Τον Ιανουάριο του 2022 το σχεδιαστικό γραφείο Blast Studio στο Λονδίνο ανακοίνωσε ότι ανέπτυξε μια μέθοδο τρισδιάστατης εκτύπωσης με βάση το ζωντανό μυκήλιο (ο εξωτερικός φλοιός των μανιταριών) και το χρησιμοποίησε για να σχηματίσει μια στήλη/κολώνα, από την οποία θα μπορούσαν να συλλεχθούν μανιτάρια προτού χρησιμεύσει ως δομικό στοιχείο.

Η ραβδωτή, κυματοειδούς δομής, στήλη ύψους δύο μέτρων, θυμίζει κορμό δέντρου και σχεδιάστηκε με αυτόν τον τρόπο για να ενισχυθεί η δομική της ικανότητα και να παρέχει τις βέλτιστες συνθήκες ανάπτυξης για το μυκήλιο.

Το μυκήλιο ήταν το ένα υλικό κατασκευής, ενώ η δεύτερη, πρώτη ύλη ήταν πολτός που προερχόταν από χάρτινα ποτήρια καφέ (και των υπολειμμάτων τους). Μετά την εκτύπωσή της στήλης, το μυκήλιο “καταναλώνει” τον πολτό από τα χάρτινα ποτήρια και μεγαλώνει, καταλαμβάνοντας το σύνολό της (στήλης) και παράγει μανιτάρια που μπορούν να συλλεχθούν και να καταναλωθούν. Εν συνεχεία η ρίζα του μυκηλίου ξεραίνεται, δημιουργώντας ένα αρχιτεκτονικό στοιχείο με φυσικές μονωτικές και επιβραδυντικές για τη φωτιά ιδιότητες.

Στις δηλώσεις της η συνιδρύτρια του Blast Studio, Paola Garnousset, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι ο μεγάλο στόχος είναι η δημιουργία ολόκληρων κτιρίων από αυτό το υλικό. “Ένας νέος τύπος ζωντανής αρχιτεκτονικής”, που θα αναπτυχθεί από τα απόβλητα του ανθρώπου και ταυτόχρονα θα μπορούσε να προσφέρει τροφή στους κατοίκους.

Φυσικά υλικά και 3D printing

H ευφάνταστη ιδέα του Blast Studio δεν είναι μοναδική. Αντιθέτως, συναντάμε αρκετές παρόμοιες προσπάθειες κυρίως από ερευνητικά και πανεπιστημιακά ιδρύματα τα οποία έχουν στην παρούσα φάση το πρώτο ρόλο για τον πειραματισμό σε νέες καινοτόμες λύσεις που θα μπορούσαν να υιοθετηθούν. Μια τέτοια ιδέα είναι και αυτή που εφάρμοσαν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια, υλοποιώντας μια πρότυπη «βιοκατασκευή» μέσω τρισδιάστατης εκτύπωσης, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει το δομικό στοιχείο μελλοντικών κατοικιών.

Οι ερευνητές δημιούργησαν ένα δομικό υλικό από χώμα και σπόρους, το οποίο μπόρεσε να αναπτύξει φυτά. Όχι όπως επισημαίνουν οποιαδήποτε φυτά, αλλά εκείνα που είναι πιο ανθεκτικά στα ξηρά κλίματα, αφού η 3D εκτύπωση κάνει το περιβάλλον γύρω από το φυτό πιο ξηρό. Το όραμά τους είναι η ανάπτυξη πρακτικών που μειώνουν το αποτύπωμα άνθρακα ενός κτιρίου καταφεύγοντας σε τοπικά βιολογικά υλικά. Αυτό με τη σειρά του σημαίνει απομάκρυνση από συμβατικούς πόρους που είναι μη ανακυκλώσιμοι, μη επαναχρησιμοποιήσιμοι και μη προσαρμόσιμοι. Για τους ίδιους, η βιοκατασκευή, ανοίγει την προοπτική σε χαμηλού κόστους, χαμηλής ενέργειας και φιλικές προς το περιβάλλον, εναλλακτικές λύσεις στην αρχιτεκτονική και τη μηχανική.

Σε ακόμα πιο πειραματικό στάδιο είναι η προσπάθεια ερευνητών στο Πανεπιστήμιο του Λούισβιλ, οι οποίοι θέλουν να χρησιμοποιήσουν το φλοιό της σόγια ως υλικό τρισδιάστατης εκτύπωσης. Μόνο στις ΗΠΑ, περισσότεροι από 8 εκατομμύρια τόνοι από σπόρους σόγιας καταλήγουν στα σκουπίδια, οπότε για τους επιστήμονες η ιδέα και η προσπάθειά τους συνδέεται άμεσα με την κυκλική οικονομία και τη βιωσιμότητα. Στόχος τους είναι να μπορέσουν να διαχωρίσουν από τη βιομάζα του φλοιού της σόγιας τόσο την ξυλόζη (σάκχαρο χαμηλών θερμίδων κατάλληλο για διαβητικούς) και τις φυτικές ίνες οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη ενός σύνθετου υλικού τρισδιάστατης εκτύπωσης, το οποίο θα είναι αρκετά ισχυρό και σίγουρα ελαφρύτερο για να αντικαταστήσει το γυαλί και άλλα υλικά στη βιομηχανία με ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών.

Αρκετά πιο μπροστά από τις παραπάνω προσπάθειες συναντάμε εκείνη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Μέιν, οι οποίοι έχουν καταφέρει ήδη να «χτίσουν» ένα σπίτι από φυσικά υλικά. Το BioHome3D είναι κατασκευασμένο εξολοκλήρου από ίνες ξύλου και βιορητίνες, με τη χρήση ενός γιγαντιαίου 3D εκτυπωτή. Ο χρόνος κατασκευής του ήταν θεαματικά μικρότερος από αυτόν που χρειάζεται να φτιαχτεί ένα αντίστοιχο σπίτι με τις παραδοσιακές μεθόδους και εκτιμάται ότι η ευρείας κλίμακας εφαρμογή ενός τέτοιου μοντέλου κατασκευής θα μπορούσε να λύσει και το πρόβλημα στέγασης που είναι έντονο σε αρκετές Πολιτείες των ΗΠΑ.

Μύκητες, η μεγάλη ευκαιρία για ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών.

Επιστρέφοντας στο μυκήλιο, για το οποίο αναφερθήκαμε στην αρχή του κειμένου, η χρήση του και των μυκήτων συνολικά προσφέρουν σημαντικές, νέες προοπτικές αξιοποίησης από την τρισδιάστατη εκτύπωση. Τη δημιουργία ζωντανών υλικών, που αυτοεπισκευάζονται, αναγεννούνται και προσαρμόζονται στο περιβάλλον, ενώ ταυτόχρονα εκπληρώνουν μια μηχανική λειτουργία. Προοπτικές που επεξεργάζονται εδώ και αρκετά χρόνια ερευνητές, εταιρείες, ακόμα και καλλιτέχνες. Όπως για παράδειγμα ο Ολλανδός, Eric Klarenbeek, ο οποίος από το 2014 δημιουργεί 3D printed έπιπλα και άλλα αντικείμενα με υλικό που αποτελείται από άχυρα και μυκήλιο.  

Σε μια άλλη βιομηχανία, αυτή της μόδας, έχει στρέψει για την ώρα, το ενδιαφέρον της η MycoWorks που επίσης δημιουργεί δέρμα από μυκήλιο για την κατασκευή ρούχων, αξεσουάρ και άλλων ειδών. Ήδη η αμερικανική εταιρεία ξεκίνησε τη λειτουργία μιας τεράστιας μονάδας παραγωγής για να καλύψει τη ζήτηση από premium brands στο χώρο της μόδας, όπως η Hermes για την κατασκευή αυτού του «ζωντανού δέρματος», που υπόσχεται εξαιρετική αίσθηση, αντοχή και ανθεκτικότητα, εφάμιλλη με εκείνη από το δέρμα μοσχαριού.

Η ανάγκη της βιωσιμότητας

Όλες οι παραπάνω ιδέες δεν θα μπορούσαν να υλοποιηθούν με την παραδοσιακή διαδικασία κατασκευής. Είναι αποτέλεσμα των πολλών, νέων προοπτικών που φέρνει το 3D printing στις κατασκευές και πολλές ακόμη βιομηχανίες. Την προοπτική χρήσης φυσικών και φιλικών προς το περιβάλλον υλικών για την κατασκευή κτιρίων, υποδομών και αντικειμένων. Κοινή συνισταμένη των παραπάνω είναι η βιωσιμότητα.

Ας δούμε μόνο το παράδειγμα της κατασκευαστικής βιομηχανίας. Το σκυρόδεμα, το βασικό υλικό για την παραγωγή τσιμέντου, υπολείπεται μόνο του νερού στην κατάταξη των υλικών με την μεγαλύτερη κατανάλωση. Για να έχουμε μια τάξη μεγέθους, σήμερα σε κάθε άνθρωπο αντιστοιχούν περίπου 3 τόνοι σε ετήσια βάση. Παράλληλα, η βιομηχανία του τσιμέντου αντιπροσωπεύει περίπου το 8% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, πιο ψηλά ακόμα και από τον αεροπορικό κλάδο. Αν μάλιστα δούμε συνολικά την κατασκευαστική βιομηχανία και τη λειτουργία των κτιρίων, η τελευταία έκθεση των Ηνωμένων Εθνών μας πληροφορεί ότι ο τομέας αυτός αντιπροσώπευε το 2021 (με αυξητικές τάσεις) πάνω από το 34% της ζήτησης ενέργειας και περίπου το 37% των εκπομπών CO2.

Κάτι ανάλογο ισχύει και για άλλους κλάδους, ακόμα και για την άκακη φαινομενικά (για πολλά χρόνια) βιομηχανία της μόδας.

Όλα τα παραπάνω μαρτυρούν την ανάγκη αλλαγής πορείας και εξεύρεσης βιώσιμων λύσεων. Την ανάγκη για στροφή σε πρακτικές που μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, σε μη συμβατικούς πόρους και νέες τεχνικές. Προοπτική που μπορεί να υποστηρίζει το 3D printing, χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη υλικά φιλικά στο περιβάλλον. Φυσικά και βιώσιμα, που θα οδηγήσουν με τη σειρά τους σε φιλικές στο περιβάλλον υποδομές, κτίρια και άλλα αντικείμενα.

Πηγή cover photo: Terreform One

The post <strong>Ένα σπίτι από μανιτάρια – Το 3</strong><strong>D </strong><strong>printing φέρνει φυσικά υλικά στη μηχανική και τις κατασκευές</strong> appeared first on 2045.gr.

O ψηφιακός μετασχηματισμός μπορεί να έχει εξελιχθεί σε ένα καίριο μήνυμα για την παγκόσμια οικονομία τα τελευταία χρόνια, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι βασικοί κλάδοι έχουν σπεύσει να υιοθετήσουν νέα μοντέλα λειτουργίας που να αξιοποιούν τις λύσεις που προσφέρουν οι ψηφιακές τεχνολογίες. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο κατασκευαστικός κλάδος. Γεγονός που ενδεχομένως να μοιάζει λίγο παράδοξο αν αναλογιστεί κανείς ότι από τις πρώτες κατηγορίες επαγγελματιών που απέκτησαν υπολογιστή τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 ήταν αυτές των αρχιτεκτόνων και των πολιτικών μηχανικών!

Η πραγματικότητα είναι πως ο κατασκευαστικός κλάδος μόλις τώρα έχει αρχίσει να σπεύδει να ανέβει στο κύμα του ψηφιακού μετασχηματισμού. «Ο κλάδος έχει μείνει πολύ πίσω» σημειώνει στο 2045.gr ο δρ. Γιώργος Καπογιάννης, καθηγητής στο παράρτημα του Πανεπιστημίου του Νότιγχαμ που έχει έδρα στην πόλη Νίγκμπο της Κίνας και ο οποίος ασχολείται εκτενώς με το θέμα της αξιοποίησης των ψηφιακών τεχνολογιών στις κατασκευές, ιδίως με τον τομέα του αποκαλούμενου ΒΙΜ (Building Information Modelling). «Η μόνη εξαίρεση είναι η Κίνα όπου έχει κάνει σημαντικά βήματα προς τα εμπρός στον συγκεκριμένο τομέα».

Από την άλλη πλευρά, τα τελευταία χρόνια δείχνει να υπάρχει μεγαλύτερη κινητικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο, αν και στην Ελλάδα τα βήματα είναι πολύ πιο αργά. Οι μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες αρχίζουν να κατανοούν τα οφέλη ιδίως στον τομέα της αυτοματοποίησης των διαδικασιών, ενώ υπάρχουν και συζητήσεις ακόμη και για τη χρήση ρομπότ στην κατασκευή κτιρίων. Το πρόβλημα, όπως εξηγεί ο δρ. Καπογιάννης δεν είναι άλλο από την κουλτούρα των εργαζομένων που πρέπει να αλλάξουν τον τρόπο σκέψης τους προκειμένου να αξιοποιήσουν τα οφέλη των ψηφιακών τεχνολογιών όσον αφορά και τα κατασκευαστικά projects.

Τρόποι αξιοποίησης

Πώς μπορούν, όμως, οι ψηφιακές τεχνολογίες να χρησιμοποιηθούν στον κατασκευαστικό κλάδο; Μία σημαντική λύση είναι το ΒΙΜ, ένα σύμπλεγμα διαδικασιών όπου μέσω της ενσωμάτωσης της τεχνολογίας βοηθάει τους χρήστες, συμπεριλαμβανομένων των πελατών να λάβουν αποφάσεις, να προβλέπουν τεχνικές ανωμαλίες με κέρδη/έξοδα του έργου ή ακόμα και να μπορούν να δουν τη λειτουργία των κτιρίων ή των έργων σε πραγματικό ιδεατό χωροχρόνο.

Σύμφωνα με το δρ. Καπογιάννη ένα μεγάλο θέμα είναι πως τεχνολογίες όπως το ΒΙΜ δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν αν οι κατασκευαστικές εταιρείες δεν συνδέσουν τις διαδικασίες κατασκευής των έργων με τις ανάγκες του πελάτη. Πολλές φορές μάλιστα θεωρείται πως μια απλή τρισδιάστατη απεικόνιση ενός κτιρίου είναι ΒΙΜ, αλλά στην ουσία είναι ένα απλό 3D μοντέλο. Επιπλέον, υπάρχουν ζητήματα με τη συγκέντρωση δεδομένων και τη διάθεση τους μέσω cloud υποδομών. Έναν τομέα όπου αναμένεται να δώσει πολλές λύσεις το 5G.

“Η ανάπτυξη των δικτύων 5G στην Κίνα είναι ένας λόγος που η τελευταία έχει βρεθεί στην αιχμή του ψηφιακού μετασχηματισμού του κατασκευαστικού κλάδου.”

Από εκεί και πέρα, υπάρχουν διάφοροι τομείς όπου οι εφαρμογές πληροφορικής μπορούν να βοηθήσουν τον κατασκευαστικό κλάδο.

Ένα πρώτο παράδειγμα είναι η συλλογή δεδομένων.  Η συλλογή δεδομένων καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου (σχεδίαση – κατασκευή – χρήση) επιτυγχάνεται με χρήση διάφορων μέσων όπως μη επανδρωμένα μέσα (drones), σαρωτή λέιζερ με νεφελώδη σημεία για τη σάρωση (σάρωση έως 1.000.000 σημεία /δευτερόλεπτο), φωτογραφίες γεωγραφικού σήματος κτλ. Δεδομένα συλλογής μπορεί να είναι η  εικόνα, ο ήχος κειμένων ή περιβάλλοντος κτλ.

Ένα δεύτερο είναι η χρήση βάσεων δεδομένων, μέσω των οποίων επιτρέπεται σε όλα τα μέλη ενός έργου να έχουν πρόσβαση στα απαραίτητα δεδομένα ανεξάρτητα με τη τοποθεσία τόσο του έργου όσο και των βασικών συντελεστών αυτού. Ένας τομέας όπου μπορεί να αξιοποιηθεί και το blockchain.

Το 5G μπορεί να βοηθήσει στη μεταφορά δεδομένων, ο όγκος των οποίων είναι τεράστιος. Πρακτικά, χωρίς το 5G είναι εξαιρετικά δύσκολο να συγκεντρωθούν τα δεδομένα που αφορούν ένα κατασκευαστικό έργο, ιδίως αν είναι μεγάλο. Σε δεύτερο επίπεδο τα δίκτυα 5ης γενιάς προσφέρουν περισσότερες δυνατότητες άμεσης πρόσβασης σε αυτά τα data.

Ουσιαστικά, μιλάμε για τη δημιουργία μίας «νέας πληροφορίας» όπως την αποκαλεί ο δρ. Καπογιάννης. Αυτή η «νέα πληροφορία που δημιουργείται μπορεί να διαμοιραστεί μεταξύ των μελών με την χρήση καταλλήλων λογισμικών τα οποία επιτρέπουν είτε την επίλυση τεχνικών προβλημάτων είτε την ανίχνευση/εντοπισμό τόσο σε επίπεδο σχεδίασης όσο και σε κατασκευαστικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο διαχείρισης του ακινήτου. Οι πληροφορίες αυτές και τα αντίστοιχα δεδομένα αποθηκεύονται για περαιτέρω χρήση στο μέλλον είτε για την διαχείριση ακινήτου (περιουσιακό στοιχείο) είτε για αλλαγή χρήσης του ακινήτου (περιουσιακό στοιχείο). Ως εκ τούτου είναι αναγκαία η μεταφορά των δεδομένων από την εφοδιαστική αλυσίδα ενός κατασκευαστικού έργου γιατί χωρίς αυτά, το έργο δε μπορεί να ολοκληρωθεί.

Αντίστοιχα απαιτείται και ομογενοποίηση των διαφόρων δεδομένων έτσι ώστε τα τρισδιάστατα μοντέλα πληροφορίας που δημιουργούνται (3D Information Models) να είναι υψηλής ποιότητας, με υψηλή ευκρίνεια και προσβασιμότητα από οποιαδήποτε συσκευή ή ακόμη και μέσω εφαρμογών που αξιοποιούν τεχνολογίες όπως είναι η εικονική πραγματικότητα (VR), η επαυξημένη πραγματικότητα ή το mixed reality (MR).

Έχοντας τα δεδομένα, μπορείς να τα επεξεργαστείς και στη συνέχεια να τα αξιοποιήσεις περαιτέρω μέσω και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να φθάσεις στη λήψη των βέλτιστων αποφάσεων. Η λήψη αποφάσεων βασίζεται τόσο στην πληροφορία όσο και στη γνώση (εμπειρική ή μη) και ο στόχος είναι να βοηθήσει τον ιδιοκτήτη να έχει μια καλύτερη και ολιστική άποψη ενός ακινήτου για το πως θα μπορέσει να αξιοποιηθεί καλύτερα (διαχείριση ακίνητης περιουσίας αλλά και επένδυσης).

Τα εργαλεία που υπάρχουν

Τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμα να έχουμε φθάσει στη δημιουργία ορισμένων εργαλείων και νέων κατηγοριών εφαρμογών. Μία από αυτές, όπως εξηγεί ο κ. Καπογιάννης, είναι η έξυπνη διαδραστική σχεδίαση νέων έργων ή ακόμα και έργων που υπάρχουν ήδη. Η έξυπνη διαδραστική σχεδίαση έργων γίνεται χρησιμοποιώντας καινοτόμες τεχνολογίες όπως συνεργατικά εργαλεία σχεδίασης, το gamification της σχεδίασης, την προσομοίωση της κατασκευής του τελικού παραδοτέου αλλά και της λειτουργίας του .

Μία δεύτερη κατηγορία είναι τα διαδραστικά συνεργατικά εργαλεία, τα οποία επιτρέπουν τη συμμετοχή όλων των μελών ενός έργου, ανεξάρτητα τη τοποθεσία του έργου. Η ανταλλαγή πληροφορίας επιτρέπεται με βάση το διεθνές πρωτόκολλο ISO19650 για το κατασκευαστικό κλάδο.

Τέλος, φθάνουμε στην κατηγορία που έχει τίτλο «Διαχείριση Τεχνικού Κατασκευαστικού Έργου”. Η εξ’ αποστάσεως Διαχείριση Τεχνικού Κατασκευαστικού Έργου με την χρήση ανάλογου λογισμικού ή υπηρεσίας (cloud based) επιτρέπει καλύτερο έλεγχο του έργου στα διάφορα στάδια: σχεδιασμό – κατασκευή – παράδοση  – λειτουργία του ακινήτου (κτίριο, γέφυρα, έργα υποδομής, υπόγεια έργα κλπ).

Τι γίνεται στην κατασκευή

Αν πάμε τώρα στον τομέα της κατασκευής, κατά τη διάρκεια αυτής, μπορούμε να μιλάμε πλέον για παρακολούθηση του έργου με χρήση ρομπότ σε ομαλό και σε ανώμαλο έδαφος όπως είναι η οικοδομή. Το ρομπότ μπορεί να έχει δεχτεί δεδομένα από κάμερα, ήχο αλλά και από άλλους αισθητήρες. Τα παραπάνω δεδομένα μπορούν να αποσταλούν είτε μέσω απλού ασύρματου δικτύου ή μέσω τηλεπικοινωνιακών δικτύων 5G λόγω του μεγάλου όγκου δεδομένων όπου συλλέγονται.

Αυτά τα δεδομένα αποθηκεύονται σε ασφαλείς βάσεις δεδομένων, ενώ μπορούν να ανακτηθούν για περαιτέρω επεξεργασία στοχεύοντας τη δημιουργία νέων πληροφοριών οι οποίες είναι χρήσιμες για το τελικό χρήστη ή άλλα μέλη της ομάδας. Οι πληροφορίες που δημιουργούνται διαμοιράζονται μεταξύ των μελών και με χρήση καταλλήλων λογισμικών επιτρέπεται η επίλυση τεχνικών προβλημάτων είτε η ανίχνευση/εντοπισμός τόσο σε επίπεδο σχεδίασης όσο και σε κατασκευαστικό επίπεδο. Οι πληροφορίες αυτές και τα αντίστοιχα δεδομένα αποθηκεύονται για περαιτέρω χρήση στο μέλλον είτε για την διαχείριση ακινήτου (περιουσιακό στοιχείο) είτε για αλλαγή χρήσης του ακινήτου (περιουσιακό στοιχείο).

Τι γίνεται στη λειτουργία

Το επόμενο βήμα αξιοποίησης αφορά την περίοδο λειτουργίας ενός ακινήτου. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας ενός ακινήτου (διαχείριση περιουσιακού στοιχείου) τα δεδομένα που μπορούν να συλλεχθούν αφορούν παραμέτρους, όπως θερμοκρασία, μέτρηση κατανάλωσης ενεργείας  – νερού – γκαζιού, ασφάλειας του ακινήτου κτλ . Αυτά μπορούν να βοηθήσουν το ένοικο ή τον ιδιοκτήτη να καταλάβει καλύτερα τη συμπεριφορά του ακινήτου και να αντιληφθεί εκ των προτέρων αλλαγές, προβλήματα αλλά και τη δυνατότητα αλλαγής της χρήσης του ακινήτου π.χ. από κατοικία σε εμπορικό ή ακόμα αν αυτό επιτρέπεται για χώρο εστίασης (αλλαγή εμπορικής χρήσης).

Επίσης, ο επιμέρους έλεγχος του κόστους θα είναι ποιο εύκολος (CAPex, OPex) με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης αλλά και άλλων εργαλείων ή τεχνολογιών.

Πρακτικά, το κλειδί είναι τα δεδομένα και σε αυτή την περίπτωση. Τα εργαλεία και οι τεχνολογίες υπάρχουν μεν, αλλά οι εταιρείες του κατασκευαστικού κλάδου και γενικότερα όσων ασχολούνται με το χώρο των κατασκευών θα πρέπει να κάνουν τα δικά τους ψηφιακά βήματα. Και το κυριότερο να αλλάξουν νοοτροπία.

The post Οι ψηφιακές τεχνολογίες αλλάζουν και τον κατασκευαστικό κλάδο appeared first on 2045.gr.