Το καλοκαίρι του 2015 σηματοδότησε για την Ελλάδα την απότομη -ορισμένοι μπορεί να τη χαρακτήριζαν ακόμα και βίαιη- μετάβαση στις συναλλαγές με τη χρήση καρτών. Ο πληθυσμός μιας χώρας που παραδοσιακά δόξαζε το μετρητό με κάθε δυνατό τρόπο, βρέθηκε, θέλοντας και μη, να αναζητεί καταστήματα που δέχονταν κάρτες για τις συναλλαγές τους. Η αλλαγή ήταν δραστική, όπως καταγράφηκε από σχετικές έρευνες. Έως την επιβολή των ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων, στα τέλη Ιουνίου 2015, μόλις το 5% των συναλλαγών στο λιανεμπόριο πραγματοποιείτο με τη χρήση καρτών. Στα σουπερμάρκετ ήταν ελαφρώς αυξημένο, στην περιοχή του 7% με 8%, όμως στα μικρά καταστήματα η χρήση μετρητών ήταν μονόδρομος. «Εκτιμάται ότι το ποσοστό χρήσης πιστωτικών καρτών αυξήθηκε εξαιτίας των ελέγχων κεφαλαίων μεσοσταθμικά από 4.5% σε 19.5%, με αύξηση για τις αλυσίδες σουπερμάρκετ από 7.5% σε 30% και για τα μικρότερα σημεία πώλησης από 1% σε 7.5%», αναφέρει το ΙΕΛΚΑ σε σχετική μελέτη του Νοεμβρίου του 2015.

Για του λόγου το αληθές, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα το 2014 μόλις το 20% των Ελλήνων είχε πραγματοποιήσει μια συναλλαγή σε κατάστημα λιανικής με τη χρήση ψηφιακών μέσων, ενώ το ποσοστό αυτό έφτασε στο 75% το 2021. Κατ’ επέκταση η χρήση των μετρητών μειώθηκε. Σύμφωνα με στοιχεία που διατηρεί η Statista, η χρήση των μετρητών στα σημεία λιανικών πωλήσεων έχει μειωθεί δραστικά την τελευταία δεκαετία και από 98,4% το 2013  υποχώρησε στο 62,2% το 2021.

Αυτή η εν πολλοίς υποχρεωτική στροφή για τους Έλληνες επαναλήφθηκε σε πολύ πιο μεγάλη κλίμακα το 2020 ευρύτερα στην Ευρώπη με την πανδημία του κορονοϊού. Τα περιοριστικά μέτρα ώθησαν επιχειρήσεις και καταναλωτές τόσο στο ηλεκτρονικό εμπόριο όσο και στις ψηφιακές συναλλαγές. Τα στοιχεία της ΕΚΤ καταγράφουν με σαφήνεια αυτή τη στροφή.

Το 2021 καταγράφηκαν 114,2 δισ. συναλλαγές με οποιοδήποτε μέσο πλην μετρητών, αριθμός αυξημένος κατά 12,5% σε σχέση με το 2021, ενώ η αξία των συγκεκριμένων συναλλαγών αυξήθηκε κατά 18,6% σε ετήσια βάση και έφτασε τα 197 τρισ. ευρώ. Το 49% των εν λόγω συναλλαγών πραγματοποιήθηκε με τη χρήση καρτών, αναφέρει η ΕΚΤ.

Το 2016 μόλις το 19% των συναλλαγών στην ευρωζώνη είχε πραγματοποιηθεί με τη χρήση καρτών. Το 2019 το ποσοστό αυτό είχε ανεβεί στο 25% και το 2022, μετά τη διετή εμπειρία της πανδημίας και των περιοριστικών μέτρων, οι κάρτες είχαν φτάσει να διεκπεραιώνουν το ένα τρίτο των συναλλαγών.

Στο σημείο αυτό θα μπορούσαμε να κηρύξουμε τον επικείμενο θάνατο των μετρητών και να αναζητήσουμε άλλα θέματα.

Όμως…

Το 24% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων προτιμούν τα μετρητά

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, μία στις τέσσερις επιχειρήσεις στην ευρωζώνη δείχνει σαφή προτίμηση στις συναλλαγές με μετρητά, το 20% προτιμά συναλλαγές με ανέπαφες κάρτες, το 17% τις χρεωστικές κάρτες με χρήση PIN και το 16% τις πιστωτικές με την ίδια μέθοδο επιβεβαίωσης της συναλλαγής.

Η χώρα όπου οι επιχειρήσεις προτιμούν περισσότερο τα μετρητά από κάθε άλλη μορφή συναλλαγής είναι η Σλοβακία, ενώ στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Γερμανία, ακολουθούμενη από την Κύπρο και την Ιταλία. Η Ελλάδα βρίσκεται στην έκτη θέση της κατάταξης με το ποσοστό των επιχειρήσεων που προτιμούν τα μετρητά και σε ποσοστό 26%, κοντά στον μέσο όρο της ευρωζώνης (24%). Το 94% των επιχειρήσεων που δέχονται σήμερα μετρητά δηλώνει ότι θα εξακολουθήσουν να το πράττουν και στο μέλλον.

«Τα χαρτονομίσματα αποτελούν μέρος της οικονομίας, της ταυτότητας και του πολιτισμού μας – εμείς στην ΕΚΤ έχουμε τεράστια ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι οι πολίτες διατηρούν την εμπιστοσύνη τους σε αυτά.»

Κριστίν Λαγκάρντ, πρόεδρος ΕΚΤ

Οι συναλλαγές με μετρητά αναγνωρίζονται ως πιο αργές σε σχέση με τις συναλλαγές με χρήση καρτών και λιγότερο ασφαλείς εξαιτίας των κινδύνων παραχάραξης και ασφαλείας (δηλαδή ληστείας), όμως απέχουν αρκετά από το να πεθάνουν.

Ο λόγος είναι ότι οι συναλλαγές με χρήση νομισμάτων και χαρτονομισμάτων υπερτερούν έναντι των ηλεκτρονικών στην άμεση διαθεσιμότητα. Η συναλλαγή με μετρητά πραγματοποιείται χωρίς κάποιον ενδιάμεσο όπως είναι μια τράπεζα ή μία εταιρεία διαχείρισης ηλεκτρονικών συναλλαγών. Δεν απαιτείται πρόσθετη υποδομή και δεν χρειάζονται… ρεύμα για να πραγματοποιηθούν. Αυτή η διάσταση αναδεικνύεται ακόμα και σε χώρες όπου η χρήση των ψηφιακών μέσων πληρωμής είναι σχεδόν καθολική, όπως για παράδειγμα η Σουηδία. Η τεχνολογία στη Σουηδία είναι πολύ κοντά στο να κάνει τα μετρητά στοιχείο του παρελθόντος, διαβάζουμε στον επίσημο ιστότοπο της σκανδιναβικής χώρας, sweden.se. Η χώρα εγκατέστησε το πρώτο ΑΤΜ το 1967, μία εβδομάδα μετά τη λειτουργία της πρώτης συσκευής αυτόματων συναλλαγών στο Λονδίνο και είναι στην πρωτοπορία της χρήσης κάθε εναλλακτικού μέσου πληρωμής. Το ποσοστό των Σουηδών που χρησιμοποιεί μετρητά υποχώρησε από 39% το 2010 σε 9% το 2020, σύμφωνα με την Riksbank, την κεντρική τράπεζα της χώρας.

Άρα ξεμπερδέψαμε με τα μετρητά.

Όχι…

Οι Σουηδοί διατηρούν μετρητά στο “μαξιλάρι”

Η ίδια η κεντρική τράπεζα της Σουηδίας σχολιάζει ότι σε περιόδους κρίσης η διαφοροποίηση των τρόπων πληρωμής είναι μία ενδεδειγμένη συμπεριφορά. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, καταγράφηκε αύξηση 28% στις αναλήψεις μετρητών από τα ΑΤΜ της Σουηδίας, ενώ ανάλογη συμπεριφορά επέδειξαν οι πολίτες σε χώρες που συνορεύουν με τη Ρωσία, όπως η Πολωνία και η Λιθουανία. Ο λόγος δεν ήταν ένα ξαφνικό έλλειμμα εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα αλλά η παραδοχή πως το παλιό σύστημα των μετρητών έχει μεν προβλήματα, αλλά παρουσιάζει υψηλή διαθεσιμότητα σε σχέση με τα ψηφιακά συστήματα όπου μία κυβερνοεπίθεση μπορεί να τα παραλύσει. Ακολουθώντας τις οδηγίες της υπηρεσίας πολιτικής προστασίας της χώρας τους, οι Σουηδοί διατηρούν μετρητά στο σπίτι ως ένα έσχατο μέσο συναλλαγών στην περίπτωση που όλα τα υπόλοιπα δεν είναι διαθέσιμα.  

Παρά την ανάπτυξη των ψηφιακών συστημάτων η πλήρης κατάργηση των μετρητών δεν εμφανίζεται ως επιθυμητή εξέλιξη. «Δεν προσβλέπουμε προς μία κοινωνία απαλλαγμένη από μετρητά», είχε αναφέρει στο παρελθόν ο κεντρικός τραπεζίτης της Αυστρίας Ewald Nowotny, διαβάζουμε σε μελέτη του 2019. Γενικά η πλήρης ψηφιοποίηση των συναλλαγών αντιμετωπίζει δυσκολίες και ενέχει τον κίνδυνο αποκλεισμού μέρους του πληθυσμού. Βεβαίως κάποια οφέλη είναι ιδιαιτέρως δελεαστικά. Μια κοινωνία χωρίς μετρητά είναι μια κοινωνία χωρίς μαύρη οικονομία και αδήλωτα εισοδήματα, ενώ οι ληστείες θα περιορίζονταν σημαντικά, όμως στον αντίποδα δεν είναι λίγοι εκείνοι που προειδοποιούν πως ένα τέτοιο περιβάλλον μπορεί να εξελιχθεί σε δυστοπία με τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις να ασκούν ασφυκτικό έλεγχο στις συναλλαγές.

Κάποιοι θα πουν επίσης ότι την ώθηση προς τις ψηφιακές συναλλαγές υποστηρίζουν και οι τράπεζες. Ωστόσο στελέχη με πολυετή εμπειρία στον τραπεζικό τομέα σχολιάζουν στο 2045.gr ότι η διαχείριση αυτών των συναλλαγών μάλλον μπελάς είναι για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Δεν είναι τυχαίο που οι τράπεζες έχουν μεταβιβάσει σε τρίτους τις σχετικές δραστηριότητες διαχείρισης και εκκαθάρισης συναλλαγών,  προσθέτουν.

Άρα τα μετρητά είναι εδώ για να μείνουν.

Ναι και όχι…

Μετρητά σε ψηφιακή μορφή;

Μπορείτε να φανταστείτε ένα μέλλον που θα έχει μεν μετρητά αλλά σε ψηφιακή μορφή; Ακούγεται μπερδεμένο και η αλήθεια είναι φαίνεται για τέτοιο αν παρακολουθήσετε την επιχειρηματολογία των κεντρικών τραπεζών. «Συνεργαζόμαστε με τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ για να εξετάσουμε το ενδεχόμενο εισαγωγής ψηφιακού ευρώ. Αυτό θα ήταν ένα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας που θα αντιστοιχούσε στα μετρητά και θα είχε ηλεκτρονική μορφή. Επιπλέον, θα λειτουργούσε συμπληρωματικά προς τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα, αποτελώντας μια πρόσθετη επιλογή πληρωμής», αναφέρει η ΕΚΤ. Η κεντρική τράπεζα ξεκίνησε να διερευνά το τοπίο τον Οκτώβριο του 2021 και αυτή η διαδικασία (της διερεύνησης) θα ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2023. Στη συνέχεια η ΕΚΤ θα αποφασίσει αν θα ξεκινήσει η διαδικασία υλοποίησης. Τραπεζικοί παράγοντες σχολιάζουν πως η ιδέα του ψηφιακού ευρώ  παραμένει ασαφής και ότι από τη στιγμή που υπάρχουν φυσικές και άυλες πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες και από τη στιγμή που στο παιχνίδι της διεκπεραίωσης συναλλαγών έχουν μπει οι κατασκευαστές λογισμικού (βλ. Apple και Google), ποιος ο λόγος μιας άυλης μορφής του ευρώ;

Η ΕΚΤ φαίνεται να θεωρεί ότι το ψηφιακό ευρώ είναι μια απάντηση απέναντι στα κρυπτονομίσματα και τα cryptoassets. Ωστόσο, από τον κόσμο των κρυπτονομισμάτων η ΕΚΤ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να «δανειστεί» την τεχνολογία blockchain. «Σε έναν κόσμο όπου οι πολίτες κάνουν ολοένα και περισσότερες πληρωμές ηλεκτρονικά και η αγορά ψηφιακών πληρωμών συνεχίζει να αναπτύσσεται, το ψηφιακό ευρώ θα αποτελούσε για όλους – νοικοκυριά, μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις – μια επιπλέον επιλογή για τη διενέργεια πληρωμών με χρήμα κεντρικής τράπεζας», αναφέρει η κεντρική τράπεζα.

Προσθέτει ότι δεν υπάρχει ενδιαφέρον από την ίδια για τη συλλογή προσωπικών δεδομένων και ότι «οι χρήστες θα χρειαζόταν πιθανώς να ταυτοποιηθούν την πρώτη φορά που θα αποκτούσαν πρόσβαση σε υπηρεσίες ψηφιακού ευρώ, αλλά θα μπορούσαν να διατηρούνται διαφορετικοί βαθμοί προστασίας της ιδιωτικής ζωής όσον αφορά τις πληρωμές τους».Δημιουργική ασάφεια, θα έλεγε κάποιος…

Η συζήτηση ωστόσο για την ενδεχόμενη εισαγωγή ψηφιακών εκδοχών των συμβατικών νομισμάτων δεν περιορίζεται στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Το ζήτημα εξετάζεται και από άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες, όπως είναι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και η Τράπεζα της Αγγλίας. Πιο πολλά βήματα φαίνεται ότι έχει κάνει η Κεντρική Τράπεζα της Ιαπωνίας, η οποία δρομολογεί ένα πιλοτικό πείραμα ψηφιακού γιεν για τον Απρίλιο του 2023.

The post Το χρώμα και το μέλλον των μετρητών appeared first on 2045.gr.

Τα κοινόχρηστα ψυγεία στην πανεπιστημιούπολη του ΜΙΤ περιέχουν κατά κανόνα ό,τι έχουν τα ψυγεία σε χώρους εργασίας  – σάντουιτς, φρούτα, νερό, αναψυκτικά… Λέμε «κατά κανόνα» καθώς μια ομάδα ερευνητών με επικεφαλής τον καθηγητή  Dan Ariely πραγματοποίησε, προ 12ετίας περίπου, ένα ίσως εκκεντρικό πείραμα. Σε διάφορα ψυγεία της πανεπιστημιούπολης τοποθέτησαν πιάτα στο καθένα από τα οποία τοποθέτησαν έξι χαρτονομίσματα του ενός δολαρίου. Παράλληλα, τοποθέτησαν και μερικά κουτιά αναψυκτικού.

Ήθελαν να δουν αν κάποιοι θα υπέκυπταν στον πειρασμό και θα… τσέπωναν τα χαρτονομίσματα που παρέμεναν στη συντήρηση, δίπλα σε μήλα και σάντουιτς με τόνο.

Όταν η ομάδα των ερευνητών επέστρεψε διαπίστωσε πως τα δολάρια παρέμεναν άθικτα. Ουδείς είχε σκεφτεί να τα πάρει, αντίθετα, τα αναψυκτικά που είχαν τοποθετήσει οι ίδιοι ήταν άφαντα.

Δεν ήταν το μόνο πείραμα με επίκεντρο τη μικρή, καθημερινή ανεντιμότητα, o D. Ariely είναι γνωστός για τις έρευνές του τόσο στο συγκεκριμένο θέμα όσο και στον ευρύτερο τομέα της συμπεριφορικής οικονομίας.

Σε μια περίοδο όμως όπου το χρήμα εξαϋλώνεται και το οργανωμένο οικονομικό σύστημα προωθεί την ιδέα των ψηφιακών συναλλαγών, έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς η απομάκρυνσή μας από τα απτά κέρματα και χαρτονομίσματα μπορεί -ίσως- να ενθαρρύνει παράτυπες πρακτικές.

Για την ομάδα του Ariely αυτή η απομάκρυνση από τη φυσική εικόνα του χρήματος παίζει τεράστιο ρόλο. Είναι πιο εύκολο να πάρει κανείς ένα στιλό παρά ένα κέρμα των δύο ευρώ  από το γραφείο του απόντος συναδέλφου. Σε μεγαλύτερα μεγέθη, έχουμε ακούσει αρκετές φορές για ανθρώπους που βρήκαν μεγάλα χρηματικά ποσά στον δρόμο και τα παρέδωσαν αλλά σπανιότερα (ή, ίσως, ποτέ) για ανθρώπους που βρήκαν ένα πολύτιμο αντικείμενο και το παρέδωσαν στις αρχές για να βρει τον ιδιοκτήτη του.

Ένα πολύτιμο αντικείμενο θεωρείται a priori πως ανήκει σε κάποιον ευκατάστατο, ένα μεγάλο χρηματικό ποσό όμως μπορεί να είναι ο καρπός δουλειάς πολλών ετών. Ο ίδιος ο καθηγητής έχει κατ’ επανάληψη σχολιάσει πως φαίνεται να είναι ευκολότερο να παραβιάσει κανείς τους κανόνες όταν έχει να κάνει με ένα άυλο περιουσιακό στοιχείο. Ίσως αυτό να αποτελεί μια εξήγηση για τα ηχηρά οικονομικά σκάνδαλα που συγκλόνισαν μεγάλες χρηματαγορές όπως οι ΗΠΑ ή προκάλεσαν αίσθηση σε μικρότερες χώρες όπως η Ελλάδα κατά τα τελευταία 20 χρόνια.

Ο κατάλογος με τις μεγαλύτερες τραπεζικές ληστείες που πραγματοποιήθηκαν ποτέ φέρνει στην κορυφή την επιχείρηση που οργανώθηκε το 2003 από τον Σαντάμ Χουσεϊν για την υφαρπαγή 920 εκατ. δολαρίων από την Κεντρική Τράπεζα του Ιράκ. Δεύτερη στην κατάταξη βρίσκεται μία ακόμα επιχείρηση σε βάρος τράπεζας στη Βαγδάτη με λεία 282 εκατ. δολάρια, ενώ η δεκάδα κλείνει με την επιχείρηση εναντίον ενός θωρακισμένου οχήματος της εταιρείας Dunbar, το 1997, με λεία 18,9 εκατ. δολάρια.

Αντίθετα, η κλίμακα στα οικονομικά εγκλήματα είναι εντελώς διαφορετική. Ο μηχανισμός που είχε στηθεί από τον Bernard Madoff είχε ως αποτέλεσμα να υπεξαιρεθούν ως και 65 δισ. δολάρια έφερε τον εμπνευστή του στην κορυφή των οικονομικών απατεώνων. Στην Ιστορία ως χαρακτηριστικοί οικονομικοί εγκληματίες έχουν επίσης μείνει ο Scott W. Rothstein που λειτουργούσε μία «πυραμίδα» 1,2 δισ. δολαρίων, ο Marc Dreier που υπολογίζεται ότι αποκόμισε 700 εκατ. δολάρια εξαπατώντας επενδυτές και ο Samuel Israel III που υπεξαίρεσε 450 εκατ. δολάρια. Με εξαίρεση δηλαδή την ενορχηστρωμένη από τον Σ. Χουσεϊν υπεξαίρεση, η κλασική ληστεία με λεία το φυσικό χρήμα ωχριά μπροστά στις οικονομικές απάτες που αφορούν σε άυλο χρήμα.

Η τεχνοκεντρική προσέγγιση δεν φαίνεται να λαμβάνει υπόψιν αυτές τις παρατηρήσεις, καθώς στον δημόσιο διάλογο κυριαρχεί η ρητορική των εμπορικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων υπέρ της διάδοσης των άυλων συστημάτων συναλλαγών.

Το πρόβλημα του απορρήτου

Βεβαίως η αντικατάσταση των χαρτονομισμάτων και των κερμάτων από ψηφιακές «οντότητες» εμφανίζεται ιδιαίτερα θελκτική. Τέλος στα χρήματα που έγιναν κομφετί στο πλυντήριο ξεχασμένα στο παντελόνι, τέλος και στις ληστείες για μια χούφτα ευρώ. Όμως τι γίνεται με την… αμαρτία;

Το 2015 στην Πολιτεία του Όρεγκον είχαν την ευκαιρία να δουν πώς η κοινωνία χωρίς μετρητά μπαίνει σε πορεία σύγκρουσης με τις ασυνέχειες στο ρυθμιστικό περιβάλλον αλλά και τις κοινωνικές νόρμες. Τη χρονιά εκείνη νομιμοποιήθηκε η χρήση μαριχουάνας για ψυχαγωγικούς σκοπούς και γρήγορα σε όλη την Πολιτεία ξεφύτρωσαν σχετικά καταστήματα πώλησης. Όμως οι περισσότερες τράπεζες δεν επέτρεπαν στους καταστηματάρχες να ανοίξουν λογαριασμό, υπό τον φόβο κυρώσεων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα, δεδομένου ότι σε ομοσπονδιακό επίπεδο στις ΗΠΑ η χρήση μαριχουάνας ήταν παράνομη.

Η συσσώρευση μετρητών προκάλεσε τα προφανή προβλήματα ασφαλείας, καθώς τα καταστήματα έγιναν στόχος ληστών. Από την άλλη πλευρά όμως οι πελάτες δεν θα ήθελαν η τράπεζά τους (ή κάποιος στην τράπεζά τους) να γνωρίζει για τις συνήθειές τους και, φυσικά, προτιμούσαν -ή εξακολουθούν να προτιμούν- τη χρήση μετρητών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες ορισμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που έχουν άδεια για την παροχή δανείων δεν περιορίζονται μόνο στην «στεγνή» πιστοληπτική αξιολόγηση του υποψήφιου δανειολήπτη -όπως προκύπτει από τους κατά τόπους «Τειρεσίες» ή από εσωτερικά συστήματα αξιολόγησης που λαμβάνουν υπόψιν τα περιουσιακά στοιχεία ή την υγεία- αλλά ζητούν να δουν αναλυτικά τις αγοραστικές συνήθειές του.

Το πρόβλημα του αποκλεισμού

Η εικόνα μιας κοινωνίας χωρίς μετρητά περιλαμβάνει (και) χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε δυστοπία. Πέρα όμως από τις «αμαρτωλές» επιλογές υπάρχει η ανησυχία πως ένα σύστημα χωρίς μετρητά θα αποκλείσει σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού.

Η συμμετοχή σε ένα σύστημα χωρίς μετρητά προϋποθέτει πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα και αυτό σε κάποιες περιπτώσεις ακούγεται μεν εύκολο αλλά δεν είναι και ευνόητο πως θα συμβεί. To 5,4% των αμερικανικών νοικοκυριών (περίπου 7,1 εκατ. νοικοκυριά) δεν έχει πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα σύμφωνα με έρευνα που παρουσιάστηκε μόλις τον Οκτώβριο του 2020 από την Federal Deposit Insurance Corporation, η οποία παρέχει ασφάλιση των καταθέσεων και ασκεί ορισμένες εποπτικές αρμοδιότητες στο τραπεζικό σύστημα των ΗΠΑ. Ο ίδιος οργανισμός είχε υπολογίσει το 2017 σε 6,5% το ποσοστό των αποκλεισμένων νοικοκυριών. Χρειάστηκαν τρία χρόνια για να υποχωρήσει το ποσοστό σχεδόν κατά μία μονάδα.

“Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας 1,7 δισ. άνθρωποι σε όλο τον κόσμο δεν έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό λογαριασμό”

Η  Συνήγορος του Πολίτη στη Βρετανία Natalie Ceeney δημοσίευσε τον Μάρτιο του 2019 μία ενδιάμεση έκθεση με θέμα την κοινωνία χωρίς μετρητά και επισήμανε πως το 17% του πληθυσμού της χώρας, περίπου 8 εκατ. πολίτες, θα δυσκολευόταν να συμμετάσχει σε ένα τέτοιο σύστημα. «Αν και το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας αναγνωρίζει τα πλεονεκτήματα των ψηφιακών πληρωμών, η έρευνά μας δείχνει πως η τεχνολογία δεν λειτουργεί για όλους» αναφέρει στο σχετικό της σημείωμα η N. Ceeney. Προσθέτει πως η Σουηδία, που αποτελεί την πιο προηγμένη χώρα στον κόσμο όσον αφορά στη χρήση των άυλων συναλλαγών, «προειδοποιεί για τον κίνδυνο του να υπνοβατούμε προς μια κοινωνία χωρίς μετρητά: εκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να βρεθούν εκτός οικονομίας και να αντιμετωπίσουν αυξημένο κίνδυνο απομόνωσης, εκμετάλλευσης, χρέους και αυξημένων δαπανών». To 2018, ένα εκατ. πολίτες στη Σουηδία, περίπου το 9% του πληθυσμού, δεν επιθυμούσε τη χρήση του  smartphone για την πραγματοποίηση πληρωμών, ενώ σημαντικό ποσοστό των μεταναστών που ζουν στη χώρα δεν έχει τη δυνατότητα να εκδώσει κάρτα συναλλαγών.

Τα προειδοποιητικά μηνύματα φτάνουν ως τη Φρανκφούρτη, την έδρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία ναι μεν το τελευταίο διάστημα μιλάει για το ενδεχόμενο εισαγωγής του ψηφιακού ευρώ, αλλά δεν δείχνει να αισθάνεται ιδιαίτερα βολικά με το ενδεχόμενο κατάργησης των μετρητών. Άλλωστε τα στοιχεία της ίδιας της ΕΚΤ δείχνουν πως ο όγκος των χαρτονομισμάτων κάθε άλλο παρά μειώθηκε την τελευταία δεκαετία. Το σύνολο των χαρτονομισμάτων που βρίσκονται σε κυκλοφορία έχει αξία 1,4 τρισ. ευρώ, έναντι 800 δισ. πριν από δέκα χρόνια.

Προφανώς υπάρχει ισχυρή αντίσταση στην προοπτική της…  εξαϋλωσης των συναλλαγών, που ενδεχομένως να δίνει τον απαιτούμενο χρόνο σε κοινωνικές ομάδες να καλύψουν εγκαίρως το χαμένο έδαφος. Ωστόσο, τα θέματα συμπεριφοράς που αναπτύσσονται χάρη ή με αφορμή τις άυλες πληρωμές μάλλον θα μας απασχολούν για πολύ περισσότερο καιρό…

The post Κοινωνία χωρίς μετρητά: ο αντίλογος appeared first on 2045.gr.