Η ανθρώπινη ιστορία χαρακτηρίζεται από εποχές ανάλογα με το τεχνολογικό στοιχείο που καθορίζει την ανάπτυξή της ανθρωπότητας τη συγκεκριμένη περίοδο (εποχή της πέτρας, του σιδήρου, του χαλκού κ.ο.κ.), όπως αντίστοιχα η ιστορία του πλανήτη μας χαρακτηρίζεται από τις δυνάμεις της φύσης που κάθε φορά επηρεάζουν τον πλανήτη (γεωλογικές εποχές). Αντίστοιχα, λοιπόν, υπάρχουν οι εποχές στην τεχνολογία, οι οποίες συχνά αποκαλούνται βιομηχανικές επαναστάσεις: ο ατμός, οι μηχανές το πετρέλαιο, τα αυτοκίνητα, οι υπολογιστές, το Internet και τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας άλλαξαν βαθιά τις ανθρώπινες κοινωνίες, την παραγωγή, τις πόλεις, τους ανθρώπους, τους πολιτισμούς και την ιστορία του είδους μας.

Οι τεχνολογικές εποχές χαρακτηρίζονται από εφευρέσεις που αποδεικνύονται τόσο κομβικές ώστε αλλάζουν ριζικά το μοντέλο που λειτουργεί η βιομηχανία, οι κοινωνίες και η καθημερινότητά μας. Άνθρωποι που έζησαν στο μεταίχμιο δύο εποχών μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα το μέγεθος της αλλαγής, καθώς μέσα σε λίγα μόλις χρόνια ο κόσμος μας μεταμορφώθηκε εκθετικά από τη στιγμή που π.χ. ο προσωπικός υπολογιστής, το Internet και τα κινητά μπήκαν στη ζωή μας.

“Η επόμενη τεχνολογική επανάσταση μπορεί να μην είναι ακόμη τόσο έκδηλη, αλλά κατά πολλούς έχει ήδη ξεκινήσει να προετοιμάζεται”

Όπως συμβαίνει με όλες σχεδόν τις τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δύο δεκαετιών, οι αλλαγές είναι “αόρατες”, επιβεβαιώνοντας ότι η περίοδος ωριμότητάς τους έχει φτάσει και οι εξελίξεις μας φαίνονται φυσικές. Πριν μερικά χρόνια, ο Bill Gates δήλωνε πως ο υπολογιστής στο μέλλον θα γινόταν “αόρατος”, ότι δηλαδή θα τον θεωρούμε τόσο ενσωματωμένο στην καθημερινότητά μας, ώστε να μην τον αντιλαμβανόμαστε σαν συσκευή. Παρόλα αυτά, συνεχίζει να επηρεάζει βαθιά την ιστορία μας.

Καθώς σήμερα, την εποχή του ψηφιακού μετασχηματισμού και της γρήγορης εναλλαγής τεχνολογιών, μιλάμε συχνά για τέταρτη βιομηχανική επανάσταση, ας δούμε πού βρισκόμαστε, πώς καθορίζονται οι τεχνολογικές εποχές, και αν τελικά το Blockchain είναι η ελπιδοφόρα αυτή νέα τεχνολογία που θα σηματοδοτήσει την αρχή μιας νέας περιόδου στην ιστορία της τεχνολογίας.

Οι πέντε τεχνολογικές εποχές

Όλοι είμαστε εξοικειωμένοι με τις πρώτες εναλλαγές: από την πρώτη βιομηχανική επανάσταση με τη μηχανοποίηση και τη μαζική αύξηση παραγωγής περάσαμε στην εποχή του ατμού, οι ατμομηχανές έφεραν στη συνέχεια την εποχή του ατσαλιού, του πετρελαίου και της μηχανοκίνησης, για να ακολουθήσει η εποχή της πληροφορίας και της επανάστασης των επικοινωνιών. Όλες αυτές οι αλλαγές συνέβησαν μέσα σε μόλις δυόμιση αιώνες.

Τι είναι αυτό που σηματοδοτεί μια νέα εποχή; Είναι ένας συνδυασμός παραγόντων που πρέπει να συμβούν: μια νέα εφεύρεση, μια αλλαγή σε επίπεδο υποδομών η οποία σταδιακά γίνεται οικονομικά συμφέρουσα ώστε να εξαπλωθεί μαζικά, μια σειρά από άλλες εφευρέσεις που συνδέονται και δημιουργούν ένα τεχνολογικό σύστημα. Ακολουθεί μια περίοδος οικονομικού φιλελευθερισμού (laissez-faire), μία ή περισσότερες “φούσκες” και στη συνέχεια κρίσεις. Αρχίζει να οικοδομείται κανονιστικό πλαίσιο και ρυθμιστικές αρχές, η τεχνολογία γίνεται προσβάσιμη σε όλους, μειώνονται οι ανισότητες, και τέλος απολαμβάνει μαζική εξάπλωση σε μια περίοδο ενσωμάτωσης. Συνήθως, το δεύτερο μισό κάθε τεχνολογικής εποχής είναι μια περίοδος πιο “ήσυχη”, κατά τη διάρκεια της οποίας οι επαναστατικές τεχνολογίες του πρώτου μισού ενσωματώνονται πραγματικά στην καθημερινότητα της ανθρωπότητας και την ωφελούν.

Η παραπάνω ακολουθία είναι αυτό που στον κόσμο της οικονομίας ονομάζεται κύκλος Κοντράτιεφ (γνωστό και ως K-wave, επειδή κάθε κύκλος περιλαμβάνει ανοδικές και καθοδικές πορείες, ακριβώς όπως μια κυματομορφή) και περιγράφει την πορεία της οικονομίας που ακολουθεί συνήθως μια τεχνολογική επανάσταση. Κάθε τέτοιος κύκλος μπορεί να διαρκεί από πέντε ως πενήντα χρόνια, επομένως οι αλλαγές των τεχνολογικών εποχών δεν συμβαίνουν απαραίτητα σε ίσα μεταξύ τους χρονικά διαστήματα.

Πώς τα τεχνολογικά συστήματα γεννούν τεχνολογικές επαναστάσεις

Ένα τεχνολογικό σύστημα είναι ένα σύνολο τεχνολογιών που διασυνδέονται μεταξύ τους σαν μία πλατφόρμα, ώστε να δώσουν τη δυνατότητα να γεννηθούν πραγματικές καινοτομίες. Οι τεχνολογίες αυτές δεν είναι απαραίτητο να έχουν δημιουργηθεί την ίδια περίοδο ούτε με σκοπό να συμπληρώνουν η μία την άλλη, αλλά με κάποιο τρόπο λειτουργούν σαν ένα σύστημα. Όταν ένα τεχνολογικό σύστημα παράξει μια θεμελιώδη καινοτομία, τότε υπάρχουν οι προϋποθέσεις για τη δημιουργία μιας τεχνολογικής επανάστασης. Η τεχνολογική επανάσταση επηρεάζει την ανθρωπότητα σε πολλά επίπεδα, αλλάζοντας την κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα.

Ειδικά στην εποχή της Πληροφορίας, η χρήση του όρου τεχνολογικό σύστημα έχει περισσότερο νόημα από ποτέ, καθώς όλες οι τεχνολογίες δεν τυχαίνει απλά να εμφανίζονται την ίδια περίοδο, αλλά πραγματικά λειτουργούν η μία χάρη στην άλλη. Για παράδειγμα, οι ημιαγωγοί, τα ολοκληρωμένα κυκλώματα, οι υπολογιστές, η ανάπτυξη του λογισμικού, τα δίκτυα επικοινωνιών και η κινητή τηλεφωνία είναι τεχνολογίες που ο συνδυασμός μερικών από αυτές οδήγησε στη δημιουργία των μικροεπεξεργαστών, που σηματοδότησε την αρχή μιας νέας τεχνολογικής επανάστασης- αυτής την οποία ακόμη διανύουμε.

Οι τεχνολογικές επαναστάσεις είναι και οικονομικές επαναστάσεις

Η οικονομολόγος Carlota Perez έγραψε για την αλλαγή των τεχνολογικών εποχών και την επίδρασή τους στην οικονομία το 2002, στο βιβλίο “Technological Revolutions and Financial Capital”, δείχνοντας τις ομοιότητες που όλες οι μέχρι σήμερα εναλλαγές έχουν μεταξύ τους στον τρόπο που έχουν επηρεάσει την ανθρώπινη κοινωνία σε όλα τα επίπεδα. Η θεωρία της Perez δεν έχει τύχει ακόμη καθολικής αποδοχής, αλλά έχει προκαλέσει μεγάλο διάλογο, και αν αποδειχθεί σωστή, τα επόμενα χρόνια στην ανθρώπινη ιστορία θα έχουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, και το κυριότερο – θα μπορέσουν ίσως να προβλεφθούν (ως έναν βαθμό).

Πού βρισκόμαστε λοιπόν σήμερα; Με βάση τους κύκλους που έχουν εντοπιστεί και καταγραφεί μέχρι σήμερα, τα τελευταία 240 χρόνια της ανθρώπινης ιστορίας έχουν ολοκληρωθεί 4 τέτοιοι κύκλοι, ενώ βρισκόμαστε στο πρώτο μισό του πέμπτου. Λίγο-πολύ, όλοι είμαστε εξοικειωμένοι με αυτήν την ακολουθία: η πρώτη βιομηχανική επανάσταση έφερε τη μηχανοποίηση και έκανε πραγματικότητα μια πρωτοφανή αύξηση στην παραγωγικότητα, η ατμομηχανή και η ανάπτυξη των σιδηροδρόμων έδωσε ώθηση στις μεταφορές, ακολούθησε η εποχή του ατσαλιού και των μηχανών, έπειτα η εποχή του πετρελαίου, των αυτοκινήτων και της μαζικής παραγωγής, για να βρεθούμε, από το 1970 και μετά στην εποχή της Πληροφορίας και των Τεχνολογιών Επικοινωνιών.

Κυματομορφές καινοτομίας

Ας δούμε όμως λίγο πιο αναλυτικά πώς ξεδιπλώνεται αυτή η καμπύλη που διατρέχει κάθε τεχνολογική εποχή. Κάθε επαναστατική τεχνολογία συναντά δυσκολίες στη μαζική της εξάπλωση, ειδικά τα πρώτα χρόνια, καθώς ο επιχειρηματικός κόσμος έχει επενδύσει πολλά σε τεχνολογίες της προηγούμενης περιόδου και προβάλλει αντίσταση. Ωστόσο, η νεοφυής επιχειρηματικότητα και οι οραματιστές ξεκινούν να πειραματίζονται και να αναπτύσσουν εφαρμογές, αντλώντας σταδιακά το ενδιαφέρον επενδυτών που θσ τους υποστηρίξουν. Από τη στιγμή που επιχειρηματικά κεφάλαια ξεκινούν να ρέουν στην έρευνα και ανάπτυξη, νέες τεχνολογίες αναπτύσσονται και ενδυναμώνουν το σύστημα, συγκεντρώνοντας περισσότερο ενδιαφέρον και πόρους, μέχρι που φτάνει ένα σημείο εκθετικής ανάπτυξης και υιοθέτησης.

Όπως είναι φυσικό, πολλές από τις πρώτες προσπάθειες θα καταλήξουν σε αποτυχία, ενώ την ξέφρενη και ενθουσιώδη πορεία των πρώτων χρόνων θα ανακόψει συνήθως μια “φούσκα”, και στη συνέχεια μια ύφεση. Όμως, όπως πρόσφατα με το dot-com και την ύφεση που ακολούθησε, μετά την κατάρρευση της οικονομίας, έρχεται το σημείο που το κεφάλαιο που δίνει ώθηση στην οικονομία και παράγει καινοτομία είναι διαφορετικό από το κεφάλαιο που βοήθησε να γίνουν τα πρώτα βήματα: πλέον το παραγωγικό κεφάλαιο – οι μεγάλες εταιρείες, οι καθιερωμένες επιχειρήσεις, ο συντηρητικός κόσμος – έχει πειστεί για τη χρησιμότητα και την αποτελεσματικότητα των νέων τεχνολογιών και πλέον τις χρηματοδοτεί για τη δική του επιβίωση και πρόοδο.

Το κεφάλαιο που στηρίζει την καινοτομία

Στο βιβλίο της, η Perez κάνει διαχωρισμό ανάμεσα στο ¨χρηματοδοτικό κεφάλαιο” (financial capital) και το “παραγωγικό κεφάλαιο” (productive capital), τον οποίο με ένα απλοϊκό τρόπο θα μπορούσαμε να εξηγήσουμε ως εξής: το χρηματοδοτικό κεφάλαιο (επενδυτές και παράγοντες έξω από τον παραγωγικό κύκλο) επενδύει στις νέες τεχνολογίες επειδή προσβλέπει στο να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του χάρη σε αυτό, ενώ το παραγωγικό κεφάλαιο προσπαθεί να αυξήσει την παραγωγή του, με απώτερο σκοπό φυσικά το μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους. Το παραγωγικό κεφάλαιο δεν προσπαθεί να δημιουργήσει αυτό που λέμε “disruption”, αλλά επενδύει σε καινοτομίες που με προβλέψιμο τρόπο θα ωφελήσουν τις επιχειρήσεις.

Τότε, ξεκινά μια περίοδος που περισσότερες εταιρείες ασχολούνται με τις καινοτόμες τεχνολογίες, συνεργάζονται με άλλες, υπάρχει λιγότερη αστάθεια και ρίσκο στην αγορά, δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας και οι πιθανότητες μεγάλων ανακατατάξεων μειώνονται. Αντίστοιχα, όμως, μειώνεται και η δυναμική που δημιουργεί νέες καινοτόμες τεχνολογίες. Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες μεγαλώνουν, αλλά δεν έχουν καλή απόδοση για τους επενδυτές, οι οποίοι αναζητούν την επόμενη ευκαιρία – η ευκαιρία αυτή συνήθως βρίσκεται σε ένα νέο τεχνολογικό σύστημα, κι έτσι ξεκινά ένας νέος κύκλος που παράγει μια τεχνολογική επανάσταση. Η Perez δανείζεται τον όρο του αυστριακού οικονομολόγου Γιόζεφ Σουμπέτερ και γράφει πως η πρώτη εποχή χαρακτηρίζεται από δημιουργική καταστροφή (creative destruction) και την ονομάζει Εποχή της Εγκατάστασης (Installation Age), ενώ αυτή που την ακολουθεί μόλις το παραγωγικό κεφάλαιο αναλάβει τα ηνία (και αφού ολοκληρωθεί ο κύκλος της κρίσης), χαρακτηρίζεται από δημιουργική κατασκευή (creative construction) και ονομάζεται Εποχή της Εφαρμογής (Deployment Age).

Από την Εποχή της Εφαρμογής στην έκτη τεχνολογική εποχή

Σήμερα, βρισκόμαστε στη φάση της Εφαρμογής. Όλα τα παραπάνω που αναλύθηκαν εκτενώς στο βιβλίο της Carlota Perez (αλλά εξηγήθηκαν με πολύ κατανοητό τρόπο και στο άρθρο του Jerry Neumann) γράφτηκαν το 2002, στο ξεκίνημα της νέας χιλιετίας, τότε που ακόμη δεν είχαν κάνει την εμφάνισή τους τεχνολογίες που σήμερα θεωρούμε επαναστατικές, όπως το Blockchain και τα κρυπτονομίσματα. Θα μπορούσε να ανατέλλει ένας έκτος τεχνολογικός κύκλος;

Τα τελευταία χρόνια, η τεχνολογία Blockchain όχι μόνο μπήκε στη ζωή μας, αλλά και φαίνεται πως απασχολεί σοβαρά επιχειρηματικούς και ακαδημαϊκούς κύκλους, καθώς δεν πρόκειται για μια ακόμη μόδα της τεχνολογίας. Το Blockchain θεωρείται πως είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες της 4ης βιομηχανικής επανάστασης. Είναι όντως τόσο επαναστατική τεχνολογία που θα φέρει τα πάνω, κάτω; Και μήπως είναι τόσο επαναστατική ώστε έχει ήδη συμβάλλει στην έλευση μιας νέας τεχνολογικής εποχής, έστω και λιγότερο ηχηρά;

Η Perez διατύπωσε τη θεωρία της αμέσως μετά το ξέσπασμα της φούσκας του Dot-Com, εκφράζοντας μάλιστα την άποψη ότι τότε ξεκινούσε η “χρυσή εποχή” της τεχνολογικής εποχής στην οποία βρισκόμαστε. Ωστόσο, όπως διατυπώνει σε άρθρο του ο αναλυτής Ben Thompson, συνομιλώντας το 2020 με την Perez, εκείνη αναδιατύπωσε τη θεωρία της, λέγοντας πως αυτή η “χρυσή εποχή” ίσως ακόμη να μην έχει έρθει, και πως μπορεί να βιώσουμε μια ακόμη κρίση, ενώ αργότερα συμπεριέλαβε στο έργο της και την πρόσφατη (ακόμα) παγκόσμια οικονομική κρίση που ακολούθησε.

Σε ένα podcast των Financial Times το 2019 αναφέρει πως τεχνολογίες όπως οι AI, IoT, 3D, ρομπότ, Blockchain δεν έχουν ακόμη δείξει την πλήρη τους δυναμική, αλλά διαφαίνεται πως οδηγούν την ανθρωπότητα σε μια “χρυσή εποχή” η οποία μάλιστα εκτυλίσσεται και ταυτόχρονα σε όλο τον κόσμο (σε αντίθεση με προηγούμενους τεχνολογικούς κύκλους, που καθυστερούσε η εξάπλωσή τους ακόμη και από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη). Ο Thompson αναφέρει ότι σε συνομιλία με την Perez, εκείνη θεωρεί πως η περίοδος του COVID-19 που βιώνουμε, θα σημάνει, όταν τελειώσει, το τέλος ενός παρατεταμένου σημείου καμπής (turning point) της προηγούμενης τεχνολογικής επανάστασης, ενώ σε μια πιο πρόσφατη μελέτη της δείχνει προς την κατεύθυνση της πράσινης ανάπτυξης ως τον παράγοντα που θα καθορίσει την επόμενη εποχή. Ωστόσο, ο Thompson πιστεύει ότι η άνοδος του Blockchain και των κρυπτονομισμάτων -με έμφαση στα τελευταία- δεν θα δημιουργήσει απλά άλλη μια φούσκα, αλλά και θα δώσει το έναυσμα για την έναρξη μιας νέας τεχνολογικής περιόδου, ανάλογα με το πόσο θα αξιοποιηθούν οι τεχνολογίες για τη δημιουργία οικονομικών εφαρμογών.

Μιας και, σύμφωνα με τη θεωρία της Perez, κάθε φάση μιας τεχνολογικής περιόδου διαρκεί περίπου 30 χρόνια, και με δεδομένο ότι η μελέτη του Satoshi Nakamoto που έθετε τα θεμέλια του Bitcoin δημοσιεύτηκε μόλις το 2008, φαίνεται πως ακόμη έχουμε αρκετά χρόνια μπροστά μας μέχρι να δούμε το ξεκίνημα μιας νέας τεχνολογικής επανάστασης. Θα σχετίζεται αυτή με το Blockchain; Πολύ πιθανόν. Αλλά την επόμενη φορά που κάποιος θα ισχυριστεί ότι η επόμενη επανάσταση είναι το Blockchain ή το Metaverse ή τα κρυπτονομίσματα κ.ο.κ., κοιτάξτε το ημερολόγιό σας και πάρτε μια βαθιά ανάσα: η αφύπνιση μιας νέας εποχής, αν η ιστορία ακολουθήσει τον μέχρι τώρα κύκλο της, θα ηχήσει μερικά χρόνια αργότερα. Ωστόσο, κρατήστε τα μάτια ανοιχτά, γιατί κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια πόσα θα είναι αυτά τα χρόνια.

The post Βρισκόμαστε στο μεταίχμιο μιας νέας τεχνολογικής εποχής; appeared first on 2045.gr.

Διαβάζουμε πολλά για το Blockchain το τελευταίο διάστημα, ειδικά λόγω της κούρσας της τιμής του Bitcoin. H τεχνολογία βέβαια έχει σαφώς περισσότερες προεκτάσεις και πολλαπλάσιες δυνατότητες: Από την εφοδιαστική αλυσίδα, το real-estate και την κτηματογράφηση, μέχρι τον τραπεζικό τομέα όπου χρησιμοποιείται για τις εγγυητικές επιστολές, τα ηλεκτρονικά τιμολόγια, τη δημόσια υγεία – όπου μεταξύ άλλων αξιοποιείται για τη φαρμακοεπιτήρηση και φαρμακοεπαγρύπνηση. Και πολλές, πολλές ακόμη πιθανές και απίθανες χρήσεις.

Μία νέα διάσταση του Blockchain, μάλλον απροσδόκητη για όσους δεν ασχολούνται, είναι η ώθηση που έδωσε στην ψηφιακή τέχνη, αλλά και σε κάθε είδους συλλεκτικά αντικείμενα.

Κάπως αφηρημένο ακούγεται αυτό. Ας γίνουμε λοιπόν πιο συγκεκριμένοι:

Συλλεκτικό αντικείμενο είναι πχ αυτό το έργο τέχνης της φωτογραφίας, που δημοπρατήθηκε στα €4.999. Για να είμαστε ακριβείς, δεν δημοπρατήθηκε το ίδιο το έργο, ο πίνακας, αλλά η ψηφιακή εκδοχή του. Αυτή η εικόνα δηλαδή.

Το ίδιο ισχύει και με το έργο «Shit Is Gold» του Τρέβορ Άντριου, το οποίο απεικονίζει μια χρυσή λεκάνη τουαλέτας που περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της.

Ναι, αυτό το GIF. Αγοράστηκε αντί $20.000 και μέσα σε λίγες ώρες η τιμή του εκτοξεύτηκε άνω των $50.000. Σήμερα έχει προσεγγίσει τα $110.000.

Σας φαίνονται υπερβολικά αυτά τα ποσά; Πάρτε βαθιά ανάσα.

O Logan Paul πουλάει ψηφιακές κάρτες Pokémon. Και τις πουλάει ακριβά: Συγκέντρωσε 3,5 εκατ. δολάρια μόνο την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας.

Αυτό το βίντεο άλλαξε (ψηφιακά) χέρια αντί 6,6 εκατομμύρια δολάρια.

Ένα βίντεο που παραμένει ανεβασμένο online. Και θα παραμείνει εκεί. Οποιοσδήποτε θα μπορεί αν το δει, να το κατεβάσει, να το στείλει στους φίλους του. Όπως ακριβώς και ο ανώνυμος ιδιοκτήτης του που πλειοδότησε +9.800% από την αρχική τιμή πώλησης.

Αγόρασα ένα κάρφωμα του Γιάννη

Δεν πωλούνται βέβαια μόνο έργα τέχνης. Αλλά και ψηφιακές κάρτες αθλημάτων. Κάτι σαν τα αυτοκόλλητα Panini που συλλέγαμε παλιά, μόνο που δεν είναι αυτοκόλλητα, και αυτός που τα αγοράζει δεν τα παίρνει ποτέ στα χέρια του. Παρά τα βλέπει στην οθόνη.

Το ΝΒΑ ήδη διέβλεψε τις μελλοντικές δυνατότητες των NFT και έστησε ένα ολόκληρο marketplace, απ’ όπου πουλάει φάσεις αγώνων. Ποιος όμως θα ήθελε να αποκτήσει την ψηφιακή ιδιοκτησία ενός βίντεο που υπάρχει στο YouTube και σε κάθε άλλη πλατφόρμα; Όπως φαίνεται από τις αγοραπωλησίες αυτής της απεικόνισης του καρφώματος του Γιάννη Αντετοκούμπο, είναι πολλοί. Και διατεθειμένοι να καταβάλουν χιλιάδες δολάρια για να το αποκτήσουν.

Και καλά τα καρφώματα του Γιάννη. Κάποιος πούλησε την ψηφιακή απεικόνιση μιας κάλτσας. Και μετά άλλης μίας. Δεν άργησε να συνεχίσει να πουλάει κάλτσες. Ένα ζευγάρι πουλήθηκε αντί $100.000.

Κωδική ονομασία της τάσης: NFT, αρκτικόλεξο του Non-Fungible token. H μετάφραση του όρου στα ελληνικά είναι μάλλον άκομψη και ασφαλώς ανακριβής: Μη εμπορεύσιμες/ ανταλλάξιμες μάρκες. Πολύ απλά γιατί η βασική αρχή των NFT έγκειται στο ότι είναι και εμπορεύσιμες και ανταλλάξιμες. Α, και δεν είναι ακριβώς μάρκες, αλλά ψηφιακά πιστοποιητικά ή υπογραφές. Ας αρκεστούμε λοιπόν στην αγγλική ορολογία.

“Γιατί να πληρώσεις για να αποκτήσεις την ιδιοκτησία ενός ψηφιακού αντικειμένου, όταν μπορείς να το δεις όταν και για όσο θέλεις, και μάλιστα εντελώς δωρεάν;“

Περί τίνος πρόκειται; Ας συμφωνήσουμε επίσης ότι το NFT ορίζεται αδρά ως ένα ψηφιακό περιουσιακό στοιχείο ή ένας τύπος κρυπτονομίσματος που διασφαλίζει τη μοναδικότητα του αρχείου (φωτογραφία, βίντεο, ήχος GIF, κείμενο, σχεδόν οτιδήποτε μπορεί να αποθηκευτεί και να αποθηκευτεί σε ψηφιακή μορφή). Για να το απλουστεύσουμε, πρόκειται για ένα πιστοποιητικό σε ηλεκτρονική μορφή που αποδεικνύει την αυθεντικότητα του ηλεκτρονικού αντικειμένου. Είτε αυτό είναι ένα τραγούδι, ένα έργο video-art, ένα meme, μία φάση από αγώνα μπάσκετ, μία συλλεκτική ή μη κάρτα, και πάει λέγοντας…  

Εδώ θα διαβάσετε μια υπεραναλυτική περιγραφή των NFT.

Πώς λειτουργούν τα NFT;

Βασίζονται στην πλατφόρμα Ethereum που υποστηρίζει κρυπτονομίσματα, χάρη στην τεχνική δυνατότητα ενσωμάτωσης επιπρόσθετων πληροφοριών στα ψηφιακά αρχεία. Το ίδιο ισχύει και διάφορες άλλες πλατφόρμες που σαφώς θα επιχειρήσουν να αποσπάσουν μερίδιο της ήδη μεγάλης πίτας των NFT.

Πρακτικά οποιοσδήποτε δημιουργός μπορεί να ανεβάσει και να οποιοδήποτε ψηφιακό στοιχείο, προκειμένου κατ’ αρχάς να πιστοποιήσει τη γνησιότητά του και εν συνεχεία να κωδικοποιήσει το NFT, δημιουργώντας ένα αρχείο μέσω του οποίου επαληθεύεται η τιμή, ο τίτλος ιδιοκτησίας και μεταβίβασης και συνεπώς καθίσταται δυνατή η αποτροπή της ψηφιακής πλαστογράφησης ή αναπαραγωγής του αρχείου.

Χάρη στην κωδικοποίηση μέσω του blockchain, κανένα NFT δεν είναι πανομοιότυπο, ακόμη κι αν ένας καλλιτέχνης δημιουργήσει δύο ή περισσότερα ίδια έργα τέχνης, καθώς τα μεταδεδομένα του εκάστοτε NFT είναι διαφορετικά.

Τι δεν καταλαβαίνω; Διαβάζοντας και γράφοντας για την ταχύτατα ανερχόμενη αυτή τάση, δυσκολεύτηκα ως προς το εξής: Γιατί να πληρώσεις για να αποκτήσεις την ιδιοκτησία ενός ψηφιακού αντικειμένου, όταν μπορείς να το δεις όταν και για όσο θέλεις, και μάλιστα εντελώς δωρεάν; Όχι μόνο να το δεις, αλλά να το αποθηκεύσεις, να το μοιραστείς, να το κατεβάσεις, να το επεξεργαστείς. Να κάνεις οτιδήποτε, εκτός από το να το πουλήσεις.

Και ομολογώ ότι συνεχίζω να μην το καταλαβαίνω.

Ειδικά όταν διαβάζω ότι ο ιδρυτής του Twitter Τζακ Ντόρσεϊ, έβγαλε προς πώληση το πρώτο του tweet. Ναι, το δημόσιο tweet που ο καθένας μπορεί να μπει και να δει.

Και κάποιοι πλειοδοτούν χιλιάδες δολάρια για να το αγοράσουν. Οι προσφορές είχαν ήδη ξεπεράσει τα $2,5 εκατ.

Γιατί λοιπόν πληρώνουν; Η βασική λογική πίσω από τα NFT είναι ότι διασφαλίζουν μέσω ενός ψηφιακού πιστοποιητικού την ιδιοκτησία ενός αντικειμένου – κατά βάση έργου τέχνης. Όπως δεν είναι το ίδιο το να πας στο Λούβρο και να φωτογραφίσεις τη Μόνα Λίζα, με το να είσαι ο ιδιοκτήτης του έργου. Με τη διαφορά ότι –επαναλαμβάνω– ούτε είσαι ο ιδιοκτήτης της ψηφιακής εκδοχής του έργου. Μιας απεικόνισής του, πρόσβαση στην οποία έχει ο οιοσδήποτε διαθέτει πρόσβαση στο internet. Το προνόμιό σας έγκειται στο ότι μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε ως φωτογραφία προφίλ στα κοινωνικά δίκτυα ή έστω να καυχιέστε στο online περιβάλλον ότι είστε ο ιδιοκτήτης του.

Εκτός κι αν το έργο που απέκτησες έχει καταστραφεί. Οπότε απέκτησε και μεγαλύτερη αξία! Όπως συνέβη με το έργο του Banksy.

Ή όπως ενδέχεται να συμβεί με τα μάρμαρα του Παρθενώνα.

“Είσαι ο ιδιοκτήτης της ψηφιακής εκδοχής του έργου. Μιας απεικόνισής του, πρόσβαση στην οποία έχει ο οιοσδήποτε διαθέτει πρόσβαση στο Internet.”

Ποιοι μπορούν να επωφεληθούν; Οι μεγάλοι κερδισμένοι είναι οι καλλιτέχνες που πλέον –και ειδικά εν μέσω πανδημικών περιορισμών– βρήκαν ένα νέο, καινοτόμο, ανοιχτό και ιδιαίτερα κερδοφόρο κανάλι διάθεσης των έργων τους. Το αξιοπρόσεκτο είναι ότι οι καλλιτέχνες μπορούν να συνεχίσουν να αμείβονται για τα πνευματικά δικαιώματα των έργων τους όταν αυτά μεταπωλούνται – όπως περίπου γίνεται με τα δικαιώματα που καταβάλλονται στον καλλιτέχνη σε κάθε αναπαραγωγή ενός τραγουδιού του στο ραδιόφωνο, ταινίας του στην τηλεόραση, δανεισμού του βιβλίου του μέσω βιβλιοθήκης κοκ.

Τα NFT αποτελούν προφανώς μια απρόσμενη πηγή νέων εσόδων για όσους εργάζονται στον ευρύτερο καλλιτεχνικό κλάδο –από γκαλερίστες και εμπόρους, έως οίκους δημοπρασιών – ο Christie’s είναι ο πρώτος που έσπευσε να αξιοποιήσει την τάση.

Το ίδιο ισχύει για συλλέκτες και φιλότεχνους, αν και αυτοί είναι που θα κληθούν να βάλουν το χέρι βαθιά στην τσέπη. Οι ίδιοι βέβαια θα μπορούν εν συνεχεία να επωφεληθούν μεταπωλώντας το ψηφιακό έργο.

Κεντρική φωτογραφία: Το έργο “Everydays — The First 5000 Days,” του Beeple / Christie’s. Το έργο πωλήθηκε 69 εκατομμύρια δολάρια.

The post Τι είναι τα NFTs; Μια πρώτη ανάλυση appeared first on 2045.gr.

Ποιος είναι ο κλάδος που δεν επηρεάζεται από οποιαδήποτε κρίση; Είτε οικονομικής είτε ιατρικής φύσεως; Η απάντηση είναι σχετικά απλή: αυτός των τροφίμων. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και σημαντικές προκλήσεις για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο συγκεκριμένο χώρο. Μία τέτοια σημαντική πρόκληση, η οποία, μάλιστα, αποκτά όλο και περισσότερη σημασία είναι αυτή της προστασίας των καταναλωτών από τρόφιμα, τα οποία, για μία σειρά από λόγους, έχουν αλλοιωθεί και είναι επικίνδυνα για την υγεία.

Το ζήτημα της σωστής διατήρησης και επεξεργασίας των πρώτων υλών αλλά και των τελικών προϊόντων έχει αρχίσει να αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία. Ιδίως σε έναν κόσμο όπου η ποιότητα και η σωστή διατροφή αποτελούν βασικές προτεραιότητες για όλο και περισσότερους καταναλωτές. Και φέρνει στο προσκήνιο την αποκαλούμενη ιχνηλασιμότητα, η οποία αναμένεται να μας απασχολήσει πολύ περισσότερο τα επόμενα χρόνια. Ιδίως καθώς θα εισέρχεται στην ψηφιακή εποχή της.

Τι είναι η ιχνηλασιμότητα;

Αυτό που είναι σημαντικό να κρατήσει κανείς είναι ότι η ιχνηλασιμότητα δεν είναι κάτι καινούριο. Από την 1/1/2005 σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία όλες οι εταιρίες που εμπλέκονται στην αλυσίδα των τροφίμων θα πρέπει να εφαρμόζουν υποχρεωτικά σύστημα ιχνηλασιμότητας.

Ιχνηλασιμότητα είναι η δυνατότητα ανίχνευσης και παρακολούθησης όλων των πρώτων υλών και συστατικών, που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τροφίμων και ζωοτροφών σε όλα τα στάδια της παραγωγής, μεταποίησης και διανομής τους. Στα αγγλικά ο όρος που χρησιμοποιείται είναι το HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points).

Όπως εξηγεί στο 2045.gr, ο Σταύρος Σκουλικάρης, διευθύνων σύμβουλος της eXtropy BS+OS που έχει αναπτύξει το DIGIHACCP (ψηφιακή πλατφόρμα υλοποίησης του HACCP), «όταν λέμε παρακολούθηση, εννοούμε να είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε όλο το ιστορικό της επεξεργασίας και χρήσης τους και την κατάστασή τους σε κάθε στάδιο της διαδικασίας. Όσο απλό και αν ακούγεται, είναι στην πραγματικότητα σύνθετο και απαιτεί καταγραφή και οργάνωση των διαδικασιών, αλλά και αυστηρή τήρηση και επιτήρηση».

“Η ιχνηλασιμότητα αποδεικνύεται σημαντική γιατί συμβάλλει ταυτόχρονα στην προστασία των καταναλωτών, αλλά και των επιχειρήσεων”

Προκειμένου να κατανοήσει κανείς την έννοια της ιχνηλασιμότητας αρκεί να παρατηρήσουμε πως σε όλη την αλυσίδα φύλαξης, επεξεργασίας, παραγωγής, τυποποίησης, αναθέρμανσης κ.ά. των τροφίμων που παράγει, διακινεί ή εμπορεύεται μια επιχείρηση, δημιουργούνται μία σειρά από διαδικασίες που περιλαμβάνουν εργασίες (tasks) αλλά και ροές (flows) που είναι μία ακολουθία εργασιών. Ένα σύνολο τέτοιων ροών συνθέτει ένα τελικό παραδοτέο έργο.

Η δυνατότητα να κάνει κανείς αντίστροφο έλεγχο των παραπάνω ροών (reverse engineering) φτάνοντας σε επίπεδο ενός απλού task και ελέγχοντας αν αυτό υλοποιήθηκε και αν ναι με τον σωστό τρόπο, είναι αυτό που αποκαλείται ιχνηλασιμότητα και αποτελεί μια βασική ανάγκη για την διατήρηση του επιπέδου ποιότητας, σε όλα τα στάδια της παραγωγής και εμπορίας.

Η σημασία της ιχνηλασιμότητας

Όπως σημειώνει ο κ. Σκουλικάρης, η διεθνής εμπειρία στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων απέδειξε ότι ο προσδιορισμός της προέλευσης, και η επιβεβαίωση της σωστής διατήρησης και επεξεργασίας των πρώτων υλών αλλά και των τελικών προϊόντων έχει πρωτεύουσα σημασία για την προστασία των καταναλωτών.

Επιπλέον, η διαδικασία της ιχνηλασιμότητας δεν περιορίζεται μόνο στα «χύμα» τρόφιμα. Αλλά μπορεί να επεκταθεί και σε τυποποιημένα προϊόντα, όπως για παράδειγμα, τα προϊόντα οίνου.

Σύμφωνα με τον Θεόφιλο Παπαστερνό, Business Project Manager στην Compellio, μία εταιρεία λογισμικού που δημιουργεί εξειδικευμένες λύσεις και είναι από τις πρώτες που αξιοποιούν το blockchain, η διαδικασία της ιχνηλασιμότητας μπορεί να διασφαλίσει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα και τη μοναδικότητα του προϊόντος αλλά και να λειτουργήσει αποτρεπτικά και όσον αφορά στο κομμάτι των παραποιημένων προϊόντων (counterfeits).

Στόχος της ιχνηλασιμότητας είναι να εξασφαλίσει την εκτέλεση αποσύρσεων ή ανακλήσεων, με ακρίβεια και συγκεκριμένους στόχους, την παροχή έγκαιρης ενημέρωσης των καταναλωτών και των υπευθύνων των επιχειρήσεων τροφίμων, την αξιολόγηση του κινδύνου από τις ελεγκτικές αρχές και την αποφυγή γενικότερης διατάραξης του εμπορίου. Η ιχνηλασιμότητα λοιπόν, αποδεικνύεται σημαντικότατη γιατί συμβάλλει ταυτόχρονα στην προστασία των καταναλωτών, αλλά και των επιχειρήσεων, αφού βοηθάει στον ακριβή εντοπισμό των προϊόντων που πρέπει να αποσυρθούν και με τον τρόπο αυτό στην αξιοπιστία των επιχειρήσεων και στην εγκαθίδρυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.

Αυτό που σημειώνουν οι ειδικοί είναι πως η ιχνηλασιμότητα δεν εγγυάται από μόνη της την ασφάλεια των προϊόντων, αλλά αποτελεί εργαλείο διαχείρισης κινδύνου, το οποίο συμβάλλει αποφασιστικά στην ασφάλεια των τροφίμων. Χωρίς την ύπαρξή της το τοπίο στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων θα ήταν εντελώς διαφορετικό, προς το χειρότερο.

Όπως επισημαίνει ο κ. Σκουλικάρης, η ιχνηλασιμότητα θα αποκτήσει στο μέλλον ακόμη μεγαλύτερη σημασία. «Αυτό έχει δύο σκέλη. Το ένα είναι επέκταση των οργανωμένων απαιτήσεων στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων σε κοινωνίες που μέχρι τώρα κάτι τέτοιο δεν ήταν καθιερωμένο. Οι κοινωνίες αυτές είναι πολυπληθείς (Ασία, Αφρική κλπ) και η επιβολή επιτήρησης των διαδικασιών παραγωγής σε παραγωγικές μονάδες τεράστιας κλίμακας  θα επιφέρει ένα ντόμινο αλλαγών και εξελίξεων που θα αλλάξουν το παραγωγικό τοπίο σε μεγάλες περιοχές του πλανήτη, προς το πιο ασφαλές. Σε αυτό η ιχνηλασιμότητα θα βοηθήσει στην προσαρμογή των παραγωγικών δομών σε πρότυπα που θα καλύπτουν την διακίνηση των τροφίμων ευρύτερα και την βεβαιότητα πως η αύξηση της παραγωγής δεν θα είναι σε βάρος της ποιότητας των τροφίμων, τουλάχιστον όχι σε σημείο βλαβερό για την υγεία.

Το δεύτερο σκέλος είναι η τεχνολογία. Καθώς αυτή διέρχεται την φάση του ψηφιακού μετασχηματισμού σε παγκόσμια βάση, θα επιτρέπει την υλοποίηση της ιχνηλασιμότητας με σύγχρονες μεθόδους αυτοματοποίησης (cloud, big data, artificial intelligence, ΙοΤ κλπ), πράγμα που ήδη έχει ξεκινήσει να αποτελεί τάση. Αυτό από μόνο του είναι στοιχείο που θα βοηθήσει στην λήψη αποφάσεων που μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την παραγωγή, χωρίς να βλάψουν την ποιότητα. Έτσι σε παγκόσμιο επίπεδο η βιομηχανία τροφίμων θα μπορεί να βοηθήσει ώστε να μην υποβαθμιστεί συνολικά η ποιότητα της διατροφής, την ώρα που γνωρίζουμε πως ο πληθυσμός αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς».

Το blockchain και η ιχνηλασιμότητα

Μία άποψη που υπάρχει είναι πως ο τομέας της ιχνηλασιμότητας θα μπορούσε να ωφεληθεί από το blockchain, μία τεχνολογία για την οποία έχει γίνει πολύς λόγος τα τελευταία χρόνια. Όπως εξηγεί ο κ. Παπαστέρνος, το blockchain μπορεί να λειτουργήσει με προϊόντα που είναι σε τυποποιημένες συσκευασίες και να αποτελέσει βασικό συστατικό ψηφιοποιημένων διαδικασιών στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής Farm to Fork.

Ένα παράδειγμα είναι η συνεργασία της Compellio με το γνωστό οινοποιείο Κτήμα Άλφα, ενώ αντίστοιχα έργα έχουν γίνει από την εταιρεία και στην Ιταλία. Στην προκειμένη περίπτωση, τo blockchain χρησιμοποιείται προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το προϊόν που φθάνει στον καταναλωτή είναι αυτό που… πρέπει. Πρακτικά με τη χρήση του blockchain αλλά και ενός ειδικού καπακιού εξοπλισμένου με NFC πομποδέκτη, ο τελικός καταναλωτής γνωρίζει ότι το μπουκάλι που έχει αγοράσει τηρεί όλες τις προδιαγραφές, ενώ παράλληλα διασφαλίζεται ότι είναι «σωστή» και όλη η εφοδιαστική αλυσίδα.

Σύμφωνα με τον κ. Παπαστέρνο, τέτοιου είδους υλοποιήσεις μπορούν να προσφέρουν σημαντική βοήθεια στην αντιμετώπιση των παραποιημένων προϊόντων και των «αντιγραφών», τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα. Επιπρόσθετα, μπορούν να προσφέρουν τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να αποκτήσουν άμεση πρόσβαση στους καταναλωτές τους μέσω προσωποποιημένων προγραμμάτων επιβράβευσης (loyalty programs). «Πιστεύουμε πως το μέλλον του ηλεκτρονικού εμπορίου, αλλά και του εμπορίου γενικότερα, θα βασίζεται στην διαφάνεια, την εμπιστοσύνη, και την προσωποποιημένη διαδραστικότητα» προσέθεσε ο κ. Παπαστερνός.

Σε διαδικασία ψηφιοποίησης ο κλάδος

“Η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού της βιομηχανίας των τροφίμων μπορεί να επιφέρει σημαντικές βελτιώσεις στις διαδικασίες, την παραγωγή και την ποιότητα”

Σύμφωνα με όσους ασχολούνται με το χώρο, είναι σαφές πως η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού είναι και αυτό που προφανώς θα αποτελέσει το επόμενο στοίχημα της βιομηχανίας στον τομέα της ιχνηλασιμότητας. Η δυνατότητα καταγραφής των εργασιών σε ψηφιακή μορφή, η χρήση αισθητήρων (IoT), η αποθήκευση των δεδομένων σε cloud υποδομές και η επεξεργασία τους με σύγχρονες τεχνολογίες και μεθόδους, μπορεί να επιφέρει σημαντικές βελτιώσεις στις διαδικασίες, την παραγωγή και την ποιότητα.

«Ταυτόχρονα όλα αυτά όταν επιτυγχάνονται οδηγούν με ακρίβεια στην μείωση του κόστους, ή/και στην αύξηση του κέρδους, σίγουρα όμως στην σημαντική αναβάθμιση του brand awareness» σημειώνει ο κ. Σκουλικάρης, προσθέτοντας πως η νέα γενιά στελεχών που είναι σαφώς πιο δεκτική προς την σύγχρονη τεχνολογία και οι διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες χρήσης της πληροφορικής που ενισχύθηκε από την πρόσφατη πανδημία οδηγούν σε ένα διαφορετικό μοντέλο υλοποίησης των συστημάτων ιχνηλασιμότητας, με την μετατροπή του από παραδοσιακό σε ψηφιακό.

Ο δρόμος αυτός βέβαια είναι ακόμα μακρύς, γιατί ο ψηφιακός μετασχηματισμός των διαδικασιών και της καταγραφής τους προς χάρη της ιχνηλασιμότητας, θα προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις – εξελίξεις στο οικοσύστημα πληροφορικής που θα υποστηρίζει την επιχείρηση (ERP, WMS κλπ). Έτσι λοιπόν είναι σαφές ότι οι μελλοντικές τάσεις στο θέμα της ιχνηλασιμότητας δεν θα είναι τίποτα λιγότερο από την υλοποίησή της με ψηφιακά μέσα και την αξιοποίηση των παραγόμενων δεδομένων για την λήψη αποφάσεων και την επιβεβαίωση του ασφαλούς των διαδικασιών παραγωγής τροφίμων.

The post Το «ταξίδι της τροφής» και το blockchain appeared first on 2045.gr.

Στο χώρο της ψηφιακής τεχνολογίας, κατά καιρούς, κάνουν την εμφάνιση τους ορισμένες τεχνολογίες, οι οποίες δημιουργούν πολύ… θόρυβο. Αρκετές από αυτές ανταποκρίνονται στις εξαιρετικά υψηλές προσδοκίες που δημιουργούνται, αλλά υπάρχουν και εκείνες, οι οποίες δεν τα καταφέρνουν και χάνονται στη λήθη.

Αντίστοιχα διαμορφώνεται και ο διάλογος στο ξεκίνημα. Για άλλες ο πήχης των εκτιμήσεων ανεβαίνει ψηλά, άλλες κατατάσσονται στην κατηγορία της «φούσκας», προδικάζοντας την κατάληξη. Άλλες φορές επιβεβαιώνονται και άλλες όχι. Ακόμη και το Internet είχε πολλούς πολέμιους στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’90 πριν η έλευση του 21^ου αιώνα το αναδείξει σε βασικό κομμάτι της καθημερινότητας πολιτών και επιχειρήσεων και να φθάσουμε πλέον στο σημείο να είναι ένα «αγαθό» αντίστοιχο με το ηλεκτρικό ρεύμα και το νερό.

Το blockchain είναι μία τεχνολογία για την οποία τελική ετυμηγορία δεν υπάρχει ακόμη. Πρώτη αναφορά σε αυτήν έγινε το 2008 όταν και δημιουργήθηκε το πρώτο blockchain από τον Satomi Nakamoto, το πραγματικό όνομα του οποίου δεν γνωρίζει κανείς. Ο Nakamoto χρησιμοποίησε το blockchain για να φτιάξει το πρώτο bitcoin, ένα κρυπτογραφημένο ψηφιακό νόμισμα, το οποίο πλέον γνωρίζουμε όλοι, άλλοι λίγο καλύτερα και άλλοι επιφανειακά.

Η ιστορία της δημιουργίας του bitcoin είναι και αυτή για την οποία σε ένα βαθμό οφείλεται η σύγχυση μεταξύ των όρων bitcoin και blockchain, με αρκετούς να θεωρούν ότι πρόκειται για το ίδιο ακριβώς πράγμα.

Όμως, η αλήθεια είναι διαφορετική και η τεχνολογία του blockchain μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μία ευρεία γκάμα εφαρμογών και υπηρεσιών, αλλάζοντας επιχειρηματικά μοντέλα. Ή τουλάχιστον αυτό τονίζουν οι φανατικοί υποστηρικτές της, οι οποίοι εκτιμούν ότι το blockchain είναι η μεγαλύτερη τεχνολογική «επανάσταση» μετά το Internet! Προσθέτοντας πως το Internet χρειάστηκε περίπου 10-15 χρόνια μέχρι να αρχίσει να χρησιμοποιείται σε μαζική κλίμακα.

Σύμφωνα με αυτήν την οπτική η τρέχουσα δεκαετία θα είναι εκείνη όπου το blockchain θα δείξει αν πραγματικά θα αλλάξει σημαντικά την καθημερινότητα επιχειρήσεων και πολιτών.

Πως λειτουργεί

Το blockchain είναι ουσιαστικά μία σειρά καταχωρίσεων που αφορούν συναλλαγές, σε ένα δημόσιο κατάστιχο (ledger). Κάθε καινούρια ομάδα καταχωρήσεων -ένα «block»- συνδέεται με τα προηγούμενα, δημιουργώντας μία «αλυσίδα» καταχωρίσεων, δηλαδή ένα «blockchain».

Τα blocks αυτά συνδέονται μονοσήμαντα μεταξύ τους. Προκύπτουν δε μέσα από μια διαδικασία που ονομάζεται «proof of work», κατά την οποία επιτυγχάνεται η αλγοριθμική επίλυση ενός «δύσκολου» υπολογιστικού προβλήματος. Κατ’ αυτό τον τρόπο, το blockchain λειτουργεί ως ένα αποκεντρωμένο (decentralized) λογιστικό καθολικό, το οποίο είναι κοινό για όλους τους συμμετέχοντες, μιας και όλοι οι εμπλεκόμενοι αποθηκεύουν ένα αντίγραφό του· κάτι που εξασφαλίζει την ασφάλεια και η διαφάνεια των συναλλαγών.

Η ειδοποιός διαφορά -αναφορικά με την προστασία- προκύπτει από το γεγονός ότι δεν είναι πλέον απαραίτητη η ύπαρξη μιας ενδιάμεσης «έμπιστης» αρχής (πχ. μιας τράπεζας), ενώ η εμπιστοσύνη των συναλλασσομένων μερών βασίζεται σε αλγοριθμική επιβεβαίωση.

Το βασικό πλεονέκτημα είναι πως η δημόσια πρόσβαση στο blockchain διευκολύνει το διαφάνεια στις συναλλαγές και τη διάχυση της πληροφορίας. Στο ίδιο πλαίσιο, διευκολύνεται η ελεγκτική διαδικασία με την εξάλειψη κάθε ενδεχομένου παραβάσεων, ακριβώς εξαιτίας της δημόσιας φύσης των δεδομένων. Ταυτόχρονα, εκλείπει και η ανάγκη για ενδιάμεσα μέρη που αυξάνουν τα κόστη, αφού όλες οι πληροφορίες που αφορούν στη συναλλαγή βρίσκονται κρυπτογραφημένες μέσα στο blockchain.

Εφαρμόζοντας το blockchain

Που μπορεί να χρησιμοποιηθεί το blockchain; Αυτό είναι το μεγάλο ερώτημα. Ιδίως από τη στιγμή που ο «θόρυβος» που έχει δημιουργηθεί έχει οδηγήσει σε έναν «πυρετό» επενδύσεων σε εταιρείες και startups που δηλώνουν ότι αξιοποιούν το blockchain για την ανάπτυξη μίας νέας λύσης ή υπηρεσίας.

Μέχρι στιγμής, η πιο ευρεία εφαρμογή δεν είναι άλλη από τα κρυπτονομίσματα με τα πιο γνωστά να είναι, φυσικά, το bitcoin και το Ethereum. Όμως, τα κρυπτονομίσματα είναι μεν η πρώτη εφαρμογή του blockchain αλλά δεν είναι η μόνη.

Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της τεχνολογίας, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι η προοπτική να μας επιτρέψει να περάσουμε στην επόμενη φάση του Διαδικτύου, μετασχηματίζοντάς το σε ένα δίκτυο ανταλλαγής χρηματικών αξιών από ένα δίκτυο ανταλλαγής πληροφοριών και δεδομένων που είναι σήμερα.

Μία από τις αλλαγές είναι πως το blockchain επιτυγχάνει τη μετάβαση μιας από τις σημαντικότερες λειτουργίες του εμπορίου, αυτή της εμπιστοσύνης από τους οργανισμούς στο διαδίκτυο. Για πρώτη φορά στην ιστορία, η τεχνολογία έχει επιτρέψει την έκδοση χρηματικών μέσων απευθείας στο διαδίκτυο, χωρίς τον έλεγχο από κάποια κεντρική ή τραπεζική αρχή. Επιπρόσθετα, για πρώτη φορά μπορούμε να υλοποιήσουμε «προγραμματιζόμενο» χρήμα, το οποίο μπορεί να αυτενεργεί με βάση τις εντολές που του έχει δώσει ο ιδιοκτήτης του. Αυτό είναι πρωτόγνωρο και γι’ αυτό θεωρείται πως ακόμα πολύ νωρίς για να κατανοήσουμε σε βάθος τις πλήρεις συνέπειές τους.

“To blockhain προσφέρει την προοπτική να περάσουμε στην επόμενη φάση του Διαδικτύου, μετασχηματίζοντάς το σε ένα δίκτυο ανταλλαγής χρηματικών αξιών από ένα δίκτυο ανταλλαγής πληροφοριών και δεδομένων που είναι σήμερα”

Από τους πρώτους κλάδους που θεωρείται ότι θα επηρεαστούν, οι προφανείς είναι ο χρηματοπιστωτικός και ο ασφαλιστικός. Για παράδειγμα οι τράπεζες μπορούν να εξοικονομήσουν αρκετά δισεκατομμύρια κάθε χρόνο με την ελαχιστοποίηση του χρόνου διακανονισμού αλλά και την κατάργηση μίας σειράς διαδικασιών που κοστίζουν σε χρόνο και χρήμα.

Παράλληλα, έχουμε δει εφαρμογές όπως αυτή της Norbloc (σουηδικό startup με συμμετοχή Ελλήνων ιδρυτών) που χρησιμοποιεί το blockchain για να διευκολύνει τη διαδικασία ταυτοποίησης των πελατών των τραπεζών σε μία χώρα, το αποκαλούμενο KYC (Know Your Customer).

Στον ασφαλιστικό κλάδο, το blockchain εκτιμάται πως θα μπορούσε να αξιοποιηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχει απευθείας επαφή των ασφαλιστικών εταιρειών με τους πελάτες. Πολλές ασφαλιστικές εταιρείες ασχολούνται με το blockchain αλλά μέχρι τώρα δεν έχει υπάρξει κάποια υπηρεσία που να αλλάζει ουσιαστικά το υπάρχον status quo, όπως είναι και το ζητούμενο.

Αρκετή συζήτηση υπάρχει και για την αξιοποίηση του blockchain στο χώρο του real estate, όπου η τεχνολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί, για παράδειγμα, σε υπηρεσίες που ένα ακίνητο θα είχε πολλαπλούς ιδιοκτήτες!

Στην Ελλάδα έχουμε δει προσπάθεια για αξιοποίηση του blockchain ώστε να μπορούν πολίτες να υπενοικιάζουν με ασφάλεια ιδιωτικές θέσεις πάρκινγκ αλλά το συγκεκριμένο project δεν είχε την ανταπόκριση που περίμεναν οι εμπνευστές του.

Ένας άλλος τομέας είναι η εξασφάλιση της διαφάνειας στις χρηματοδοτήσεις. Στην ΕΕ «έτρεξε» ένα πιλοτικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του οποίου υλοποιήθηκε μία online υπηρεσία, μέσω της οποίας, κάθε τελικός δικαιούχος σε ευρωπαϊκά συγχρηματοδοτούμενα έργα, είχε τη δυνατότητα να καταχωρεί επίσημα τα έγγραφα του, τα οποία, στη συνέχεια, θα μπορούν να αποτελέσουν αποδεικτικά στοιχεία για τρέχοντες ή μελλοντικούς ελέγχους από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς φορείς.

Η αξιοποίηση της blockchain τεχνολογίας επιτρέπει στους ελεγκτικούς φορείς τον άμεσο και χωρίς καμία καθυστέρηση έλεγχο της εγκυρότητας των αποδεικτικών εγγράφων, καθώς και του γεγονότος ότι οι εν λόγω συναλλαγές δεν έχουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο μεταβληθεί ή παραποιηθεί.

“Ιδέες υπάρχουν πολλές αλλά ακόμη δεν έχουν βρεθεί εκείνες που θα κάνουν τη διαφορά και θα κάνουν το blockchain μία mainstream τεχνολογία”

Μία άλλη περίπτωση είναι η εφοδιαστική αλυσίδα με το blockchain να χρησιμοποιείται για να διασφαλίζεται, για παράδειγμα, ότι ένα προϊόν διατηρεί την ίδια ποιότητα από τη στιγμή που «φεύγει» από τον παραγωγό μέχρι που φθάνει στον καταναλωτή.

Είναι προφανές ότι ιδέες υπάρχουν πολλές αλλά ακόμη δεν έχουν βρεθεί εκείνες που θα κάνουν τη διαφορά και θα κάνουν το blockchain μία mainstream τεχνολογία.

Η ευκαιρία για την Ευρώπη και την Ελλάδα

Ένα σημείο που αξίζει να σταθεί κανείς είναι οι ευκαιρίες που προσφέρει το blockchain στην Ευρώπη και στην Ελλάδα να βρεθούν εκ νέου στην αιχμή της αγοράς των ψηφιακών τεχνολογιών. Αυτή τη στιγμή, ΗΠΑ και Ασία είναι μπροστά αλλά η Ευρώπη θα μπορούσε γρήγορα να καλύψει το χαμένο έδαφος. Όπως και η Ελλάδα.

Αυτό που θα μπορούσε να κάνει η Ευρώπη -και η Ελλάδα- είναι να προχωρήσει στην υλοποίηση ενός κανονιστικού πλαισίου. Σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές, αυτό που χρειαζόμαστε ένα πλαίσιο πιο φιλικό προς την καινοτομία και δεν χρειάζεται να δημιουργήσουμε κάτι νέο. Απλά, θα πρέπει να επεκτείνουμε το υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο προκειμένου να συμπεριλάβει το blockchain, το οποίο είναι μία νέα τεχνολογία. Και θα πρέπει να υπάρξει σωστή ερμηνευτική προσέγγιση του υπάρχοντος πλαισίου.

Μία ευκαιρία για την Ελλάδα και την Ευρώπη θα ήταν πάντως να δώσει προσοχή στους developers που ασχολούνται με το blockchain. Αυτή τη στιγμή, υπάρχει τεράστια ανάγκη για ανθρώπους που να μπορούν να δημιουργήσουν εφαρμογές για blockchain. Η ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης είναι μεγάλη και το γεγονός αυτό αποτελεί μία ακόμη ευκαιρία.

Μπορεί το blockchain;

Αν και υπάρχει μεγάλη κινητικότητα, το blockchain δεν έχει ακόμη αποδείξει ότι είναι η τεχνολογία που θα αλλάξει πολλά στην καθημερινότητα μας. Ενδεχομένως, αυτό να οφείλεται στο ότι είναι δύσκολα κατανοητό από το ευρύ κοινό και τις επιχειρήσεις. Και είναι αρκετά πιθανό μετά από μερικά χρόνια να συνεχίζουμε να μην έχουμε άμεση «επαφή» μαζί του.

Όμως, είναι πολύ πιο πιθανό να χρησιμοποιείται στις υποδομές για μία σειρά από υπηρεσίες και εφαρμογές που θα διευκολύνουν την καθημερινότητα των πολιτών και των υπηρεσιών. Μία τεχνολογία «αόρατη» μεν, αλλά εξαιρετικά χρήσιμη δε. Αν θα έχει την ίδια επιρροή με το Internet, μάλλον είναι ακόμη αρκετά νωρίς για να το πούμε.

Cover photo: QuoteInspector.com on Flicker

The post Τι είναι το blockchain appeared first on 2045.gr.