Περισσότερες από 2.000 οντότητες του δημοσίου, αλλά και του ιδιωτικού τομέα αφορά το νέο νομοσχέδιο για την κυβερνοασφάλεια, το οποίο έρχεται να ενσωματώσει την ευρωπαϊκή οδηγία NIS2 στο εθνικό μας δίκαιο. Το νέο νομοσχέδιο, που αυτήν την περίοδο, βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, αναμένεται να ψηφιστεί μέχρι το τέλος της χρονιάς και από τις αρχές του 2025 οι υπόχρεοι φορείς του δημοσίου και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις καλούνται να έχουν λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία τους.

Διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής

Στόχος της νέας οδηγίας NIS2 είναι η ενίσχυση του νομοθετικού πλαισίου και της κυβερνοασφάλειας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση για την καθιέρωση ενός υψηλού κοινού επιπέδου ασφάλειας για συστήματα δικτύων και πληροφοριών σε κρίσιμους τομείς. Σε σχέση με την αρχική οδηγία NIS (2016) διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της και ενισχύει τις απαιτήσεις για την καλύτερη αντιμετώπιση των εξελισσόμενων απειλών στον κυβερνοχώρο. Ενδεικτικά και ως προς το πεδίο εφαρμογής, ενώ στην αρχική οδηγία, υπόχρεοι στην Ελλάδα ήταν περίπου 40 δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς, τώρα με τη νέα οδηγία οι υπόχρεες οντότητες εκτιμώνται σε περισσότεροι από 2.000, αφού η NIS2 αφορά όλες τις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε κρίσιμους τομείς.

Πρακτικά, “με τη NIS2 εντάσσονται κάτω από το ίδιο καθεστώς για τα μέτρα που πρέπει να λάβουν, όλες οι οντότητες που η διακοπή λειτουργίας τους δημιουργεί πρόβλημα στο κοινωνικό σύνολο” σημείωσε σε δηλώσεις του ο Μιχάλης Μπλέτσας, διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ).

Σύμφωνα με στελέχη της Εθνικής Αρχής η λίστα των υπόχρεων επιχειρήσεων περιλαμβάνει όλες όσες απασχολούν τουλάχιστον 50 άτομα. Στην ίδια λίστα θα ενταχθούν και μικρότερες επιχειρήσεις, με τζίρο άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες δραστηριοποιούνται σε τομείς υψηλής κρισιμότητας. Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι δεν έγκειται στην ευθύνη της ΕΑΚ να ενημερώσει τις επιχειρήσεις αν περιλαμβάνονται στη λίστα των υπόχρεων, αλλά οι ίδιες οι επιχειρήσεις με σχετική δραστηριότητα θα πρέπει να προχωρήσουν στο σχετικό έλεγχο, απευθυνόμενες στην ΕΑΚ.

Ανάμεσα στα μέτρα που καλούνται να λάβουν όλοι οι υπόχρεοι οργανισμοί περιλαμβάνονται:

• Πολιτικές και διαδικασίες για την ανάλυση κινδύνου και την ασφάλεια  των πληροφοριακών συστημάτων

• Διαχείριση περιστατικών

• Επιχειρησιακή συνέχεια, όπως διαχείριση αντιγράφων ασφαλείας και αποκατάσταση έπειτα από καταστροφή, καθώς και διαχείριση των περιστατικών στον κυβερνοχώρο

• Ασφάλεια της αλυσίδας εφοδιασμού, ώστε να διαχειρίζονται ικανοποιητικά τους κινδύνους που απορρέουν από τις σχέσεις μεταξύ κάθε οντότητας και των άμεσων προμηθευτών ή παρόχων υπηρεσιών της

• Ασφάλεια στην απόκτηση, ανάπτυξη και συντήρηση συστημάτων δικτύου και πληροφοριακών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένου του χειρισμού και της γνωστοποίησης ευπαθειών

• Πολιτικές και διαδικασίες για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων διαχείρισης κινδύνων στον τομέα της κυβερνοασφάλειας

Τα μέτρα αναμένεται να εξειδικευτούν το προσεχές χρονικό διάστημα και σίγουρα πριν την πραγματοποίηση των ελέγχων που θα πραγματοποιεί τακτικά η ΕΑΚ για την εφαρμογή τους.

Υποχρέωση αναφοράς περιστατικών

Εκτός της λήψης μέτρων κυβερνοασφάλειας, η νέα οδηγία NIS2 εισάγει και την υποχρέωση αναφοράς περιστατικών κυβερνοεπίθεσης στην Ελληνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, διασφαλίζοντας την έγκαιρη επικοινωνία και την αντιμετώπιση των απειλών. Όπως έχει αποδείξει η εμπειρία η πλειονότητα των οργανισμών που έχει δεχθεί κάποια κυβερνοεπίθεση αποφεύγει να δημοσιοποιήσει το περιστατικό, κυρίως για λόγους κύρους. Όμως με τη NIS2 έρχεται να αλλάξει αυτό το καθεστώς και πλέον υποχρεώνονται να απευθύνονται εντός 24 ωρών στην ΕΑΚ από τη στιγμή που εντοπίζεται η επίθεση.

«Σήμερα έχουμε θολή εικόνα του τοπίου γιατί δεν μας αναφέρονται τα περιστατικά. Και όταν κάτι δεν μπορείς να το μετρήσεις δεν μπορείς και να το αλλάξεις» σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Μπλέτσας. Πρόσθεσε μάλιστα ότι τα περιστατικά θα δημοσιοποιούνται, ενώ η υποχρέωση αναφοράς δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα, αλλά στοχεύει και στην έγκαιρη αντιμετώπιση μιας κυβερνοεπίθεσης, όπως και στην προστασία άλλων οντοτήτων από αντίστοιχες κακόβουλες επιθέσεις στον κυβερνοχώρο.

«Η κυβερνοασφάλεια είναι ομαδικό σπορ» ανέφερε χαρακτηριστικά ο διοικητής της ΕΑΚ, για την ανάγκη συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων φορέων, έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν με επιτυχία οι προκλήσεις στο εξελισσόμενο τοπίο των κυβερνοαπειλών.

Κυρώσεις και πρόστιμα έως 10 εκατομμύρια ευρώ

Το νέο νομοσχέδιο φέρνει και αυστηρές κυρώσεις και πρόστιμα για εκείνους τους υπόχρεους που δεν θα εφαρμόσουν τα σχετικά μέτρα. Ως προς το ύψος του προστίμου, αυτό μπορεί να φθάσει έως και το 2% του παγκόσμιου τζίρου μιας επιχείρησης (εφόσον δραστηριοποιείται και σε άλλες αγορές) με μέγιστο ταβάνι τα 10 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται η προσωρινή αναστολή πιστοποίησης που αφορά μέρος ή το σύνολο των σχετικών υπηρεσιών, όπως επίσης και η προσωρινή απαγόρευση σε κάθε φυσικό πρόσωπο που είναι υπεύθυνο για την άσκηση διευθυντικών καθηκόντων.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι σε σχέση με την προηγούμενη οδηγία του 2016, η NIS2 δεν περιορίζει την ευθύνη για την ψηφιακή ασφάλεια ενός οργανισμού στον υπεύθυνο ασφάλειας των πληροφοριακών συστημάτων, αλλά τη μεταφέρει στο σύνολο της διοίκησης/διοικητικού συμβουλίου. Μια πρόβλεψη που έχει ως στόχο να καλλιεργηθεί μια κουλτούρα κυβερνοασφάλειας (ή κυβερνοϋγιεινής, όπως είναι ο νέος όρος) στο σύνολο των υπόχρεων φορέων και επιχειρήσεων.

“Η κυβερνοασφάλεια ήταν ένα παραμελημένος τομέας μέχρι σήμερα, όμως από τη στιγμή που θα τη χρειαστείς τότε θα καταλάβεις το μέγεθος της αμέλειας” ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μπλέτσας. Σε ένα περιβάλλον που η ένταση των επιθέσεων κλιμακώνεται και οι κυβερνοεγκληματίες χρησιμοποιούν όλο και πιο εκλεπτυσμένες απειλές, οι οργανισμοί καλούνται να είναι σε εγρήγορση για την προστασία τους. Σ’ αυτό το περιβάλλον καμία αμέλεια δεν συγχωρείται.

The post Οι επιχειρήσεις που αφορά ο νέος νόμος για την κυβερνοασφάλεια και οι κυρώσεις για μη συμμόρφωση appeared first on 2045.gr.

Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, η καλύτερη αξιοποίηση παγκόσμιων οικονομιών κλίμακας, μέσα από τη χρήση πλατφορμών  IT  στο cloud και η συστηματική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (AI), πρόκειται να αποτελέσουν κινητήρια δύναμη ανάπτυξης. Σε αυτή τη διαδικασία, αναμένεται να συμβάλει σημαντικά και η ενίσχυση του επιχειρηματικού μοντέλου του Ομίλου, που βασίζεται περισσότερο στην ανάλυση δεδομένων (data-driven).

«Ξεκινάμε το επόμενο στάδιο», δήλωσε ο Tim Höttges, Διευθύνων Σύμβουλος της Telekom. «Τα τελευταία χρόνια, η στρατηγική μας μάς οδήγησε στην πρώτη θέση στην Ευρώπη. Πετύχαμε ή και ξεπεράσαμε σχεδόν όλους τους στόχους μας, με αποτέλεσμα η αξία μας σήμερα να είναι μεγαλύτερη από εκείνη όλων των τηλεπικοινωνιακών παρόχων συνολικά στην ήπειρο όπου δραστηριοποιούμαστε. Θα αξιοποιήσουμε αυτή τη θέση στο μέλλον, για παράδειγμα, με πιο εντατική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης».

Με βάση τα οικονομικά μεγέθη για το 2023, ο Όμιλος Telekom αναμένει ανάπτυξη κατά μέσο όρο περίπου 4% ετησίως τόσο στα καθαρά έσοδα, όσο και στα έσοδα από υπηρεσίες έως το 2027. Για το προσαρμοσμένο EBITDA AL προβλέπεται αύξηση κατά μέσο όρο 4-6% ετησίως. Για τον Όμιλο, με εξαίρεση τις ΗΠΑ, η Telekom αναμένει μέση ετήσια αύξηση των εσόδων από την παροχή υπηρεσιών 2,5-3% και του προσαρμοσμένου EBITDA AL της τάξης του 3-4%.

Στην Ημέρα Κεφαλαιαγοράς, ο Όμιλος επιβεβαίωσε την ελκυστική του πολιτική αμοιβών των μετόχων: στο μέλλον, θα συνεχίσει να καταβάλει 40-60% των επαναλαμβανόμενων προσαρμοσμένων κερδών ανά μετοχή με τη μορφή μερισμάτων. Για το οικονομικό έτος 2024, η Telekom ανακοίνωσε πληρωμή μερίσματος ύψους 90 λεπτών ανά μετοχή, η οποία προβλέπεται να καταβληθεί το 2025.

Έως το 2027, η Telekom σχεδιάζει να πετύχει πλεονάσματα άνω των 15 δισ. ευρώ, επιπλέον των επενδύσεων στην επιχείρηση και των πληρωμών μερισμάτων. Αυτό το περιθώριο θα επιτρέψει στον Όμιλο να διευκολύνει τη γενικότερη στρατηγική ευελιξία του.

Η Telekom συνεχίζει να επενδύει μαζικά στα δίκτυα οπτικών ινών και στην κινητή τηλεφωνία. Ως προς το δίκτυο κινητής της, η Telekom επιθυμεί να επεκτείνει περαιτέρω την ηγετική της θέση στο 5G. Παράλληλα, σχεδιάζει να ενισχύσει τα έσοδά της αυξάνοντας περαιτέρω τα μερίδια αγοράς, καθώς και μέσω ενός χαρτοφυλακίου που περιλαμβάνει λύσεις Fixed-Wireless Access, λύσεις 5G για πανεπιστημιουπόλεις και τεμαχισμό δικτύου (network slicing).

Η Telekom αξιοποιεί την ισχυρή θέση που έχει κατακτήσει στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Με πρόσθετα προϊόντα και υπηρεσίες, όπως υπηρεσίες ασφάλισης συσκευών κινητής και πλατφόρμες για υπηρεσίες πληρωμών μέσω λύσεων ΑΙ για καταναλωτές, ο Όμιλος επιθυμεί να δημιουργήσει επιπλέον έσοδο της τάξης των 1,5 δισ. ευρώ. Στην παγκόσμια επιχειρηματική δραστηριότητα B2B, η Εταιρεία σχεδιάζει να επιταχύνει την αύξηση εσόδων και κερδών. Η ανάπτυξη σε αυτόν τον τομέα αναμένεται να αυξηθεί κατά 3%, οδηγώντας σε ανάλογη αύξηση στην κερδοφορία.

Επίσης, ο Όμιλος συνεχίζει να επιδιώκει φιλόδοξους στόχους αναφορικά με θέματα ESG. Οι εκπομπές άνθρακα προβλέπεται να μειωθούν κατά 55% έως το 2030 σε σύγκριση με το 2020, ενώ ολόκληρη αλυσίδα αξίας αναμένεται να έχει καθαρές μηδενικές εκπομπές έως το 2040.  

Σχετικά με την Telekom

Ο Όμιλος Telekom Δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 50 χώρες, ενώ διαθέτει πάνω από 252 εκατ. πελάτες κινητής τηλεφωνίας, πάνω από 25 εκατ. πελάτες σταθερής, πάνω από 22 εκατ. πελάτες ευρυζωνικών υπηρεσιών και πάνω από 9 εκατ. πελάτες συνδρομητικής τηλεόρασης. Απασχολεί περίπου 200 χιλιάδες εργαζόμενους (31/12/2023) σε όλο τον κόσμο, ενώ τα έσοδά της ανήλθαν σε 112 δισ. ευρώ το 2023.

Σήμερα εξελίσσεται σε έναν σύγχρονο πάροχο ψηφιακών υπηρεσιών: μια εταιρεία που προσφέρει τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, διασφαλίζοντας, μέσα από την ψηφιακοποίησή της, την επιτυχημένη πορεία των τελευταίων ετών. Κάτι που έχει πετύχει χάρη στην παρουσία της στην Ευρώπη και τις Η.Π.Α.

Το brand «T» της Telekom, αποτελεί το πολυτιμότερο brand τηλεπικοινωνιών στον κόσμο και το κορυφαίο brand στην Ευρώπη, σύμφωνα με τη μελέτη “Brand Finance Global 500” για το 2024, που δημοσιεύτηκε από το βρετανικό ινστιτούτο έρευνας αγοράς Brand Finance. Το brand «T» βρίσκεται στην ένατη θέση ανάμεσα στα δέκα πολυτιμότερα brands στον κόσμο, αποτελώντας τη μοναδική ευρωπαϊκή εταιρεία στο top 10 της παγκόσμιας κατάταξης..

The post Telekom: Επιτάχυνση της ανάπτυξής της μέσω Tεχνητής Nοημοσύνης και παγκόσμιων οικονομιών κλίμακας appeared first on 2045.gr.

Αεροπορικές εταιρείες, Τράπεζες, Χρηματιστήρια Νοσοκομεία, Μέσα Ενημέρωσης και πολλοί ακόμα οργανισμοί και επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο βίωσαν ένα σπιράλ δυσλειτουργίας, χωρίς προηγούμενο, την Παρασκευή 19 Ιουλίου. Αεροπλάνα καθηλώθηκαν στα αεροδρόμια και μαζί τους ταλαιπωρήθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες, τραπεζικά συστήματα αλλά και εκείνα χρηματιστηριακών αγορών τέθηκαν εκτός λειτουργίας, Μέσα Ενημέρωσης έχασαν την επαφή με το κοινό τους, σε ένα περιστατικό που επηρέασε εκατομμύρια Windows συσκευές σε όλο τον κόσμο. Ακόμα και σήμερα, Δευτέρα, κάποιες συσκευές φέρεται να μην έχουν επανέλθει, αφού η επανεκκίνησή τους γίνεται χειροκίνητα.   

Η Microsoft ανακοίνωσε ότι επηρεάστηκαν 8,5 εκατομμύρια συσκευές (λιγότερο από το 1% του συνόλου των Windows συσκευών σε λειτουργία σε παγκόσμιο επίπεδο), όμως ήταν αρκετές για να δημιουργήσουν το μεγαλύτερο ψηφιακό blackout στην ιστορία. Τα προβλήματα ξεκίνησαν από την Πέμπτη αργά το βράδυ, όταν η cloud πλατφόρμα Microsoft Azure παρουσίασε μια εκτεταμένη διακοπή λειτουργίας. Λίγες ώρες αργότερα, στο περιστατικό αυτό προστέθηκε η ελαττωματική ενημέρωση στην πλατφόρμα προστασίας Falcon από την εταιρεία ασφάλειας Crowdstrike. Δύο αστοχίες, που σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις δεν σχετίζονται, αλλά ήταν ικανές να δημιουργήσουν την τέλεια καταιγίδα και να δημιουργήσουν ένα ψηφιακό χάος για αρκετές ώρες. Και ταυτόχρονα να δημιουργήσουν αρκετά ερωτηματικά σχετικά με την ευαλωτότητα των ψηφιακών συστημάτων, αλλά και ποιες θα ήταν οι συνέπειες από ένα ανάλογο περιστατικό στην περίπτωση που το εκτελούσε μια ομάδα κυβερνοεγκληματιών.

Άλλωστε, όλα τα υπόλοιπα περιστατικά μεγάλης κλίμακας ήταν κατά κανόνα αποτέλεσμα της εξάπλωσης κακόβουλων αρχείων ή τα τελευταία χρόνια από προβλήματα σε διακομιστές συστημάτων σε παρόχους cloud υπηρεσιών.

Από τον Υ2Κ σε μια πραγματική απειλή

Για αρκετά χρόνια στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας του προηγούμενου αιώνα, υπήρχε ο φόβος για ένα μεγάλης κλίμακας περιστατικό σε υπολογιστές σε όλο τον κόσμο με την έλευση της νέας χιλιετίας. O “ιός” Υ2Κ αφορούσε σε προβλήματα που θα μπορούσαν να προκύψουν σε υπολογιστικά συστήματα από τη μορφοποίηση και αποθήκευση των δεδομένων που αφορούσαν ημερομηνίες πριν και μετά το 2000, με την ζημιά που θα μπορούσε να προκληθεί να εκτιμάται μεταξύ 400 έως 600 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι προβλέψεις δεν επαληθεύθηκαν, τα όποια προβλήματα ήταν περιορισμένα (ίσως και λόγω της προετοιμασίας που είχε προηγηθεί) και η 1^η Ιανουαρίου του 2000 δεν αποτέλεσε την «ημέρα της κρίσης», που κάποιοι προεξοφλούσαν.

Αν και ακόμα είναι πολύ νωρίς για να εκτιμηθεί με ακρίβεια το οικονομικό αποτύπωμα που άφησε το συμβάν της Παρασκευής είναι βέβαιο ότι κινείται στη ζώνη των αρκετών δισεκατομμυρίων δολαρίων. «Οι οικονομικές ζημιές θα μπορούσαν να φτάσουν τα δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια», δήλωσε στο Reuters μία ημέρα μετά το συμβάν ο Nir Perry, Διευθύνων Σύμβουλος της Cyberwrite. Τέσσερις ημέρες μετά προστίθενται συνεχώς νέες πτήσεις που καθυστερούν ή ακυρώνονται εξαιτίας προβλημάτων που παραμένουν. Μόνο η Delta έχει ακυρώσει ήδη 5.000 πτήσεις από την Παρασκευή και έπειτα. Δεκάδες πελάτες της Crowdstrike εκτιμάται ότι θα στραφούν προς τις ασφαλιστικές τους, υποβάλλοντας αιτήματα για να καλύψουν τις ζημιές που προκλήθηκαν. Πολλοί θα είναι και εκείνοι που θα προβάλουν αξιώσεις και προς την ίδια την Crowdstrike για επιστροφή χρημάτων από το ποσό που πληρώνουν για τις υπηρεσίες της.

Το χειρότερο τεχνικό σφάλμα από πάροχο λογισμικού ασφαλείας

Μπορεί το ακριβές κόστος να μην επιβεβαιώνεται για την ώρα, αυτό που είναι βέβαιο όμως είναι ότι μιλάμε για το χειρότερο τεχνικό σφάλμα από πάροχο λογισμικού ασφαλείας στην ιστορία. Γεγονός που πιθανότατα θα κοστίσει στην Crowdstrike.

Σύμφωνα με την εταιρεία επενδύσεων Jefferies η Crowdstrike μάλλον θα χρειαστεί να προχωρήσει σε πιστώσεις, εκπτώσεις ή πρόσθετα προϊόντα προς τους πελάτες της προκειμένου να τους κατευνάσει, κάτι που θα σημάνει μια σημαντική επιβάρυνση στα οικονομικά της, επηρεάζοντας το περιθώριο κέρδους. Η μετοχή της την Παρασκευή έκανε βουτιά στο -14%, χωρίς να δείχνει σημάδια επανόδου τις επόμενες ημέρες. Παράλληλα, είναι επίσης άγνωστο πόση ζημιά θα προκαλέσει το συμβάν στη φήμη της, αποτρέποντας την εισροή νέων πελατών και τη σύναψη νέων συμφωνιών.

Από την άλλη πλευρά, αλώβητη από το συμβάν μοιάζει ότι θα βγει η Microsoft, η οποία αποτελεί και αυτή θύμα του σφάλματος. Υπενθυμίζεται ότι η ελαττωματική ενημέρωση της Crowdstrike έπληξε αποκλειστικά τα συστήματα με το λειτουργικό της Microsoft και όχι εκείνα που τρέχουν Linux ή λειτουργικό της Apple. Στην ίδια πρόβλεψη για την Crowdstrike, η Jefferies εκτιμά ότι ο αντίκτυπος για την Microsoft θα είναι πολύ περιορισμένος.

Η υπερσυγκέντρωση της αγοράς και η πιθανότητα ρύθμισης

Το περιστατικό της προηγούμενης Παρασκευής ήρθε να φωτίσει και μια άλλη πτυχή του online οικοσυστήματος. Πολλοί επιστήμονες θεωρούν ότι ήρθε μάλλον η στιγμή που οι ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να δουν πιο έντονα το θέμα της υπερυγκέντρωσης της αγοράς σε λίγους παίκτες. «Μπορεί να πιστεύουμε ότι υπάρχουν πολλοί παίκτες διαθέσιμοι, αλλά στο τέλος της ημέρας οι μεγαλύτερες εταιρείες είναι εκείνες που κυριαρχούν, ανέφερε σε δηλώσεις του ο Γκρέγκορι Φάλκο, επίκουρος καθηγητής μηχανικής στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ.

Οι πάροχοι λογισμικού έχουν γίνει τόσο μεγάλοι και τόσο διασυνδεδεμένοι όπου γεγονότα όπως αυτά δείχνουν ξεκάθαρα την επιρροή τους στο ευρύτερο οικονομικό σύστημα. Τι θα συμβεί σε μια ανάλογη περίπτωση στο μέλλον όταν κάποιοι παίκτες θα έχουν ισχυροποιηθεί ακόμα περισσότερο;

Η κλίμακα του προβλήματος υπογραμμίζει αυτόν τον κίνδυνο που προκύπτει από την ενοποίηση στον κλάδο, την επιρροή που έχουν στην αγορά κάποιες μεγάλες εταιρείες και θα μπορούσε να επιστήσει την προσοχή των ρυθμιστικών αρχών να εξετάσουν τα τρωτά σημεία του οικοσυστήματος, σημειώνουν οι αναλυτές της Jefferies.

Ανάλογη είναι και η άποψη των αναλυτών του Citi Group σχετικά με το συστημικό κίνδυνο που προκύπτει. «Δεδομένης της έκτασης της διακοπής λειτουργίας και της κλίμακας της οικονομικής αναστάτωσης, αναμένουμε νέες, πιο έντονες συζητήσεις σχετικά με τα όρια της ενοποίησης των προμηθευτών, τόσο στο σύνολο του κλάδου της πληροφορικής όσο και ειδικά στον τομέα της ασφάλειας», σημείωναν.

Ήδη από τις πρώτες ώρες της Παρασκευής είχαμε τις πρώτες δηλώσεις που κινούνταν προς αυτήν την κατεύθυνση. «Αυτά τα περιστατικά αποκαλύπτουν πώς η συγκέντρωση μπορεί να δημιουργήσει εύθραυστα οικοσυστήματα», δήλωσε με μήνυμά της στην πλατφόρμα Χ, η πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου. Lina Khan, με την εκπρόσωπο της Microsoft, Kate Frischmann, να απαντά ότι ο αντίκτυπος του συμβάντος καθορίζεται από την διείσδυση της CrowdStrike στην αγορά και όχι της Microsoft.

1. All too often these days, a single glitch results in a system-wide outage, affecting industries from healthcare and airlines to banks and auto-dealers. Millions of people and businesses pay the price.

These incidents reveal how concentration can create fragile systems.

— Lina Khan (@linakhanFTC) July 19, 2024

Ο γνωστός για τις αντιμονοπωλιακές του απόψεις George Rakis, εκτελεστικός διευθυντής του NextGen Competition προχώρησε ένα βήμα παραπάνω, ζητώντας το σπάσιμο της Microsoft και την αυστηρότερη επιβολή νομοθεσίας για τα μονοπώλια. «Η διακοπή λειτουργίας είναι το αποτέλεσμα ενός μονοπωλίου λογισμικού που έχει γίνει σημείο αποτυχίας για μεγάλο μέρος της παγκόσμιας οικονομίας», σημείωσε ο κ. Rakis, ενώ τρεις τουλάχιστον επιτροπές του Κογκρέσου έχουν καλέσει τη Microsoft και την Crowdstrike για εξηγήσεις.

Ανεξάρτητα από το πως θα θελήσουν να αντιμετωπίσουν το θέμα οι ρυθμιστικές αρχές το σίγουρο είναι ότι αυτό το περιστατικό υπογραμμίζει πόσο εξαρτημένη είναι η οικονομία από την τεχνολογία (και οι ζωές μας εξίσου) και πώς ένα μεμονωμένο ελάττωμα μπορεί να έχει σημαντικές, πολυδιάστατες επιπτώσεις.

The post H τέλεια ψηφιακή καταιγίδα και οι συνέπειές της appeared first on 2045.gr.

Το Twitter είναι ένα μέσο επικοινωνίας που αποτελεί πολιτισμική «αποκάλυψη», μιας και έφερε την κουβέντα του καφενείου, της γειτονιάς, και του μπαλκονιού σε ψηφιακή μορφή. Είναι διαδραστικό, μετράει αντιδράσεις, ξυπνάει “#cancel αισθήματα” και για όλα αυτά θεωρείται το αγαπημένο παιδί των μεγάλων corporations και των ηγετών του κόσμου. Είναι το καθημερινό παρεάκι στο ξύπνημα υπουργών από όλο τον κόσμο, και το «copy-paste» των δημοσιογράφων. Ακόμη και τα δελτία ειδήσεων μεταφέρουν το tweet σαν είδηση.

Ο Ίλον Μασκ πρόσφατα ανακοίνωσε επιθετική εξαγορά στο Twitter με πρόταση 44,5 δισ. δολαρίων! Είναι αστρονομικό ποσό και μάλιστα για ένα προϊόν που δεν έχει ικανή εμπορική (και διαφημιστική) αξία, ώστε να δώσει πίσω αξία στον όποιο επενδυτή. Πώς αγοράζεις τόσο ακριβά, κάτι τόσο μικρής αξίας;

Το Twitter δεν μπόρεσε ποτέ να προσελκύσει σε καθημερινή βάση τους χρήστες που έχουν άλλες πλατφόρμες (Facebook, Instagram, ακόμα και Tik Tok) και δεν κατάφερε ποτέ να γίνει ένα ελκυστικό προϊόν για τους διαφημιστές.

Νο1 θέμα: «είναι πολλά τα λεφτά…»

Οι λεγόμενες “αγορές” είναι (νοητοί) τόποι όπου συναντώνται ταλέντο, χρήμα και ιδέες. Λένε πως οι αγορές (επενδυτές) είναι έξυπνες και καταλαβαίνουν, αλλά τι γίνεται στην περίπτωση που υπάρχουν πρόσωπα που μπορεί να τις χειραγωγούν, μαζί με τις απόψεις μας; Μάθαμε πια πως οι απόψεις μας για την παγκόσμια τραπεζική οικονομική κρίση, τα golden boys, το σκάνδαλο Theranos, τις 250 μεγάλες κρίσεις στα τελευταία 13 χρόνια …επηρεάζονται εύκολα από fake news και δίκτυα επιρροής.

Ένα παράδειγμα; Το 2021 η Archegos Capital Management καταρρέει και οι αμερικανικές αρχές αρχίσουν να ψάχνουν ένα ωραία στημένο χρηματιστηριακό-τραπεζικό κόλπο δισεκατομμυρίων.  Ο Κινέζος ιδρυτής Bill Hwang έμαθε τα «κόλπα» της Δύσης και τώρα αντιμετωπίζει 380 χρόνια φυλάκισης! Το σκάνδαλο κρύβεται σε μία φράση των διεθνών ρεπορτάζ Bloomberg και Wall Street Journal «…έπεισε τις μεγαλύτερες τράπεζες του κόσμου να δανείσουν τεράστια ποσά, χωρίς να μπορεί να καλύψει τις διαφορές αποτίμησης και ο Χουάνγκ απαίτησε από τους επενδυτές του να χειραγωγήσουν άλλες μετοχές ή/και να αγοράσουν μετοχές του αξίας 900 εκατομμυρίων δολαρίων».

Αναρωτιέμαι λοιπόν πως για όλα αυτά τα δισεκατομμύρια δεν υπάρχουν λογική και κανόνες ελέγχου. Πώς ο κ. Μασκ -που δεν έχει όλα τα λεφτά της πρότασης εξαγοράς- ρισκάρει τις επιχειρήσεις του, δηλαδή τα χρήματα άλλων επενδυτών; Πώς οι κύριοι του ΔΣ του Twitter συμφώνησαν πως αν κάτι δεν πάει καλά στην ολοκλήρωση της συμφωνίας, θα πληρώσουν 1 δισ. αποζημίωση; Μια εσωτερική φωνή με προσγειώνει: δες τα τελευταία χρόνια πόσες Ελληνικές «φούσκες» κατασχέθηκαν ή πήγαν στα δικαστήρια και μην ρωτάς.

“Ηθική είναι να ξέρεις τη διαφορά ανάμεσα σε αυτό που δικαιούσαι να κάνεις και αυτό που είναι σωστό να κάνεις”

Potter Stewart

Νο2 Θέμα: Ποιος είναι ο κύριος Μασκ;

Σε ένα ιδανικό κόσμο ο επιχειρηματίας πρέπει να είναι υπόδειγμα. Πρώτος μεταξύ ίσων, να ευνοεί τις συνεργασίες. Πρότυπο εργοδότη που σέβεται τους ανθρώπους του. Καλός κοινωνικός εταίρος της κοινωνίας, προσφέροντας και δημιουργώντας. Άνθρωπος με Α κεφαλαίο που η γνώμη του δημιουργεί καλή πρακτική και εμπνέει όσο είναι δυνατόν.

Τι βλέπουμε όμως από τον κ. Μασκ; Συμπεριφέρεται σαν ένα κακομαθημένο, υπεροπτικό παιδί. Ένα sui-generis πρόσωπο που δημιουργεί λάθος πρότυπα, εντάσεις και απόψεις που προβοκάρουν. Και αυτός ο άνθρωπος θέλει να διοικήσει μια πλατφόρμα ελευθερίας λόγου και να μας απαλλάξει από τα internet trolls;

Ο κ. Μασκ σε λίγες ημέρες από την πρόταση εξαγοράς του Twitter ακύρωσε στην πράξη το story του περί ελευθερίας λόγου, κρίνοντας δημόσια την αμερικανική πολιτική σκηνή και παίρνοντας θέση πως το κόμμα των Δημοκρατικών αριστερίζει. Θέλεις να είσαι αδέκαστος και ρίχνεις λάδι στη φωτιά του μίσους στην οποία ζουν οι ΗΠΑ; Θέλει να προσελκύσει κοινό-ακροατήριο ή απλά δεν σκέφτεται;

pic.twitter.com/Q9OjlJhi7f

— Elon Musk (@elonmusk) April 28, 2022

Περιπαιχτικά αναφέρθηκε στον πρωθυπουργό του Καναδά και τον παρομοίασε με τον Χίτλερ, ξεσηκώνοντας αντιδράσεις. Δεν σκέφτεται, ή κάνει πλάκα; Ο κ. Μασκ ταυτίστηκε με τους αντι-εμβολιαστές αμφισβητώντας στην αρχή τον Covid-19 και στη συνέχεια την αποτελεσματικότητα της δεύτερης δόση του εμβολίου. Λεφτά επενδυτών μαζεύει για να χτίζει επιχειρήσεις, από πότε έγινε γιατρός;

Το 2021 επιτέθηκε με άσχημα σχόλια για τη γερουσιαστή κυρία Warren, όταν εκείνη υποστήριξε πως έπρεπε να πληρώσει περισσότερους φόρους όπως και άλλοι επιχειρηματίες. Ως εργοδότης μίλησε υποτιμητικά για τους χαμηλόμισθους εργαζόμενους, ενώ μέσα από καταγγελίες πρώην εργαζομένων του απέκτησε τη φήμη του σκληρού εργοδότη. Όλα αυτά είναι αλαζονεία; Άγνοια κινδύνου; Απλά κυνήγι του like; Μήπως είναι το νέο πρότυπο του «τσαμπουκά» εκατομμυριούχου που κάνει ό,τι και όποτε θέλει, χωρίς αρχές και αξίες; Γιατί να τον εμπιστευτούν επενδυτές, κοινό και αρχές για τις προθέσεις του στο Twitter;

Νο3 θέμα: Αν δημιουργείς αμφιβολίες ηθικής, πως να εμπνεύσεις;

Ο κ. Μασκ δεν έχει «κόσμιο λόγο», προκαλεί διαρκώς, δεν δείχνει σεβασμό σε θεσμούς και ηθική αντίληψη του τι είναι σωστό και τι όχι. Είναι χαρακτηριστικό πως στην περίπτωση των δολοφονιών του Μπάφαλο το Μάιο 2022 σιώπησε. Δεν ένιωσε να πει κάτι εκείνος που υποστηρίζει για την ελευθερία του μέσου, όταν σχεδόν όλα τα social media μπλόκαραν livestream από τα βίντεο των δολοφoνιών;

Δεν πήρε θέση ούτε στον άδικο χαμό του Τζορτζ Φλόιντ στη Μινεσότα. Θα μπορούσε σε αυτά να επιδείξει τη λεγόμενη ανθρωπιά. Κουβέντα! Ο κ. Μασκ ήταν παντελώς απών από οποιαδήποτε μήνυμα συμπαράστασης, συμπόνοιας και ανθρωπιάς.

Στις αποτυχίες του πυραύλου SpaceX ποτέ δεν απολογήθηκε, ή δεν εξήρε τις προσπάθειες των στελεχών του, ή δεν εξήγησε το γιατί. Ποια είναι η νέα ηθική που φέρνει; Έκανε το ακρωτήριο Κανάβεραλ και την εκτόξευση του πυραύλου SpaceX θεατρική σκηνή για τον πρόεδρο Τράμπ (αυτός ο πύραυλος είναι το “Launch America”). Δεν μας είπε ούτε καν γιατί το αφροαμερικανικό στοιχείο υπο-εκπροσωπείται στην εταιρία του. Είναι δυνατόν να οραματίζεσαι το μέλλον μας στον πλανήτη Άρη και να δείχνεις πως «είσαι στον κόσμο σου»; Είναι δυνατόν να υπάρχει ρατσισμός, να σκοτώνονται ενήλικες ή παιδιά και μέσα από το Twitter (που θέλεις να αγοράσεις για να το κάνεις πιο ελεύθερο) να μην κάνεις ένα tweet; Ούτε για 140 χαρακτήρες δεν αξίζουν αυτά τα θέματα;

Είναι δυνατόν επιχειρηματίας που έχει πάρει χρήματα επενδυτών, που γνωρίζει τα προβλήματα των social media, που ξέρει τις αρχές και τους φορείς λειτουργίας των αγορών, να προτείνει πως η μεγάλη στρατηγική του είναι να βγάλει εκτός χρηματιστηρίου την εταιρία Twitter; Ωραία ιδέα! Μια εταιρία που δημόσια έχει αντλήσει χρήματα επενδυτών δεν θα υπόκειται σε κανένα έλεγχο!

“Αν η ηθική είναι μικρή στο επίπεδο της ηγεσίας, τότε αυτή η συμπεριφορά αντιγράφεται σε όλο τον οργανισμό”

Νο4 θέμα: Ο κ. Μασκ θέλει την προσοχή μας;

Όταν φτιάχνεις ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο, όμορφο και ακριβό σαν τα Tesla μπορώ να μην το αγοράσω, έχω επιλογή σαν καταναλωτής. Αλλά όταν θέλεις να διοικήσεις εκτός θεσμών και χρηματιστηρίου (όπως υποστηρίζει) την τρίτη μεγαλύτερη πλατφόρμα διακίνησης επίσημης πληροφορίας την υφήλιο, ναι, με επηρεάζεις ως ένα κανονικό μονοπώλιο. Και έχουμε λόγους να φοβόμαστε από τα δείγματα συμπεριφοράς του κ. Μασκ.

Οι  γνώσεις μου δεν με βοηθούν να καταλάβω πως ο κ. Μασκ προσφέρει ένα δυσθεώρητο ποσό, που δεν το έχει κιόλας, για να εξαγοράσει ένα «προϊόν» με χαμηλή αξία (Twitter); Αλλά οι γνώσεις μου με κάνουν να φοβάμαι τον έλεγχο της πληροφορίας που καταναλώνουμε και μοιράζεται.

Τα κοινωνικά δίκτυα φτιάχτηκαν με πρόθεση την ανθρώπινη ψυχολογία (αυτο)προβολής και ναρκισσισμού. Επειδή είναι τόσο εύκολα προσβάσιμα, έχουν γεμίσει από τον καθρέφτη του χειρότερου ή καλύτερου εαυτού μας. Οι λέξεις-κλειδιά και το user-generated περιεχόμενο δημιουργούνται πανεύκολα σαν μακροχρόνιες καμπάνιες που για οποιοδήποτε θέμα συγκεντρώνουν εκατομμύρια ακολούθους, τους πείθουν και έτσι ευκολότερα τους χειραγωγούν. Καμπάνιες που μοιάζουν στα όρια της ανηθικότητας και της παρανομίας. Θα μου πείτε, αν κάποιος χρησιμοποιήσει μια βαριοπούλα για να σκοτώσει, δεν φταίει η βαριοπούλα… Δεκτό, αλλά πως ο κ. Μασκ θα γίνει ο σωτήρας μας;

Θα ελεγχθούν μας είπε όλοι οι χρήστες για το αν είναι bots / trolls, αμέσως μετά το «μάζεψε». Πως; Δεν λέει! Τι θα γίνει κ. Μασκ με τη βιομηχανία των πολιτικών fake news; Δεν λέει! Ποια είναι η θέση σας για το πως επηρεάζονται εκλογές; Δεν λέει. Επτά χρόνια δήθεν τα πολεμάει ο κ. Ζάκενμπεργκ και απολογείται ανερυθρίαστος στο Κογκρέσο γιατί επηρεάστηκαν οι εκλογές στις ΗΠΑ, ενώ το Facebook μπλοκάρει νομοσχέδια στην Αυστραλία. Κοροϊδευόμαστε;

Ο κ. Μασκ στέλνει μόνο ένα μήνυμα: έχω λεφτά, κάνω αυτό που θέλω. Δηλαδή, ένας επιχειρηματίας που δεν θέλει ελέγχους από το χρηματιστήριο και τις αρχές, που πληρώνει λιγότερους φόρους, θα διοικήσει ένα δίκτυο επικοινωνίας που ευρέως χρησιμοποιείται για κρίσιμες πληροφορίες από δημοσιογράφους, κυβερνήσεις, πανεπιστημιακούς, πολίτες, εθνότητες, θρησκευτικούς ηγέτες, στρατούς, εθνικές υπηρεσίες πληροφοριών και υπηρεσίες πολιτικής προστασίας;

Νο5 θέμα: Από τι κινδυνεύουμε (πρότυπα, ηθική, συνοχή)

Κινδυνεύουμε από το πρότυπο που εκπροσωπεί ο κ. Μασκ, του αυθάδικου social media icon που δεν εκπαιδεύει την κοινωνία με ηθική. Κινδυνεύουμε όταν κάποιος διακινεί προτάσεις απίστευτων ποσών, αντί να επενδύει έμπρακτα στην εκπαίδευση και τη μείωση των ανισοτήτων, αφήνοντας θετικό αποτύπωμα στο μέλλον. Κινδυνεύουμε όταν κάποιος δεν σέβεται κυβερνήσεις, πολιτικούς, θεσμούς και τη δημόσια υγεία, γιατί το παράδειγμα που δίνει είναι …προς όχλο και κοπάδια. Κινδυνεύουμε όταν κάποιος κλείνει το μάτι, “ε, δεν έγινε τίποτε που σκότωσαν μαύρους”…

Κινδυνεύουμε επίσης από τους «μεγάλους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς», που μυαλό δεν έβαλαν… και αντί να εφαρμόζουν κριτήρια ηθικής και αποδεδειγμένων στοιχείων, εγκρίνουν προτάσεις δυσθεώρητων ποσών εξαγοράς που είτε δεν υπάρχουν, είτε θα τα δανείσουν από τα λεφτά των πελατών τους (σαν να λειτουργούν ως παρεάκια).

O κ. Μασκ δεν έχει επαρκώς εξηγήσει ποτέ πως θα γίνει η αυτορύθμιση των κοινωνικών δικτύων και θα ελεγχθούν τα fake news, τίποτε για την ασφάλεια προσωπικών δεδομένων, και αν διαφωνεί με τη φορολογία επιχειρήσεων. Ετσι, κινδυνεύουμε όταν ένας επιχειρηματίας, ένα δημόσιο πρόσωπο, ένα brand δεν μας λέει:

1. Ποιος είσαι;
2. Σε τι πιστεύεις; (αξίες)
3. Τι δεν πρόκειται να κάνεις ποτέ; (κόκκινες γραμμές)
4. Ποιο είναι το εμπνευσμένο όνειρο (inspirational dream) που έχεις;
5. Ποια είναι η η μεγάλη διαφορά που φέρνεις; (μοναδικότητα)
6. Ποιος είναι ο σκοπός σου; (δεσμεύσεις και πράξεις)

Δυστυχώς υπάρχουν χιλιάδες επιχειρήσεις και άνθρωποι που δεν απαντούν δημόσια σε αυτές τις κρίσιμες ερωτήσεις, και μάλλον δεν σκέφτονται έτσι. Το πιο λυπηρό είναι να το βλέπεις σε νέους ανθρώπους, σαν τον κ. Μασκ, που υποτίθεται έμαθαν από το κακώς κείμενα του «παλαιού κόσμου».

Για να απαντήσεις σε τέτοιες «μεγάλες» ερωτήσεις, δεν απαιτείται κάποια αφηρημένη έννοια της Ηθικής, αλλά δεσμεύσεις και πράξεις που θα εισφέρουν στο κοινό καλό. Είναι δεσμεύσεις που μας κάνουν όλους να γνωριζόμαστε και να κρινόμαστε με κοινούς κώδικες. Και σε αυτά τα μεγάλα θέματα η κίνηση εξαγοράς του Twitter εκτός από λίγα πρωτοσέλιδα ή καυγάδες-tweets δεν έχει να προσφέρει. Μοιάζει να είναι το ‘power game’ επιβολής, σεβασμού και δημόσιας εικόνας ενός δισεκατομμυριούχου.

Cover Photo: Wikipedia

The post Tο φαινόμενο Ίλον Μασκ και οι προεκτάσεις του appeared first on 2045.gr.

Η Ελλάδα, ως οικοσύστημα νεοφυούς επιχειρηματικότητας τοποθετείται στην 54η θέση παγκοσμίως, σύμφωνα με την κατάταξη του StartupBlink. Μπορεί να μην ακούγεται πολύ υψηλή θέση, αλλά τηρουμένων των αναλογιών, δεν είναι και τόσο άσχημη. Λιγότερο από δύο δεκαετίες πριν, κανείς δεν ενδιαφερόταν να ελέγξει σε ποια θέση στην κατάταξη βρισκόταν η χώρα μας. Κι αυτό γιατί ελάχιστοι –και ίσως “ρομαντικοί”– ήξεραν τη δυναμική των ελληνικών startups. Οι περισσότεροι από αυτούς ήταν οι ίδιοι οι startuppers. Οι υπόλοιποι ήταν οι άνθρωποι που επένδυσαν σε αυτούς.

Το 2021, και ιδιαίτερα το τελευταίο τρίμηνο, οι τίτλοι των μίντια έρχονταν ο ένας μετά τον άλλο: Μεγάλοι γύροι επενδύσεων, μεγάλες εξαγορές, μεγάλα ονόματα του εξωτερικού που ενδιαφέρονται για το τοπικό οικοσύστημα καινοτομίας. Οι ελληνικές startups τραβούν βλέμματα από το εξωτερικό, και μαζί με αυτά και πολύ σημαντικές επενδύσεις – τόσο σημαντικές που ποτέ μέχρι τώρα δεν είχαμε ξαναδεί στο ελληνικό οικοσύστημα. Πολλοί μπορεί τώρα να έμαθαν τι είναι οι startups. Ωστόσο, πρόκειται για μια ιστορία σχεδόν δύο δεκαετιών.

Το 2007, όταν ξεκίνησε η περίοδος των JEREMIE funds (Joint European Resources for Micro to Medium Enterprises), ήταν στην ουσία η πρώτη φορά που μοχλεύτηκαν σημαντικοί πόροι που αφορούσαν στοχευμένα ελληνικές startups (σε αντιδιαστολή, για παράδειγμα, με τα γνωστά σε όλους μας ΕΣΠΑ). Αν και ενισχύθηκε σχετικά μικρός αριθμός επιχειρήσεων (55), τέθηκαν οι πρώτες βάσεις. Μετά την εκπνοή του προγράμματος (2013), το επόμενο μεγάλο βήμα πραγματοποιήθηκε το 2017, όταν ξεκίνησε το πρόγραμμα EquiFund – μια συνεργασία του Ευρωπαϊκού Επενδυτικού Ταμείου (EIF) με το ελληνικό δημόσιο και επενδυτές του ιδιωτικού τομέα. Μέχρι το τέλος του 2021, μέσω αυτού του προγράμματος είχαν επενδυθεί περισσότερα από 210 εκατομμύρια ευρώ, σε περισσότερες από 119 εταιρείες, με τα ⅔ του συνολικού ποσού να προέρχεται, όπως ήταν και το επιθυμητό, από τον ιδιωτικό τομέα. Ωστόσο, 7 στις 10 εταιρείες που έχουν λάβει τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση, έχουν ενισχυθεί μέσω είτε των JEREMIE, είτε του EquiFund, είτε και των δύο – ενδεικτικό της σημασίας που έχει η ενίσχυση μιας startup στο στάδιο pre-seed/seed.

Στις αρχές του 2022 ανακοινώθηκε η εξαγορά της Accusonus, μιας εταιρείας από την Πάτρα, από τη Meta, για ένα ποσό που υπολογίζεται κοντά στα 100 εκατομμύρια ευρώ. Δεν είναι η πρώτη φορά που ένας παγκόσμιος κολοσσός φτάνει σε συμφωνία με ελληνική εταιρεία. Πριν από δύο χρόνια, το 2020, η Softomotive εξαγοράστηκε από τη Microsoft για ένα αντίστοιχα μεγάλο ποσό. Την ίδια χρονιά, η Instashop έσπασε ρεκόρ, κλείνοντας συμφωνία εξαγοράς για 360 εκατομμύρια δολάρια, και αποτελώντας το πιο επιτυχημένο exit ελληνικής startup μέχρι και σήμερα.

Τι αλλάζει τα τελευταία χρόνια;

Παρακολουθώντας κανείς την επικαιρότητα στον χώρο της νεοφυούς επιχειρηματικότητας, μπορεί εύκολα να αναγνωρίσει ένα μοτίβο τελευταία: φτάνουν στις οθόνες μας όλο και περισσότερες ειδήσεις για επενδύσεις σε startups, αλλά με μία σημαντική διαφορά: οι εταιρείες δεν εδρεύουν ή δεν δραστηριοποιούνται καν στην Ελλάδα. Υπάρχει τέτοια δίψα για ελληνικές ιστορίες επιτυχίας που θα αποτελέσουν έμπνευση, ώστε πλέον στο ραντάρ όσων παρακολουθούν τον χώρο εντάσσονται και όσες εταιρείες διαθέτουν ένα μέλος ελληνικής καταγωγής, ακόμη κι αν πρόκειται για Έλληνες της διασποράς.

Αναμφίβολα, είναι πολύ ενθαρρυντικό να ακούει κανείς πως οι ελληνικές εταιρείες αποτιμούνται συνολικά πάνω από τα 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια (Marathon), αλλά η αναλογία είναι δυσανάλογη αν δει κανείς τα ποσά που αφορούν εταιρείες με έδρα ή δραστηριότητα εντός της χώρας και αυτές που απλά έχουν κάποια σύνδεση με τη χώρα μέσω ενός εκ των ιδρυτών.

Αυτό θα μπορούσε να αποτελεί απόδειξη ενός χρόνιου brain drain, αλλά θα ήταν ένα κάπως αυθαίρετο συμπέρασμα. Πολλοί από τους Έλληνες του εξωτερικού αποτελούν δεύτερης και τρίτης γενιάς μετανάστες, που, όπως είναι φυσικό, ζουν και δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά στο εξωτερικό. Ωστόσο, υπάρχει και η περίπτωση των ελλήνων founders, οι οποίοι, έχοντας πρώτα επιτύχει εντός των συνόρων, έχουν δικτυωθεί κατάλληλα, έχουν γνωρίσει συνεργάτες με τους οποίους έχουν συζητήσει κοινές ιδέες, και, νιώθοντας πλέον σίγουροι και ήδη δοκιμασμένοι σε περισσότερες από μία αγορές (καθώς οι περισσότερες ελληνικές startups επιχειρούν σε περισσότερες αγορές εκτός της ελληνικής), ανοίγουν τη δραστηριότητά τους σε νέα εδάφη. Δύο πολύ χαρακτηριστικές τέτοιες περιπτώσεις είναι ο Νίκος Δρανδάκης, που μετά την Beat δημιούργησε τη Flyway και τη Sync Health, αλλά και ο Γιώργος Χατζηγεωργίου της Skroutz, ο οποίος είναι ένας εκ των founders της Zoe, που έχει ήδη συγκεντρώσει περισσότερα από 20 εκατομμύρια δολάρια από επενδυτές.

Το ελληνικό οικοσύστημα

Τι είναι αυτό που χαρακτηρίζει, λοιπόν, το ελληνικό οικοσύστημα; Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Elevate Greece, μέχρι και τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, υπάρχουν καταγεγραμμένες 557 startups που πληρούν τις προϋποθέσεις που έχει θέσει το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, έχουν προχωρήσει στη διαδικασία εγγραφής τους στο μητρώο (με την υπόσχεση πως θα έχουν πρόσβαση σε κάποια προνόμια), και έχει εγκριθεί η αίτησή τους από μια επιτροπή ειδικών αξιολογητών. Στη βάση δεδομένων του Crunchbase εμφανίζονται αυτή τη στιγμή 2.444 ενεργές εταιρείες με έδρα στην Ελλάδα, αλλά στην πραγματικότητα στον αριθμό αυτό πρέπει να γίνουν κάποιες προσθαφαιρέσεις: να προστεθούν όσες δηλώνουν ως έδρα τους κάποια άλλη χώρα, όμως λογίζονται ως ελληνικές (περισσότερα γι’ αυτό παρακάτω) και να αφαιρεθούν κάποιες που λανθασμένα βρίσκονται στη λίστα του Crunchbase (π.χ. ΟΠΑΠ, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας κ.ο.κ.).

“2.000 εταιρείες: αυτός εκτιμάται ότι είναι ο πραγματικός αριθμός των ενεργών ελληνικών startups”

Λαμβάνοντας υπόψη το συγκεκριμένο στατιστικό δείγμα του ελληνικού μητρώου, τα ευρήματα του Elevate Greece δείχνουν ότι ο τομέας με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τις ελληνικές startups είναι αυτός των επιστημών υγείας – μια παγκόσμια τάση. Το ίδιο επιβεβαιώνει και η έρευνα του Found.ation με την υποστήριξη του EIT Digital και της ΕΑΤΕ, αλλά κάπου εκεί αρχίζουν οι διαφοροποιήσεις. Η έρευνα του Found.ation σημειώνει πως παραδοσιακά “δυνατοί” τομείς της ελληνικής οικονομίας όπως ο τουρισμός/φιλοξενία και η ναυτιλία δεν έχουν τόσο έντονη παρουσία στο οικοσύστημα της νεοφυούς επιχειρηματικότητας όσο θα περίμενε κανείς, για πολλούς λόγους, ανάμεσα στους οποίους και ο πιο “οικογενειακός” χαρακτήρας των επιχειρήσεων που αφήνει λιγότερα περιθώρια για πειραματισμούς. Από μία άποψη αυτό μοιάζει περίεργο, καθώς η χώρας μας θα μπορούσε να αποτελέσει το ιδανικό πεδίο πειραματισμού για οποιαδήποτε startup επιθυμούσε να δοκιμάσει το προϊόν της σε αυτούς τους κλάδους, ωστόσο οι ελληνικές startups κοιτάζουν συχνά πέρα από τα σύνορα. Οι κλάδοι που φαίνεται να είναι πιο δραστήριοι είναι όλοι αυτοί που σχετίζονται με τη δημιουργία software για τον B2B τομέα, όπως π.χ. Software-as-a-Service.

Ελληνικές και “ελληνικές” εταιρείες

Όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε όλο τον κόσμο, υπάρχει ακόμη μια ασάφεια για το τι εννοούμε ως startup. Στις περισσότερες χώρες υιοθετείται απλά ένας ορισμός για λόγους που έχουν να κάνουν με τυπικές διαδικασίες, όπως για παράδειγμα την καταγραφή τους και την κατηγοριοποίησή τους σε ένα μητρώο επιχειρήσεων. Εν προκειμένω, στην Ελλάδα, οι προϋποθέσεις για να εγγραφεί μια επιχείρηση στο μητρώο του Elevate Greece είναι οι εξής: να απασχολεί λιγότερα από 250 άτομα, να έχει κύκλο εργασιών μικρότερο από 50 εκατ. ευρώ ανά έτος, να λειτουργεί λιγότερα από 8 έτη, και να έχει νομική μορφή ΙΚΕ, ΕΠΕ ή ΑΕ. Σε περισσότερο ανεπτυγμένα οικοσυστήματα, οι παραπάνω προϋποθέσεις είναι συνήθως πιο χαλαρές ως προς το ανώτερο όριο, αναγνωρίζοντας ως startup μια εταιρεία π.χ. με κύκλο εργασιών έως 100 εκατομμύρια ή με έως 500 υπαλλήλους.

Το επόμενο ερώτημα που γεννάται, είναι τι αποτελεί ελληνική startup. Καθώς είμαι προσωπικά υπεύθυνη για την έρευνα του Found.ation που τα τελευταία χρόνια παρακολουθεί τη σκηνή των startups στην Ελλάδα, έχω συχνά αντιμετωπίσει κριτική για τις εταιρείες που επιλέγουμε να χαρακτηρίσουμε ως startups, αλλά και ως ελληνικές startups. Η κριτική σαφώς και έχει βάση (π.χ. μια εταιρεία που έχει ξεπεράσει τα 8 έτη λειτουργίας ξεφεύγει από τα στενά όρια του ορισμού), αλλά το επιχείρημα εδώ είναι πως αν ο σκοπός σου είναι να καταγράψεις την πορεία ενός ολόκληρου οικοσυστήματος σε βάθος χρόνου, πρέπει εκ των προτέρων να παρακολουθείς κάθε εταιρεία που δραστηριοποιείται στον χώρο και έχει ξεκινήσει ως startup, μέχρι και τη στιγμή που θα εξαγοραστεί ή θα φτάσει το στάδιο του “μονόκερου”.

Η έρευνα του Marathon VC περιλαμβάνει στο ελληνικό οικοσύστημα κάθε startup η οποία στην ιδρυτική της ομάδα περιλαμβάνει έναν Έλληνα, ακόμη κι αν δεν έχει καμία δραστηριότητα ή γραφεία στην χώρα. Χαρακτηριστικά, καταγράφει ότι 249 από τις 608 νεοφυείς επιχειρήσεις που συγκέντρωσαν επενδύσεις κατά την περίοδο 2010-2020 επιχειρούσαν στις ΗΠΑ και Καναδά (24,7%) και στο Ηνωμένο Βασίλειο (7,1%). Είναι μια διαφορετική ματιά στο οικοσύστημα, η οποία έχει δεχθεί έντονες κριτικές αλλά είναι επίσης πολύ χρήσιμη, αρκεί να λαμβάνεται υπόψη ο προαναφερόμενος ορισμός. Στην έρευνα του Found.ation ακολουθήθηκε η λογική που ορίστηκε ως προϋπόθεση και από τα VC funds του Equifund για να επενδύσουν σε μια εταιρεία στο πρόγραμμα (με στόχευση την ενίσχυση του ελληνικού οικοσυστήματος), δηλαδή θεωρείται ελληνική μία εταιρεία που έχει είτε την έδρα της στην Ελλάδα, είτε σημαντική παρουσία σε αυτήν, όπως για παράδειγμα ένα τμήμα έρευνας και ανάπτυξης ή ένα σημαντικό ποσοστό του προσωπικού της επί ελληνικού εδάφους, ακόμη κι αν στην ομάδα των founders δεν υπάρχει κανένα ελληνικό επίθετο.

Μονόκεροι, made in Greece

Μέχρι το 2021 οι μονόκεροι στην Ελλάδα ήταν ακριβώς αυτό που υποδηλώνει το όνομα: ένα είδος που υπάρχει μόνο στη φαντασία. Μέσα στη χρονιά που πέρασε, μία εταιρεία, η PeopleCert, ξεπέρασε σε αποτίμηση το ένα δισεκατομμύριο ευρώ, εγκαινιάζοντας το ελληνικό unicorn club. Ήδη από το τέλος του 2021 ήταν γνωστή στην αγορά η συμφωνία που θα έβαζε στο ίδιο κλαμπ τη Viva Wallet (ανακοινώθηκε επίσημα στις αρχές του 2022), ενώ στη λίστα των εταιρειών που θεωρούνται ήδη σχεδόν μέλη είναι και η Blueground, μια εταιρεία που κατάφερε να ανακάμψει έπειτα από μία δύσκολη διετία με περιορισμούς στην εισερχόμενη κίνηση, ενώ ταυτόχρονα είχε δημιουργήσει και αρνητική αίσθηση ως προς την πορεία της στην αγορά, όταν το 2020 είχε προχωρήσει σε απολύσεις υπαλλήλων.

Ως προς τα επόμενα ονόματα που θα συμπληρώσουν αυτή τη λίστα, οι διάφοροι παράγοντες της αγοράς έχουν κάποιες ιδέες, αλλά τίποτα δεν είναι απόλυτα σίγουρο ακόμα. Ανάμεσα στα ονόματα που έχουν αναφερθεί κατά καιρούς στην αρθρογραφία είναι τα: Persado, Skroutz, Hellas Direct, Beat, Tile DB, Epignosis, Workable, Orfium, Flexcar, Spotawheel, Omilia. Το μόνο βέβαιο είναι πως ο δρόμος έχει ήδη ανοίξει.

Startups are hot!

Υπάρχει ένα έντονο και διαρκώς αυξανόμενο ενδιαφέρον του εταιρικού κόσμου για τις startups αυτή τη στιγμή. Δεν είναι κάτι που μπορεί να μετρηθεί σε αριθμούς, αλλά υπάρχουν ενδεικτικά γεγονότα που αποδεικνύουν ότι οδεύουμε προς αυτήν την κατεύθυνση.

Τα τελευταία χρόνια εταιρείες σε όλον τον κόσμο, και ακολούθως ελληνικές εταιρείες, ακολουθούν μια πορεία προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους, η οποία, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν μπορεί να επέλθει οργανικά, χωρίς εξωτερική βοήθεια. Λύσεις ψηφιοποίησης ή βελτιστοποίησης διαδικασιών που προσφέρονται από startups συχνά είναι ο γρηγορότερος δρόμος για τη δημιουργία καινοτομίας εντός ενός πολύ μεγάλου και δυσκίνητου οργανισμού. Γι’ αυτό και πολλές φορές ο τρόπος αναζήτησης μιας φρέσκιας ιδέας είναι η διενέργεια ενός διαγωνισμού καινοτομίας που απευθύνεται σε νέες ή και πιο ώριμες ομάδες, με αντίτιμο κάποιο χρηματικό έπαθλο ή και την προοπτική συνεργασίας με μια μεγάλη εταιρεία.

Αυτό που μέχρι τώρα έμοιαζε να λείπει από την ελληνική αγορά ήταν η ύπαρξη περισσότερων εταιρικών VCs, τα οποία εν συντομία ονομάζονται CVCs (όπου C=Corporate). Μέχρι τώρα γνωστότερη τέτοια περίπτωση αποτελεί το IQbility, το οποίο ανήκει στον όμιλο Quest. Στις αρχές του πρώτου τετραμήνου του 2022 ανακοινώθηκε η ίδρυση του Public Capital Partners, που αποτελεί μια πρωτοβουλία του Public Group (του ομίλου Olympia) για την επένδυση σε startups, με τη συνδρομή του VentureFriends VC fund. Αντίστοιχα, το ίδιο διάστημα ανακοινώθηκε και η πρωτοβουλία της Κωτσόβολος Dixons σε συνεργασία με την Endeavor για τη δημιουργία ενός accelerator που θα βοηθήσει την ανάπτυξη startups με διάφορους τρόπους, οι οποίοι περιλαμβάνουν κυρίως υποστήριξη σε επίπεδο συμβουλευτικής και δικτύωσης. Εδώ και δέκα χρόνια λειτουργεί το egg της Eurobank με τον διπλό ρόλο θερμοκοιτίδας και επιταχυντή, αλλά και το NBG Business Seeds της Εθνικής Τράπεζας. Δύο hubs καινοτομίας, από τις Cardlink και Interamerican, ανακοινώθηκαν επίσης μέσα στον τελευταίο χρόνο, για να ενισχύσουν την καινοτόμο δραστηριότητα στους τομείς του λιανεμπορίου και των ασφαλειών αντίστοιχα, αποτελώντας παραδείγματα προσέγγισης του εταιρικού κόσμου στις startups. Το 2020 τις εντυπώσεις είχαν κλέψει αντίστοιχες πρωτοβουλίες κολοσσών όπως οι Pfizer και η Microsoft. Στην αγορά κυκλοφορεί η φήμη πως σύντομα θα ανακοινωθεί και επενδυτικό σχήμα από τη Lamda Development.

“Τα CVCs σε συνδυασμό με αυτό που στον κόσμο των επενδύσεων ονομάζονται family offices (μονάδες μεγάλων οικογενειακών εταιρειών επιφορτισμένες με το ρόλο του επενδυτή) θα αποτελέσουν σημαντικό παράγοντα ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια”

Από την άλλη, το επενδυτικό ενδιαφέρον και η διάθεση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων συνεχίζουν να ρέουν. Από τα έξι funds του EquiFund (των κατηγοριών Innovation και Early Stage που αφορούν startups), που πλέον κλείνουν σταδιακά τον επενδυτικό τους κύκλο, δύο έχουν ήδη ανακοινώσει την έναρξη νέων funds (VentureFriends, Marathon), δύο ακόμη αναμένεται να ανακοινωθούν στο δεύτερο μισό του έτους (BigPi, Metavallon), ενώ τη λειτουργία τους έχουν ξεκινήσει επίσης τα Northern Greece Investment Fund, Φαιστός, TECS και Genesis Ventures Fund, και αναμένεται να ακολουθήσουν κι άλλα επενδυτικά σχήματα. Υπεύθυνη για το νέο κύμα κεφαλαίων (που προέρχονται από πόρους της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων κ.ά.) είναι η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΑΤΕ), η οποία δηλώνει πως το διαθέσιμο ποσό θα ξεπεράσει το 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ το προσεχές διάστημα.

Είναι όλα ρόδινα;

Ένα οικοσύστημα που μετρά σχεδόν 20 χρόνια και έχει φτάσει στο σημείο να παρουσιάζει τα πρώτα σημάδια μιας ώριμης αγοράς, ασφαλώς και είναι ένας πολύ ενθαρρυντικός παράγοντας. Στις αρχές του 2022, όταν ταυτόχρονα ανακοινώθηκαν η επένδυση που έκανε τη Viva Wallet μονόκερο και η εξαγορά της Accusonus από τον κολοσσό Meta, ήταν η πρώτη φορά που τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων σχεδόν μονοπωλούσε η ελληνική νεοφυής επιχειρηματικότητα.

Πολλοί αναπόφευκτα συγκρίνουν το ελληνικό οικοσύστημα με αυτό του Ισραήλ. Πρόκειται για δύο χώρες που μοιράζονται πολλά κοινά: είναι μικρές σε μέγεθος, βρίσκονται σε γεωγραφικά σταυροδρόμια, και ο πρωτογενής τομέας της οικονομίας τους δεν είναι η βαριά βιομηχανία. Θα μπορούσαμε να γίνουμε ένα case study παρόμοιο με του Ισραήλ; Θεωρητικά, ναι. Αλλά φαίνεται πως δεν έχουν ακολουθηθεί τα ίδια βήματα τη στιγμή που ήταν απαραίτητο. Το Ισραήλ επένδυσε αρκετά νωρίς στην ανάπτυξη της νεοφυούς επιχειρηματικότητας ως μια προοπτική για το μέλλον του, προσελκύοντας ξένα κεφάλαια και ταλέντα. Η Ελλάδα φαίνεται πως πραγματοποιεί αυτές τις ενέργειες μόνο αφού έχουν εμφανιστεί τα πρώτα σημάδια επιτυχίας. Ωστόσο, όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα από την αναλυτική μελέτη της Διανέοσις, οι διαθέσιμοι πόροι ανά αριθμό startups είναι πολλοί αναλογικά με άλλες χώρες. Πιο συγκεκριμένα, για κάθε ελληνική προσπάθεια υπάρχουν διαθέσιμα €733 χιλιάδες. Ωστόσο, οι ετήσιες μελέτες του Found.ation δείχνουν ότι 50-80% των επενδυτικών κεφαλαίων συγκεντρώνεται στις top 10 startups κάθε χρονιά.

Έχοντας ήδη να αντιμετωπίσει το brain drain και μια έλλειψη τεχνολογικών ταλέντων που αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα, η Ελλάδα προσπαθεί να προσελκύσει ταλέντα, εκμεταλλευόμενη το προνομιακό της κλίμα (ψηφιακοί νομάδες), αλλά και επενδύσεις από ιδιώτες (angel investors) και επιχειρήσεις. Μεγάλες επενδύσεις έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια επί ελληνικού εδάφους, με βαριά παγκόσμια ονόματα όπως της Microsoft, της Pfizer, της Amazon και της Tesla Motors να δημιουργούν ελπίδες, ενώ μετά την εξαγορά της Accusonus κυκλοφόρησε η είδηση πως και η Meta διερευνά το ενδεχόμενο ίδρυσης ελληνικού παραρτήματος. Εκτός της Αθήνας, στη Θεσσαλονίκη και στα Ιωάννινα δημιουργείται πρόσφορο έδαφος για την εγκατάσταση ξένων εταιρειών που θα ενισχύσει την παρουσία τεχνολογικών εταιρειών στη χώρα, θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και ενδεχομένως θα βοηθήσει στο πολυπόθητο brain drain.

Οι οικονομικοί και κοινωνικοπολιτικοί παράγοντες που μπορούν να ανακόψουν τη δυναμική πορεία των ελληνικών startups δεν είναι λίγοι. Κάποιοι κύκλοι στο εξωτερικό κάνουν ακόμη λόγο για μια επερχόμενη ύφεση στη νεοφυή επιχειρηματικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο. Ωστόσο, καθώς η χώρα μας απέχει συνήθως κάποια χρονικά από τις εξελίξεις στα μεγάλα οικοσυστήματα κατά τουλάχιστον δύο χρόνια, μπορούμε να περιμένουμε αρκετές ακόμη επιτυχίες και θετικές συνέπειες από την ανάπτυξη της καινοτομίας και της νεοφυούς επιχειρηματικότητας, με όλα τα οφέλη που αυτές μπορούν να φέρουν για τους εργαζόμενους, την εθνική οικονομία και τις μελλοντικές γενιές.

The post Τι συμβαίνει με τις ελληνικές startups; appeared first on 2045.gr.

“Ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων”. Αυτή είναι ίσως η πιο κρίσιμη παράμετρος επιτυχίας των ESG δράσεων των επιχειρήσεων για τη Βιολέτα Ξανθούλη, ιδρύτρια της Opennous. Η “Οπεν Νους” είναι μια νεοσύστατη εταιρεία που εξειδικεύεται στην υλοποίηση σειράς διαδραστικών προγραμμάτων ESG που στοχεύουν στην ευαισθητοποίηση για κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα, πυροδοτόντας παράλληλα την ατομική δράση.

Όπως σημειώνει η κ. Ξανθούλη στη συζήτησή μας, το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνει μια επιχείρηση που επεξεργάζεται την ESG στρατηγική της είναι να κατανοήσει πως και που επηρεάζει το περιβάλλον και την κοινωνία. “Δεν είναι όλα για όλους” τονίζει, προσθέτοντας ότι μόνο αφού ολοκληρώσει αυτό το βήμα μια επιχείρηση, “θα πρέπει να βάλει προτεραιότητες για τις ESG δράσεις που θα επιλέξει να υλοποιήσει”.

Για την κ. Ξανθούλη η ελληνική πραγματικότητα σίγουρα προσφέρει μεγάλα περιθώρια να αναπτύξουν ESG δράσεις. “Έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε και ταυτόχρονα έχουμε και τεράστιες ευκαιρίες” τονίζει, προσθέτοντας ότι τα περιβαλλοντικά αλλά και τα κοινωνικά ζητήματα στη χώρα μας προσφέρουν την ευχέρεια να φανούν άμεσα τα αποτελέσματα τέτοιων δράσεων των επιχειρήσεων.

Ολόκληρη τη συζήτησή μας με τη Βιολέτα Ξανθούλη μπορείτε να την ακούσετε στο podcast που ακολουθεί.

The post Podcast S02 E03: Στις ESG δράσεις είναι απαραίτητη η εμπλοκή των εργαζομένων appeared first on 2045.gr.

Γράφει ο Σπύρος Νικολάου, Διευθυντής Πωλήσεων και Επιχειρηματικής Ανάπτυξης, Code4Thought.

Σήμερα, το λογισμικό είναι μέρος της καθημερινότητάς μας και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η χρήση του είναι ένα σημαντικό μέρος της ζωής μας. Το λογισμικό μπορεί να βρεθεί σε διάφορους τομείς, όπως ηλεκτρονικές συναλλαγές, χρηματιστήριο, στον τομέα της υγείας, για την παρακολούθηση και την ανάπτυξη κυβερνητικών υποδομών, για την κατασκευή και τον έλεγχο σε πραγματικό χρόνο κρίσιμων συστημάτων που δεν πρέπει να αποτύχουν, κ.α. Ξέρουμε όμως πραγματικά από τι αποτελείται; Ή ότι είναι αξιόπιστο και ασφαλές;

Όπως γίνεται σε άλλες βιομηχανίες ή κλάδους (π.χ. κατασκευαστικός, αυτοκινητοβιομηχανία) το λογισμικό (ή ακριβέστερα τα προϊόντα ή συστήματα λογισμικού) θα πρέπει να αναπτύσσεται κάτω από αυστηρά χρονοδιαγράμματα και κόστος, σε μια προσπάθεια να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις των ενδιαφερόμενων και των τελικών χρηστών. Παρά τις όποιες συνθήκες ανάπτυξης, αγοράς η λειτουργίας του, θα πρέπει να πληροί λειτουργικά και μη λειτουργικά χαρακτηριστικά, όπως η δυνατότητα συντήρησης, αξιοπιστίας, ασφάλειας, διαθεσιμότητας, «μεταφερσιμότητας» και άλλων χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων, όπως καθορίζονται από διεθνή πρότυπα και πρακτικές (π.χ. ISO25010).

Οι προκλήσεις της ποιότητας λογισμικού

Η διαχείριση ποιότητας θα πρέπει να ξεκινά από την αρχή της ανάπτυξης ή αγοράς του λογισμικού και να καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο ζωής του. Αν και αυτό φαίνεται αυτονόητο (ειδικά αν σκεφτούμε άλλους κλάδους και βιομηχανίες) στην πραγματικότητα ο κλάδος της ανάπτυξης λογισμικού δεν το συνηθίζει και η ποιότητα ενός προϊόντος συνήθως αποτελεί μεταγενέστερη (αν όχι τελευταία) προτεραιότητα. Αυτό έχει ως συνέπεια οι όποιες διορθώσεις γίνονται σε ένα σύστημα λογισμικού ώστε να είναι ποιοτικό και ασφαλές να είναι χρονοβόρες (και κοστοβόρες) και όχι πάντα αξιόπιστες. Άρα οι οργανισμοί πρέπει να προσπαθήσουν ώστε η ανάπτυξη ποιοτικού λογισμικού να εμπεδωθεί και να γίνει μία συνήθεια ενσωματωμένη στην κουλτούρα τους. Πόσο εύκολο όμως είναι αυτό και ποιες οι προκλήσεις του; Ας δούμε λοιπόν παρακάτω.

Αρχικά, η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των σημερινών συστημάτων έχει δημιουργήσει ένα σύνολο ιδιαίτερων προκλήσεων που καθιστά δύσκολο για τους μηχανικούς λογισμικού να ικανοποιήσουν την ανάγκη για υψηλότερη και καλύτερη ποιότητα λογισμικού. Οι κύριοι λόγοι για αυτή την πολυπλοκότητα είναι η συνεχής αλλαγή των απαιτήσεων, η διαδικασία σχεδιασμού που δεν τηρείται σωστά, η άνιση κατανομή ανθρώπινου δυναμικού, οι περιορισμοί σε προϋπολογισμούς και οι παράλογες προσδοκίες παράδοσης των συστημάτων με βάση ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα. Όταν λοιπόν όλοι (ή κάποιοι) από τους λόγους αυτούς ισχύουν τότε η  τροποποίηση του λογισμικού μπορεί να γίνει δυσβάστακτη και να οδηγήσει σε κάθε είδους πολύπλοκα προβλήματα. Από την αντίθετη μεριά, όταν σχεδιάζεται σωστά, το λογισμικό μπορεί να τροποποιηθεί ή να επεκταθεί εύκολα. 

Ένας άλλος λόγος είναι η συνεχής εμφάνιση νέων τεχνολογιών που οδηγούν τους μηχανικούς λογισμικού να προσπαθούν να τις αφομοιώσουν και να τις χρησιμοποιήσουν σχεδόν όλες ταυτόχρονα. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως, οι αναδυόμενες τεχνολογίες δεν αντικαθιστούν πλήρως τις παλιές. Έτσι, ορισμένα συστήματα λογισμικού πρέπει να λειτουργούν και επικοινωνούν με συστήματα παλαιού τύπου, σχεδιασμένα με παλαιότερες μεθοδολογίες και τεχνολογίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι μηχανικοί και αρχιτέκτονες λογισμικού να χρησιμοποιούν πολλές μεθοδολογίες και τεχνοτροπίες σχεδιασμού, όλες στο ίδιο σύνολο (ή χαρτοφυλάκιο) συστημάτων λογισμικού. 

Επιπλέον, παρατηρούμε ότι για να ανταποκριθούν στις σημερινές ψηφιακές απαιτήσεις, επιχειρήσεις, κυβερνήσεις και οι δημόσιοι οργανισμοί, που δεν έχουν το απαραίτητο δυναμικό για εσωτερική ανάπτυξη, επιλέγουν την ανάθεση των έργων ανάπτυξης λογισμικού σε εξωτερικούς προμηθευτές. Αυτοί με τη σειρά τους αναθέτουν την ανάπτυξη η μέρος αυτής (λόγου περιορισμών στους προϋπολογισμούς) σε χώρες όπου συνήθως οι επαγγελματίες ανάπτυξης λογισμικού δεν ακολουθούν τα απαιτούμενα πρότυπα τα οποία είναι ευθυγραμμισμένα με αυτά των διαπιστευμένων φορέων και περιορίζονται μόνο στην τοπική εμπειρία και γνώση τους, γεγονός που καθιστά το λογισμικό που παράγουν σε πολλές περιπτώσεις αμφισβητήσιμο.

Σε κάθε περίπτωση όμως οι ερωτήσεις που θα πρέπει να απασχολούν τις επιχειρήσεις, κυβερνήσεις και δημόσιους οργανισμούς για κάθε έργο τεχνολογικού εκσυγχρονισμού ή μετασχηματισμού θα πρέπει να περιλαμβάνουν: 

• Κάνουμε τα πράγματα με το σωστό τρόπο; 
• Επιλέγουμε την σωστή τεχνολογία/σύστημα και προμηθευτή; 
• Έχουμε τον έλεγχο της ποιότητας ανάπτυξης λογισμικού των προμηθευτών μας;
• Πρέπει να ξαναχτίσουμε ή να αναβαθμίσουμε τα υπάρχοντα συστήματα όπου φυσικά αυτό είναι δυνατό; 
• Πώς μπορούμε να αναλάβουμε τον σωστό έλεγχο του συστήματος μετά την παράδοση του έργου; 

Δεν μπορεί να αναμένεται όμως από τους δημόσιους οργανισμούς και τις επιχειρήσεις να διαθέτουν όλη την απαραίτητη τεχνογνωσία στον τομέα της πληροφορικής για να απαντήσουν σωστά σε τέτοιες ερωτήσεις και είναι σχεδόν αδύνατο σε πολλές περιπτώσεις να κατανοηθεί από κάποιον καλά το κόστος, η ποιότητα, η ασφάλεια και το χρονικό διάστημα που μια υπηρεσία θα είναι διαθέσιμη για να χρησιμοποιηθεί. Στη δημιουργία και τη συντήρηση λογισμικού εμπλέκονται πολλοί ενδιαφερόμενοι φορείς: η επιχείρηση που το χρησιμοποιεί, το τμήμα πληροφορικής που το αναπτύσσει, οι ομάδες ασφαλείας, οι αρχιτέκτονες των λύσεων και τέλος οι ομάδες ανάπτυξης. Είναι ιδιαίτερα περίπλοκο να βρίσκονται όλοι στην ίδια σελίδα και να λειτουργούν αποτελεσματικά και αποδοτικά μαζί. Από την εμπειρία μας ακόμη και ώριμες εταιρείες ανάπτυξης λογισμικού δυσκολεύονται να το κάνουν σωστά.

Οι καταστροφικές συνέπειες ενός κακού κώδικα

Προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα τη σημασία της καλής ποιότητας λογισμικού αρκεί να λάβουμε υπ’ όψη του ότι όταν ακούμε ή διαβάζουμε ότι το σύστημα δεν λειτουργεί προσωρινά ή ότι η ασφάλεια παραβιάστηκε, είναι περιστατικά τα οποία (είτε τα περισσότερα είτε στο σύνολό τους) που οφείλονται στην κακή ποιότητα του κώδικά του (λογισμικού). Οι μεγαλύτερες αποτυχίες λογισμικού στην πρόσφατη ιστορία, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων ransomware, διακοπών πληροφορικής και διαρροών δεδομένων έχουν προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες σε τράπεζες, αεροπορικές εταιρείες, συστήματα εθνικής υγείας και ασφάλειας, social media κ.τ.λ. Η ζημιά δεν περιορίζεται μόνο στο οικονομικό κομμάτι (μπορεί να φθάσει και τα εκατομμύρια ευρώ) αλλά αφορά και το brand, την εταιρεία. Για παράδειγμα, το καταστροφικό λογισμικό της Boeing όχι μόνο σκότωσε 346 ανθρώπους, αλλά κατέστρεψε και το αεροσκάφος 737 max. Βλάβη λογισμικού ήταν και η αιτία της συντριβής του αεροσκάφους Airbus A400M κ.τ.λ.

Γι’ αυτό, η ποιότητα των συστημάτων λογισμικού θα πρέπει να αποτελεί μείζονα ανησυχία για εκείνους που τα αναπτύσσουν, συντηρούν, βελτιώνουν, αποκτούν ή τα χρησιμοποιούν. Η τεχνική ποιότητα των προϊόντων λογισμικού σχετίζεται με την ευκολία και την ταχύτητα με την οποία το λογισμικό επιτρέπει την τροποποίηση του, ώστε να συμβαδίζει με τις μεταβαλλόμενες ανάγκες των χρηστών του ή άλλων ενδιαφερομένων αλλά και με την ασφάλεια. 

Είναι λοιπόν αναγκαίο οι επιχειρήσεις, κυβερνήσεις και δημόσιοι οργανισμοί να αποταθούν σε ανεξάρτητους εξειδικευμένους οργανισμούς που έχουν τα εργαλεία, την γνώση και την εμπειρία για να  δώσουν απαντήσεις στα ποιο πάνω ερωτήματα, με το να επιθεωρήσουν και να αξιολογήσουν τον κώδικα στις προτεινόμενες τεχνολογίες και να παρέχουν πρακτικές συμβουλές συνδυάζοντας την τεχνογνωσίας τους με επιστημονικές μεθοδολογίες λογισμικού για τη μέτρηση, την παρακολούθηση και την ανάλυση του πηγαίου κώδικα και της αρχιτεκτονικής των εφαρμογών σε οποιαδήποτε τεχνολογία. Και επιπλέον, να πραγματοποιήσουν λεπτομερείς αναλύσεις συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών συνεπειών όλων των διαθέσιμων επιλογών σε σχέση με το κόστος, την ποιότητα, την αρχιτεκτονική και τους κινδύνους για όλους τους ενδιαφερόμενους. 

Η διασφάλιση της ποιότητας έχει κόστος, όμως η έλλειψη ποιότητας έχει επίσης μεγαλύτερο κόστος και ο αντίκτυπος της υπερβαίνει κατά πολύ το κόστος της καλής ποιότητας. Το κόστος των εξωτερικών σφαλμάτων είναι πολύ υψηλότερο και με μεγαλύτερες και δυσμενέστερες συνέπειες για τον οργανισμό, όπως ενδεικτικά η απώλεια αγοράς, λειτουργία επιχείρησης, απώλεια πελατών, αγωγές, καταγγελίες και καταβολή εγγυήσεων..

Πολλοί από εμάς έχουμε αισθανθεί τις επιπτώσεις της κακής ποιότητας σε λογισμικό, σε τραπεζικές συναλλαγές, αγορές εισιτηρίων κ.λπ., όπου εκδηλώνονται οι καθυστερήσεις του συστήματος, οι χρόνοι απόκρισης είναι πολύ μεγάλοι και αυτό σημαίνει απώλεια χρόνου και χρημάτων. Ωστόσο, ο αντίκτυπος είναι συνήθως πολύ πιο σοβαρός εάν η αποτυχία ενός συστήματος προκαλεί οικονομική, περιβαλλοντική, κοινωνική ή ακόμα και ανθρώπινη απώλεια.

The post Γιατί είναι απαραίτητη η επένδυση στην ποιότητα προϊόντων και συστημάτων λογισμικού appeared first on 2045.gr.

Σε μια εποχή που οι λειτουργίες των επιχειρήσεων ψηφιοποιούνται όλο και περισσότερο το ζήτημα της ποιότητας του λογισμικού που χρησιμοποιούν γίνεται και πιο σημαντικό και πιο πολυδιάστατο. Οι επιχειρήσεις καλούνται να αξιολογήσουν πλήθος παραμέτρων της ποιότητας ενός software, από την ασφάλεια του κώδικα, έως την αρχιτεκτονική του ή τη δυνατότητα να εμπλουτιστεί προκειμένου να εξυπηρετήσει επιπλέον ανάγκες.

Καθόλου τυχαία, τα τελευταία χρόνια κάνει την εμφάνιση του ένας νέος κλάδος, που αφορά τόσο την ποιότητα συστημάτων λογισμικών, όσο και την αξιοπιστία τους, ειδικά των συστημάτων ΑΙ. Η Code4Thought είναι μια επιχείρηση που προσφέρει τις παραπάνω λύσεις και η συζήτηση με το Γιάννη Κανελλόπουλο και τον Άλεξ Ζαχαρόπουλου μας βοηθά να κατανοήσουμε ακόμα περισσότερο τόσο τις αιτίες για τις οποίες προκύπτει αυτή η ανάγκη όσο και τα οφέλη για τις επιχειρήσεις που προχωρούν στον έλεγχο των συστημάτων τους.

The post H ποιότητα του software είναι ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τις επιχειρήσεις (vid) appeared first on 2045.gr.

Νομίζω πως ένα από τα πιο εμπνευσμένα motto όλων των εποχών, και χαρακτηριστικό για το θέμα των ανισοτήτων, είναι το σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης «Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα» (Liberte, Egalite, Fraternite). Σε όλη την υφήλιο σήμερα μοιάζει σαν να χωριζόμαστε σε ομάδες αντιπάλων και όχι αδελφών! Αρκεί να σκεφθείτε -με διαφορετική ματιά- τι γίνεται στο Καζακστάν, που οι άνθρωποι επαναστατούν για τα δικαιώματά τους και κατά της απόλυτης φτώχειας. Αν δεν σας αρκεί αυτό, επισκεφθείτε το global map του Carnegie Endowment, για να δείτε πόσες έκρυθμες καταστάσεις και διαδηλώσεις συμβαίνουν ‘live’.

Από τις διαδηλώσεις στην Αυστραλία κατά των ελλιπών μέτρων της κυβέρνησης για τις φωτιές, έως το Αφγανιστάν όπου λίγοι αντιφρονούντες ξεσηκώνονται κατά των Ταλιμπάν, ο κόσμος βρίσκεται σε αναβρασμό. Ο λόγος; Ζούμε στην εποχή των ανισοτήτων.

Δηλαδή, ζούμε καθημερινά, οι ενήλικες και τα παιδιά μας, αντιμετωπίζοντας άνισες «ευκαιρίες ζωής» ως άτομα-μέλη της ίδιας κοινωνίας. Ξέρουμε και συζητούμε τις ανισότητες (τις λέμε αδικίες, ενώ είναι μακροχρόνια έλλειψη θεσμών και πολιτικών ισότητας) που βιώνουμε και μαθαίνουμε σε πολλούς τομείς και θέματα: δικαιοσύνη, υγεία, εκπαίδευση, εισόδημα, ισότητα και πρόσβαση στη Δημοκρατία και τα δικαιώματα που έπρεπε να δίνει σε όλους.

“Δεν υπάρχει τίποτα πιο άνισο από την ίση μεταχείριση των άνισων. (Ισότητα & δικαιοσύνη) – Αριστοτέλης”

Οι διακρίσεις κατά του ατόμου, ή κατά κοινοτήτων ανθρώπων ομοειδών χαρακτηριστικών, αλλά και εκείνες που συναντούμε στα θεσμικά επίπεδα κάθε κοινωνίας είναι διαρκώς αυξανόμενες. Φυλή και ρατσισμός. Κοινωνική τάξη και εισόδημα. Φύλο και σεξουαλικότητα. Θρησκεία και φανατισμός. Πρόσβαση των ΑΜΕΑ στις πόλεις και στο δημόσιο χώρο. Προστασία του πρασίνου και ψυχικές ασθένειες. Βιώσιμη ανάπτυξη και καθυστέρηση ανάπτυξης. Όλα συνδέονται και γεννούν νέες ανισότητες.

Οι πιο σημαντικές κοινωνικές ανισότητες που απασχολούν τις κυβερνήσεις και έχουν δημιουργήσει αναταράξεις στην υφήλιο είναι πέντε ειδών: ανισότητα πλούτου και μέσων ζωής, ανισότητα διαχείρισης ανθρώπων και των δικαιωμάτων τους (πχ. μετανάστευση, gender pay gap), ανισότητα πολιτικών δικαιωμάτων (δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι για όλους, διαφάνεια και διαβουλεύσεις διακυβέρνησης κ.λπ), ανισότητα πρόσβασης σε μια καλή ζωή και καλές κοινωνικές υπηρεσίες και η (πιο πρόσφατη) ανισότητα της ψηφιακής γνώσης.

Τι μας κοστίζουν οι ανισότητες;

Οι ανισότητες και τα αποτελέσματά τους συνεπάγονται υψηλό οικονομικό, δημοσιονομικό, κοινωνικό και ηθικό κόστος. Πολλές φορές θεωρείται πως η άνιση κατανομή του εισοδήματος αφορά περισσότερο τον τρίτο κόσμο, αλλά μια έκθεση των Ηνωμένων εθνών έρχεται να επιβεβαιώσει πως το φαινόμενο έχει ένταση σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Κίνα!

Το δημοσιονομικό κόστος είναι πρώτο. Κάθε χρόνο μεταφέρεται από τις κυβερνήσεις ένα μεγάλο εθνικό εισόδημα σε όσους έχουν ανάγκη, αλλά χωρίς να φτιάχνονται μόνιμοι κανόνες, υποδομές και πολιτικές. Το αποτέλεσμα είναι πως «όσοι έχουν ανάγκη» παραμένουν για πάντα εκεί. Και αν οι κυβερνήσεις δεν έχουν σταθερά και αυξανόμενα έσοδα κάθε χρόνο; Τότε τι θα γίνει με όσους έχουν ανάγκη, αν παράλληλα γερνά και δεν παράγει ικανά η κοινωνία;

Το δεύτερο κόστος είναι το ιδιωτικό οικονομικό. Η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες όπως η εκπαίδευση και η υγεία δεν είναι ίδια για όλους, και μάλλον είναι ανισόρροπα ακριβή. Γιατί πρέπει ένας γονιός -για να νιώθει πως θα πάρει καλή εκπαίδευση το παιδί του- να πληρώνει ένα ιδιωτικό σχολείο; Γιατί πρέπει μια σπάνια ασθένεια να υπόκειται στα βασανιστήρια των επιτροπών υγείας, εγκρίσεις και γραφειοκρατία; Ούτε αυτά έχουν μπει σε σταθερές νόρμες και πολιτικές. Ίσως, όταν κάποιος τρώει πανάκριβο brunch στο κέντρο της Αθήνας, δεν σκέφτεται τα κοινωνικά προβλήματα γύρω του, όμως αυτά δεν παύουν να υφίστανται.

Το κόστος των ανισοτήτων επιβαρύνει την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή, διατηρεί τις κοινωνίες σε μόνιμη διαρθρωτικά υψηλή ανεργία (ή χειρότερα, υποαπασχόληση), απομακρύνει ταλαντούχους νέους που μεταναστεύουν, και συνεισφέρει στην εγκληματικότητα. Οι πίνακες της OurWorldData για τις ανισότητες είναι αποκαλυπτικοί.

Πολύπλευρες συνέπειες

Έπρεπε να περάσει η υφήλιος μια χρηματοοικονομική, μια μεταναστευτική, μια πολιτική και μια πανδημική κρίση (2008-2021), για να συνειδητοποιήσει και να παραδεχτεί ακόμη και η Wall Street, στις εκθέσεις Global risks, πως οι ανισότητες είναι πρόβλημα για την οικονομία. Γιατί παρατηρούν διαρκώς αυξανόμενα:

• Εξάντληση πλουτοπαραγωγικών πηγών, εκμετάλλευση αδύνατων κρατών.
• Οικονομική μετανάστευση εξαιτίας πολέμων ή φτωχοποίησης.
• Εργατικό δυναμικό σε έλλειψη, ακριβότερα προϊόντα, αλλοίωση εθνικών οικονομιών, μετακίνηση από χώρα σε χώρα.
• Κλιματική κρίση, όπου κανείς δεν φαίνεται διατεθειμένος να επενδύσει όσο πρέπει.
• Κλιματική κρίση, που φτωχοποιεί και αδικεί εθνικούς πληθυσμούς.
• Έλλειψη θεσμών διαφάνειας και δημοκρατίας.
• Η ανισότητα είναι μόνιμη -σε κάθε έκφανση της ζωής- για τις γυναίκες.
• Έλλειψη λογοδοσίας από κρατικούς και επιχειρηματικούς ηγέτες και λειτουργούς.
• Κακή ποιότητα εκπαίδευσης, ασύγχρονη με τις μεγάλες αλλαγές.

Οι κοινωνίες καινοτομούν και πρωτοπορούν. Τι αφήνουν πίσω;

Όσο η καινοτομία μας εντυπωσιάζει, τόσο ο κοινωνικός αντίκτυπος που αφήνει είναι μεγάλος. Έχουμε ξαναγράψει για την εποχή που έρχεται των cashless σούπερ μάρκετ και λιανικών σημείων πώλησης. Οι άνεργοι αυτοί ταμίες τι θα γίνουν;

Οι σύγχρονες μορφές ψηφιακών υπηρεσιών υγείας αυξάνονται και τα beta cases μετατρέπονται σε εταιρίες και κανονικές υπηρεσίες. Εκείνο το μέρος του πληθυσμού που δεν είναι εξοικειωμένο με τη χρήση τεχνολογίας, πώς εντάσσεται και εξυπηρετείται; Κοινωνική συνοχή, άλλο ένα σύγχρονο ζητούμενο.

Κοινωνίες που προχωρούν (φαινομενικά μπροστά) και αφήνουν αδούλευτο το ναρκοπέδιο των ανισοτήτων είναι καταδικασμένες να ζουν …από τύχη. Τα κινήματα (Occupy Wall Street, Black Lives Matter, MeToo) -που μάθαμε από τα social media, μας εντυπωσίασαν και προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε- αποτελούν και αυτά μια απόδειξη του κόστους των ανισοτήτων της φυλής, της διαβίωσης, της παραβίασης δημοκρατικών και προσωπικών ελευθεριών.

“Έχω ένα όνειρο, ότι μια μέρα, στους κόκκινους λόφους της Γεωργίας, οι γιοι πρώην σκλάβων και οι γιοι πρώην ιδιοκτητών σκλάβων θα καθίσουν δίπλα-δίπλα στο τραπέζι της αδελφοσύνης – Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ”

Είναι παντού γύρω μας οι ανισότητες

Γιατί μια γυναίκα με σημαντική διοικητική ευθύνη πληρώνεται λιγότερο; Δεν κατάλαβα ποτέ γιατί δύο ιδίων αρμοδιοτήτων διευθυντικά στελέχη, άνδρας και γυναίκα, πληρώνονται με μια διαφορά 20-30% μεταξύ τους. Θεωρείται από τους κοινωνιολόγους ως ένας μακροχρόνιος ρατσισμός που αναπαράγεται σαν πρότυπο, χωρίς κανείς να μπορεί πειστικά να το εξηγήσει.

Ποιες είναι οι κατάλληλες αμοιβές της εργασίας; Ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Απρίλιο του 2017 ασχολήθηκε με τις εισοδηματικές ανισότητες, ορίζοντας πως όλοι έχουν δικαίωμα σε ίσες ευκαιρίες. Σαν καλή έκθεση ιδεών έμεινε εκεί. Οι συλλογικοί φορείς των βιομηχανιών, επιμελητήρια και κυβερνήσεις δεν έθεσαν κανόνες και όρια. Οι κοινωνικοί εταίροι όταν διαπραγματεύονται, συζητούν ελαφρύνσεις και φορολογία, αλλά ποτέ τον εργαζόμενο. Αυτό δεν σημαίνει πως αυτόματα όλα έπρεπε να οδηγούν σε αυξήσεις, αλλά δεν υπάρχει σε κανένα industry κάποιο benchmark αμοιβών σε συσχέτιση με τις ειδικεύσεις. Απουσίες, που δυστυχώς αφορούν το σημαντικότερο παραγωγικό παράγοντα της επιχείρησης, τον άνθρωπο.

Πόσο πρέπει να είναι το χαμηλό εισόδημα και η ενίσχυσή του; Η οικονομική κρίση και μετέπειτα ύφεση στις χώρες του ευρωπαϊκού νότου, όπως Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία έχει προκαλέσει μόνιμες ανισότητες στην κατανομή των εισοδημάτων. Ο κοινωνικός και πολιτικός διάλογος δεν έχει οδηγηθεί πουθενά, για να προστατευθεί πραγματικά το εισόδημα των νοικοκυριών που ζουν σε ανέχεια. Δεν υπάρχουν δεδομένα; Δεν τους γνωρίζουν οι κυβερνήσεις; Δεν έχουν προτεραιότητα κοινωνικής αρωγής; Ό,τι και αν συμβαίνει οι ομάδες που δεν στηρίζονται, λείπουν από την παραγωγική διαδικασία, και τροφοδοτούν συνθήκες κοινωνικής αναταραχής και έντασης.

Πόσο άνισος είναι ο κόσμος για τα παιδιά; Η πρόσφατη έκθεση της Unicef διαπιστώνει πως στις 41 χώρες του ΟΟΣΑ οι κοινωνικές ανισότητες μεταξύ των παιδιών -ακόμα και στις πιο πλούσιες χώρες- εντείνονται. Μπορεί να ζουν στις ίδιες πόλεις και να έχουν πρόσβαση στις ίδιες υπηρεσίες, αλλά έχουν τεράστιες ανισότητες στο εισόδημα, στις σχολικές επιδόσεις, στην κατάσταση της υγείας τους, ακόμη και στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση (463 εκατ. παιδιά σε όλη την υφήλιο δεν είχαν πρόσβαση σε εξ’ αποστάσεως εκπαίδευση στο πρώτο κύμα της πανδημίας). Το 10% των παιδιών ζει σε νοικοκυριά που έχουν στη διάθεσή τους λιγότερο από το μισό του μέσου εθνικού εισοδήματος. Μεγάλο πεδίο έρευνας για όποιον συσχετίσει τους κινδύνους κακής μόρφωσης, ψυχικής υγείας, λανθασμένων προτύπων ζωής και εγκληματικότητας με τις κοινωνικές ανισότητες.

Πως μου δίνουν κατάλληλα εργαλεία οι σπουδές μου; H εκπαίδευση ήταν πάντα συνδεδεμένη με την κοινωνική κινητικότητα και το πανεπιστημιακό πτυχίο ήταν το μέσο πρόσβασης σε επαγγέλματα υψηλού κύρους. Με τις αλλαγές που συμβαίνουν σε ολόκληρο τον κόσμο η εκπαίδευση παίρνει αφενός νέες μορφές, και αφετέρου το καλύτερο και αποδοτικότερο μέρος της είναι ακριβό (ακριβά πανεπιστήμια, σεμινάρια και πιστοποιήσεις).

Από που να ενημερώνομαι; Ναι, ακόμη και αυτό το δικαίωμα κρύβει ανισότητες. Μπορεί να συζητούμε την ελευθεροτυπία στην Τουρκία, που δείχνει λογοκρισία, διώξεις και φυλακίσεις, αλλά μην πάμε μακριά. Στο 2021, η Ελλάδα βρέθηκε στη θέση Νο70 (από 65 που ήταν…) στον παγκόσμιο δείκτη των Δημοσιογράφων χωρίς Σύνορα. Αν δεν σας αρέσει ο δείκτης, σκεφτείτε πως κάθε μέσο ενημέρωσης που διαβάζουμε στη χώρα μας είναι 4^ο από το τέλος σε σύγκριση με τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άντε, είμαστε καλύτερα από τη Βουλγαρία και την Ουγγαρία του δημοκράτη κ. Ορμπάν). Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο 2020 δήλωσε ανησυχία για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης μιας και οι δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν βία, παρενοχλήσεις και πιέσεις.

Aντέχει η επιχείρησή μου στην παγκοσμιοποίηση; Η παγκόσμια οικονομία διαρκώς θέτει νέα, υψηλότερα standards, που μας οδηγεί σε αλλαγές και βελτιώσεις σε ό,τι κάνουμε. Η Amazon θέλει μόλις 45 λεπτά της ώρας, από τη στιγμή που πατάμε «Place Order» έως τη φόρτωση του δέματος στο φορτηγό. Μέσα σε αυτό το χρόνο γίνεται η επεξεργασία της αγοράς, η εύρεση του προϊόντος, η μεταφορά του στο σταθμό διακίνησης, η συσκευασία, το σκανάρισμα κωδικών και η τελική ετικέτα στο δέμα πριν φύγει. Τι ανισότητες δημιουργεί λοιπόν (στους υπόλοιπους εμπόρους) η έλλειψη τεχνογνωσίας, η απουσία επαγγελματισμού και η μικρή πρόσβαση σε κεφάλαια δανεισμού;

Μπορώ να διατηρώ νομότυπα μια επιχείρηση-πρότυπο; Δεν θα δούμε ποτέ το θέμα αυτό στα πρωτοσέλιδα, αλλά είναι μεγάλη ανισότητα η δράση ποιοτικών επιχειρήσεων μαζί με όσους ανταγωνιστές φαλκιδεύουν τους κανόνες της αγοράς και κάνουν κακό σε όλους τους κοινωνικούς εταίρους. Φοροδιαφυγή, παραβίαση εργασιακών κανόνων, κακή εξυπηρέτηση πελάτη, ψιλά γράμματα είναι φαινόμενα που εισφέρουν σε μια κακώς εννοούμενη επιχειρηματικότητα. Πόσες και πόσες φορές εταιρίες που υπόσχονται Customer Experience (καλή εμπειρία του πελάτη) δεν εγγυώνται το προϊόν που πουλάνε ή καθυστερούν κατά εβδομάδες την παράδοσή του με delivery στο σπίτι ή το γραφείο μας;

Πουλάνε περισσότερο τα προϊόντα που ακολουθούν πρότυπα βιώσιμης ανάπτυξης; To πανεπιστήμιο NYU Stern δημοσίευσε το 2020 μελέτη που εξετάζει τις τάσεις αγοράς ιδιαίτερα κατά την περίοδο της πανδημίας. Όσοι επισκεφθείτε τη μελέτη στο link, που αφορά στις ΗΠΑ, θα δείτε πως (ώ, του θαύματος) τα προϊόντα που ακολουθούν πρότυπα βιώσιμης ανάπτυξης πουλάνε περισσότερο και πηγαίνουν καλύτερα εμπορικά. Όχι, δεν είναι μόδα, όπως έχουμε εξηγήσει, αλλά επειδή απαντούν στις ανησυχίες και τους φόβους των σύγχρονων καταναλωτών. Ξέρετε τι ανισότητες φέρνει αυτό στην οικονομία; Πως θα επενδύσουν σε νέα τεχνολογία, συστήματα και τρόπους παραγωγής μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις; Πως θα αποκτήσουν ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, οι επιχειρήσεις που βασανίζονται από μεγάλη φορολογία και από την κακοδαιμονία των παλιών μυαλών; Ποιος θα τις βοηθήσει, να μην καταρρεύσουν και μαζί τους οι κοινωνίες;

Είναι βέβαιο πως οι ανισότητες εμποδίζουν τις κοινωνίες μας να αναπτυχθούν με ηρεμία και συνοχή, που εγγυώνται πρόοδο για τους πολλούς. Οι ανισότητες δημιουργούν διαρκώς νέα χάσματα …οικονομικά, κοινωνικά, πολιτισμικά, πολιτικά! Τροφοδοτούν ακραίες απόψεις και κοινότητες φανατικών, ενώ αποθαρρύνουν τον μέσο άνθρωπο από τη δημιουργία και την προσπάθεια. Ένα είναι σίγουρο, όλα αυτά είναι συνθήκες αναταραχής, μίσους και έντασης που δεν τα αντέχει η ανθρωπότητα στο νέο αιώνα και ανάμεσα στις τόσες πολλές αλλαγές.

The post Καλώς ήλθατε στην εποχή των ανισοτήτων appeared first on 2045.gr.

Η βιομηχανία της μόδας ίσως είναι η καλύτερη να περιγράφει επερχόμενες τάσεις. Επίσης, η βιομηχανία των πολιτικών και οικονομικών ειδήσεων ακολουθεί την τεχνική της δημοσίευσης τάσεων και συχνά με προβλέψεις που δημιουργούν νέους φόβους. Οι δικές μας τάσεις αφορούν όλους όσους διαβάζουν, εξελίσσονται και επιχειρούν με το βλέμμα στο μέλλον (προς το 2045 όπως λέμε εμείς). Σε αυτούς τους αναγνώστες στέλνουμε σαν ευχές τους νέους κανόνες επιχειρήσεων, που θα έπρεπε -κάθε χρόνο- να λειτουργούν ως Key Performance Indicators για κάθε επιχείρηση.

“To μυστικό της επιτυχίας είναι να αλλάζουμε διαρκώς τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε. – Jack Welch”

Αφήνουμε πίσω τις «ορθόδοξες» λύσεις

Η κατάρα του «40 χρόνια φούρναρης» θα σταματήσει, μόνο όταν οι επιχειρήσεις αρχίζουν να αναμοχλεύουν το ρόλο τους στην αγορά, τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας, και το πιο σημαντικό, πως «σερβίρουν» τον πελάτη τους. Είναι ασαφές ποια διαδικασία νέας σκέψης-καινοτομίας εφαρμόζουν οι ελληνικές επιχειρήσεις, αλλά θα έπρεπε να υπάρχει -ακόμη και στη μικρότερη επιχείρηση- μια διαδικασία-θεσμός για την πρακτική καινοτομία.

Πώς χρησιμοποιούμε τα δεδομένα των πελατών μας για να δημιουργήσουμε καλύτερες υπηρεσίες; Πώς εξαντλούμε όλες τις τεχνολογικές λύσεις για να περιορίσουμε τα κόστη μας; Πώς δημιουργούμε προγράμματα ικανοποίησης και πιστότητας πελατείας;

Οι καθηγητές Clayton Christensen, Jeffrey Dyer, και Hal Gregersen ερεύνησαν τις απόψεις 3.000 στελεχών, σε περίοδο έξι ετών, και δημοσίευσαν στο Harvard Business Review 2009 τις επίκτητες ικανότητες που απαιτούνται για την καινοτομία: να αναρωτιέσαι (με ή χωρίς έρευνα), να παρατηρείς, να συνδέεις (καταστάσεις και πράγματα), να πειραματίζεσαι (δοκιμάζεις) και να δημιουργείς δίκτυα συνεργασιών. Το πιο σημαντικό δε στοιχείο, αναφέρουν, είναι να σκέφτεσαι πως μπορεί να συνδέονται μεταξύ τους «φαινομενικά ασύνδετα γεγονότα, προβλήματα, ή ιδέες».

Ερώτημα: Ποια μικρή καινοτομία θα βάλετε στόχο στο 2022;

Δίνουμε χώρο σε φρέσκιες απόψεις

Το να είσαι δημιουργικός και να σκέφτεσαι ανάλογα παραμένει μια γενικόλογη λέξη-κλισέ, σαν ευχή. Όμως οι επιχειρήσεις πρέπει να γίνουν πιο δημιουργικές, αφήνοντας παγιωμένες παραδοχές πίσω τους, για να βοηθήσουν τα συμφέροντά τους, αλλά και να έχουν θετικό αποτύπωμα. Δεν θα ξεχάσω ποτέ, πως σε ένα workshop του global executive committee της Ericsson, στην ερώτηση ποιος είναι ο ανταγωνισμός μας και τι κάνει, η συν-δημιουργία έφερε στο προσκήνιο «τι θα γίνει αν η Google γίνει κανονικός τηλεπικοινωνιακός πάροχος»… Δημιουργική (αντισυμβατική) σκέψη!

Δυστυχώς το ανθρώπινο μυαλό αισθάνεται ασφάλεια σε όσα ξέρει, για αυτό πολλές φορές είναι δύσκολο να μας πείθουν νέα δεδομένα και αποδείξεις. Η ανάγκη να σκεφτεί κάθε επιχείρηση δημιουργικά, σημαίνει να φέρει στην επιφάνεια νέες απόψεις, τη γνώμη των πελατών της και από δίκτυα συν-δημιουργίας (Co-creation) από φυσικές ή ψηφιακές ερευνητικές μεθόδους. Στην πραγματική ζωή συμβαίνουν πιο ολιστικά πράγματα, που δεν αποτυπώνονται στο excel πωλήσεων-κερδών της επιχείρησης.

Το 2017 δημοσιεύτηκε η έρευνα της PwC σε 1.379 CEO που επιβεβαίωσαν πως ενώ η «καινοτομία είναι η Νο1 προτεραιότητα για την επιχείρηση», το 77% αυτών συμφώνησε πως δεν βρίσκουν εύκολα εργαζόμενους με δημιουργικά και καινοτόμα μυαλά. Η κότα έκανε το αυγό, ή το αυγό την κότα;

Ερώτημα: Σε ποια ομάδα της επιχείρησης θα αναθέσετε το θέμα «νέες ιδέες»  στο 2022;

Προσλαμβάνουμε εξυπνότερους και καλύτερους

Για να αφήσουμε πίσω τις «ορθόδοξες» λύσεις και να φέρουμε στο προσκήνιο νέες ιδέες, χρειάζονται νέα μυαλά. Δεν μπορεί να δείχνουν τα ευρωπαϊκά στατιστικά πως οι κοινωνίες μας γερνούν ηλικιακά και αυτό να μην έχει επηρεάσει την επιχειρηματικότητα. Αλλά δεν είναι στενά ηλικιακό το θέμα. Απαιτούνται νέα μυαλά, καλύτερα και εξυπνότερα από το δικό μας, για να ανθίσουμε όλοι και να εξελίσσεται η επιχείρηση, αποκτώντας νέες οπτικές.

Για να το αντιληφθούμε καλά το θέμα, θα έπρεπε να προσλάβουμε Σουηδό για να αναλάβει τη διαδικασία καινοτομίας, Αμερικανό για τα θέματα Marketing και Γερμανό για τη διαδικασία πιστοποίησης ποιότητας και διαχείρισης ρίσκου στην παραγωγική μας διαδικασία. Θέλει ανοιχτό μυαλό, ανοιχτή αγορά και διάθεση διάκρισης και εξέλιξης, όχι παραμονή στα ίδια και τα ίδια.

Αν οι επιχειρήσεις διαβάσουν προσεκτικά την HR έρευνα Randstad 2021 (σε 431 decision-makers), πρέπει να προβληματιστούν αρκετά για τα οφέλη που αναζητά ο υποψήφιος εργαζόμενος (φήμη επιχείρησης, εκπαίδευση, εξέλιξη καριέρας), πέραν των αμοιβών.

Ερώτημα: Ποιο ξενόφερτο (με την ευρεία έννοια) μυαλό θα προσλάβετε στο 2022;

O χρόνος δεν ορίζει την παραγωγικότητα

Από κάποιους θεωρείται παραγωγικότητα, να δουλεύεις έως το βράδυ, ασταμάτητα. Δεν είναι όμως! Είτε freelancer, είτε διευθυντής εργοστασίου, είτε δημοσιογράφος η συμπίεση ομοειδών γεγονότων σε μια περιορισμένη μονάδα χρόνου (ώρα, ημέρα, εβδομάδα), δεν εγγυάται παραγωγικότητα και (ιδιαίτερα) ποιότητα… Οι οικονομίες μας όμως δεν είναι πια στην ένταση εργασίας, όπως τα Κινέζικα εργοστάσια. Θέλουν ποιότητα μέσω της διαχείρισης ιδιαίτερου ταλέντου, κουρασμένων εργαζόμενων, και ευρύτερων ψυχολογικών τάσεων.

Αν η επόμενη πανδημία είναι η κατάθλιψη, όπως γράφεται, το α) μειωμένο (σε αριθμούς), β) κουρασμένο (μετά από την οικονομική, τη μεταναστευτική, την πανδημική κρίση), γ) χωρίς εξέλιξη στελεχιακό και εργατικό δυναμικό πρέπει να προσεγγίζεται από όσους διοικούν με ισοτιμία, ηθική, ενσυναίσθηση, (μπόλικη) συζήτηση, και αναθέσεις πρωτοβουλίας και δημιουργίας (με αυτή τη σειρά).

Ερώτημα: Ποιες αλλαγές θα κάνετε στα θέματα HR της επιχείρησης στο 2022;

Επιβραβεύουμε τη νοημοσύνη

Όλοι όσοι έχουν μια στοιχειώδη εργασιακή εμπειρία (ας πούμε άνω των 3 ετών), έχουν νιώσει ή ξέρουν πως τα συστήματα αξιολόγησης και επιβράβευσης είναι σε ένα βαθμό τυπικά. Δεν επιβραβεύεται πάντα η διάκριση, πολύ δε περισσότερο η αξιοποίηση της νοημοσύνης. Οι δημιουργικά σκεπτόμενοι εργαζόμενοι έχουν μια δεξιότητα ανώτερου επιπέδου, αλλά αν δεν τους ακούσει κανείς, κρύβονται στην σπηλιά τους. Έχουν υψηλότερες απαιτήσεις από τον εργοδότη και τη ζωή. Αν η μέση επιχείρηση καταπιέζει τη νοημοσύνη και αγκαλιάζει το «έτσι το κάνουμε εδώ», δημιουργεί λυπημένους εργαζόμενους και κατ’ επέκταση νωχελικές ή κακές εμπειρίες για τον πελάτη-καταναλωτή.

Αυτό που δεν ξέρουν (ή ξεχνούν) οι μάνατζερς των ελληνικών επιχειρήσεων είναι πως όπως έχουν αποδείξει κλινικές έρευνες, όταν ο ανθρώπινος εγκέφαλος επεξεργάζεται και συνδυάζει διαφορετικές ιδέες-προοπτικές, τότε λειτουργεί με υπερένταση, με ταχύτερη μνήμη, και οι ορμόνες φέρνουν ικανοποίηση και αίσθημα απόδοσης. Θα έπρεπε κάθε επιχείρηση να πληρώνει μόνο τέτοιους ανθρώπους και όχι οργανογράμματα! Στην πράξη σήμερα επιβραβεύονται οι πειθήνιοι και όχι οι δημιουργοί…

Ερώτημα: Πώς θα επιβραβεύσετε τις νέες ιδέες στην επιχείρησή σας στο 2022;

Επιχείρηση-οικογένεια, αλλά να αισθανόμαστε καλά σε αυτή!

Ένα ακόμη κλισέ στις επιχειρήσεις μας είναι το «εδώ, είμαστε μια οικογένεια». Παραμένει ωραία φράση σαν άκουσμα, αλλά πολλές φορές είναι κενή ουσίας. Τι σημαίνει αυτό σε μια επιχείρηση όπου τα τμήματα δεν συνομιλούν μεταξύ τους, δεν μοιράζονται έργα, δεν ανταλλάσσουν κριτική και ιδέες; Όλοι ξέρουν πως το περιβόητο ‘brainstorming’ δεν παράγει πάντα αυθεντικές ή νέες ιδέες, αλλά τουλάχιστον εγγυάται την κοινωνικοποίηση, ή βήματα προς μια ενιαία κουλτούρα στην επιχείρηση. Αναρωτηθείτε, πότε ήταν η τελευταία φορά που στην επιχείρηση που εργάζεστε, κάνατε μια διατμηματική σύσκεψη για να συζητήσετε ή να δείτε συνθετικά τα αποτελέσματα και τι πρέπει (όλοι μαζί) να διορθώσετε;

Οι ηγέτες διεθνών, επιτυχημένων επιχειρήσεων (διαλέξτε εσείς τα παραδείγματα) έχουν στην πράξη εφαρμόσει τη δημιουργικότητα που διαπερνά όλα τα τμήματα και τους ανθρώπους τους, για να διατηρούν συγκριτικό, ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Τέτοιες επιχειρήσεις είναι τρεις φορές πιο κερδοφόρες!

Ερώτημα: Με ποιο πρακτικό τρόπο θα κάνετε τα τμήματα της επιχείρησης να συνεργάζονται σωστά για κοινά projects στο 2022;

Πιο δημοκρατικοί σε ό,τι κάνουμε και λέμε

Ο δημόσιος διάλογος διεθνώς αφορά δικαιώματα, ισότητα, ελευθερίες, τη βία που ασκείται, και τους ηθικούς κανόνες που καταπατούνται. Από τη σεξουαλική προτίμηση και τη θρησκεία έως το εμβόλιο-αντιεμβόλιο και κάθε είδους σεβασμό απέναντι στο Νόμο. Στην ουσία, η πανδημία και οι πολιτικές εξελίξεις έκαναν επίκαιρο το θέμα Δημοκρατία εναντίον Απολυταρχίας. Είμαστε μάρτυρες μίας διαρκούς αντιπαράθεσης σε κάθε τομέα της ζωής μας, από το εμπόριο μέχρι τη τεχνολογία, από τους εμβολιασμούς μέχρι και τους διαστημικούς σταθμούς.

Νιώθω πως το κοινό -μέρος του είμαι και εγώ- όποια άποψη και αν έχει για διάφορα θέματα, σε γενικές γραμμές αισθάνεται ανησυχία και φόβο για ό,τι συμβαίνει γύρω. Αυτό είναι ένα περιβάλλον που έμμεσα επηρεάζει και τις επιχειρήσεις-εργαζόμενους και αφορά ιδιαίτερα το στυλ διοίκησης που ασκείται. Σαν να λένε οι εργαζόμενοι, ακούω τριγύρω όλη τη μαυρίλα, έρχομαι στη δουλειά και κουράζομαι, άρα εσύ επιχείρηση (στο πρόσωπο του διευθυντή Χ) πως μου εγγυάσαι σταθερότητα, ανάπτυξη και περιβάλλον καινοτομίας; Πώς με κάνεις να νιώθω άξιο μέλος σου;

Ερώτημα: Πώς θα χειριστεί η επιχείρηση τους managers κακής ποιότητας στο 2022;

Υλοποιούμε νέα πρότυπα

Ο συνιδρυτής της Pixar Ed Catmull δεν φημίζεται, γιατί «έστησε το μαγαζί» με τον μακαρίτη Steve Jobs, αλλά για το μοναδικό τρόπο διοίκησης. Μα θα πει κάποιος, η Pixar είναι μια εταιρία παραγωγής σαν χιλιάδες άλλες στην υφήλιο. Αλλά ο Catmull κάθε χρόνο έχει ένα ποσό κρατημένο στο budget της εταιρίας για …firsthand experience! Απλό, τα στελέχη κάνουν ταξίδια σε ομάδες παραγωγής.

Όλη η ομάδα που έφτιαξε την ταινία “Monsters University”, πέρασε μήνες και κάθε μέρα στα πανεπιστήμια MIT, Princeton και Harvard ώστε να βοηθηθούν στην τελική συγγραφή του σεναρίου. Άλλη ομάδα της Pixar έζησε για καιρό στη Γαλλία και σαν σκιά αντέγραφε πως και τι έκανε ένας top chef, ώστε να σχεδιάσουν τον υπέροχο “Ratatouille”.

Ερώτημα: Σε ποιους νέους προορισμούς θα στείλει η επιχείρηση τα στελέχη της για να εξελιχθούν όλοι μαζί στο 2022;

Το σημερινό γραπτό ολοκληρώνει νοηματικά το θέμα «Στρατηγική επιχειρήσεων, ένα ναρκοπέδιο δύσκολων αποφάσεων». Μπορεί και πρέπει όλα αυτά τα θέματα να γίνουν οι τάσεις που θα κάνουμε όλοι πράξη μέσα στο 2022, ή τουλάχιστον θα αρχίσουμε να τα εφαρμόζουμε βήμα-βήμα.

Οι επιχειρήσεις άλλωστε είναι οι πελάτες, οι εργαζόμενοι, η κοινωνία, οι προμηθευτές και οι μέτοχοι. Πρόκειται δηλαδή για πολλές ομάδες, με διαφορετικές προσδοκίες, και πολλές εναλλακτικές. Όλες όμως αυτές οι ομάδες αναζητούν καλύτερες εμπειρίες, χαμογελαστούς εργαζόμενους και καλά, χρήσιμα, προσιτά, και αξίας προϊόντα-υπηρεσίες. Ξεκινήστε με έστω ένα από τα ερωτήματα και κάτι θα έχει ήδη αλλάξει!

The post Οι νέοι κανόνες των επιχειρήσεων για το 2022 appeared first on 2045.gr.