Η οικουμενική μάχη με την πανδημία βρίσκεται στην κορύφωσή της και όλοι ελπίζουμε ότι στο τέλος θα νικήσει η ανθρωπότητα και όχι ο ιός. Προκειμένου όμως να συμβεί αυτό, είναι σαφές ότι θα πρέπει να εμβολιαστεί η συντριπτική πλειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού, ούτως ώστε να πάψει να κυκλοφορεί, και συνεπώς να μεταλλάσσεται ο SARS-CoV-2. Η διαδικασία του εμβολιασμού όμως προχωρά με πολύ αργά βήματα διεθνώς, με την εξαίρεση ορισμένων πλούσιων χωρών που έχουν δεσμεύσει την πλειονότητα των διαθέσιμων εμβολίων. Περίπου τέσσερα στα πέντε εμβόλια που παράγονται διεθνώς, κατευθύνονται σε χώρες υψηλού και μεσαίου εισοδήματος, ενώ μόλις το 0,2% χορηγείται σε χώρες χαμηλού εισοδήματος.

“Το πρόβλημα προφανές: Τα εμβόλια, προς το παρόν, δεν αρκούν για όλους τους κατοίκους του πλανήτη. Επομένως, οι χώρες που τα παράγουν, αλλά κυρίως όσες έχουν την οικονομική δυνατότητα διασφαλίζουν τις διαθέσιμες δόσεις για τους πολίτες τους.”

Προκειμένου να επιλυθεί το πρόβλημα, αρκετοί προτείνουν την άρση της προστασίας των πατεντών. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανακοίνωση της κυβέρνησης Μπάιντεν ότι οι ΗΠΑ προτίθενται να υποστηρίξουν την πρόταση για άρση των πατεντών ειδικά για τα εμβόλια κατά της Covid-19, προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση, αλλά και άφθονες αντιδράσεις. Αφενός, όσοι θεωρούν ότι η άρση των πνευματικών δικαιωμάτων των εν λόγω διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας είναι μονόδρομος για να αυξηθεί η προσφορά εμβολίων διεθνώς και να καλυφθεί το ταχύτερο δυνατό η ζήτηση. Αφετέρου, όσοι επισημαίνουν ότι η πρόταση κινείται στο επίπεδο των εντυπώσεων, και δεν πρόκειται να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στην ύφεση της πανδημίας. Πού όμως εντοπίζεται η αλήθεια;

Πώς λειτουργούν οι πατέντες;

Η πατέντα (ή το «πατέντο» όπως χαρακτηριστικά επονομάζεται στους κόλπους της εγχώριας φαρμακοβιομηχανίας) είναι το καθεστώς προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων φαρμάκων ή εμβολίων. To καθεστώς προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων των εμβολίων είναι αρκετά περίπλοκο, αλλά για να το απλουστεύσουμε θα λέγαμε ότι πρόκειται για την ανταμοιβή της καινοτομίας και έναν έμμεσο τρόπο προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι φαρμακοβιομηχανίες να επενδύσουν στην έρευνα και ανάπτυξη πολυδάπανων και αμφίβολης αποτελεσματικότητας σκευασμάτων.

Όπως επισημαίνουν αρκετοί ειδικοί, εφόσον δεν υπήρχαν καν οι πατέντες των εμβολίων –όπως μαξιμαλιστικά ζητούν ορισμένοι– θα ήταν πρακτικά ασύμφορο για μια φαρμακοβιομηχανία ακόμη και να μπει στη χρονοβόρα και πολυδάπανη διαδικασία έρευνας ενός εμβολίου που θα μπορούν να αντιγράψουν οι ανταγωνιστές της, σχεδόν αμέσως μετά την εμπορική κυκλοφορία του.

Η προστασία είναι πολυετής και διαρκεί συνήθως έως και 20 έτη, με το σκεπτικό ότι εκτός από τις διαδικασίες έρευνας και ανάπτυξης, απαιτούνται και χρονοβόρες διαδικασίες κλινικών δοκιμών και εγκρίσεων. Θα πρέπει ασφαλώς να συνυπολογίζουμε το γεγονός ότι τα περισσότερα φάρμακα και εμβόλια δεν φτάνουν καν στην εγκριτική διαδικασία.

Ποιοι είναι υπέρ

Αρκετές χώρες ανά τον κόσμο, οι οποίες διαθέτουν εκτεταμένες και προηγμένες δυνατότητες παραγωγής εμβολίων όπως η Ινδία, η Βραζιλία, η Αίγυπτος, η Νότια Αφρική κ.ά., πιέζουν εδώ και μήνες για την άρση των πατεντών. Η πρόσφατη επιδημική έξαρση στην Ινδία έφερε το ζήτημα πιο πιεστικά στην επικαιρότητα, καθώς η ασιατική χώρα θα επιθυμούσε να παράγει εμβόλια εντός συνόρων. Επισημαίνεται βέβαια ότι οι Ινδοί ιθύνοντες δεν επιθυμούν να συμβεί το ίδιο και εντός συνόρων. Υπέρ της άρσης φέρονται και άλλες χώρες παραγωγής και ανάπτυξης εμβολίων όπως η Κίνα και η Ρωσία, παρότι δεν το έχουν ακόμη πράξει για τα δικά τους εμβόλια.

Υπέρ της άρσης όμως εκφράζονται και αρκετοί ειδικοί, επιστήμονες, νομπελίστες και πολιτικοί πλούσιων χωρών. Αρκετοί επίσης επισημαίνουν ότι η καινοτομία δεν εξαντλείται στις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες, καθώς προέρχεται και από μικρότερες εταιρείες βιοτεχνολογίας ή ακόμη και startups που αναγκάζονται να αναζητούν –συνήθως μάταια– χρηματοδότηση για να αναπτύξουν φάρμακα και εμβόλια.

Ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγιεσούς επαίνεσε την αμερικανική πρόταση ως μία «μνημειώδη στιγμή στον αγώνα κατά της Covid-19», αναγνωρίζοντας ότι η άρση των πατεντών θα αμβλύνει την εμβολιαστική ανισότητα. O επικεφαλής του ΠΟΥ έχει κατ’ επανάληψη ζητήσει την άρση των πατεντών προκειμένου να αντιμετωπιστεί η COVID-19. Αντίστοιχες είναι οι εκκλήσεις και άλλων διεθνών οργανισμών όπως η UNESCO.

Ποιοι είναι κατά

Εκτός από τις φαρμακοβιομηχανίες που παράγουν εμβόλια, την αντίθεσή τους στην πρόταση των ΗΠΑ εκφράζουν αρκετές κυβερνήσεις ανά τον κόσμο – πιθανότατα λόγω των εντατικών πιέσεων που ασκεί το φαρμακευτικό λόμπι. Στην προτεινόμενη άρση προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων–που σημειωτέον πρέπει να εγκριθεί από την ολομέλεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου– αντιτίθετο στο πρόσφατο παρελθόν τόσο η αμερικανική κυβέρνηση, όσο και η ΕΕ, αλλά και τρίτες χώρες, όπως η Ελβετία και η Ιαπωνία. 

«Ποιος θα αναπτύξει εμβόλια την επόμενη φορά;» αναρωτήθηκε στο twitter ο επικεφαλής της Vesper Health.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τηρεί προς το παρόν μία μάλλον αμφίθυμη στάση απέναντι στις πατέντες. Παρότι σχεδόν όλα τα υψηλόβαθμα στελέχη αναγνωρίζουν ότι πρέπει να αυξηθεί η παραγωγή εμβολίων και να ενισχυθεί η εξαγωγή τους σε όλες τις χώρες του πλανήτη, επισημαίνουν ότι η άρση των πατεντών δεν θα συνεισφέρει προς αυτή την κατεύθυνση. Ειδικά αν διατηρηθεί το σημερινό status-quo: Αρκετές χώρες παραγωγής εμβολίων όπως οι ΗΠΑ και το Ην. Βασίλειο απαγορεύουν τις εξαγωγές, ενώ το ίδιο συμβαίνει και με τις χώρες που εξάγουν πρώτες ύλες απαραίτητες για την παραγωγή τους.

Προς αυτή την κατεύθυνση, στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής της ΕΕ συζητήθηκε η προοπτική δημιουργίας ενός μηχανισμού εκτάκτου ανάγκης, ο οποίος στην πράξη θα υποχρεώνει τις φαρμακοβιομηχανίες να παραχωρούν προσωρινές άδειες παραγωγής των εμβολίων τους σε τρίτους, κατά τη διάρκεια επειγουσών καταστάσεων, όπως προφανώς είναι και η τρέχουσα. Όπως είναι εύλογο, θα προβλέπεται αποζημίωση για την παραχώρηση των πνευματικών δικαιωμάτων.

Αυτό άλλωστε συμβαίνει ήδη εν μέρει. Η AstraZeneca για παράδειγμα έχει ήδη συνάψει συμφωνίες με παραγωγούς εμβολίων στην Ινδία, τη Βραζιλία και άλλες χώρες, ενώ το ίδιο έχει συμβεί με το ρωσικό Ινστιτούτο Γκαμαλέγια που αδειοδότησε εργοστάσια ανά τον κόσμο για την παραγωγή του Sputnik-V.

Τι θα κάνει η Ελλάδα;

Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία είναι ιδιαίτερα ενεργή στην παραγωγή φαρμάκων, με εξαγωγική παρουσία σε τουλάχιστον 80 χώρες ανά τον κόσμο. Όπως εξηγούν στο 2045.gr παράγοντες του κλάδου, είναι εντελώς διαφορετικής τάξης και δυσκολίας η παραγωγή γενόσημων φαρμάκων και εμβολίων. Στη χώρα μας άλλωστε δεν υπάρχει εργοστάσιο παραγωγής εμβολίων. Ακόμη όμως κι αν αίρονταν οι πατέντες, θα χρειαζόταν επένδυση της τάξης των 20-30 εκατ. ευρώ και βέβαια η πρόσληψη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, προκειμένου η χώρα να μπει στον διεθνή χάρτη της παραγωγής μετά από 15-18 μήνες. Σύμφωνα με πληροφορίες μας, εγχώριες φαρμακοβιομηχανίες που εξέφρασαν σε διερευνητικό επίπεδο το ενδιαφέρον τους για την παραγωγή εμβολίων (τόσο του Sputnik-V όσο και του σκευάσματος της moderna), δεν έλαβαν σαφείς απαντήσεις από τους αρμόδιους των αντίστοιχων εταιρειών και οργανισμών.

Πόσο θα βοηθήσει;

Η άρση των πατεντών, όπως είναι λογικό, θα επιτρέψει την αύξηση της παραγωγής εμβολίων. Όχι όμως σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, καθώς η παραγωγή των εμβολίων (ειδικά κατά της covid) είναι μία εξαιρετική σύνθετη και απαιτητική διαδικασία που απαιτεί μεγάλες επενδύσεις, εξειδικευμένο και εκπαιδευμένο προσωπικό, αυστηρότατα πρωτόκολλα ασφαλείας. Σημαντική παράμετρος είναι και η έλλειψη πρώτων υλών η οποία αποτελεί το βασικότερο ίσως εμπόδιο στην αύξηση της παραγωγής.

Εξάλλου, η άρση των πατεντών είναι πιθανό να διαφοροποιήσει την εστίαση από τα πραγματικά προβλήματα της εμβολιαστικής αλυσίδας, που είναι η παραγωγή και η διανομή των εμβολίων. Θα ήταν φρόνιμο, ισχυρίζονται πολλοί, οι πλούσιες χώρες να μοιραστούν δόσεις με τις φτωχότερες, αντί απλώς να μοιραστούν τη «συνταγή». «Η κατάργηση της προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων δεν είναι πανάκεια» δήλωσε ο Στιβ Μπέιτς, διευθύνων σύμβουλος της βρετανικής Bioindustry Association. «Η παράδοση στις κυβερνήσεις των χωρών ενός βιβλίου συνταγών χωρίς τα συστατικά, τις συμφωνίες, την υποδομή και το πολυπληθές εργατικό δυναμικό με τις υψηλές δεξιότητες που απαιτούνται για τη χορήγηση ασφαλών και αποτελεσματικών εμβολίων, δεν πρόκειται να προσφέρει γρήγορα βοήθεια σε όλους όσους το χρειάζονται», προειδοποίησε.

Από την άλλη, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε ότι οι χώρες που ζητούν την παραίτηση των φαρμακοβιομηχανιών από τα πνευματικά τους δικαιώματα, αντιμετωπίζουν σοβαρότατα προβλήματα από την τρέχουσα πανδημία, και απλώς ζητούν την ευκαιρία να παραγάγουν εμβόλια χωρίς τον φόβο των ποινικών διώξεων από τους κατόχους τους. Όπως τονίζει και ο Τζον Νκενασόνγκ, διευθυντής του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής: «Πρέπει να είναι στη σωστή πλευρά όταν γράφεται η ιστορία της πανδημίας».

The post Πατέντες εμβολίων: Είναι λύση η άρση της προστασίας τους; appeared first on 2045.gr.

Ο ανταγωνισμός για την τεχνολογική κυριαρχία μεταξύ των ισχυρών κρατών αλλά των μεγάλων εταιρειών του κλάδου εντείνεται διαρκώς και εξελίσσεται σε έναν ακήρυχτο –αλλά ταυτόχρονα ιδιαίτερα δαπανηρό, χρονοβόρο και κοπιαστικό– πόλεμο. Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας είναι ένα από τα βασικότερα όπλα του πολέμου αυτού που εκτυλίσσεται σε δικαστικές αίθουσες και δικηγορικά γραφεία ανά τον πλανήτη.

Το φαινόμενο βέβαια δεν είναι καινούριο. Οι αδερφοί Ράιτ που κατοχύρωσαν πρώτοι την πατέντα του αεροπλάνου επιδόθηκαν σε έναν πολυδαίδαλο δικαστικό αγώνα προκειμένου να εμποδίσουν δυνητικούς ανταγωνιστές από το να δραστηριοποιηθούν στον κλάδο. H μάχη τους κάθε άλλο παρά επιτυχής ήταν, καθώς έσπευδαν να μηνύσουν εταιρείες και άλλους εφευρέτες που ασχολούντο με τις αερομεταφορές, με στόχο να αποκομίσουν τεράστια ποσά από τους συμβιβασμούς. Μυθιστορηματικές διαστάσεις έλαβε τόσο η δικαστική όσο και η εξωδικαστική διαμάχη του Τόμας Έντισον με άλλους εφευρέτες που ισχυρίζονταν ότι ήταν εκείνοι που πατένταραν τον ηλεκτρικό λαμπτήρα. Αξιοσημείωτη είναι και η δικαστική περιπέτεια του Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ, εφευρέτη του τηλεφώνου, η οποία διήρκεσε περισσότερα από 10 χρόνια και «απλώθηκε» σε περίπου 1.000 αγωγές και ανταγωγές.

Κατά τη διάρκεια του 20^ου αιώνα, ήταν αναρίθμητες οι διαμάχες με επίκεντρο διπλώματα ευρεσιτεχνίας οι οποίες κατέληξαν στις δικαστικές αίθουσες, με την κορύφωση να καταγράφεται τη δεκαετία του 1980 κυρίως μεταξύ αμερικανικών και ιαπωνικών εταιρειών. Η μεγάλη έξαρση όμως καταγράφηκε μετά την εμφάνιση του smartphone με τις μικρές και μεγάλες εταιρείες του κλάδου να κονταροχτυπιούνται εντός κι εκτός δικαστηρίων επί σειρά ετών. Η επταετής διαμάχη της Apple με τη Samsung διδάσκεται ήδη σε σχολές νομικής, αλλά διαρκώς εκκινούν νέες.

Ο λόγος είναι ότι οι κολοσσοί της τεχνολογίας κατοχυρώνουν χιλιάδες πατέντες κάθε χρόνο, οι οποίες μοιραία συμπίπτουν ή προσιδιάζουν, εσκεμμένα ή μη, με τις αντίστοιχες των ανταγωνιστών τους.

Όπου υπάρχει καπνός…

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες δικαστικές διαμάχες η οποία μάλιστα οξύνεται μάλιστα τους τελευταίους μήνες έχει στο επίκεντρό της τα προϊόντα θέρμανσης καπνού (ή e-cigarettes). H Philip Morris International που εμπορεύεται τα IQOS είναι πλέον αντιμέτωπη με την προοπτική να μπλοκαριστούν οι εισαγωγές των προϊόντων της στις ΗΠΑ, έπειτα από σχετικό νομικό αίτημα της British American Tobacco. Η θυγατρική της BAT, Reynolds American, ισχυρίζεται ότι η τεχνολογία που αξιοποιείται στις συσκευές IQOS για τη θέρμανση του καπνού παραβίασε τα κατοχυρωμένα διπλώματα ευρεσιτεχνίας της. Η απόφαση αναμένεται μέσα στον Μάιο, αλλά εν τω μεταξύ αντίστοιχες υποθέσεις έχουν εκδικαστεί σε δικαστήρια άλλων χωρών.

Το ανώτατο αγγλικό δικαστήριο αποφάσισε πρόσφατα ότι τα εν λόγω διπλώματα ευρεσιτεχνίας των ΒΑΤ ήταν άκυρα, απορρίπτοντας τον ισχυρισμό της βρετανικής εταιρείας αναφορικά με την τεχνολογία θέρμανσης και όχι καύσης.

Παρότι σε αυτή την περίπτωση δεν αναφερόμαστε σε υψηλή τεχνολογία, είναι μία άκρως σημαίνουσα υπόθεση, αφενός λόγω των δισεκατομμυρίων εσόδων της συγκεκριμένης αγοράς, και αφετέρου λόγω της σημασίας της χρήσης τους στην παγκόσμια προσπάθεια για μείωση του τσιγάρου. Παράλληλα, τα προϊόντα αυτά είναι κομβικά για τη ριζική μεταμόρφωση της καπνοβιομηχανίας που λαμβάνει χώρα την τελευταία δεκαετία, σωρεύοντας εκατομμύρια επενδύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη νέων προϊόντων. Είναι άλλωστε ενδεικτικό ότι η PMI συγκαταλέγεται μεταξύ των 50 κορυφαίων εταιρειών που έχουν υποβάλει διπλώματα ευρεσιτεχνίας.

Η μεγάλη αντεπίθεση από την Κίνα

Εκτός από τις μεμονωμένες εταιρείες, οι κόντρες έχουν λάβει εθνικές και υπερεθνικές διαστάσεις. Πλέον, οι δύο κυρίαρχοι μονομάχοι στον πόλεμο των πατεντών είναι εδώ η Κίνα και οι ΗΠΑ που έχουν ως διακηρυγμένο στόχο να ηγηθούν στην κούρσα της τεχνολογικής εξέλιξης. Πριν μερικούς μήνες μάλιστα, η Κίνα προσπέρασε τις ΗΠΑ για πρώτη φορά σε συνολικό αριθμό καταθετημένων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Σημαντικό ρόλο φιλοδοξεί να παίξει και η Ευρώπη (με πρωτοπόρο τη Γερμανία), όπως και άλλες δυνάμεις που διεκδικούν μερίδιο από την πίτα που ολοένα μεγαλώνει. Βασικό πεδίο μάχης είναι προφανώς η τεχνητή νοημοσύνη με όλα τα παρακλάδια και τις απολήξεις της, όπως και όλες οι υπόλοιπες εκθετικές τεχνολογίες. Σημαντικά είναι τα μερίδια της ιατρικής τεχνολογίας, της φαρμακευτικής και της βιοτεχνολογίας. Εκρηκτική αναμένεται η αύξηση των κατατεθειμένων πατεντών που σχετίζονται με το 5G.

Από μία ανάλυση του Nikkei φαίνεται ότι σε χρονικό άξονα δεκαετίας, η Κίνα θα έχει κυριαρχήσει στις περισσότερες τεχνολογικές υποκατηγορίες. Οι κολοσσοί της τεχνολογίας Baidu και Alibaba Group αναμένεται να είναι οι σημαντικότερες εταιρείες διεθνώς από ποσοτική άποψη. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι οι Αμερικανοί θα εξαφανιστούν από τον χάρτη. Τουναντίον, 64 από τις 100 κορυφαίες εταιρείες στην κατάθεση πατεντών θα είναι αμερικανικές, ενώ σαφές είναι το προβάδισμά τους και από άποψη ποιότητας των πατεντών.

Τα trolls των πατεντών

Μια πρακτική που εφαρμόζεται διεθνώς εδώ και αρκετά χρόνια παράλληλα με τον πόλεμο της πατέντας, αλλά το τελευταίο διάστημα έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις είναι το «patent trolling». Ουσιαστικά περιγράφει την πρακτική ορισμένων εταιρειών που στρέφονται δικαστικά έναντι άλλων εταιρειών διεκδικώντας αποζημίωση για προσβολή δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Σε πολλές περιπτώσεις, αλλά όχι σε όλες, η πρακτική αυτή έχει αμιγώς κερδοσκοπικά κίνητρα, καθώς οι εταιρείες αγοράζουν σωρηδόν πατέντες, μόνο και μόνο για να προσφύγουν κατά τρίτων, αξιοποιώντας την πρόνοια των σχετικών νόμων που προστατεύουν τους κατόχους πατεντών.

Το πρόβλημα είναι αρκετά εκτεταμένο στις ΗΠΑ, παρά τις ενέργειες προ οκταετίας από την κυβέρνηση Ομπάμα, όταν επιχείρησε να ανακόψει το «κύμα» αγωγών που εκδηλωνόταν στη χώρα.

Το Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και Εμπορικών Σημάτων (USPTO) των Ηνωμένων Πολιτειών ανέλαβε τότε συγκεκριμένες δράσεις που αναχαίτισαν σε κάποιο βαθμό την πληθώρα αγωγών. To βασικότερο είναι ότι απαιτεί από τον κάτοχο της πατέντας να αποκαλύψει ποιος πραγματικά θα επωφεληθεί από την αγωγή και παράλληλα να προσδιορίσει τον αρχικό κάτοχο του διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Κι αυτό προβλέφθηκε γιατί πολλές εταιρείες δημιουργούντο αποκλειστικά για την εκμετάλλευση των αγορασμένων πατεντών.

Το σχέδιο νόμου που κατατέθηκε στο αμερικανικό Κογκρέσο στοχεύει στην παροχή ευρύτερης προστασίας σε εφευρέτες που κατέχουν τα δικά τους διπλώματα ευρεσιτεχνίας, ενώ δεν προβλέπει αντίστοιχα οφέλη σε οντότητες που κατέχουν διπλώματα ευρεσιτεχνίας που εφευρέθηκαν από άλλους, συμπεριλαμβανομένων και των εργοδοτών των εφευρετών. Ο νομοθέτης βέβαια προβλέπει ότι ορισμένες οντότητες όπως πανεπιστήμια και εταιρείες διεκδίκησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ενδέχεται να επιχειρήσουν να παρακάμψουν τις απαιτήσεις προκειμένου να επωφεληθούν από τον Νόμο, θεσπίζοντας επιπλέον δικλείδες, χωρίς πάντως να αποκλείεται «παραθυράκι».

Γιατί μεταναστεύουν στην Ευρώπη

Μετά το δίχτυ προστασίας που απλώθηκε στις ΗΠΑ, διαστάσεις λαμβάνει το πρόβλημα και στην Ευρώπη, όπου σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη «μεταναστεύουν» τα trolls των πατεντών. Η μελέτη εστιάζει  στην έλλειψη διαφάνειας στην κατοχή διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και εταιρικής ιδιοκτησίας, αλλά και στον τρόπο που αδρανείς ή εικονικές εταιρείες αποκτούν ευρωπαϊκές πατέντες, με σκοπό να τις εκμεταλλευτούν σε δικαστήρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης – και κυρίως στη Γερμανία.

Ορισμένα μέτρα λαμβάνονται και από τις ευρωπαϊκές αρχές στο πλαίσιο των κανονισμών για τη βιομηχανική ιδιοκτησία, αλλά ακόμη και ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι δεν είναι αρκετές.

Γεγονός είναι πάντως ότι ο «νομιμοποιημένος εκβιασμός» έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις σε όλο τον κόσμο, δημιουργώντας έναν πολυεπίπεδο γρίφο για τις νομικές υπηρεσίες των εμπλεκόμενων εταιρειών, τις δικαστικές αρχές, αλλά και τις κυβερνήσεις. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι πόροι που δαπανώνται σε δικαστικές διαμάχες είναι πολλαπλάσιες συγκριτικά με τον προϋπολογισμό για έρευνα και ανάπτυξη. To όριο που καλείται να μην ξεπεράσει η δικαιοσύνη, εντοπίζεται στη λεπτή γραμμή που χωρίζει αφενός τους πραγματικούς δημιουργούς και εφευρέτες οι οποίοι πράγματι πολλές φορές δεν μπορούν παρά να προσφύγουν δικαστικά κατά όσων καταχρώνται τη δουλειά τους, και αφετέρου όσους επιδιώκουν αποκλειστικά το κέρδος αγοράζοντας πατέντες τρίτων με αποκλειστικό στόχο να προσφύγουν δικαστικά έναντι μεγαλύτερων, συνήθως, εταιρειών. Αξιοσημείωτο δε είναι πολλές από αυτές τις διαφορές λύνονται εξωδικαστικά ή και «κάτω από το τραπέζι» προκαλώντας την οικονομική αιμορραγία αρκετών εταιρειών, ειδικά από τον κλάδο της υψηλής τεχνολογίας. Η Samsung αποφάσισε να «σκληρύνει» τη στάση της προκειμένου να αποθαρρύνει επίδοξα trolls.

Τα trolls που πλούτισαν από την Apple
Ένα δικαστήριο του Τέξας αποφάσισε τον περασμένο Οκτώβριο ότι η Apple πρέπει να καταβάλει 502,8 εκατομμύρια δολάρια στην εταιρεία VirnetX, μόνο και μόνο για μία λειτουργία των συσκευών της (τη δυνατότητα των χρηστών iOS να έχουν πρόσβαση σε σύνδεση VPN πχ στις κλήσεις με FaceTime!).
Η νομική μάχη των δύο εταιρειών για τις συγκεκριμένες πατέντες έχει ξεπεράσει τα δέκα χρόνια, και ασφαλώς θα συνεχιστεί καθώς οι δικηγόροι της Apple έχουν ασκήσει έφεση, επιμένοντας ότι τα τέσσερα επίδικα διπλώματα ευρεσιτεχνίας δεν σχετίζονται με τις συγκεκριμένες λειτουργίες των προϊόντων. Παρότι η VirnetX έχει υιοθετήσει το σύνολο των πρακτικών των trolls της πατέντας, οι εκπρόσωποί της αρνούνται τον χαρακτηρισμό.

Όπως το Risk

Αρκετοί βέβαια επισημαίνουν ότι ο τρόπος που είναι σχεδιασμένο το σύστημα πατεντών ευνοεί αντίστοιχες πρακτικές, με αποτέλεσμα αντί να ενθαρρύνεται η πραγματική καινοτομία, να καταπνίγεται.

Μία ενδιαφέρουσα παρομοίωση του πολέμου των πατεντών με το επιτραπέζιο παιχνίδι Risk κάνει η συγγραφέας και ερευνήτρια Λία Σέιβερ.

Στο παιχνίδι, οι ανταγωνιστές συγκεντρώνουν στρατηγικά πλεονεκτήματα και, στη συνέχεια, στρέφονται ο ένας εναντίον του άλλου στη μάχη για παγκόσμια κυριαρχία. «Ομοίως, καινοτόμες εταιρείες τεχνολογίας συγκεντρώνουν χαρτοφυλάκια διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αρχικά για αμυντικούς σκοπούς στο πλαίσιο ενός δυναμικού και ανταγωνιστικού πεδίου» γράφει χαρακτηριστικά. «Καθώς μια βιομηχανία ωριμάζει, ωστόσο, οι κυρίαρχοι παίκτες μετατρέπουν τις ασπίδες τους σε όπλα προκειμένου να εξαλείψουν τον ανταγωνισμό τους». Όπως όμως συνέβη με τον ανταγωνισμό του 19^ου αιώνα για τον έλεγχο του λαμπτήρα, ο νέος πόλεμος της πατέντας για τον έλεγχο του smartphone, ενδέχεται να απειλήσει το μέλλον της καινοτομίας. Θα το επιτρέψουμε;

The post Ο άγνωστος παγκόσμιος πόλεμος των πατεντών appeared first on 2045.gr.