Τα μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας της COVID-19 έφεραν στο προσκήνιο τις ψηφιακές τεχνολογίες και τις δυνατότητες αυτών. Είναι η περίοδος που άπαντες στον κόσμο συνειδητοποίησαν ότι η εποχή μας είναι μία «ψηφιακή εποχή». Ταυτόχρονα, όμως, οι εξελίξεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας ανέδειξαν και κάτι άλλο: οι ψηφιακές τεχνολογίες δεν είναι μόνο το λογισμικό, οι εφαρμογές και τα apps αλλά είναι εξίσου σημαντικό και το hardware. Και ειδικά η «καρδιά» του hardware, ήτοι τα chips στα οποία περιλαμβάνονται κάθε είδους ημιαγωγοί (ή μικροκυκλώματα αν προτιμάτε την επίσημη ελληνική μετάφραση της λέξης chip). Αυτά τα chips βρίσκονται κυριολεκτικά παντού και αυτό αποδείχθηκε όταν η πανδημία ήταν ο λόγος που πολλοί κατασκευαστές ημιαγωγών σταμάτησαν την παραγωγή με αποτέλεσμα να επηρεαστούν δεκάδες άλλοι κλάδοι που ουδείς, ίσως, δεν περίμενε ότι θα επηρεάζονταν.

Όπως, για παράδειγμα, η αυτοκινητοβιομηχανία. Τη διετία 2020-2021 ήταν που καταλάβαμε ότι τα αυτοκίνητα μας είναι γεμάτα από chips, όπως επίσης συνειδητοποιήσαμε τη σημασία του hardware στην καθημερινότητα μας.

Η συνειδητοποίηση της σημασίας των chips έφερε στο προσκήνιο και κάτι ακόμη: τη «μάχη» μεταξύ των «μεγάλων» όσον αφορά τον έλεγχο αυτής της αγοράς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση άρχισε να ασχολείται πλέον με το θέμα της παραγωγής chips περισσότερο από κάθε άλλη φορά, θέτοντας σε εφαρμογή ένα πλάνο (European Chips Act) με σκοπό την κινητοποίηση έως 43 δισ. ευρώ για επενδύσεις στην παραγωγή chips μέχρι το 2030. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενέκριναν στα μέσα Αυγούστου ένα τεράστιο πλάνο συνολικού ύψους 280 δισ. δολαρίων για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής chips, εκ των οποίων περίπου 53 δισ. δολάρια αφορούν κίνητρα ή έρευνα και ανάπτυξη και άλλα 200 δισ. δολάρια για την παραγωγή. Αντίστοιχες κινήσεις έχουν κάνει τόσο από την Κίνα όσο και από την Νότια Κορέα, ενώ, φυσικά, Ταϊβάν και Ιαπωνία προσπαθούν και αυτές από τη δική τους πλευρά να ενισχύσουν τη δική τους παρουσία στη συγκεκριμένη αγορά.

Μία περίπλοκη εφοδιαστική αλυσίδα

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΕ, το 2020 παρήχθησαν περισσότερα από 1 τρισ. chips σε παγκόσμιο επίπεδο. Κάτι που σημαίνει ότι για κάθε άνθρωπο αντιστοιχούν 130 chips!

Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό ότι όταν μιλάμε για ημιαγωγούς και chips δεν αναφερόμαστε μόνο στους επεξεργαστές που έχουμε στα smartphones και στους προσωπικούς υπολογιστές μας. Chips υπάρχουν σε κάθε είδους ηλεκτρονική αλλά και ηλεκτρική συσκευή. Από το αυτοκίνητο μας μέχρι το πλυντήριο και το ψυγείο μας, όλες οι συσκευές έχουν ενσωματωμένο κάποιο «τσιπάκι». Είναι χαρακτηριστικό ότι η McKinsey εκτιμά πως η παγκόσμια αγορά των ημιαγωγών θα φθάσει μέχρι το 2030 σε αξία το 1 τρισ. δολάρια από περίπου 600 δισ. δολάρια που είχε φθάσει το 2021. Όσον αφορά τα προβλήματα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή αναφορικά με τη διαθεσιμότητα chips, αυτά εκτιμάται ότι θα έχουν επιλυθεί μέχρι το αργότερο το 2024.

Ένα σημείο που χρήζει ιδιαίτερης προσοχής είναι πως η παραγωγή ημιαγωγών είναι μία αρκετά περίπλοκη διαδικασία με μία τεράστια εφοδιαστική αλυσίδα πίσω της. Όταν η παραγωγή σταμάτησε στην ανατολική Ασία στις αρχές του 2020 λόγω της πανδημίας, δεν ήταν ιδιαίτερο εύκολο να επανεκκινήσει. Ούτε είναι απλό θέμα η δημιουργία νέων υποδομών, αν αναλογιστεί κανείς ότι ένα εργοστάσιο παραγωγής chips μπορεί να απαιτήσει ακόμη και 20 δισ. δολάρια σε επενδυτικά κεφάλαια!

Ένας «μύθος» που υπάρχει είναι πως η Κίνα ελέγχει την παγκόσμια παραγωγή όσον αφορά στους ημιαγωγούς. Αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και ο λόγος είναι πως η παραγωγή των chips έχει πολλούς εμπλεκόμενους «παίκτες». Είναι χαρακτηριστικό ότι εκτιμάται πως ένας μεγάλος κατασκευαστής chips έχει περίπου 1600 προμηθευτές!

Όπως αναφέρει έρευνα του Center for Security and Emerging Technology του αμερικανικού πανεπιστημίου Georgetown, η εφοδιαστική αλυσίδα όσον αφορά την παραγωγή chips ξεκινά από την έρευνα και ανάπτυξη, την παραγωγή και τη διανομή των ημιαγωγών. Ειδικά για την παραγωγή υπάρχουν τρία τμήματα: ο σχεδιασμός, η κατασκευή και το τρίτο είναι η συναρμολόγηση, δοκιμή και η «πακετοποίηση» (assembly, testing & packaging – ATP). Από εκεί και πέρα, για την παραγωγή απαιτείται ειδικός εξοπλισμός αλλά και υλικά, συμπεριλαμβανομένων των αποκαλούμενων wafers, τα οποία είναι πρακτικά τα καλούπια από τα οποία δημιουργούνται τα chips, το σχετικό λογισμικό αλλά και οι πατέντες που συνοδεύουν όλα τα παραπάνω.

Το αποκαλούμενο ATP είναι ίσως το πιο απλό κομμάτι, καθώς όλα τα υπόλοιπα απαιτούν τεράστιες επενδύσεις σε έρευνα και ανθρώπινο κεφάλαια, οι οποίες, μάλιστα, έχουν ιδιαίτερα μεγάλο χρόνο απόσβεσης. Γι’ αυτό και δεν είναι ιδιαίτερα εύκολο για κάποιο κράτος ή οργανισμό (π.χ. ΕΕ) να εμπλακούν σε αυτή την αγορά. Και δεν είναι τυχαίο ότι η Ρωσία δεν έχει καταφέρει -παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει- να αποκτήσει σοβαρή πρόσβαση σε αυτή την αγορά.

Τα παγκόσμια μερίδια

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μελέτης που έγινε για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και δημοσιοποιήθηκε στα μέσα του καλοκαιριού, το μερίδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά στο σύνολο της αγοράς αλλά και της εφοδιαστικής αλυσίδας της παραγωγής ημιαγωγών ανέρχεται σε περίπου 10% όταν στη δεκαετία του ’90 ήταν στο 20%. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχει παραγωγή για ημιαγωγούς που κατασκευάζονται με την τεχνολογία των 22 και άνω νανομέτρων (σ.σ. όσο πιο μικρός είναι ο αριθμός στα νανόμετρα τόσο πιο προηγμένο και πιο μικρό σε μέγεθος είναι το παραγόμενο chip).

Από την άλλη πλευρά, ενώ υπάρχουν μόνο δύο εταιρείες στην ανατολική Ασία (η ταϊβανέζικη TSMC και η Samsung) που μπορούν να κατασκευάσουν chips στα 2-7 νανόμετρα, ο αναγκαίος εξοπλισμός για την παραγωγή αυτών των προηγμένων chips είναι διαθέσιμος μόνο από μία εταιρεία, την ολλανδική ASML! Αυτό είναι ένα σαφές δείγμα ότι είναι πρακτικά αδύνατο μία χώρα ή περιοχή να κυριαρχήσει απόλυτα όσον αφορά στην παγκόσμια παραγωγή chips και άπαντες εξαρτώνται από τους υπόλοιπους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμάται πως έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα με 38%, αλλά αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ελέγχουν το 60% όσον αφορά την έρευνα και έχουν πολύ μεγάλα μερίδια όσον αφορά στις τεχνολογίες παραγωγής συγκεκριμένων κατηγοριών ημιαγωγών (π.χ. τεχνολογίες για chips στα 10-22 νανόμετρα) και στον εξοπλισμό που απαιτείται για την κατασκευή ημιαγωγών. Από την άλλη πλευρά, η Ιαπωνία ελέγχει το 56% της παραγωγής wafers και η Ταϊβάν αντιπροσωπεύει το 60% των foundries, όπως ονομάζονται οι εταιρείες που παράγουν chips, όπως είναι η TSMC, για παράδειγμα.

Βάσει των εκτιμήσεων της έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι ΗΠΑ είναι στην πρώτη θέση με 38%, η Κίνα είναι μόλις στο 9%, η ΕΕ στο 10%, η Ταϊβάν επίσης στο 9%, η Νότια Κορέα στο 16%, η Ιαπωνία στο 14% και οι υπόλοιπες χώρες του πλανήτη έχουν μόλις το 4%.

Οι κινήσεις της Ευρώπης και τα πλάνα των μεγάλων κατασκευαστών

“Το 70% της ανάπτυξης στην αγορά των chips θα αφορά την αυτοκίνηση, την υπολογιστική και αποθήκευση δεδομένων και τις ασύρματες τεχνολογίες”

Πρόβλεψη της McKinsey

H κίνηση της EE με το European Chips Act μπορεί να έχει δημιουργήσει αίσθηση στην παγκόσμια κοινότητα της παραγωγής chips, αλλά είναι προφανές ότι η Ευρώπη δεν παίζει «μόνη» της όσον αφορά στην προσέλκυση επενδύσεων από τους μεγάλους κατασκευαστές.

Στην Ευρώπη, τα εργοστάσια και οι υποδομές που σχετίζονται με την παραγωγή chips θα έλεγε κανείς ότι περιορίζονται κατά κύριο λόγο στην κεντρική Ευρώπη. Η συντριπτική πλειοψηφία των εργοστασίων βρίσκονται στη Γερμανία -και ειδικά στο ανατολικό κομμάτι της χώρας- στο Βέλγιο, στην Ολλανδία, στη Γαλλία, ενώ υπάρχουν και κάποια εργοστάσια και κέντρα στην Ιταλία. Σημειωτέον πως και η Ελβετία είναι αρκετά δυνατή στον συγκεκριμένο τομέα λόγω της ST Microelectronics.

Εκτός κεντρικής Ευρώπης, η μόνη υποδομή που υπάρχει είναι ένα εργοστάσιο της Intel στην Ιρλανδία. Η Intel είναι πρακτικά η μόνη μη ευρωπαϊκή εταιρεία που επενδύει στη Γηραιά Ήπειρο και πρόκειται να το συνεχίσει να το κάνει. Ο αμερικανικός κολοσσός σχεδιάζει να επενδύσει συνολικά 80 δισ. ευρώ στην επόμενη δεκαετία με την πρώτη φάση να ανακοινώνεται τον Μάρτιο του 2022 και να περιλαμβάνει μία επένδυση 17 δισ. ευρώ για τη δημιουργία ενός μεγάλου εργοστασίου στη Γερμανία και υποδομές έρευνας αλλά και παραγωγής στη Γαλλία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, την Πολωνία και την Ισπανία. Σημειωτέον πως υπάρχει έντονη φημολογία ότι το πλάνο περιλαμβάνει και τη δημιουργία εργοστασίου στην Ιταλία, μία επένδυση που μπορεί να φθάσει στα 5 δισ. ευρώ.

Εκτός της Intel, υπάρχει έντονη φημολογία και για προσέλκυση στην Ευρώπη και της TSMC, του μεγαλύτερου «παίκτη» παγκοσμίως στο χώρο των chips, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κάποια σχετική ανακοίνωση.

Η TSMC φημολογείται πως είναι σε επαφή και με τις αρχές αμερικανικών πολιτειών που ανταγωνίζονται μεταξύ τους προκειμένου να προσελκύσουν επενδύσεις στην παραγωγή chips. Δεδομένου και του πρόσφατου ψηφισμένου Chip & Science Act 2022 είναι προφανές ότι οι Αμερικανοί θέλουν να ενισχύσουν την παρουσία τους στην παγκόσμια αγορά. Μάλιστα, έχουν γίνει και οι πρώτες ανακοινώσεις όπως αυτή της Micron που σκοπεύει να επενδύσει 40 δισ. δολάρια για την παραγωγή chips μνήμης σε εγκαταστάσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η Qualcomm και η GlobalFroundries έχουν ανακοινώσει κοινή επένδυση 4,2 δισ. δολαρίων στην πολιτεία της Νέας Υόρκης. Το γεγονός ότι μεγάλοι κατασκευαστές όπως η Intel και η Qualcomm είναι αμερικανικές θα παίξει προφανώς το δικό του ρόλο προκειμένου οι ΗΠΑ να προσελκύσουν περισσότερες επενδύσεις.

Το μεγάλο «στοίχημα» πάντως είναι η Samsung. Ο κορεατικός κολοσσός ανακοίνωσε τον Μάιο του 2022 ότι σκοπεύει να επενδύσει μέχρι το 2030 πάνω από 150 δισ. δολάρια σε εγκαταστάσεις για την παραγωγή chips που δεν σχετίζονται με μνήμες, καθώς ο στόχος είναι να ξεπεράσει εντός της δεκαετίας την TSMC! Οπότε είναι προφανές ότι που θα επενδύσει η Samsung θα αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία τα επόμενα χρόνια και πολλές χώρες θα σπεύσουν να προσφέρουν μεγάλα κίνητρα.

Η «ατμομηχανή» των chips

Τα chips αποκαλούνται η «ατμομηχανή» της παγκόσμιας αγοράς των ψηφιακών τεχνολογιών. Ενδεχομένως ο όρος να είναι λανθασμένος καθώς μιλάμε για μία ψηφιακή εποχή αλλά το νόημα είναι πως τα chips αποτελούν τη βάση ανάπτυξης κάθε είδους ψηφιακής συσκευής και πρακτικά κάθε ψηφιακής εφαρμογής. Η σημασία των chips και γενικότερα του πυριτίου (silicon) είναι πλέον το ίδιο μεγάλη με εκείνη τεχνολογικών τάσεων όπως είναι το ΑΙ, τα big data και το cloud για τα οποία τόσο ακούμε. Και η παραγωγή των chips είναι μία διαδικασία όπου οι εμπλεκόμενοι «παίκτες» τόσο σε επίπεδο κρατών όσο και σε επίπεδο κατασκευαστών είναι διατεθειμένοι να επενδύσουν πολλά, γνωρίζοντας άλλωστε ότι το μέλλον θα είναι ακόμη πιο ψηφιακό.

The post Γιατί η Ευρώπη επενδύει σε εργοστάσια παραγωγής chip appeared first on 2045.gr.

Ο ανταγωνισμός για την τεχνολογική κυριαρχία μεταξύ των ισχυρών κρατών αλλά των μεγάλων εταιρειών του κλάδου εντείνεται διαρκώς και εξελίσσεται σε έναν ακήρυχτο –αλλά ταυτόχρονα ιδιαίτερα δαπανηρό, χρονοβόρο και κοπιαστικό– πόλεμο. Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας είναι ένα από τα βασικότερα όπλα του πολέμου αυτού που εκτυλίσσεται σε δικαστικές αίθουσες και δικηγορικά γραφεία ανά τον πλανήτη.

Το φαινόμενο βέβαια δεν είναι καινούριο. Οι αδερφοί Ράιτ που κατοχύρωσαν πρώτοι την πατέντα του αεροπλάνου επιδόθηκαν σε έναν πολυδαίδαλο δικαστικό αγώνα προκειμένου να εμποδίσουν δυνητικούς ανταγωνιστές από το να δραστηριοποιηθούν στον κλάδο. H μάχη τους κάθε άλλο παρά επιτυχής ήταν, καθώς έσπευδαν να μηνύσουν εταιρείες και άλλους εφευρέτες που ασχολούντο με τις αερομεταφορές, με στόχο να αποκομίσουν τεράστια ποσά από τους συμβιβασμούς. Μυθιστορηματικές διαστάσεις έλαβε τόσο η δικαστική όσο και η εξωδικαστική διαμάχη του Τόμας Έντισον με άλλους εφευρέτες που ισχυρίζονταν ότι ήταν εκείνοι που πατένταραν τον ηλεκτρικό λαμπτήρα. Αξιοσημείωτη είναι και η δικαστική περιπέτεια του Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ, εφευρέτη του τηλεφώνου, η οποία διήρκεσε περισσότερα από 10 χρόνια και «απλώθηκε» σε περίπου 1.000 αγωγές και ανταγωγές.

Κατά τη διάρκεια του 20^ου αιώνα, ήταν αναρίθμητες οι διαμάχες με επίκεντρο διπλώματα ευρεσιτεχνίας οι οποίες κατέληξαν στις δικαστικές αίθουσες, με την κορύφωση να καταγράφεται τη δεκαετία του 1980 κυρίως μεταξύ αμερικανικών και ιαπωνικών εταιρειών. Η μεγάλη έξαρση όμως καταγράφηκε μετά την εμφάνιση του smartphone με τις μικρές και μεγάλες εταιρείες του κλάδου να κονταροχτυπιούνται εντός κι εκτός δικαστηρίων επί σειρά ετών. Η επταετής διαμάχη της Apple με τη Samsung διδάσκεται ήδη σε σχολές νομικής, αλλά διαρκώς εκκινούν νέες.

Ο λόγος είναι ότι οι κολοσσοί της τεχνολογίας κατοχυρώνουν χιλιάδες πατέντες κάθε χρόνο, οι οποίες μοιραία συμπίπτουν ή προσιδιάζουν, εσκεμμένα ή μη, με τις αντίστοιχες των ανταγωνιστών τους.

Όπου υπάρχει καπνός…

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες δικαστικές διαμάχες η οποία μάλιστα οξύνεται μάλιστα τους τελευταίους μήνες έχει στο επίκεντρό της τα προϊόντα θέρμανσης καπνού (ή e-cigarettes). H Philip Morris International που εμπορεύεται τα IQOS είναι πλέον αντιμέτωπη με την προοπτική να μπλοκαριστούν οι εισαγωγές των προϊόντων της στις ΗΠΑ, έπειτα από σχετικό νομικό αίτημα της British American Tobacco. Η θυγατρική της BAT, Reynolds American, ισχυρίζεται ότι η τεχνολογία που αξιοποιείται στις συσκευές IQOS για τη θέρμανση του καπνού παραβίασε τα κατοχυρωμένα διπλώματα ευρεσιτεχνίας της. Η απόφαση αναμένεται μέσα στον Μάιο, αλλά εν τω μεταξύ αντίστοιχες υποθέσεις έχουν εκδικαστεί σε δικαστήρια άλλων χωρών.

Το ανώτατο αγγλικό δικαστήριο αποφάσισε πρόσφατα ότι τα εν λόγω διπλώματα ευρεσιτεχνίας των ΒΑΤ ήταν άκυρα, απορρίπτοντας τον ισχυρισμό της βρετανικής εταιρείας αναφορικά με την τεχνολογία θέρμανσης και όχι καύσης.

Παρότι σε αυτή την περίπτωση δεν αναφερόμαστε σε υψηλή τεχνολογία, είναι μία άκρως σημαίνουσα υπόθεση, αφενός λόγω των δισεκατομμυρίων εσόδων της συγκεκριμένης αγοράς, και αφετέρου λόγω της σημασίας της χρήσης τους στην παγκόσμια προσπάθεια για μείωση του τσιγάρου. Παράλληλα, τα προϊόντα αυτά είναι κομβικά για τη ριζική μεταμόρφωση της καπνοβιομηχανίας που λαμβάνει χώρα την τελευταία δεκαετία, σωρεύοντας εκατομμύρια επενδύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη νέων προϊόντων. Είναι άλλωστε ενδεικτικό ότι η PMI συγκαταλέγεται μεταξύ των 50 κορυφαίων εταιρειών που έχουν υποβάλει διπλώματα ευρεσιτεχνίας.

Η μεγάλη αντεπίθεση από την Κίνα

Εκτός από τις μεμονωμένες εταιρείες, οι κόντρες έχουν λάβει εθνικές και υπερεθνικές διαστάσεις. Πλέον, οι δύο κυρίαρχοι μονομάχοι στον πόλεμο των πατεντών είναι εδώ η Κίνα και οι ΗΠΑ που έχουν ως διακηρυγμένο στόχο να ηγηθούν στην κούρσα της τεχνολογικής εξέλιξης. Πριν μερικούς μήνες μάλιστα, η Κίνα προσπέρασε τις ΗΠΑ για πρώτη φορά σε συνολικό αριθμό καταθετημένων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Σημαντικό ρόλο φιλοδοξεί να παίξει και η Ευρώπη (με πρωτοπόρο τη Γερμανία), όπως και άλλες δυνάμεις που διεκδικούν μερίδιο από την πίτα που ολοένα μεγαλώνει. Βασικό πεδίο μάχης είναι προφανώς η τεχνητή νοημοσύνη με όλα τα παρακλάδια και τις απολήξεις της, όπως και όλες οι υπόλοιπες εκθετικές τεχνολογίες. Σημαντικά είναι τα μερίδια της ιατρικής τεχνολογίας, της φαρμακευτικής και της βιοτεχνολογίας. Εκρηκτική αναμένεται η αύξηση των κατατεθειμένων πατεντών που σχετίζονται με το 5G.

Από μία ανάλυση του Nikkei φαίνεται ότι σε χρονικό άξονα δεκαετίας, η Κίνα θα έχει κυριαρχήσει στις περισσότερες τεχνολογικές υποκατηγορίες. Οι κολοσσοί της τεχνολογίας Baidu και Alibaba Group αναμένεται να είναι οι σημαντικότερες εταιρείες διεθνώς από ποσοτική άποψη. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι οι Αμερικανοί θα εξαφανιστούν από τον χάρτη. Τουναντίον, 64 από τις 100 κορυφαίες εταιρείες στην κατάθεση πατεντών θα είναι αμερικανικές, ενώ σαφές είναι το προβάδισμά τους και από άποψη ποιότητας των πατεντών.

Τα trolls των πατεντών

Μια πρακτική που εφαρμόζεται διεθνώς εδώ και αρκετά χρόνια παράλληλα με τον πόλεμο της πατέντας, αλλά το τελευταίο διάστημα έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις είναι το «patent trolling». Ουσιαστικά περιγράφει την πρακτική ορισμένων εταιρειών που στρέφονται δικαστικά έναντι άλλων εταιρειών διεκδικώντας αποζημίωση για προσβολή δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Σε πολλές περιπτώσεις, αλλά όχι σε όλες, η πρακτική αυτή έχει αμιγώς κερδοσκοπικά κίνητρα, καθώς οι εταιρείες αγοράζουν σωρηδόν πατέντες, μόνο και μόνο για να προσφύγουν κατά τρίτων, αξιοποιώντας την πρόνοια των σχετικών νόμων που προστατεύουν τους κατόχους πατεντών.

Το πρόβλημα είναι αρκετά εκτεταμένο στις ΗΠΑ, παρά τις ενέργειες προ οκταετίας από την κυβέρνηση Ομπάμα, όταν επιχείρησε να ανακόψει το «κύμα» αγωγών που εκδηλωνόταν στη χώρα.

Το Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και Εμπορικών Σημάτων (USPTO) των Ηνωμένων Πολιτειών ανέλαβε τότε συγκεκριμένες δράσεις που αναχαίτισαν σε κάποιο βαθμό την πληθώρα αγωγών. To βασικότερο είναι ότι απαιτεί από τον κάτοχο της πατέντας να αποκαλύψει ποιος πραγματικά θα επωφεληθεί από την αγωγή και παράλληλα να προσδιορίσει τον αρχικό κάτοχο του διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Κι αυτό προβλέφθηκε γιατί πολλές εταιρείες δημιουργούντο αποκλειστικά για την εκμετάλλευση των αγορασμένων πατεντών.

Το σχέδιο νόμου που κατατέθηκε στο αμερικανικό Κογκρέσο στοχεύει στην παροχή ευρύτερης προστασίας σε εφευρέτες που κατέχουν τα δικά τους διπλώματα ευρεσιτεχνίας, ενώ δεν προβλέπει αντίστοιχα οφέλη σε οντότητες που κατέχουν διπλώματα ευρεσιτεχνίας που εφευρέθηκαν από άλλους, συμπεριλαμβανομένων και των εργοδοτών των εφευρετών. Ο νομοθέτης βέβαια προβλέπει ότι ορισμένες οντότητες όπως πανεπιστήμια και εταιρείες διεκδίκησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ενδέχεται να επιχειρήσουν να παρακάμψουν τις απαιτήσεις προκειμένου να επωφεληθούν από τον Νόμο, θεσπίζοντας επιπλέον δικλείδες, χωρίς πάντως να αποκλείεται «παραθυράκι».

Γιατί μεταναστεύουν στην Ευρώπη

Μετά το δίχτυ προστασίας που απλώθηκε στις ΗΠΑ, διαστάσεις λαμβάνει το πρόβλημα και στην Ευρώπη, όπου σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη «μεταναστεύουν» τα trolls των πατεντών. Η μελέτη εστιάζει  στην έλλειψη διαφάνειας στην κατοχή διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και εταιρικής ιδιοκτησίας, αλλά και στον τρόπο που αδρανείς ή εικονικές εταιρείες αποκτούν ευρωπαϊκές πατέντες, με σκοπό να τις εκμεταλλευτούν σε δικαστήρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης – και κυρίως στη Γερμανία.

Ορισμένα μέτρα λαμβάνονται και από τις ευρωπαϊκές αρχές στο πλαίσιο των κανονισμών για τη βιομηχανική ιδιοκτησία, αλλά ακόμη και ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι δεν είναι αρκετές.

Γεγονός είναι πάντως ότι ο «νομιμοποιημένος εκβιασμός» έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις σε όλο τον κόσμο, δημιουργώντας έναν πολυεπίπεδο γρίφο για τις νομικές υπηρεσίες των εμπλεκόμενων εταιρειών, τις δικαστικές αρχές, αλλά και τις κυβερνήσεις. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι πόροι που δαπανώνται σε δικαστικές διαμάχες είναι πολλαπλάσιες συγκριτικά με τον προϋπολογισμό για έρευνα και ανάπτυξη. To όριο που καλείται να μην ξεπεράσει η δικαιοσύνη, εντοπίζεται στη λεπτή γραμμή που χωρίζει αφενός τους πραγματικούς δημιουργούς και εφευρέτες οι οποίοι πράγματι πολλές φορές δεν μπορούν παρά να προσφύγουν δικαστικά κατά όσων καταχρώνται τη δουλειά τους, και αφετέρου όσους επιδιώκουν αποκλειστικά το κέρδος αγοράζοντας πατέντες τρίτων με αποκλειστικό στόχο να προσφύγουν δικαστικά έναντι μεγαλύτερων, συνήθως, εταιρειών. Αξιοσημείωτο δε είναι πολλές από αυτές τις διαφορές λύνονται εξωδικαστικά ή και «κάτω από το τραπέζι» προκαλώντας την οικονομική αιμορραγία αρκετών εταιρειών, ειδικά από τον κλάδο της υψηλής τεχνολογίας. Η Samsung αποφάσισε να «σκληρύνει» τη στάση της προκειμένου να αποθαρρύνει επίδοξα trolls.

Τα trolls που πλούτισαν από την Apple
Ένα δικαστήριο του Τέξας αποφάσισε τον περασμένο Οκτώβριο ότι η Apple πρέπει να καταβάλει 502,8 εκατομμύρια δολάρια στην εταιρεία VirnetX, μόνο και μόνο για μία λειτουργία των συσκευών της (τη δυνατότητα των χρηστών iOS να έχουν πρόσβαση σε σύνδεση VPN πχ στις κλήσεις με FaceTime!).
Η νομική μάχη των δύο εταιρειών για τις συγκεκριμένες πατέντες έχει ξεπεράσει τα δέκα χρόνια, και ασφαλώς θα συνεχιστεί καθώς οι δικηγόροι της Apple έχουν ασκήσει έφεση, επιμένοντας ότι τα τέσσερα επίδικα διπλώματα ευρεσιτεχνίας δεν σχετίζονται με τις συγκεκριμένες λειτουργίες των προϊόντων. Παρότι η VirnetX έχει υιοθετήσει το σύνολο των πρακτικών των trolls της πατέντας, οι εκπρόσωποί της αρνούνται τον χαρακτηρισμό.

Όπως το Risk

Αρκετοί βέβαια επισημαίνουν ότι ο τρόπος που είναι σχεδιασμένο το σύστημα πατεντών ευνοεί αντίστοιχες πρακτικές, με αποτέλεσμα αντί να ενθαρρύνεται η πραγματική καινοτομία, να καταπνίγεται.

Μία ενδιαφέρουσα παρομοίωση του πολέμου των πατεντών με το επιτραπέζιο παιχνίδι Risk κάνει η συγγραφέας και ερευνήτρια Λία Σέιβερ.

Στο παιχνίδι, οι ανταγωνιστές συγκεντρώνουν στρατηγικά πλεονεκτήματα και, στη συνέχεια, στρέφονται ο ένας εναντίον του άλλου στη μάχη για παγκόσμια κυριαρχία. «Ομοίως, καινοτόμες εταιρείες τεχνολογίας συγκεντρώνουν χαρτοφυλάκια διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αρχικά για αμυντικούς σκοπούς στο πλαίσιο ενός δυναμικού και ανταγωνιστικού πεδίου» γράφει χαρακτηριστικά. «Καθώς μια βιομηχανία ωριμάζει, ωστόσο, οι κυρίαρχοι παίκτες μετατρέπουν τις ασπίδες τους σε όπλα προκειμένου να εξαλείψουν τον ανταγωνισμό τους». Όπως όμως συνέβη με τον ανταγωνισμό του 19^ου αιώνα για τον έλεγχο του λαμπτήρα, ο νέος πόλεμος της πατέντας για τον έλεγχο του smartphone, ενδέχεται να απειλήσει το μέλλον της καινοτομίας. Θα το επιτρέψουμε;

The post Ο άγνωστος παγκόσμιος πόλεμος των πατεντών appeared first on 2045.gr.