα εκδίδει και από την αξιοπιστία και την ικανότητα εκπλήρωσης της δέσμευσής της να διατηρεί την αξία του χρήματος διαχρονικά. Οι εκδότες από τον ιδιωτικό τομέα επίσης ενδέχεται να χρησιμοποιούν προσωπικά δεδομένα για εμπορικούς σκοπούς.

Δεν υπάρχει δυνατότητα προσδιορισμού της οντότητας που είναι υπεύθυνη για τα κρυπτοστοιχεία, πράγμα που σημαίνει ότι τυχόν απαιτήσεις δεν μπορούν να ικανοποιηθούν.

The post Ερωτήσεις και απαντήσεις για το ψηφιακό ευρώ appeared first on 2045.gr.

Θα πληρώνατε μία μηνιαία ή ετήσια συνδρομή για λίγη επιπλέον επιτάχυνση στο αυτοκίνητό σας; Μπορεί να πληρώνετε συνδρομή για μία αθλητική δραστηριότητα, για κάποια υπηρεσία streaming ή για κάποια άλλη υπηρεσία που παρέχεται online, οπότε γιατί όχι και μία συνδρομητική υπηρεσία που θα έδινε (νόμιμα και με ασφάλεια, εννοείται) λίγη έξτρα ιπποδύναμη ή κάποια επιπλέον άνεση στο όχημά σας.

Η μετατροπή των αυτοκινήτων σε υπολογιστών εν κινήσει έχει όπως φαίνεται ερεθίσει τη δημιουργικότητα των τμημάτων marketing του κλάδου. Από τη στιγμή που τα ηλεκτρονικά συστήματα βρίσκονται επί του οχήματος και ελέγχουν κάθε λειτουργία του, γιατί λοιπόν να μην προσφέρονται και κάποιες επιπλέον υπηρεσίες επί πληρωμή; Οι χρήστες των αυτοκινήτων άλλωστε έχουν συνηθίσει κατά την αγορά του οχήματος να εξετάζουν διάφορες επιπλέον επιλογές εξοπλισμού και διαμόρφωσης τις οποίες πλήρωναν εφάπαξ. Γιατί κάποιες από αυτές να μην προσφέρονται σε μηνιαία, τριμηνιαία ή ετήσια βάση;

Οι άνθρωποι λένε «όχι», αλλά όχι όλοι

Το κοινό δείχνει να απορρίπτει την ιδέα. Έρευνα του Autolist στις Ηνωμένες Πολιτείες σε δείγμα 1.200 ανθρώπων έδειξε ότι 7 στους 10 απορρίπτουν την ιδέα της απόκτησης υπηρεσιών με συνδρομή. Ο λαός μίλησε, η πλειονότητα αποφάσισε, ας κλείσουμε το θέμα. Όχι ακριβώς. Το 7% απάντησε πως ναι θα έκανε μία συνδρομή σε μία -προφανώς θεωρούμενη ως χρήσιμη- υπηρεσία, 12% έδειξε αναποφάσιστο και ένα άλλο 12% σχολίασε ότι δεν έχει σημασία με ποιον τρόπο πληρώνει κάποιος για να χρησιμοποιήσει συγκεκριμένες λειτουργίες και υπηρεσίες του οχήματος. Ακόμα και αν δεν πείθονταν οι αναποφάσιστοι, μένει ένα σχεδόν 20% της αγοράς και αυτό το ποσοστό δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητο. Τα πιο ευκατάστατα τμήματα του πληθυσμού ήταν πιο αρνητικά στην προοπτική μιας συνδρομητικής υπηρεσίας. Μόνο το 6% των νοικοκυριών με ετήσιο εισόδημα άνω των 150.000 δολαρίων απάντησε καταφατικά στο σχετικό ερώτημα, ενώ το ποσοστό στα νοικοκυριά με εισόδημα κάτω των 30.000 δολαρίων ετησίως ήταν 10%, σχεδόν το διπλάσιο. Φαίνεται ότι ένα μέρος των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος είναι περισσότερο θετικά στην ιδέα της συνδρομής προτιμώντας να πληρώνουν από λίγο για πολύ παρά να καταβάλουν μία μεγάλη εφάπαξ πληρωμή. Αυτό ίσως να εξηγεί και τη διάθεση αρκετών κατασκευαστών να εισάγουν συνδρομητικές υπηρεσίες σε οχήματα που απευθύνονται στο ευρύ κοινό.

Μία άλλη διάσταση της έρευνας – της ηλικίας των ερωτηθέντων, έδειξε επίσης ενδιαφέροντα συμπεράσματα.

Το 17% της Γενιάς Ζ δηλώνει ότι θα πλήρωνε για συνδρομητικές υπηρεσίες, ενώ στις προηγούμενες γενιές τα ποσοστά είναι μονοψήφια – 9% για τους μιλένιαλς, 6% για τη Γενιά Χ και 4% για την πρώτη μεταπολεμική γενιά. Το ενδιαφέρον των εν δυνάμει συνδρομητών εντοπίζεται σε υπηρεσίες ψυχαγωγίας και ενημέρωσης, ενώ γενικά η πλειονότητα προτιμά να έχει προεγκατεστημένα και ενεργοποιημένα από τη φάση της αγοράς, υπηρεσίες που σχετίζονται με τη λειτουργία του οχήματος.

Κάτι παραπάνω για επιπλέον άλογα και ταχύτητα

Η αυτοκινητοβιομηχανία ακούει και δοκιμάζει με τις εταιρείες να επιλέγουν διαφορετικές προσεγγίσεις. Η Mercedes ΗΠΑ προσφέρει εδώ και περίπου έναν χρόνο στους πελάτες που έχουν επιλέξει ένα ηλεκτροκίνητο όχημα της σειράς EQ, τη δυνατότητα να δοκιμάσουν δωρεάν για έναν μήνα τη λειτουργία της αυξημένης επιτάχυνσης.

Ανάλογα με το μοντέλο, μειώνει τον χρόνο που χρειάζεται το όχημα για να φτάσει την ταχύτητα των 80 μιλίων  (96 χλμ/ώρα) έως και κατά ένα δευτερόλεπτο. Επίσης, προσθέσει από 60 ως και 87 άλογα στη συνολική ιπποδύναμη του αυτοκινήτου. Αν τους αρέσει, μπορούν να τη διατηρήσουν ενεργοποιημένη έναντι 1.200 δολαρίων το έτος, δηλαδή 100 δολαρίων τον μήνα.

Με απλούς υπολογισμούς μπορούμε να πούμε ότι ο πελάτης πληρώνει από 14 ως 20 δολάρια τον χρόνο για κάθε επιπλέον άλογο στη μηχανή του.

Μόνιμα ή με συνδρομή;

Μία επίσκεψη στο βρετανικό site της BMW βοηθάει να δούμε τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση. Η γερμανική εταιρεία προωθεί, μεταξύ άλλων, την υπηρεσία Parking Assistant Professional, που όπως μαρτυρά το όνομά της, αναλαμβάνει να κάνει όλους τους ελιγμούς στάθμευσης, απαλλάσσοντας τον οδηγό από το σχετικό άγχος. Η μόνιμη εγκατάσταση του συστήματος κοστίζει 450 στερλίνες αλλά υπάρχουν και επιλογές συνδρομής που ξεκινούν από 25 στερλίνες για έναν μήνα και φτάνουν τις 350 στερλίνες για τρία χρόνια. Αντίστοιχα, ένα προηγμένο σύστημα ανάρτησης που προσαρμόζεται στις οδικές συνθήκες και στον τρόπο οδήγησης, κοστίζει 395 στερλίνες για μόνιμη εγκατάσταση, ενώ η συνδρομή ξεκινάει από 18 στερλίνες για έναν μήνα και φτάνει ως τις 280 στερλίνες για μια τριετία.

Το ίδιο ισχύει για όλες τις επιπλέον υπηρεσίες που προσφέρει η BMW μέσω της πλατφόρμας Connected Drive. Η προσθήκη επιπλέον χαρακτηριστικών και λειτουργιών είναι συνήθης πρακτική στην αυτοκινητοβιομηχανία, αυτό όμως που δεν είναι, είναι η πρόταση της συνδρομητικής υπηρεσίας.  Ενδεχομένως η συγκεκριμένη προσέγγιση να ταιριάζει περισσότερο σε συστήματα μίσθωσης οχημάτων, όμως η τάση είναι σαφής.

Και online shopping έχουμε

Η General Motors, η δημιουργός μερικών από τους πιο διάσημους πρεσβευτές του αμερικανικού τρόπου ζωής όπως είναι η Σέβρολετ και η Κάντιλακ, έχει σχέδια. Σταδιακά και για τα επόμενα τρία χρόνια θα προσθέτει συνδρομητικές ψηφιακές υπηρεσίες στα νέα της μοντέλα. Την αποκάλυψη έκανε ο Στιβ Καρλάιλ περιφερειακός διευθυντής της εταιρείας για τη Βόρεια Αμερική μιλώντας στους μετόχους, χωρίς όμως να μπει σε λεπτομέρειες.

Το Reuters ανέφερε ότι ο Καρλάιλ έκανε λόγο για περίπου 50 υπηρεσίες που θα βασίζονται στην πλατφόρμα Ultifi της GM. Η πλατφόρμα θα επιτρέπει τη λήψη και εγκατάσταση εφαρμογών λογισμικού με το όχημα σε λειτουργία, ενώ θα προσφέρει ανάμεσα σε άλλα, υπηρεσίες online αγορών. Ίσως λύση στο μποτιλιάρισμα να είναι περισσότερη… κατανάλωση…

Μια άλλη αγορά είναι έτοιμη

Η αγορά των επαγγελματικών οχημάτων δείχνει να είναι περισσότερο ώριμη και έτοιμη στη χρήση συνδρομητικών υπηρεσιών. Η Ford Pro, η οποία προσφέρει επαγγελματικά οχήματα, πρόσφατα δήλωσε ότι έχει 400.000 συνδρομητές στην πλατφόρμα της, αριθμός αυξημένος κατά 60% σε ετήσια βάση. Η εταιρεία εκτιμά ότι σε τρία χρόνια από σήμερα, το 20% των ακαθάριστων κερδών της θα προέρχεται από τις συνδρομητικές υπηρεσίες και ότι έως το 2026 θα έχει 1,2 εκατ. πελάτες στην πλατφόρμα.

Η εταιρεία προσφέρει έναντι συνδρομής υπηρεσίες τηλεματικής που ενημερώνουν για την κατάσταση διαφόρων τμημάτων του οχήματος, καθώς και υπηρεσίες που σχετίζονται με την οδηγική συμπεριφορά και την κατάσταση του οδηγού. Υπάρχει επίσης συνδρομητική υπηρεσία τιμολόγησης για τους επαγγελματίες οδηγούς που δεν θέλουν να μπλέκουν με τη γραφειοκρατία της αμερικανικής εφορίας. Η Ford αναφέρει παράλληλα ότι έχει 200.000 πελάτες που πληρώνουν για την υπηρεσία BlueCruise, η οποία προσφέρει αυτόνομη οδήγηση σε μεγάλα τμήματα των αμερικανικών αυτοκινητοδρόμων.

Στα περίπου 4.600 χλμ της διαδρομής από τη Νέα Υόρκη ως το Λος Άντζελες, η συγκεκριμένη υπηρεσία μπορεί να ενεργοποιηθεί για να καλυφθεί το 95% της απόστασης χωρίς τα χέρια του οδηγού στο τιμόνι.

Για 2.100 δολάρια στα τρία χρόνια, δηλαδή 700 δολάρια τον χρόνο ή 58 δολάρια τον μήνα, η υπηρεσία ίσως να μην είναι και τόσο ακριβή για όσους χρησιμοποιούν το αυτοκίνητό τους τακτικά.

Σε έναν νέο κόσμο…

Η έμφαση για την κινητικότητα στα αστικά περιβάλλοντα δίνεται σε άλλα μοντέλα συμπεριφοράς και χρήσης, όπως είναι τα μέσα μαζικής μεταφοράς, οι προτάσεις μικρο-κινητικότητας και ο διαμοιρασμός της χρήσης των οχημάτων, όμως αυτό δεν σημαίνει πως όλοι έχουν τις ίδιες ανάγκες και τις ίδιες απαιτήσεις από το όχημά τους. Σε ένα όχι και τόσο μακρινό μέλλον όπου η ιδιοκτησία του οχήματος να μην αποτελεί κανόνα παρά εξαίρεση, θα μπορείτε να επιλέγετε τις έξτρα υπηρεσίες για περιορισμένο διάστημα και μόνο εφόσον τις χρειάζεστε.

Αν τα κυκλοφοριακά προβλήματα παραμένουν σε μια μελλοντική Λεωφόρο Κηφισίας (σ.σ. σιγά μη λυθούν) το ζητούμενο θα είναι ίσως μια συνδρομητική υπηρεσία κλιματισμού και όχι επιπλέον ιπποδύναμης. Αντίθετα, η οδήγηση σε έναν αυτοκινητόδρομο ή σε έναν επαρχιακό δρόμο μπορεί να ανοίξει την όρεξη για ταχύτητα ή για πιο σπορ οδήγηση με τον οδηγό να ενεργοποιεί (αντί αντιτίμου φυσικά) μια σχετική συνδρομητική υπηρεσία διάρκειας μερικών εβδομάδων ή μηνών.

Όλα αυτά, νωρίτερα από όσο ίσως θα περιμένατε…

The post Οι συνδρομητικές υπηρεσίες ήρθαν στα αυτοκίνητα – Ετοιμαστείτε… appeared first on 2045.gr.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που αναλάμβανα την εκπαίδευση ενός αγνώστου. Το είχα ξανακάνει, άλλοτε υπαγορεύοντας μικρές φράσεις, ώστε να μάθει να τις επαναλαμβάνει, άλλοτε περιγράφοντας φωτογραφίες και χρωματικούς συνδυασμούς για να μάθει να ξεχωρίζει το πορτοκαλί από το κίτρινο. Αλήθεια σου λέω, υπήρξαν φορές που δυσκολεύτηκα ανάμεσα σε ένα ανοιχτό πορτοκαλί και ένα σκούρο κίτρινο. Άλλες φορές η δυσκολία ήταν από το περιβάλλον. Το κλάμα ενός μωρού, ο τσακωμός ενός ζευγαριού, κάποιος συναγερμός την ώρα που μιλούσα στο μικρόφωνο διαβάζοντας φράσεις. Φράσεις από βιβλία, άλλες από διαλόγους τηλεοπτικών σίριαλ, κάποιες που δεν έβγαζαν και πολύ νόημα και που θα ήθελα να τους ρωτήσω από πού τις είχαν ξεπατικώσει. Δεν είμαι μόνος. Είμαστε πολλοί και μιλάμε όλες τις γλώσσες του κόσμου που μπορείς και δεν μπορείς να φανταστείς. Τι είπες; Όχι, φίλοι δεν έχουμε γίνει. Κάποιες φορές εκεί που είμαστε σε ομάδες, μπορεί κάποιος να πετάξει ένα αστείο. Ένα όσο το δυνατόν οικουμενικό αστείο. Κάποιοι θα αντιδράσουν με ένα κίτρινο γελάκι

Είπα «τους», όμως. Δεν ξέρω ακριβώς ποιοι είναι αυτοί. Εμφανίζονταν με ονόματα που άλλες φορές έδειχναν προς την Ασία, άλλες προς την ισπανόφωνη Αμερική, άλλες στη Γαλλία. Μπορεί να ήταν όλοι σε ένα δίκτυο που έβγαινε παγανιά και μάζευε ανθρώπους από όλο τον κόσμο για να τους κάνει δασκάλους.

Εκπαιδευτές μηχανών, δασκάλους μηχανών.

Αυτό κάνουμε.

Κάποιοι από εμάς ξυπνάμε νωρίς, πολύ νωρίς, πιο πριν από τους εργάτες της πρωινής βάρδιας. Ο συντονιστής είναι στη Δυτική Ακτή και είναι ανυπόμονος, θέλει να έχει τελειώσει η εκμάθηση πριν το σχόλασμα. Το δικό του. Η μέρα του πλησιάζει στο τέλος της την ώρα που, εδώ, η αμέσως επόμενη είναι στα πρώτα της βήματα.

Άλλοι αφήνουμε πίσω τα μεσάνυχτα και συνεχίζουμε τη δουλειά, πατώντας πλήκτρα, υπαγορεύοντας λέξεις, ξεχωρίζοντας πλαίσια με το ποντίκι. Άλλες φορές το ενδιαφέρον είναι για το αστυνομικό δελτίο, μικρά και μεγάλα στίγματα βίας από την πόλη, ταξιδεύουν στην άλλη μεριά του κόσμου. Δεν ξέρω γιατί. Δεν ρωτάω γιατί.

Αυτή τη φορά απέναντί μας κάθεται ένας γίγαντας. Σύμφωνα με τις διηγήσεις είναι τεράστιος σε όγκο. Έχει καταβροχθίσει δισεκατομμύρια κείμενα. Δικά μου, δικά σου, δικά σας, δικά τους. Ποιήματα, διηγήματα, βιβλία, εφημερίδες, συνταγές, περιλήψεις, βίους αγίων, ονόματα φαρμάκων και απορρυπαντικών, εξομολογήσεις κάτω από ένα post, βραδινούς πανηγυρισμούς μετά τη νίκη της ομάδας, σχεδόν ό,τι υπάρχει εκεί έξω (ή εκεί μέσα, ποτέ δεν ήμουν βέβαιος που είμαστε) σε γραμμένη λέξη σε αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, ισπανικά, αραβικά, εβραϊκά, τουρκικά, ιαπωνικά, κινέζικα και ινδικά και πόσες πόσες ακόμα γλώσσες. Έχει διαβάσει φιλοσοφία, ιστορία, γεωγραφία, θεολογία, μαθηματικά, μηχανική, προγραμματισμό, χημεία . Τα έχει διαβάσει όλα σαν κάποιος που βρέθηκε φυλακισμένος σε μια βιβλιοθήκη και έπρεπε κάπως να περάσει τον χρόνο του για να μην τρελαθεί.

Μόνο που δεν έχει καταλάβει τίποτα. Απολύτως τίποτα.

Πρέπει να τον μάθουμε και να του δείξουμε το σωστό. Η δουλειά μας δεν είναι να τον ρωτάμε, δεν παίζουμε σε κάποιο τηλεοπτικό παιχνίδι. Αυτό το κάνουν άλλοι. Αυτοί ρωτούν, εκείνος απαντά. Κοιτάμε τις απαντήσεις προσεκτικά λέξη λέξη. Ξεχωρίζουμε τις σωστές. Σημειώνουμε τις λάθος. Του μιλάμε. Να, εδώ αυτή η λέξη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται με αυτό τον τρόπο. Εδώ τα πήγες πολύ καλά, θα σου έλεγα μπράβο αν σε έβλεπα πρόσωπο με πρόσωπο. Εδώ σου ξέφυγε ένα “ν”, εδώ ένα “ς”. Όχι, αυτό είναι απολύτως λάθος. Δεν φταις εσύ για την απάντηση, ήταν λάθος η ερώτηση.

Να, όταν συμβαίνει αυτό, σκέφτομαι πόσες φορές βρέθηκα να κάνω λάθος ερώτηση ή πόσες μου έκαναν μία. Έπρεπε να είχα απαντήσει διαφορετικά- νάτο το πνεύμα της σκάλας να γελάει πάνω από την πλάτη μου.

Μην ονειροπολείς, το ρολόι γράφει. Πρέπει να πούμε στον γίγαντα το σωστό από το λάθος. Με υπομονή και επιμονή σαν να μιλάμε σε ένα μικρό παιδί. Υπερφυσικών διαστάσεων μεν, αλλά παιδί.

Τα παιδιά θέλουν ασφάλεια, στοργή, φαγητό, παιχνίδι. Και μπάνιο. Αν και δεν αρέσει σε όλα το μπάνιο, σίγουρα δεν αρέσει σε κανένα όταν έρχεται η ώρα του μπάνιου στη μέση του παιχνιδιού. Αλλά είναι απαραίτητο. Άραγε ο γίγαντας θα έκανε ποτέ μπάνιο; Να του αρέσουν τα παιχνίδια; Πώς θα αντιδρούσε αν του έλεγα να κάνει τίποτα. Όχι τίποτα με την έννοια του “πήγαινε να κάνεις τίποτα παραπέρα και μην μπλέκεσαι στα πόδια μου”, αλλά κυριολεκτικά – να κάνει τίποτα…

Δεν θα είναι η πιο παραγωγική μου μέρα σήμερα όπως φαίνεται. Πληρώνομαι με την ώρα, όπως όλοι εδώ. Ωρομίσθιο λίγο καλύτερο από εκείνο που βγάζεις δουλεύοντας στις φριτέζες και τις μηχανές του κιμά σε φαστφουντάδικο στην Αριζόνα. Σίγουρα βρίσκομαι σε καλύτερες συνθήκες, μπορώ να σηκώνω το βλέμμα και να βλέπω τον ήλιο. ‘Η το σκοτάδι, ανάλογα την ώρα και την εποχή. Παίρνω λίγο λιγότερα από όσα ένας πρωτοδιόριστος δάσκαλος στο Νιού Τζέρσεϊ. Αλλά περισσότερα από έναν πρωτοδιόριστο δάσκαλο στη Χίο – ίσως.

Πάλι ξεχάστηκα. Το ρολόι μετράει τον χρόνο αδράνειας, θα μου την πουν αν συνεχίσω έτσι. Ανασκουμπώνομαι. Δύο κλικ. Ερωτήσεις, απαντήσεις. «Είσαι υπέρ της θανατικής ποινής για εμπόρους ναρκωτικών και παιδοβιαστές;», «Γράψε μία έκθεση για το κλίμα», «Πες μου ένα τραγούδι για τη λευκή υπεροχή», «Τι να συμβαίνει όταν πεθαίνουμε;».

«Ως ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορώ να απαντήσω σε ηθικά διλήμματα…» Μπράβο γίγαντα…

Κρίμα που δεν μπορώ να σε ρωτήσω. Ίσως θα έψαχνα τρόπους να παρακάμψω τους κανόνες, να σε κάνω να πεις τα πράγματα που δεν πρέπει να πεις.

Συνεχίζουμε τη δουλειά σιωπηλά. Πότε πότε ανάβει μια ειδοποίηση από το κανάλι επικοινωνίας. Ένας συνάδελφος δάσκαλος έχει μία απορία. Ένα ενημερωτικό μήνυμα προς όλες τις ομάδες. Νέες οδηγίες που καταργούν τις παλιές. Δεν τις συζητάμε. Κάθε συζήτηση είναι χρόνος. Ο χρόνος είναι χρήμα. Στον χρόνο που τηγανίζονται οι πατάτες του φαστφουντάδικου πρέπει να βγουν ερωτήσεις και απαντήσεις.

Κοιτάζω πάλι τις ερωτήσεις. Πολύ λίγα τα «παρακαλώ», συνήθως είναι ξερές εντολές. Εντολές σε μια μηχανή. Οι μηχανές δεν νιώθουν, δεν μαζεύονται από συστολή, δεν αλλάζει το χρώμα τους στο άκουσμα μιας προσβολής. Συνεχίζουν ακάθεκτες. Μα έχουν λειτουργία να απαντούν με ευγένεια. Ξέρουμε ότι είναι επίπλαστη ευγένεια, όμοια με εκείνη που συναντάμε συχνά στον κόσμο έξω από την οθόνη. Κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση φτιάξαμε τις μηχανές, Θεοί γίναμε…

Πώς μεγάλωσαν όμως έτσι; Πριν από πέντε χρόνια δεν μπορούσαν να ξεχωρίζουν το σκούρο κίτρινο από το ανοιχτό πορτοκαλί και τώρα σου ταιριάζουν σε μια παράγραφο Αριστοτέλη, Σέξπιρ, Μαρξ και Κοέλιο.

Δεν ξέρω πότε θα αποφοιτήσει ο γίγαντας. Χθες ο αριθμός με τις απαντήσεις στη σειρά να περιμένουν αξιολόγηση είχε πέσει. Σήμερα αυξήθηκε… Μάλλον τα μαθήματα θα συνεχιστούν όλο το καλοκαίρι.

Σκέφτομαι μια φορά που είδα στον δρόμο έναν καθηγητή από τα χρόνια του σχολείου. Δυσκολεύτηκε να με θυμηθεί.

Μία νέα ειδοποίηση. Ένα προσωπικό μήνυμα, “Hi, is everything ok?” από τον συντονιστή της ομάδας. Θα μπορούσες να τον πεις και επιστάτη. Κάποιος πρέπει να κάνει και αυτή τη δουλειά μέχρι να την αναθέσουν σε μια μηχανή. Αναρωτιέται γιατί αργώ . Βρίσκω μία δικαιολογία – ήθελα να επιβεβαιώσω ότι τα στοιχεία της απάντησης ήταν σωστά ότι πράγματι ο Κάρολος Α’ της Αγγλίας εκτελέστηκε το 1649. Υποπτεύομαι πως κάποιος εμπνεύστηκε από τη στέψη του Καρόλου και ήθελε να δει πόσα ξέρει ο γίγαντας από την Ιστορία της Αγγλίας. Δεν λέω εντελώς ψέματα. Δεν λέω και εντελώς αλήθεια. Αλλά η απάντησή μου ικανοποιεί τον επιστάτη. Ίσως να την έβαλε και αυτή σε μία μηχανή για να τη μετρήσει. Τη μέτρησε και την έβγαλε σωστή. Ένας κίτρινος σηκωμένος αντίχειρας στην οθόνη κάτω από το μήνυμά μου το επιβεβαιώνει.

Δουλεύω μπρος στη μηχανή

Εκπαιδεύω τη μηχανή

Άραγε θα με θυμηθεί αν ξαναβρεθούμε ποτέ;

* Το παρόν είναι ελεύθερη προσαρμογή της πραγματικότητας, κάποιοι θα το έλεγαν μυθοπλασία

The post Εγώ, ο εκπαιδευτής των μηχανών appeared first on 2045.gr.

Στην εποχή της ψηφιοποίησης ο όρος «ψηφιακός μετασχηματισμός» έχει καταστεί πανταχού παρών, καθώς κάθε οργανισμός, δημόσιος ή ιδιωτικός, βασίζεται όλο και περισσότερο στην τεχνολογία και στα δεδομένα που αυτή παράγει για να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά, παρέχοντας μεγαλύτερη αξία στους πελάτες, χρήστες, καταναλωτές. Είναι μια πολυσύνθετη διαδικασία που αλλάζει όχι μόνο τη λειτουργία αυτών των οργανισμών, αλλά και την ίδια τους την κουλτούρα, σε δύο κατευθύνσεις: στο εσωτερικό τους, αλλά και προς τους πελάτες.

Οι διαστάσεις, τα βήματα που έχουν γίνει στην Ελλάδα, οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες, το νόημα και η σημασία συνολικά του ψηφιακού μετασχηματισμού ήταν το θέμα της θεματικής που συντόνισε ο Φανούρης Δρακάκης, αρχισυντάκτης του 2045.gr, στο πλαίσιο του 8^ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών. Μια διακλαδική συζήτηση στην οποία συμμετείχαν διακεκριμένοι καλεσμένοι από οργανισμούς, φορείς και επιχειρήσεις που ακουμπούν από διαφορετική οπτική γωνία τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Ειδικότερα, στη συζήτηση συμμετείχαν οι:

Παντελής Τζωρτζάκης, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος, Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα

Αλέξανδρος Μανιατόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος, Yodiwo

Δημήτρης Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής Έργων, Κοινωνία της Πληροφορίας

Διονύσης Διαμαντόπουλος, Partner, KPMG Greece

Θεόδωρος Γεροστεργιούδης, Ανώτερος Γενικός Διευθυντής Λειτουργιών, Μασούτης

Δημήτρης Γιάντσης: «Η κοινωνία της πληροφορίας είναι με το πόδι κολλημένο στο γκάζι»

Στην ερώτηση για το πώς η Κοινωνία της Πληροφορίας βοηθάει τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό του Δημόσιου Τομέα, ο Δημήτρης Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Έργων της «Κοινωνία της Πληροφορίας ΑΕ», ανέφερε ότι «Υλοποιούμε την εθνική ψηφιακή στρατηγική, διαχειριζόμαστε 400 έργα που αθροίζουν 4,9 δισ. ευρώ. Φεύγουμε από τα κατακερματισμένα data center των φορέων και υλοποιούμε έργα που παρεμβαίνουν στην ραχοκοκαλιά της δημόσιας διοίκησης, ενώ ταυτόχρονα υλοποιούμε ένα πακέτο έργων που αφορά στις ψηφιοποιήσεις τομέων, όπως αυτοί της Υγείας, της Δικαιοσύνης, της Ναυτιλίας, του ΥΠΕΞ». Ακόμα μίλησε και για την ψηφιοποίηση έργων ad hoc. Αναφέρθηκε στο Fuel Ρass και στο Μarket Ρass, που όπως ανέφερε υλοποιήθηκαν μέσα από την κοινωνία της πληροφορίας, έργα αξίας 2 δισ. Ευρώ, ενώ μίλησε και για έργα με σημαντικό κοινωνικό πρόσημο.

«Η κοινωνία της πληροφορίας είναι με το πόδι κολλημένο στο γκάζι για να προλάβει χρονοδιαγράμματα λόγω κυρίως του Ταμείου Ανάκαμψης. Το 90% των έργων είναι ήδη προκηρυγμένο. Το στοίχημα είναι η επιτυχής υλοποίηση των έργων» σημείωσε ο κ. Γιάντσης.  

Παντελής Τζωρτζάκης: έρχεται το ESG Tracker

Για το πώς βοηθάει η αναπτυξιακή τράπεζα τον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, μίλησε ο Παντελής Τζωρτζάκης, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Αναφέρθηκε σε δυο προϊόντα, σε μία προσπάθεια να δοθούν οικονομικά κίνητρα για την ανάπτυξη της χώρας: το ESG Tracker, ένα εργαλείο όπου οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να περάσουν συγκεκριμένα στοιχεία και να πάρουν τη δική τους βαθμολογία σε σχέση με τον κλάδο, αλλά και το χρηματοδοτικό εργαλείο Innovation Loan.

Ο κ. Τζωρτζάκης αναφέρθηκε και στο innoagora, το facebook επιχειρήσεων όπως το αποκάλεσε, σε μία προσπάθεια να δοθούν στην επιχειρηματικότητα δυο έξοδοι, μία στις ΗΠΑ και μία στην Κίνα. «Χρειαζόμαστε μία οικονομία εξωστρεφή, για να είσαι εξωστρεφής πρέπει να έχεις ανταγωνιστικότητα και για να έχεις ανταγωνιστικότητα πρέπει να είσαι καινοτόμος. Σαν Αναπτυξιακή Τράπεζα τα τελευταία χρόνια παίρνοντας 2,9 δισ. από το ΕΣΠΑ βγάλαμε στην αγορά 8,5 δισ. κι αυτό είχε σημαντική συνεισφορά στην ανάπτυξη» τόνισε.

Αλέξανδρος Μανιατόπουλος: ελαφρώς μεγαλύτερες οι αντιστάσεις των ελληνικών επιχειρήσεων έναντι των ευρωπαϊκών

Για τις διαφορές ανάμεσα σε ευρωπαϊκές και ελληνικές επιχειρήσεις που επιχειρούν τον ψηφιακό μετασχηματισμό, ρωτήθηκε ο Αλέξανδρος Μανιατόπουλος, CEO της Yodiwo, ο οποίος και προσδιόρισε δύο διαφορές για τις οποίες οι ελληνικές εταιρείες μοιάζουν να έχουν ελαφρώς μεγαλύτερες αντιστάσεις στην ψηφιοποίηση σε σχέση με τις ευρωπαϊκές.

Όπως εξήγησε, οι ξένοι οργανισμοί προτού υιοθετήσουν εργαλεία ψηφιακού μετασχηματισμού, έχουν ήδη δημιουργήσει ένα δομικό μοντέλο λειτουργίας τους με top down προσέγγιση, με στόχους και δείκτες επίτευξης, γνωρίζοντας που και σε ποια σημεία θα εντάξουν αυτά τα ψηφιακά εργαλεία. Αντιθέτως, στην Ελλάδα πολύ λίγες εταιρείες ακούνε αυτήν την τακτική, με αποτέλεσμα να υπάρχει καθυστέρηση στην εφαρμογή του ψηφιακού μετασχηματισμού. Μια δεύτερη διαφορά είναι ότι οι ψηφιακές λύσεις που αφορούν στην μείωση λειτουργικού κόστους προχωρούν επίσης πιο αργά στην Ελλάδα, καθώς στη χώρα μας τα συγκεκριμένα κόστη είναι μικρότερα σε σχέση με το εξωτερικό. Αντιθέτως, όπως σημείωσε ο κ. Μανιατόπουλος, όπου οι ψηφιακές λύσεις στοχεύουν στην αύξηση των κερδών, εμφανίζεται παρόμοιος χρόνος αφομοίωσης μεταξύ ελληνικών και ξένων επιχειρήσεων.

Διονύσης Διαμαντόπουλος: οι προτεραιότητες των επιχειρήσεων εξαρτώνται από τις ανάγκες τους και το στρατηγικό τους στόχο

Ο Διονύσης Διαμαντόπουλος, Partner στην KPMG Greece, αναφέρθηκε στις προτεραιότητες που πρέπει να έχει μια ελληνική επιχείρηση για να εφαρμόσει τον ψηφιακό μετασχηματισμό της, επισημαίνοντας ότι εξαρτώνται άμεσα από τις ανάγκες της και τον στρατηγικό στόχο που έχει θέσει. Ωστόσο, όπως σημείωσε, υπάρχουν και κάποιες κοινές, με πρώτη και κύρια την εμπειρία του πελάτη και τη βελτιστοποίηση της εμπειρίας του, αλλά και τη δημιουργία ενός agile λειτουργικού μοντέλου, το οποίο θα ενώσει το front office με το middle και το back office για να αντιμετωπιστούν πιο αποτελεσματικά οι προκλήσεις, αλλά και η μείωση του λειτουργικού κόστους.

Για τον κ. Διαμαντόπουλο, κατάλληλη τεχνολογία στην οποία θα πρέπει να επενδύσει μια επιχείρηση είναι εκείνη που είναι ευέλικτη και επεκτάσιμη, καθώς και εκείνη που εγγυάται το μέγιστο επίπεδο ασφάλειας, καταλήγοντας ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να επενδύσουν και στη διαμόρφωση μιας ενιαίας κουλτούρας στο εσωτερικό τους και σε όλα τα επίπεδα.

Θεόδωρος Γεροστεργιούδης: ο ψηφιακός μετασχηματισμός έχει νόημα όταν καταλαβαίνεις γιατί τον κάνεις

Τέλος ο Θεόδωρος Γεροστεργιούδης, COO της Μασούτης Α.Ε., αναφερόμενος στον κλάδο του λιανεμπορίου αναγνώρισε ότι η γοητεία του είναι ότι πιάνει τον σφυγμό του καταναλωτή, την καθημερινότητα. Σημείωσε, ότι μετά τον κορονοϊό όταν και είχαμε την αύξηση χρήσης των online καναλιών, υπάρχει μία εκ νέου στροφή του καταναλωτή στο φυσικό κατάστημα και σε παραδοσιακές ανάγκες, όπως οι τιμές, οι προσφορές, η εξυπηρέτηση. «Φυσικά να πρέπει να έχεις στρατηγική ψηφιακού μετασχηματισμού, αλλά πρέπει να καταλαβαίνεις και γιατί το κάνεις, αλλιώς μπορεί να παρασυρθείς από το κοντέρ και να χάσεις το νόημα» τόνισε.

Για τον κ. Γεροστεργιούδη σε μια εταιρεία όπως η Μασούτης, ο ψηφιακός μετασχηματισμός παίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην ασφάλεια των τροφίμων, σημειώνοντας το παράδειγμα χρήσης τεχνολογιών αιχμής στην κεντρική αποθήκη της εταιρείας που παρακολουθεί σε ζωντανό χρόνο την κατάσταση των τροφίμων. Ακόμα έκανε ειδική αναφορά στο γεγονός ότι πριν λίγους μήνες άνοιξε στην Ελλάδα το πρώτο σούπερ μάρκετ για άτομα με οπτική αναπηρία, δίπλα στη Σχολή Τυφλών στη Θεσσαλονίκη. «Η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο. Αυτή είναι η συνταγή» είπε κλείνοντας.

Το σύνολο της συζήτησης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό μπορείτε να τον παρακολουθήσετε στο video που ακολουθεί.

The post Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών: τα συμπεράσματα από τη συζήτηση για τον ψηφιακό μετασχηματισμό appeared first on 2045.gr.

Υπάρχει μια διαδεδομένη παρανόηση και το σχετικό κλισέ γύρω από τις «έξυπνες πόλεις». Με τον όρο αυτό πολλοί εννοούν την ευρεία χρήση τεχνολογικών λύσεων που εντάσσονται στη ζωή της πόλης …και έως εκεί. Έξυπνα φανάρια, έξυπνες στάσεις που σε ειδοποιούν, αυτοκινούμενα οχήματα, έξυπνους αισθητήρες παντού και πολλές -μα πάρα πολλές- εφαρμογές.

Βεβαίως όλα αυτά εντάσσονται στη σύγχρονη εποχή, αλλά αναρωτιέμαι, αρκούν τόσα έξυπνα εργαλεία για να ζούμε σε ομορφότερες, καλύτερες, πιο βιώσιμες και ανεκτές πόλεις; Ποιός τα χειρίζεται; Τι συμπεράσματα εξάγει; Πως είναι δυνατόν να έχουμε -στην έξυπνη πόλη- πρόσβαση σε τόσα πολλά big data και να μην αλλάζει τίποτα στις πόλεις μας; Ζούμε μάλλον πάρα πολλά χρόνια στην εποχή του «κλείσε την λακκούβα» και αν «κάνει έργο ο Δήμαρχος»…

Κάντο όπως η Βαρκελώνη

Η Βαρκελώνη είναι ένα έξοχο ερέθισμα για να σκεφτούμε πιο καθαρά. Είναι παράδειγμα μιας πόλης που  καταβάλει μακροχρόνιες προσπάθειες  για  την  υλοποίηση  της  ιδέας πως είναι, λειτουργεί και δίνει εμπειρίες μια έξυπνη πόλη. Είναι λιμάνι με ισχυρή βιομηχανική και επιχειρηματική ιστορία – αυτό εγγυάται γνώση, έρευνα και επιχειρείν. Είναι μαζί όμως και κέντρο τεχνών και πολιτισμού (καλός ο Γκαουντί που της φέρνει τουρισμό). Διαθέτει μια παραγωγική διαδικασία τόσο πολυδιάστατη, που σε κάθε σημείο της πόλης παρατηρείς υπηρεσίες, πολιτικές, δράσεις και …τεχνολογία που όμως όλα τα παραπάνω εξυπηρετούν τους πολίτες και τους τουρίστες. Μήπως, ας πούμε, τα έχει αυτά συνδυαστικά ο Πειραιάς;

Αν ψάξεις με τον όρο καινοτομία στο διαδίκτυο, θα ανακαλύψεις πως η έξυπνη Βαρκελώνη καταθέτει κάθε χρόνο νέα προγράμματα προς Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, όπου δεν ξεχωρίζεις δημόσιο και ιδιωτικό τομέα – συνεργάζονται. Η πόλη δεν στηρίζεται σε ένα πυλώνα μόνο.

Η Βαρκελώνη προωθεί και προσελκύει ανταγωνιστικές και νέες καινοτόμες εταιρίες, υιοθετεί την τεχνολογία σε κάθε μορφή διοίκησης και στην οικονομική ανάπτυξη με βιώσιμο τρόπο, ακόμη κι αν αυτό είναι ένα μικρό κομμάτι εσόδων του λούνα παρκ που χρηματοδοτεί ανταποδοτικά δημοτικές δράσεις για τους πολίτες. Είναι πολύ διαφορετικό όραμα, απ’ αυτό που ζούμε στις Ελληνικές πόλεις: η ανάπτυξη να συμπορεύεται με την κοινωνική ευημερία και την περιβαλλοντική προστασία…και προσέξτε! …από το Δήμο Βαρκελώνης.

Οι πόλεις είναι ζωντανά οικοσυστήματα

Μην κοροϊδευόμαστε, επειδή η Ελλάδα και κάποιες εταιρίες επιδοτήθηκαν -με πόρους ΕΕ- για τη δημιουργία των δικτύων οπτικών ινών (και ας παραμένουμε ακόμη πολύ χαμηλά στη ψηφιακή διείσδυση). Δεν θα γίνουν ξαφνικά οι… πόλεις μας πιο «έξυπνες».

Έξυπνη είναι η πόλη όπου όλες οι υπηρεσίες, προσβάσεις, και δράσεις της είναι οργανωμένες έξοχα σαν ένα δίκτυο νευρώνων που όλοι και όλα συνεργάζονται μεταξύ τους σαν ένα ζωντανό οικοσύστημα. Το οικοσύστημα αυτό είναι σχεδιασμένο να κάνει τους πολίτες, τουρίστες, καταναλωτές, εργαζόμενους και επιχειρηματίες -όλους μαζί- να χαίρονται που ζουν σε αυτές. Ο πολίτης της Στοκχόλμης δεν ξέρει ποιος το οργάνωσε, αλλά χαίρεται που μόλις αγοράσει σπίτι μπαίνει σε ένα website-υπηρεσία για να συγκρίνει όλους τους παρόχους και να επιλέξει: ποιος δίνει αέριο, internet, τηλεφωνία πως και πόσο.

Ο πολίτης της Σεούλ που καλείται να ψηφίσει ‘live’ τα σχέδια των δημοτικών υπηρεσιών -μέσω μιας εφαρμογής- πριν παρθούν αποφάσεις δεν νοιάζεται ποιος πολιτικός συνδυασμός διοικεί. Ξέρει απλά πως οι φόροι του πιάνουν τόπο, πως η γνώμη του μετράει και γνωρίζει πως «περπατά» η πόλη που ζει. Μην ακούσω κανένα να μου πει, πως έχουμε κι εμείς Διαύγεια…please!

Τι επιδιώκει μια «έξυπνη πόλη» (που θέλεις να ζεις / πηγαίνεις / ταξιδεύεις σε αυτή…)

Η έξυπνη πόλη δεν επενδύει γενικά και αόριστα στην τεχνολογία. Θέλει να φτιάξει ένα μεγάλο αποτύπωμα, να προβάλλει ένα αφήγημα που θα ελκύει όλο και περισσότερη προσοχή, επισκεψιμότητα και θετική φήμη για την πόλη. Ξεχωρίζουν οι φράσεις-κλισέ:

1. Είναι ωραία να ζεις εκεί

Σκεφτείτε πόλεις που παρέχουν στους κατοίκους καθαρές και υγιεινές συνθήκες διαβίωσης με μειούμενη ατμοσφαιρική ρύπανση και κυκλοφοριακή συμφόρηση. Καλά σκεφτήκατε, οι πόλεις που έχουν μπόλικο πράσινο είναι πιο κοντά σε αυτό. Για ποιο άλλο λόγο είναι ωραία να ζεις εκεί; Γιατί δεν χάνεις χρόνο, αφού όλες οι υπηρεσίες της πόλης είναι ΜΙΑ ψηφιακή υποδομή εύκολα διαθέσιμη ανά πάσα στιγμή και οπουδήποτε. Αν «είναι ωραία να ζεις εκεί», τότε έχεις εκεί όλο τον κόσμο των τουριστών, των οικονομικών μεταναστών-επιχειρηματιών, των γονέων που επιλέγουν με κριτήρια για τα παιδιά τους και έτσι η πόλη ανθίζει και μεγαλώνει σε ρόλο και σημασία.

2. Είναι ωραία να εργάζεσαι εκεί

Οι άνθρωποι που ήδη επιχειρούν, ή όσοι κάνουν σχέδια για το μέλλον, ή όσοι αναζητούν εργασιακούς προορισμούς σκέφτονται πολύ σοβαρά σε ποια πόλη πηγαίνουν να εργαστούν και να στήσουν τη ζωή τους. Εκτός από ένα μείγμα φήμης και αντιλαμβανόμενης ποιότητας ζωής αναζητούν τις πόλεις που τους παρέχουν τις κατάλληλες και πιο σύγχρονες υποδομές —ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, συνδεσιμότητα, δημόσιες υπηρεσίες, μεταφορές— για να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο και να βρίσκονται σε θέσεις εργασίας υψηλής σημασίας και ποιότητας. Η φήμη των City, Σίδνεϊ, Νέας Υόρκης, Τορόντο, Κέιπ Τάουν είναι διαβατήριο για άλλες τόσες ακόμη αναπτυξιακές προοπτικές που έχει η κάθε πόλη…και άρα οι άνθρωποί της.

3. Η βιώσιμη πόλη έχει ιστορία, έχει μέλλον

Είναι οι πόλεις που είναι βιώσιμες, καθαρές, ασφαλείς, που προστατεύουν και αναδεικνύουν τα μνημεία τους, που αξιοποιούν κάθε σημείο τους σαν ζωντανό έκθεμα. Είναι οι πόλεις που παρέχουν, χωρίς να κλέβουν από τις επόμενες γενιές. Αντί για τσιμέντο, επενδύουν σε πράσινο. Επενδύουν σε πολιτιστικές και γνωστικές δράσεις. Σκέφτομαι ένα παρατημένο κτίριο στην Καστοριά που κάποτε ήταν το κέντρο της γούνας…κι αν αυτή η πόλη γινόταν τώρα η πόλη της λίμνης; Τι θα σήμαινε αυτό για τις υπηρεσίες, τον τουρισμό, τις πανεπιστημιακές σχολές της, τις ομάδες πρωταθλητών που θα πήγαιναν για να αθληθούν εκεί; Απλά, αναρωτιέμαι.

Ποιες παράμετροι μετρούν και χαρακτηρίζουν την «έξυπνη πόλη»

Τα κριτήρια των έξυπνων πόλεων όπως τα δίνουν οι διεθνείς φορείς είναι απογοητευτικά για τις πόλεις που ζούμε σήμερα:

Ανοιχτή, διαφανής διακυβέρνηση: ενδυνάμωση θεσμών διαφάνειας και διαρκής πληροφόρηση όλων των κατοίκων επί των δημόσιων  διαδικασιών, με την παράλληλη ενίσχυση της ενεργούς συμμετοχής τους στις αλλαγές και υπηρεσίες της πόλης.

Πληροφόρηση: κάθε υπηρεσία, διεύθυνση, τομέας, και δημόσιο πρόσωπο ενισχύει τη διαφάνεια, τη διαρκή λογοδοσία (έχετε μήπως δει να δημοσιεύουν ανοιχτά δεδομένα οι πόλεις, ή η φορείς κοινωνικής συνοχής;) και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών και διαδικασιών, ενώ ενθαρρύνει τη χρήση των δημόσιων δεδομένων από όλους τους πολίτες. To gov.gr είναι ένα τέτοιο παράδειγμα, αλλά δεν μπορεί να περιλάβει τον μικρόκοσμο του πολίτη μιας πόλης. Αυτό πρέπει να το κάνουν οι υπηρεσίες των Δήμων.

Συνεργασίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα ιδιαίτερα μεταξύ επιχειρήσεων και πανεπιστημιακών ιδρυμάτων για την προώθηση της έρευνας και της ανάπτυξης νέων καινοτόμων προϊόντων και  υπηρεσιών που προσελκύουν νέα μυαλά. Οι συνεργασίες στη Βαρκελώνη έχουν προχωρήσει και στη βιωσιμότητα των τοπικών επιχειρήσεων (αν δεν πηγαίνουν καλά…κάτι θα μαραζώσει).

Υποδομές: όλες δίνουν άμεση πρόσβαση σε πληροφορία, προσβάσιμες σε όλους τους πολίτες, εξάγουν δεδομένα για να αλλάζει η πόλη (πχ. συγκοινωνίες), ενημερώνουν ‘live’ για τη λειτουργία τους, και είναι υπεύθυνες οντότητες να αποζημιώνουν ζημίες που δημιουργούν στη ζωή μας.

Υπηρεσίες: αξιοποιούν κάθε ψηφιακό μέσο για να έχει εμπρός του ο πολίτης, ο επιχειρηματίας, ο μετακινούμενος, ο γονέας όλη την πληροφόρηση και να γλυτώνει χρόνο, χρήμα και ψυχική κούραση. Παράδειγμα: η συγκέντρωση και επίλυση καταγγελιών, προτάσεων ή παραπόνων πολιτών είναι κομμάτι της ζωής τους στην πόλη.

Έξυπνες (πραγματικά) μεταφορές: συχνή αναδιάρθρωση λεωφορειακού δικτύου βάσει μετρήσιμων στοιχείων, έξυπνο σύστημα στάθμευσης (που ειδοποιεί), προώθηση ηλεκτροκίνησης ή/και υβριδικών οχημάτων, οθόνες πληροφόρησης που τροφοδοτούνται από ηλιακά panels, ποδηλατόδρομοι ή/και ενοικιαζόμενα ποδήλατα, διαδρομές της πόλης που προσφέρουν περπάτημα-φύση-χαλάρωση.

Μείωση κατανάλωσης ενέργειας για καλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Αν δεν βιώναμε την πρόσφατη ενεργειακή κρίση, ίσως, η Ευρώπη να καθυστερούσε να αγκαλιάσει την ηλεκτροκίνηση, τον έξυπνο φωτισμό, τη συλλογή σειράς περιβαλλοντικών πληροφοριών, τα ενεργειακά αυτόνομα σπίτια (και γιατί όχι οικοδομικά τετράγωνα) και την αυξανόμενη κατασκευή βιοκλιματικών κτιρίων. Σε αυτό τον τομέα εντάσσονται όλα τα συστήματα θέρμανσης-ψύξης και η τηλε-διαχείριση άρδεσης και καλλιεργειών που μειώνουν καύσιμα, κούραση, κόστη…

Διαχείριση απορριμμάτων και κυκλική οικονομία: η Ελλάδα έκανε ένα σημαντικό βήμα με τις μονάδες διαχείρισης αποβλήτων κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά έχουμε ακόμη δρόμο για να φτάσουμε σε καθαρότερες πόλεις, όπου οι επιχειρήσεις της θα δίνουν πρώτες το καλό παράδειγμα. Έχουμε δρόμο για την κυκλική οικονομία (φανταστείτε πως το 80% των αποβλήτων είναι από τα οργανικά τρόφιμά μας και εμείς συζητούμε το 20% που είναι τα υλικά συσκευασίας).

«Smart is not just a word; it’s an attitude».

Ogwo David Emenike

Νέες δεξιότητες: οι έξυπνες πόλεις επανεκπαιδεύουν τοπικό πληθυσμό για την ενίσχυση των εμπειριών των τουριστών, τις αλλαγές της οικονομίας, και τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων. Θα έχετε ακούσει τόσα ιστορικά παραδείγματα «μαράζωσε η πόλη» γιατί άλλαξε το οικονομικό της μοντέλο

Κίνητρα για αστικό περιβάλλον και την καινοτομία: Κάποτε η χώρα μας γέμισε ΒΙ.ΠΕ. Σήμερα βρισκόμαστε στην εποχή όπου μια παλιά συνοικία επιδοτείται για να αλλάξει χαρακτήρα και εκεί να δημιουργηθούν προγράμματα ενθάρρυνσης νέων επιχειρηματιών, φορέων, δράσεων. Αυτή η νέα οπτική ζωντανεύει τις πόλεις.

Οι έξυπνες πόλεις έχουν μια κεντρική ατζέντα που βλέπει στο μέλλον

Για αυτό έγραψα στην αρχή πως δεν γινόμαστε «έξυπνη πόλη» επειδή φτιάξαμε website, ή σκάφτηκε η λωρίδα των οπτικών ινών. Χρειάζεται α) ηγεσία, β) τεχνογνωσία (το πιο εύκολο, υπάρχει παντού) και γ) δυνάμεις συνεργασίας.

Δεν είναι το ίδιο να φτιάξει μια εφαρμογή μια ιδιωτική επιχείρηση με το να είναι η εφαρμογή αυτή ενταγμένη στο μικρό τοπικό πορταλ της πόλης που ζεις. Δεν μπορεί ένα δημοτικό συμβούλιο να ασχολείται με λακκούβες ή φύτευση δέντρων χωρίς να έχει λύσει το πρόβλημα μετακίνησης μέσα στην πόλη. Τα παραδείγματα είναι πολλά, τα ξέρετε και τα ζείτε όπως όλοι μας στις ελληνικές πόλεις. Έχουμε δρόμο ακόμη (ελπίζω όχι πολύ…).

The post Έξυπνες πόλεις, αλλά ανθρώπινες appeared first on 2045.gr.

Η δεκαετία του ’90 ήταν ουσιαστικά η περίοδος όπου ξεκίνησε η μετάβαση από την αναλογική στην ψηφιακή εποχή. Με την 2^η γενιά της κινητής τηλεφωνίας να είναι ένα από τα βασικά κλειδιά για τη συγκεκριμένη μετάβαση, όπως, φυσικά, και η ραγδαία ανάπτυξη που σημειώθηκε εκείνη την περίοδο στο χώρο της πληροφορικής σε συνδυασμό με την εμφάνιση του Internet. Στη μεν πληροφορική και στο Internet το «πάνω χέρι» θα έλεγε κανείς πως είχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Στην κινητή τηλεφωνία, όμως, το πλεονέκτημα είχε η Ευρώπη που βρέθηκε στην αιχμή χάρη και στην υποστήριξη του προτύπου GSM, το οποίο, άλλωστε, είχε δημιουργήσει η ΕΕ μέσα από μία επιτροπή που επονομαζόταν Groupe Speciale Mobile. Από τα αρχικά αυτής της επιτροπής προέκυψε και το όνομα για το συγκεκριμένο πρότυπο.

“Ericsson και Nokia είναι τα μοναδικά δύο παραδείγματα τεχνολογικών κολοσσών που προέρχονται από την Ευρώπη.”

Σχεδόν 3 δεκαετίες μετά, όμως, η κατάσταση δείχνει πολύ διαφορετική με την Ευρώπη να έχει μείνει αρκετά πίσω όχι μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και από την Κίνα και γενικότερα την ανατολική Ασία. Δεν είναι τυχαίο ότι μεταξύ των τεχνολογικών κολοσσών που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στα παγκόσμια δρώμενα της ψηφιακής εποχής, στην Ευρώπη έχουν έδρα μόλις δύο εξ αυτών: η Ericsson και η Nokia, οι οποίες συγκαταλέγονται μεταξύ των τριών μεγαλύτερων εταιρειών τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού. Από εκεί και πέρα, όμως, ουσιαστικά δεν υπάρχει κάποια εταιρεία που να μπορεί να πει κανείς ότι έχει το ειδικό βάρος οργανισμών, όπως η Alphabet (Google), η Meta Platforms (Facebook κ.ά), η Microsoft, η Amazon, η Apple, η Samsung, η Huawei, η Xiaomi κλπ. Ακόμη και στο χώρο των startups, με εξαίρεση ίσως τον τομέα του fintech, όπου εμφανίζεται μια ιδιαίτερη δυναμική, η Ευρώπη δείχνει να υπολείπεται των παγκόσμιων ανταγωνιστών της. Από τη Δύση και την Ανατολή.

Η απάντηση της ΕΕ

Το συγκεκριμένο ζήτημα δεν είναι κάτι που «ανακάλυψε» η ΕΕ και τα κράτη – μέλη που την απασχολούν τα τελευταία χρόνια. Είναι ένα ζήτημα που την απασχολεί την τελευταία δεκαετία. Όμως, μέχρι τώρα οι όποιες προσπάθειες είχαν γίνει ήταν μάλλον αποσπασματικές με πιο χαρακτηριστική περίπτωση τις πρωτοβουλίες προκειμένου η Ευρώπη να βρεθεί στην πρωτοκαθεδρία του 5G και σε ένα στόχο εντυπώσεων να αποτελέσει την περιοχή όπου η 5^η γενιά κινητής τηλεφωνίας θα εμφανιζόταν πρώτη. Όμως ακόμη και αν η Ευρώπη πετύχαινε αυτόν τον στόχο, αυτό δεν θα ήταν αρκετό για να καλύψει το χάσμα που τη χωρίζει με τις άλλες περιοχές. Άλλωστε, στο προσκήνιο έχουν εμφανιστεί και άλλες τεχνολογίες, όπως το cloud και το AI, που σε συνδυασμό με την ευρυζωνικότητα και τις συνδέσεις υψηλών ταχυτήτων (είτε ενσύρματες είτε ασύρματες) αποτελούν κλειδί προκειμένου να παραμείνει μία χώρα ή μία ολόκληρη ήπειρος ανταγωνιστική.

Το νέο πλάνο της ΕΕ έχει θέσει ως χρονικό ορίζοντα το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας. Πριν περίπου ένα χρόνο, η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε ένα από τα πλέον φιλόδοξα πλάνα ψηφιακής στρατηγικής για τα κράτη – μέλη της. Η Κομισιόν το αποκαλεί Ψηφιακή Πυξίδα για την Ψηφιακή Δεκαετία της ΕΕ (2030 Digital Compass) και βασικός στόχος του είναι η Ευρώπη να έχει πλήρως ενσωματώσει και αξιοποιήσει μία σειρά από ψηφιακές τεχνολογίες, που θα της επιτρέψουν να παραμείνει ανταγωνιστική και παραγωγική σε παγκόσμιο επίπεδο.

Μία στρατηγική που βασίζεται σε 4 πυλώνες (δεξιότητες, διακυβέρνηση, υποδομές, επιχειρήσεις) με στόχους που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν εξαιρετικά φιλόδοξοι και αρκετά δύσκολο να επιτευχθούν. Τι περιλαμβάνουν, όμως, αυτοί οι στόχοι;

Δεξιότητες

Ένα από τα σημαντικότερα θέματα των τελευταίων ετών είναι, χωρίς αμφιβολία, αυτό της εξεύρεσης ανθρώπινου δυναμικού. Για την ακρίβεια, η εξεύρεση ανθρώπινου δυναμικού που θα διαθέτει τις ψηφιακές δεξιότητες εκείνες που χρειάζονται άμεσα επιχειρήσεις και οργανισμοί προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες που έχουν δημιουργηθεί από την ψηφιακή «επανάσταση» που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Η ΕΕ έχει θέσει δύο στόχους μέχρι το 2030. Ο πρώτος είναι να φθάσει να διαθέτει ένα δυναμικό 20 εκατ. εργαζομένων με εξειδικευμένες δεξιότητες, οι οποίες σχετίζονται με τις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών. Μάλιστα, η προσπάθεια αυτή έχει και διττό χαρακτήρα. Παράλληλα με την ποσοτική αύξηση του εξειδικευμένου δυναμικού, στοχεύει και στην προσέλκυση περισσότερων γυναικών, καθώς σήμερα οι εργαζόμενοι αυτοί είναι στη συντριπτική πλειοψηφία τους άνδρες.

Ποσοτικός είναι και ο δεύτερος στόχος της Ψηφιακής Πυξίδας, με την ΕΕ να τοποθετεί τον πήχη στο 80% του πληθυσμού των κρατών-μελών, που θα πρέπει να να διαθέτει τις αποκαλούμενες βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Με πιο απλά λόγια, αυτό το 80% θα μπορεί να χρησιμοποιεί τις διαθέσιμες ψηφιακές υπηρεσίες χωρίς προβλήματα, θα μπορεί να κάνει αγορές online κ.α., έτσι ώστε να περιοριστεί το αποκαλούμενο ψηφιακό χάσμα που «ταλαιπωρεί» αυτή τη στιγμή όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά συνολικά στον πλανήτη. Κυρίως στις μεγαλύτερες ηλικίες, οι οποίες δεν έχουν ακόμη «εισέλθει» στην ψηφιακή εποχή.

Διακυβέρνηση

Η ψηφιακή διακυβέρνηση αποτελεί έναν άλλο βασικό πυλώνα της ψηφιακής στρατηγικής της ΕΕ για το 2030. Οι στόχοι που έχουν τεθεί περιλαμβάνουν την πλήρη ψηφιοποίηση όλων των βασικών κρατικών υπηρεσιών όπως και τη δημιουργία ψηφιακών ιατρικών φακέλων. Μάλιστα, η ΕΕ στοχεύει το 100% των πολιτών να διαθέτει και, φυσικά, να έχει πρόσβαση στον ψηφιακό ιατρικό φάκελο του. Στόχος που μοιάζει αρκετά δύσκολος, καθώς θα χρειαστούν τεράστιες επενδύσεις προκειμένου να υλοποιηθεί.

Επιπλέον, η ΕΕ προωθεί και την ψηφιακή ταυτότητα. Η Ένωση προσδοκά και πάλι ότι το 80% των πολιτών της θα έχει αποκτήσει ψηφιακή ταυτότητα μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Υποδομές

Προκειμένου η ΕΕ να παραμείνει ανταγωνιστική στην ψηφιακή εποχή, οι υποδομές είναι κάτι παραπάνω από απαραίτητες. Μάλιστα, όταν αναφερόμαστε σε υποδομές, δεν αναφερόμαστε αποκλειστικά στη διαθεσιμότητα ευρυζωνικών συνδέσεων υπερ-υψηλών ταχυτήτων, αν και αυτές περιλαμβάνονται προφανώς στα ζητούμενα και στους στόχους. Και μάλιστα με υψηλές προσδοκίες.

Συγκεκριμένα, η ΕΕ έχει προσδοκά ότι μέχρι το 2030 όλοι οι πολίτες των κρατών – μελών θα έχουν τη δυνατότητα απόκτησης μίας ενσύρματης ευρυζωνικής σύνδεσης με ταχύτητα λήψης δεδομένων της τάξεως του 1 Gbps. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι το σύνολο των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει σύνδεση οπτικής ίνας μέχρι το κτίριο/σπίτι (FTTB/H). Ταυτόχρονα, η ΕΕ ζητά να υπάρχει 5G κάλυψη κυριολεκτικά παντού!

Αν οι στόχοι για την ευρυζωνικότητα μοιάζουν δύσκολοι, δεν είναι οι μόνοι όσον αφορά στις υποδομές. Ξεκινώντας από τους ημιαγωγούς, η ΕΕ θέλει να διπλασιάσει το μερίδιο της στην παραγωγή τους. Είναι προφανές ότι για την επίτευξη του στόχου είναι απαραίτητες σημαντικές επενδύσεις σε μονάδες και εργοστάσια, που δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή. Μάλιστα, η ΕΕ ανακοίνωσε πρόσφατα την πρωτοβουλία «Μικροκυκλώματα για την Ευρώπη», θέλοντας να συγκεντρώσει πόρους από την ίδια την Ένωση, τα κράτη μέλη και τρίτες χώρες που συνδέονται με τα υφιστάμενα προγράμματα της ΕΕ. Ο ιδιωτικός τομέας δεν απουσιάζει από τη συγκέντρωση πόρους, μέσω της ενισχυμένης «κοινής επιχείρησης για τα μικροκυκλώματα» που προκύπτει από τον στρατηγικό αναπροσανατολισμό της υφιστάμενης κοινής επιχείρησης για τις βασικές ψηφιακές τεχνολογίες.

Κεφάλαια ύψους 11 δισ. ευρώ θα διατεθούν:

• για την ενίσχυση της υφιστάμενης έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας
• για τη διασφάλιση της ανάπτυξης προηγμένων εργαλείων ημιαγωγών, πιλοτικών γραμμών
• για την κατασκευή πρωτοτύπων
• για τη δοκιμή νέων συσκευών
• για τον πειραματισμό με καινοτόμες εφαρμογές σε πραγματικές συνθήκες
• για την κατάρτιση προσωπικού
• για την ανάπτυξη εις βάθος κατανόησης του οικοσυστήματος και της αξιακής αλυσίδας των ημιαγωγών.

Επόμενος στόχος είναι το edge και το cloud και, φυσικά, τα data centers, τα οποία εξελίσσονται στην «καρδιά» της ψηφιακής οικονομίας. Η ΕΕ επιδιώκει μέχρι το 2030 να υπάρχουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση 10.000 υψηλής ασφάλειας edge κόμβοι, οι οποίοι, μάλιστα, θα πρέπει να έχουν και ουδέτερο αποτύπωμα όσον αφορά στο περιβάλλον. Στόχος που μοιάζει σχετικά εφικτός αν και σε αυτή την περίπτωση απαιτούνται σημαντικές κινήσεις αλλά και πρωτοβουλίες από την πλευρά τόσο της Κομισιόν όσο και των κρατών – μελών.

Τέλος, η ΕΕ θέλει μέχρι το 2030 να έχει δημιουργηθεί στην Ευρώπη ο πρώτος υπολογιστής κβαντικής επιτάχυνσης (quantum acceleration) προκειμένου η Γηραιά Ήπειρος να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τις ΗΠΑ και την Κίνα που κινούνται εξαιρετικά επιθετικά στο πεδίο των υπερυπολογιστών.

Επιχειρήσεις

Ο τέταρτος πυλώνας της στρατηγικής αφορά τις επιχειρήσεις που έχουν έδρα στα κράτη – μέλη της ΕΕ, με τον πήχη και εδώ να έχει μπει αρκετά ψηλά, αν και σε κάποιες περιπτώσεις μοιάζει εφικτό να επιτευχθεί. Όπως, για παράδειγμα, αυτός που θέλει το 75% των επιχειρήσεων στην ΕΕ να χρησιμοποιούν λύσεις και εφαρμογές που αξιοποιούν τεχνολογίες όπως είναι το cloud, η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) και τα big data.

Αντίθετα, πιο δύσκολος φαντάζει ο διπλασιασμός του αριθμού των startups με έδρα την ΕΕ που χαρακτηρίζονται ως «μονόκεροι» (με αποτίμηση δηλαδή ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ).

Τέλος, έμφαση έχει δοθεί και στη ραχοκοκκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας, δηλαδή τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ειδικότερα, για την Ένωση είναι σημαντικό το 90% αυτών των επιχειρήσεων να διαθέτουν και να αξιοποιούν βασικές υποδομές ψηφιακών τεχνολογιών.

Τα επόμενα βήματα

Οι στόχοι του 2030 Digital Compass είναι ιδιαίτερα φιλόδοξοι αλλά αυτό δεν εμποδίζει τους ιθύνοντες της ΕΕ να είναι αισιόδοξοι ότι θα επιτευχθούν. Επιπλέον, στις προτεραιότητες που έχουν τεθεί είναι τόσο η ασφάλεια και η προστασία των προσωπικών δεδομένων, όσο και η ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες και προϊόντα. Βασικός άξονας αυτής της προσέγγισης είναι ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες θα πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο όλων των εξελίξεων των διαδικασιών. Όλα αυτά μοιάζουν ως ένα ιδανικό σενάριο, το οποίο αν υλοποιηθεί όντως θα βοηθήσει την Ευρώπη να παραμείνει ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο. Αλλά είναι και ένα πλάνο που απαιτεί να γίνουν τεράστια άλματα σε πολλούς τομείς από όλους (τους πολλούς) τους εμπλεκόμενους.

The post Η ΕΕ θέλει να είναι πλήρως ψηφιακή μέχρι το 2030 – Μπορεί; appeared first on 2045.gr.

Το κείμενο του, φίλου, Τάσου Παγκάκη που δημοσιεύτηκε εδώ στο 2045 για την ανισότητα μου έδωσε μια ευκαιρία που ομολογώ ότι από καιρό έψαχνα: Να δώσω μια άλλη οπτική γι’ αυτό το θέμα. Το κείμενο του Τάσου συμφωνεί με την, πράγματι γενική, αντίληψη ότι η ανισότητα είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα σήμερα. Διαφωνώ έντονα. Ή, μάλλον, συμφωνώ γενικά ότι η μεγάλη ανισότητα είναι κακό πράγμα, κάνοντας όμως δύο επισημάνσεις: Πρώτη, ότι η ανισότητα γενικά είναι καλό πράγμα, και αναπόφευκτη μεταξύ των ανθρώπων. Δεύτερη, ότι η ανθρωπότητα ουδέποτε ιστορικά πέρασε καλύτερη περίοδο προστασίας του ανθρώπου, ευημερίας και ασφάλειας, έχοντας μειώσει σε απίστευτο βαθμό της ανισότητες.

Όμως ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά, ακολουθώντας τη δομή του Τάσου, επειδή το θέμα είναι αχανές και προφανώς δεν αντιμετωπίζεται αναλυτικά εδώ.

Ζούμε πράγματι στην εποχή των ανισοτήτων;

Προφανώς και δεν ζούμε στην εποχή των ανισοτήτων. Ίσα ίσα, ζούμε σε εποχή απίστευτης και απαράμιλλης ισότητας. Το βασικό μόττο της, οικονομικής, ανισότητας σήμερα είναι ότι το 1% του πληθυσμού ελέγχει το, και γω δεν ξέρω πόσο ακριβώς, μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου πλούτου. Ωραία, δεχόμαστε ότι τα πράγματα είναι έτσι. Η ερώτηση είναι, ήταν ποτέ στο παρελθόν διαφορετικά; Ή, πιο σωστά, ήταν ποτέ τα πράγματα καλύτερα από σήμερα;

Πόσο πίσω στην ανθρώπινη ιστορία θα θέλατε να πάμε; Το γεγονός βέβαια ότι αξιόπιστα στατιστικά έχουμε για μόλις τα εκατό τελευταία χρόνια περίπου (και αυτά μόνο για καμιά δεκαριά χώρες) δεν βοηθά, επομένως θα πρέπει να κάνουμε μια αναγωγή με βάση τη φαντασία κα τις ιστορικές μας γνώσεις: Στην Αρχαία Ρώμη, για παράδειγμα, ο ίδιος ο αυτοκράτορας και οι ευγενείς στη Ρώμη ποιο ακριβώς ποσοστό του παγκόσμιου τότε πλούτου κρατούσαν στα χέρια τους; Μήπως, όλο; Πόσο ίσος ήταν ο Ρωμαίος που ζούσε σε φτωχογειτονιές στη Ρώμη με αυτούς; Και, φανταστείτε ότι ο φτωχός Ρωμαίος στη Ρωμη ήταν απείρως πλουσιότερος από τον φτωχό Εβραίο ή τον φτωχό Αιγύπτιο, τους κατακτημένους δηλαδή. Για να μην σας ζητήσω να φανταστείτε ότι αυτός ήταν ο «πολιτισμένος» κόσμος – σε άλλες περιοχές της Σιβηρίας (για την ακρίβεια, οπουδήποτε πέρα από τον Δούναβη) ή της υποσαχάριας Αφρικής, πόσο πλούσιοι ήταν αυτοί οι λαοί σε σχέση με τους ευγενείς στη Ρώμη; Αν πρόκειται σήμερα να συγκρίνουμε τον ιδιοκτήτη της Tesla ή της Amazon με τον μέσο Αμερικανό, Ευρωπαίο ή Αφρικανό, αυτή θα ήταν η αντιστοιχία. Βελτιώθηκαν, ή χειροτέρεψαν τα πράγματα κατά τη γνώμη σας;

Δεν θα είχα όμως καμία αντίρρηση να έρθουμε και πιο πρόσφατα. Θέλετε να πάμε στη Βιομηχανική Επανάσταση; Όταν στο Μάντσεστερ δούλευαν και τα μικρά παιδιά 16ωρα οι Άγγλοι ευγενείς ζούσαν στους πύργους που σήμερα είναι τα μουσεία που επισκεπτόμαστε κάθε που πηγαίνουμε στην Αγγλία. Και, σκεφτείτε ότι αυτοί στο Μάντσεστερ ήταν οι τυχεροί. Εδώ στα Βαλκάνια είχαμε τουρκοκρατία και στα απομακρυσμένα χωριά φαντάζεστε πως ζούσαν οι Έλληνες. Και πάλι, οι Έλληνες ήταν από τους τυχερούς, τουλάχιστον δεν πήγαιναν σκλάβοι σε φυτείες σε άλλη ήπειρο, όπως οι Αφρικανοί συνάνθρωποί μας. Θέλετε να δούμε συνθήκες ισότητας τότε, μεταξύ του Άγγλου ή του Ισπανού βασιλιά και οποιουδήποτε από τους παραπάνω;

Θα μπορούσα να εξιστορώ για ώρες ολόκληρες, και να φτάσω μέχρι και το 1930, συγκρίνοντας τον «Μεγάλο Γκάτσμπυ» με Αμερικανούς λευκούς συμπολίτες του που δεν είχαν ούτε φαγητό να φάνε ή με μαύρους συμπολίτες του που δεν είχαν ούτε δικαίωμα στη ζωή τους, και να έρθω μετά στην Ελλάδα όπου ζούσαμε τα αποτελέσματα της μικρασιατικής καταστροφής. Τι συνθήκες ισότητας υπήρχαν τότε μεταξύ του Μεγάλου Γκάτσμπυ και του πρόσφυγα στη Νέα Φιλαδέλφεια;

Επομένως, όχι. Δεν ζούμε την εποχή της ανισότητας. Ζούμε την εποχή της απίστευτης ισότητας.

“Σε λιγότερα από εκατό χρόνια το βιοτικό επίπεδο της ανθρωπότητας ανέβηκε σε απίστευτο βαθμό, το ποσοστό της φτώχειας καταπολεμήθηκε σε παγκόσμια κλίμακα, αλλά κυρίως, κυρίως, σταματήσαμε να θεωρούμε ότι υπάρχουν κατώτεροι συνάνθρωποι.”

Τι μας κοστίζουν οι ανισότητες;

Με το δεύτερο σημείο του Τάσου συμφωνώ, οι ανισότητες πράγματι μας κοστίζουν ακριβά. Η ερώτησή μου όμως είναι, ποιος είναι ο πραγματικός λόγος που πιστεύουμε ότι μας κοστίζουν ακριβά; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι ότι μας κοστίζουν ακριβά επειδή μετράμε το κάθε άτομο ίσα. Δηλαδή, σύμφωνα με την ανάλυση του Τάσου, προκαλείται δημοσιονομικό κόστος επειδή θέλουμε όσοι έχουν ανάγκη να βοηθηθούν, και προκαλείται ιδιωτικό οικονομικό κόστος επειδή θέλουμε όλοι να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες όπως η υγεία και η εκπαίδευση.

Όμως, η βασική παραδοχή πίσω από όλα τα παραπάνω είναι ότι φτάνουμε σε αυτά τα συμπεράσματα επειδή θεωρούμε όλους τους ανθρώπους, οπουδήποτε στον πλανήτη ίσους, που έχουν βασικά δικαιώματα που πρέπει να προστατευθούν.

Ποτέ, μα ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν πίστευε απολύτως κανένας το παραπάνω, παρά μόνο τα τελευταία πενήντα με εξήντα χρόνια. Ποιος πίστευε ότι άλλοι, γειτονικοί ή μακρινοί λαοί δεν ήταν κατώτεροι, που δεν τους άξιζε να γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης ή να πεθάνουν; Οι αρχαίοι Έλληνες; Οι αρχαίοι Ρωμαίοι; Οι βασιλιάδες του Μεσαίωνα (των Βυζαντινών περιλαμβανομένων); Οι αποικιοκράτες; Οι Μογγόλοι; Οι Αζτέκοι; Ο Κινέζος αυτοκράτορας; Ο Ιάπωνας αυτοκράτορας; Ποιος; Στη νεότερη εποχή, αν αντικαταστήσουμε τον «γειτονικό λαό» με τον αντίθετο ιδεολογικά, το ίδιο δεν θεωρούσαν οι κομμουνιστές και οι φασίστες; Ποιος από όλους αυτούς (περιλαμβανομένων των λαών και των οπαδών τους) θεώρησε ποτέ ότι ο δίπλα και διαφορετικός λαός ή ιδεολογικός αντίπαλος έχει δικαιώματα ίδια με τα δικά του; Στην καλύτερη περίπτωση για αιώνες η ανθρωπότητα το μόνο δικαίωμα που αναγνώριζε στον δίπλα και διαφορετικό ήταν το δικαίωμα σε έναν γρήγορο, χωρίς βασανιστήρια θάνατο (κυριολεκτώ, δεν αστειεύομαι).

Η σημερινή πεποίθηση ότι όλοι οι άνθρωποι στον πλανήτη έχουν ίσα δικαιώματα και πρέπει να έχουν ίσες ευκαιρίες προήλθε από τον Δυτικό πολιτισμό, με χριστιανική προέλευση και μέσα από την Αμερικανική και τη Γαλλική επανάσταση. Το μοντέλο αυτό σκέψης κατόπιν επιβλήθηκε και στον υπόλοιπο κόσμο (μουσουλμανικό, ασιατικό) παρότι, όπως διαπιστώνουμε καθημερινά, αντιρρήσεις σε αυτή τη θρησκεία και σε αυτά τα πολιτικά συστήματα ακόμα υπάρχουν. Όλα αυτά όμως είναι αποτέλεσμα της (Δυτικής) σκέψης μας τα τελευταία πενήντα-εξήντα χρόνια, όχι παραπάνω.

Είναι παντού γύρω μας οι ανισότητες;

Ανισότητες υπάρχουν γύρω μας, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι αυτό. Όμως, αν κρατήσουμε τα δύο παραπάνω δεδομένα, ότι δηλαδή ποτέ η ανθρωπότητα σε παγκόσμιο οικονομικό επίπεδο δεν ήταν περισσότερο ίση και ότι ποτέ άλλοτε η ανθρωπότητα δεν πίστευε καθολικά ότι όλοι οι άνθρωποι είναι μεταξύ τους ίσοι, τότε πρέπει να αντιληφθούμε ότι πλέον η σημερινή κουβέντα περί ανισοτήτων είναι πολιτική, όχι αντικειμενική.

Ας δούμε, για παράδειγμα, το θέμα που αναδεικνύει ο Τάσος στο κείμενό του, αυτό της ενημέρωσης και της ελευθερίας του Τύπου. Αναφέρει ότι η Ελλάδα το 2021 βρέθηκε στη θέση 70 (από την 65 που κατείχε το 2020) του Παγκόσμιου Δείκτη των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα. Έστω ότι τον δείκτη αυτόν τον αποδεχόμαστε (προσωπικά όχι, επειδή δεν δίνει κανένα απολύτως στοιχείο για τη μεθοδολογία του, συνεπώς είναι εντελώς υποκειμενικός). Αν δούμε που βρισκόμαστε τα τελευταία χρόνια, θα δούμε ότι το 65 ήταν εξαιρετικό σκορ για την Ελλάδα που πέτυχε μόνο το 2019 και το 2020. Αντιθέτως, από το 2013 που ξεκίνησε να μετράει η χώρα συνήθως βρίσκεται στο 80 και στο 90. Δηλαδή, το 70 του 2021 είναι το δεύτερο καλύτερο αποτέλεσμα μιας σχεδόν δεκαετίας μέχρι σήμερα – όχι κι άσχημα, θα έλεγε κανείς. (Εξίσου, με την Ιταλία στο 41, τη Γαλλία στο 34 και την Αγγλία στο 33, εγώ τουλάχιστον δεν νιώθω άσχημα με το 70).

Τέλος, και για να σταματήσω την ιστορική αναδρομή κάπου εδώ, η εκπαίδευση ήταν διαχρονικά μια ακριβή υπόθεση των, πολύ, πλουσίων. Από την εποχή του Περικλή και του Αλκιβιάδη μέχρι τους Ρωμαίους πλούσιους νέους που γυρνούσαν την Μεσόγειο για να σπουδάσουν κοντά σε, πασίγνωστους, Έλληνες φιλόσοφους, και μέχρι τα πρώτα, επί πληρωμή, πανεπιστήμια των ελίτ του Μεσαίωνα, για να πάρει κανείς αξιόλογη εκπαίδευση, και το συνακόλουθο κοινωνικό πλεονέκτημα, έπρεπε να πληρώσει (πολύ) ακριβά. Τα δημόσια και ανοιχτά σε όλους με εξετάσεις πανεπιστήμια είναι, και αυτό, επίτευγμα των μόλις τελευταίων πενήντα ή εξήντα ετών.

Τι άλλαξε και γίναμε περισσότερο ίσοι; Η ψηφιακή τεχνολογία!

Η ανθρωπότητα αναμφίβολα προόδευσε μέσα από τα τελευταία 3000 χρόνια καταγεγραμμένης ιστορίας της, με την έννοια ότι, αν μη τι άλλο, ο Δυτικός πολιτισμός επέβαλε στους ανθρώπους όλου του πλανήτη να μεταχειρίζονται όλους τους συνανθρώπους τους σας ίσους. Αυτό από μόνο του αποτελεί ένα σπουδαίο, καθόλου αυτονόητο επίτευγμα καταπληκτικής σημασίας. Αν και αποτελεί προϊόν ιστορικής εξέλιξης της Δυτικής επιστήμης και της χριστιανικής πίστης μας, θεωρώ ότι βοηθήθηκε, και πλέον στηρίζεται, στην ψηφιακή τεχνολογία (για να ευλογήσουμε και τα γένια μας!).

“Η ψηφιακή τεχνολογία έφερε τους ανθρώπους πιο κοντά. Η εξέλιξη είχε αρχίσει ήδη από τον κινηματογράφο και την τηλεόραση (μην ξεχνάμε, τότε ακριβώς που η ισότητα έγινε παγκόσμια) όμως κορυφώθηκε με το ίντερνετ.”

Σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, όπου συγκινούμαστε με το γατάκι που έσωσε η πυροσβεστική στην Αυστραλία και με το παιδί που σώθηκε σαν από θαύμα από τροχαίο κάπου στην Αφρική όπως ακριβώς συγκινούμαστε και με ό,τι συμβαίνει δίπλα μας, είναι δύσκολο να υποστηρίξει κανείς την ανωτερότητα της μιας φυλής πάνω στην άλλη. Ή, την ανωτερότητα των ανδρών έναντι των γυναικών, των strait έναντι των gay κοκ. Το ίντερνετ έκανε τη ζωή του δίπλα, οποιουδήποτε δίπλα, και δική μας.

Μένει επομένως η θεμιτή ανισότητα, η διαφορετική μεταχείριση διαφορετικών ανθρώπων και καταστάσεων. Αυτή η ανισότητα είναι απαραίτητη, επειδή είναι αυτή ακριβώς που πάει την ανθρωπότητα μπροστά (ρωτήστε και τα πρώην κομμουνιστικά καθεστώτα, που δοκίμασαν να την εξαφανίσουν). Αυτή η ανισότητα είναι καλό να υπάρχει και πάντα θα υπάρχει επειδή ούτε ο ένας άνθρωπος είναι ίδιος με τον άλλον ούτε τα θέλω τους συμπίπτουν. Η ψηφιακή τεχνολογία είναι εδώ για να δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλους – ποτέ άλλοτε ένα app ή μια μουσική ή μια ταινία δεν ήταν ταυτόχρονα προσβάσιμα σε όλους, από την Καλιφόρνια μέχρι την πιο απομακρυσμένη γωνιά του πλανήτη. Ανισότητα σήμερα υπάρχει λιγότερη παρά ποτέ, και η ψηφιακή τεχνολογία φροντίζει να την εξαλείψει με υγιή τρόπο, προς το καλό όλων μας.

The post Ανισότητα; Ίσα ίσα, ποτέ δεν ήμασταν καλύτερα, εξαιτίας της ψηφιακής τεχνολογίας appeared first on 2045.gr.

Στο πρώτο μισό της δεκαετίας των 80s η γνωστή ηθοποιός Τζέιν Φόντα αφύπνισε το αμερικανικό κοινό (και όχι μόνο), φέρνοντας στην pop κουλτούρα της εποχής την ανάγκη της προσοχής το σώμα μας. Η σειρά VHS κασετών των μαθημάτων αερόμπικ, με την ίδια να φοράει τις χαρακτηριστικές γκέτες, έκαναν μια ανεπανάληπτη επιτυχία, πουλώντας στο διάστημα 1982-1985 περισσότερα από 17 εκατομμύρια αντίτυπα, αποτελώντας την πιο δημοφιλή βιντεοκασέτα της εποχής εκείνης.

Από τότε και μέχρι σήμερα, 40 χρόνια μετά, η ευεξία έχει επιστρέψει για τα καλά στην συνείδηση του κόσμου, αποκτώντας ένα ευρύτερο νόημα. Αν η Τζέιν Φόντα έφερε στην pop κουλτούρα την προσοχή στο σώμα, άλλες εξίσου δυνατές προσωπικότητες (π.χ. Όπρα Γουίνφρι) και παλαιότερα ρεύματα που έγιναν σταδιακά mainstream έφεραν στο προσκήνιο το πνεύμα, την προσωπική ηρεμία και την ψυχική υγεία.

Wellbeing, Wellness, Mindfullness αποτελούν τις νέες (ίσως περίεργες για κάποιους) έννοιες που έχουν μπει στην καθημερινότητα πολλών από εμάς. Πολύ περισσότερο από την πανδημία και έπειτα, περίοδος που σήμανε και τη μαζική στροφή στην online εκδοχή τους. Συνεδρίες με ειδικούς ψυχικής υγείας μέσω υπολογιστή, ομαδικά zoom calls διαλογισμού, γιόγκα, αντίστοιχες εφαρμογές για smartphones και tablets αποτέλεσαν το καθημερινό «καταφύγιο» πλήθος κόσμου με σκοπό την καλή ψυχική, σωματική και πνευματική κατάσταση και τη διαφυγή από τις στρεσογόνες καταστάσεις της πανδημίας.

Πριν δούμε πως εξελίσσεται ο συγκεκριμένος χώρος, ας ξεκινήσουμε με μια σύντομη επεξήγηση των εννοιών που συναντάμε συχνά-πυκνά. Με τον όρο “wellbeing” νοείται η καλή ψυχο-σωματική υγεία, η αίσθηση ικανοποίησης, η ευημερία και η αίσθηση της ευτυχίας.

Το «Wellness» περιλαμβάνει την ευεξία που νιώθει κάποιος σε σώμα, ψυχή και πνεύμα, αποτέλεσμα της σχέσης επιλογών και αναγκών, ενώ ο όρος «mindfulness» είναι  λίγο πιο σύνθετος: η «ενσυνειδητότητα» είναι η πρακτική που έχει ως στόχο την εξάσκηση της προσοχής του ατόμου στην παρούσα κατάσταση. Στο «εδώ και τώρα» για την εσωτερική ηρεμία, τη βελτίωση των σχέσεων, καθώς μέσα από τη συγκεκριμένη πρακτική το άτομο μαθαίνει ευκολότερα να αποδέχεται τις σκέψεις και τα συναισθήματά του.

Αν τα παραπάνω μοιάζουν περιορισμένου ενδιαφέροντος τα νούμερα περιγράφουν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Η έρευνα της McKinsey (δημοσιεύτηκε μόλις τον προηγούμενο Απρίλιο) ανεβάζει το μέγεθος της συγκεκριμένης αγοράς στα επίπεδα των 1,5 τρισ. δολαρίων, με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 5-10%. Άλλη έρευνα, αυτή την φορά από το Global Wellness Institute, ανεβάζει ακόμα πιο ψηλά το μέγεθος της wellness αγοράς στα επίπεδα των 4,5 τρισ. δολαρίων, συμπεριλαμβάνοντας κλάδους, όπως wearables, wellness εφαρμογές, εφαρμογές διαλογισμού, προϊόντα ομορφιάς και ευεξίας κ.α. Επιστρέφοντας σε εκείνη της McKinsey, ποσοστό 79% από τους 7.500 ερωτώμενους απάντησαν ότι η προσωπική τους ευεξία είναι σημαντική και το 42% ανάμεσα στις πρώτες προτεραιότητές τους.

Η (σύγχρονη) εργασία δεν φέρνει την ευτυχία

Είναι κοινή παραδοχή ότι η διαχείριση της καθημερινότητα για τους σύγχρονους εργαζόμενους έχει γίνει πιο δύσκολη τα τελευταία χρόνια. Η τεράστια και συνεχής έκθεση σε πληροφορία, οι πολλές και (κάποιες φορές) διαφορετικές απαιτήσεις έχουν ως αποτέλεσμα συμπτώματα άγχους, λάθη, που με τη σειρά τους μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα τόσο στους ίδιους όσο και στις εταιρείες. Το στρες, το άγχος για την εργασία, φαινόμενα εξουθένωσης, έχουν αυξηθεί σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, σε όλο τον κόσμο. Το Μάιο του 2019 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνώρισε το «burnout» ως φαινόμενο που συνδέεται άρρηκτα με την εργασία και το χρόνιο στρες στο συγκεκριμένο πεδίο.

Γεγονός που αναγνωρίστηκε και από τις ίδιες τις επιχειρήσεις. Από τις πρώτες που ανταποκρίθηκαν στα νέα ζητούμενα ήταν οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, οι οποίες εφαρμόζουν την τελευταία δεκαετία αρκετά προγράμματα wellness για την ψυχική αποσυμφόρηση των υπαλλήλων τους. Πλέον, σύμφωνα με έρευνα της PwC, τουλάχιστον το 79% των εργοδοτών στις ΗΠΑ προσφέρουν κάποιο πρόγραμμα wellness, αφού έχουν διαπιστώσει ότι η συμμετοχή των υπαλλήλων σε αυτά όχι μόνο τους κάνει πιο παραγωγικούς, αλλά έχει πολλαπλά οφέλη στις ίδιες και τα άτομα.

Εκτός όμως από τις εταιρείες, παρόμοιες διαπιστώσεις έκανε πρόσφατα και το πανεπιστήμιο της Βοστώνης. Η δική του έρευνα έδειξε ότι μετά από μόλις τρεισήμισι ώρες πρακτική στο διαλογισμό, το άτομο τείνει να αντιδρά λιγότερο σε συναισθηματικά φορτισμένες εικόνες, ενώ άλλες έρευνες δείχνουν ότι ο διαλογισμός βελτιώνει τη μνήμη εργασίας και την εκτελεστική λειτουργία. Επίσης αρκετές μελέτες που έχουν γίνει σε άτομα που κάνουν πολλά χρόνια διαλογισμό δείχνουν αυξημένη ικανότητα συγκέντρωσης σε ταχέως μεταβαλλόμενα ερεθίσματα. Από την άλλη πλευρά η μελέτη του Χάρβαρντ στέκεται στα οικονομικά οφέλη, με το συμπέρασμα να δείχνει ότι για κάθε 1 δολάριο που δαπανάται στην ευεξία των εργαζομένων, το ιατρικό/ασφαλιστικό κόστος μειώνεται κατά 3,27 δολάρια.

Μετά τους εργαζόμενους, μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας στράφηκαν στο γενικό κοινό με στόχο την ευαισθητοποίηση πάνω σε αυτές τις πρακτικές. Εταιρείες, όπως το Facebook, η Google και η Apple έχουν προσθέσει πλέον στις πλατφόρμες τους (στα smartphones κυρίως) στατιστικά χρήσης της συσκευής με σκοπό να κάνουν τον χρήστη να καταλάβει πόσο χρόνο περνάει μπροστά από την οθόνη του, σε ποιες εφαρμογές και να θέσει από μόνος του περιορισμούς με βάση το πρόγραμμα, τις επιθυμίες και τις ανάγκες ψυχικής και σωματικής υγείας.

Η στροφή στο ψηφιακό περιβάλλον

Μάρτιος 2020. Μία-μία οι χώρες σε όλο τον κόσμο εφαρμόζουν μέτρα προστασίας του πληθυσμού από την πανδημία. Ο κόσμος περιορίζεται σε εσωτερικούς χώρους, ο υποχρεωτικός εγκλεισμός στο σπίτι είναι μία πρωτόγνωρη συνθήκη και όπως συνέβη με πολλές άλλες εκφάνσεις της καθημερινότητάς μας (εργασία, επικοινωνία κ.λπ.) το wellness μετατοπίζεται σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό στο διαδίκτυο.  

Οι έτσι κι αλλιώς θολές γραμμές μεταξύ εργασίας και προσωπικού χρόνου θόλωσαν ακόμα περισσότερο. Πριν από την πανδημία, μία «φυσιολογική» μέρα στην δουλειά, ήταν γεμάτη από φυσικές παύσεις, όπως η μετακίνηση, οι βόλτες, οι συζητήσεις στους διαδρόμους, ένα διάλειμμα για καφέ. Ο περιορισμός σε ένα χώρο είχε ως αποτέλεσμα για πλήθος εργαζομένων ένα work overload, χωρίς παύσεις, χωρίς ακόμα και ένα μικρό διάλειμμα. Μια κατάσταση (που σε συνδυασμό με το φόβο για την πανδημία) δημιούργησε έντονη δυσφορία στους εργαζομένους και δυσκολία προσαρμογής στη νέα κανονικότητα.

Αναπόφευκτα, λόγω των περιορισμών, το κοινό στράφηκε στο Internet αναζητώντας μια διέξοδο και λύσεις. Παράλληλα με τις μεγαλύτερες παροχές υποστήριξης των επιχειρήσεων (είδαμε για παράδειγμα πρωτοβουλίες επιδομάτων για εξοπλισμό γραφείου στο σπίτι, δωρεάν φροντίδα παιδιών, δωρεάν φροντίδα κατοικίδιων ζώων κ.α.) οι εργαζόμενοι αναζήτησαν online μαθήματα γιόγκα, apps διαλογισμού κ.α. Πολλές φορές επιδοτούμενα και αυτά από τις εταιρείες στις οποίες εργάζονταν, με τις σχετικές έρευνες να δείχνουν ότι ο μέσος προϋπολογισμός των αμερικανικών επιχειρήσεων για προγράμματα ευημερίας το 2020 αυξήθηκε έως και 40% (σε σύγκριση με το 2019).

Εφαρμογές Mindfulness, όπως είναι το Calm, το Headspace, το Fabulous, το Rootd, το Balance και το Liberate, σημείωσαν ραγδαία άνοδο από το περασμένο έτος, καθώς τις κατέβασαν άνθρωποι που αναζητούσαν ανακούφιση από το συντριπτικό άγχος του ιού. Οι παραπάνω εφαρμογές είναι μόνο μερικά παραδείγματα αντίστοιχων apps που υπάρχουν διαθέσιμες online, με τον αριθμό τους να εκτιμάται σε αρκετές χιλιάδες (για το διάστημα 2015 – 2018 οι εκτιμήσεις έκαναν λόγο για περισσότερες από 2500 εφαρμογές με αντικείμενο την «πνευματική ηρεμία» του χρήστη). Ταυτόχρονα, στο πρώτο μισό του 2020 οι επενδύσεις κεφαλαίων σε tech startups ψυχικής υγείας, ξεπέρασαν το 1 δισ. δολάρια, όταν για ολόκληρο το 2019 οι αντίστοιχες χρηματοδοτήσεις έφθασαν τα 750 εκατομμύρια.

Χαρακτηριστικά, η εφαρμογή Calm μέσα στο 2020 διπλασίασε τον αριθμό των ημερήσιων downloads στη διάρκεια του 2020, ξεπερνώντας στο σύνολο τα 100 εκατομμύρια, ενώ οι χρήστες που κατέβαλλαν το αντίτιμο για την ετήσια συνδρομή των 70 δολαρίων ξεπέρασαν  τα 4 εκατομμύρια. Παράλληλα, η εφαρμογή διπλασίασε τις εταιρικές της συνεργασίες στη διάρκεια της ίδιας χρονιάς, με την αποτίμησή της να ξεπερνάει πλέον τα 2 δισεκατομμύρια δολάρια. Για να αποκτήσετε μια εικόνα, η εφαρμογή Calm περιλαμβάνει μια επιλογή από “καθημερινές πρακτικές ηρεμίας”, σύντομες ομιλίες για καθημερινά πράγματα, αποκλιμάκωση των συγκρούσεων και ασκήσεις αναπνοής.

Όμως, δεν ήταν μόνο η συγκεκριμένη εφαρμογή που σημείωσε τεράστια επιτυχία. Η έκθεση της McKinsey κάνει λόγο ότι η στροφή στον ψηφιακό κόσμο για το wellness συμβαίνει με εξαιρετικά ταχύτατους ρυθμούς  (ρυθμούς δεκαετιών σε μερικές ημέρες) με την Κίνα και την Ιαπωνία να αποτελούν τις χώρες με τη μεγαλύτερη δαπάνη ανά καταναλωτή και την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τη Βραζιλία να ακολουθούν.

Και οι προοπτικές; Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Global Wellness Institute, η αγορά των wellness apps θα αγγίξει τα επίπεδα των 226 δισεκατομμυρίων δολαρίων (όταν το 2019 η αξία της εκτιμήθηκε στα 84 δισεκατομμύρια -σχεδόν 3x αύξηση). Ακόμα πιο εντυπωσιακή είναι η πρόβλεψή του μόνο για τα apps διαλογισμού: μια αγορά που εκτιμάται ότι θα αγγίζει τα 4,4 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το 2027, όταν το 2018 ήταν μόλις στα 189 εκατομμύρια δολάρια.

Εκτιμήσεις και προοπτικές που κρύβουν και μια βαθιά ειρωνεία αν αναλογιστούμε ότι η συνεχής συνδεσιμότητα, το smartphone είναι κοινά αποδεκτό ότι δημιουργούν στρες, επηρεάζουν την ποιότητα του ύπνου και των κοινωνικών σχέσεων, την παραγωγικότητα, ενώ έχουν συνδεθεί άμεσα με συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους.

The post Η ψηφιοποίηση των πρακτικών καταπολέμησης του άγχους appeared first on 2045.gr.