Τα προβλήματα είναι εκτεταμένα και έχουν επηρεάσει τις δραστηριότητες της εταιρείας και στη χώρα μας, καθώς δεν είναι δυνατή η πραγματοποίηση online παραγγελιών.

Αυτή τη φορά οι δράστες δεν προέρχονται από τη Ρωσία ή από κάποια ασιατική χώρα όπως η Βόρεια Κορέα ή η Κίνα. Βρετανικά μέσα αναφέρουν ότι η επίθεση οργανώθηκε από την αγγλική ομάδα Scattered Spider, πέντε μέλη της οποίας αντιμετωπίζουν κατηγορίες για κυβερνοεπιθέσεις σε αμερικανικές εταιρείες.

Η ίδια ομάδα φέρεται να είχε οργανώσει επιθέσεις κατά της εταιρείας MGM Resorts and Caesars Entertainment το 2023, για την οποία είχε συλληφθεί από τη βρετανική αστυνομία ένας 17χρονος. Όπως προκύπτει από τα σχετικά δημοσιεύματα, η ομάδα φαίνεται να έχει αρκετά μέλη ώστε να αντισταθμίζει τις απώλειες από συλλήψεις.

Το ύψος της ζημιάς που έχει υποστεί η δημοφιλής βρετανική εταιρεία είναι δύσκολο αλλά όχι απόλυτα αδύνατο να υπολογιστεί. Για να έχεις πρώτα μια τάξης μεγέθους, για τον όμιλο Fourlis (που έχει εκτεταμένη δραστηριότητα αλλά σίγουρα όχι τόσο όσο η Marks  & Spencer) η άμεση ζημιά έφτασε στα 20 εκατ. ευρώ, διόλου ευκαταφρόνητο ποσό. Συνεχίζοντας τα μπακαλίστικα μαθηματικά, ο ημερήσιος τζίρος της βρετανικής εταιρείας είναι γύρω στα 4,2 εκατ. ευρώ και εφόσον το χτύπημα εκδηλώθηκε την περασμένη εβδομάδα μπορούμε (μπακαλίστικα, πάντα) να εκτιμήσουμε για μια ζημιά που ήδη βρίσκεται στην περιοχή των 30 εκατ. ευρώ. Άγνωστο παραμένει τι ποσό ζήτησαν οι δράστες για να απελευθερώσουν τους υπολογιστές της Marks & Spencer από την ομηρία.

Η επιστροφή των συστημάτων της Marks  & Spencer σε κανονική λειτουργία αναμένεται (κάποια στιγμή) τις επόμενες ημέρες.

The post Θύμα ransomware η Marks & Spencer appeared first on 2045.gr.

Ο Μπαλαζί είχε μεγαλώσει στο Κουπερτίνο, την περιοχή της Καλιφόρνια που είναι γνωστή ως έδρα της Apple. Σπούδασε πληροφορική στο πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ, επίσης στην Καλιφόρνια, απ’ όπου και αποφοίτησε το 2021. Στην περίοδο 2016-2017 εργάστηκε στην Quora και τον Νοέμβριο του 2020 ξεκίνησε να εργάζεται για λογαριασμό της OpenAI, απ’ όπου παραιτήθηκε τον περασμένο Αύγουστο. Τον περασμένο Οκτώβριο ο Μπαλαζί έδωσε συνέντευξη στους New York Times (που έχουν κινηθεί νομικά κατά της OpenAI κατηγορώντας τη για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας) εκτιμώντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη πιθανόν να προκαλέσει περισσότερα δεινά από ό,τι οφέλη.

Οι τοπικές αρχές απέκλεισαν το ενδεχόμενο εγκληματικής ενέργειας.

Εκπρόσωπος της OpenAI εξέφρασε τη θλίψη του για τον θάνατο του Μπαλαζί.

The post Πρώην εργαζόμενος της OpenAI βρέθηκε νεκρός appeared first on 2045.gr.

Αντιμέτωπες με μια άβολη αλήθεια δείχνουν να βρίσκονται οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην τεχνητή νοημοσύνη, καθώς πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι ο δρόμος για την υπερ-ευφυία δεν είναι τόσο καλοστρωμένος όσο θα ήθελαν.

Για αρκετά χρόνια επικρατούσε η εκτίμηση ότι τα γλωσσικά μοντέλα θα γίνονται αποτελεσματικότερα όσο μεγαλώνουν σε μέγεθος. Αυτή η κλιμάκωση, ωστόσο, δεν δείχνει να έχει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Κάποιοι λένε ότι η εξέλιξη των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης έχει συναντήσει ένα επίμονο σημείο αντίστασης, έναν τοίχο. Κατ’ αναλογία μοιάζει με το 30ο χιλιόμετρο ενός μαραθωνίου, όπου πολλοί δρομείς εγκαταλείπουν την προσπάθεια.

Εργαζόμενοι της OpenAI αφήνουν να εννοηθεί ότι βλέπουν τη δική τους εκδοχή του 30ου χιλιομέτρου στο γλωσσικό μοντέλο Orion που αναπτύσσουν αυτή την περίοδο. Υποστηρίζουν ότι το Orion δεν θα αποτελέσει τόσο μεγάλη εξέλιξη σε σχέση με το GPT-4 και δεν θα είναι τόσο εντυπωσιακό όσο είναι το GPT-4 σε σύγκριση με το GPT-3. Ο Sam Altman, διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, αρνείται ότι υπάρχει τοίχος, ενώ σε κάθε ευκαιρία επαναλαμβάνει ότι όσο μεγαλύτερα τα γλωσσικά μοντέλα τόσο μεγαλύτερη η αποτελεσματικότητά τους.

Όσο μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ και όσο περισσότερα δεδομένα έχουμε διαθέσιμα, τόσο καλύτερο γίνονται τα γλωσσικά μοντέλα, υποστήριξε ο Altman σε ένα κείμενο-μανιφέστο που έγραψε πριν από λίγους μήνες.

«Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης θα λειτουργήσουν σύντομα ως αυτόνομοι προσωπικοί βοηθοί που θα εκτελούν συγκεκριμένα καθήκοντα για λογαριασμό μας», έγραψε προσθέτοντας ότι από κάποιο σημείο και μετά τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα βοηθούν για «να φτιάξουμε καλύτερα συστήματα επόμενης γενιάς και να σημειώσουμε επιστημονική πρόοδο σε όλους τους τομείς». Ο Altman υποστηρίζει, δηλαδή, ότι από ένα σημείο και μετά, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα βοηθούν στην παραγωγή συστημάτων νέας γενιάς. Επεκτείνοντας τη σκέψη του μπορεί, υποθετικά, να φτάσουμε σε πλήρως αυτονομημένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που θα εξελίσσονται μόνα τους.

Κάτι θυμίζει αυτό, όμως για να φτάσουμε ως εκεί χρειάζονται δεδομένα που θα αποτελέσουν τη διδακτέα ύλη για την εκπαίδευση των γλωσσικών μοντέλων. Εδώ έγκειται ένα σοβαρό πρόβλημα που εμποδίζει την κλιμάκωση, την εξέλιξη των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.

OpenAI, Google, Meta, Anthropic και λοιπές δυνάμεις έχουν «σκουπίσει» το διαδίκτυο και έχουν συγκεντρώσει  κάθε δεδομένο που έχουν βρει στο διάβα τους. Έχουν αντιγράψει κείμενα από εφημερίδες περιοδικά και βιβλιοθήκες -με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν και νομικά προβλήματα-, έχουν σαρώσει πλατφόρμες βίντεο μετατρέποντας τους διαλόγους σε κείμενο και έχουν επιστρατεύσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους από κάθε επιστημονικό πεδίο και κάθε κοινωνικό υπόβαθρο για να εκπαιδεύσουν τα μοντέλα τους.

Τα ανθρωπογενή δεδομένα αποτελούν σήμερα τη διδακτική ύλη των γλωσσικών μοντέλων. Η χρήση συνθετικών δεδομένων, δηλαδή δεδομένων που έχουν δημιουργηθεί από τα ίδια τα συστήματα τεχνητής  νοημοσύνης μοιάζει να είναι λύση, αφού δεν εμπεριέχουν προσωπικά δεδομένα και είναι δομημένα με τρόπο που μια μηχανή μπορεί να τα «αντιληφθεί» καλύτερα. Όμως πολλές φορές είναι αποτέλεσμα «παραίσθησης», του φαινομένου δηλαδή όπου ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης παράγει αναληθή δεδομένα. Υπάρχει μεν μια κάποια πρόοδος στην ποιότητα των συνθετικών δεδομένων  όπως φαίνεται και από σχετικές μελέτες, όμως αδυνατούν να περιγράψουν τον πραγματικό κόσμο με την ακρίβεια (και τον ανοργάνωτο, από την οπτική γωνία της μηχανής) τρόπο των ανθρώπων.

Αντίθετα με τον Altman, o Ilya Sutskever, ο οποίος παραιτήθηκε από την OpenAI για να φτιάξει την Safe Superintelligence, υποστηρίζει ότι η κλιμάκωση, δηλαδή η περαιτέρω ανάπτυξη των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης έχει φτάσει στο όριό της. «Βρισκόμαστε πάλι στην περίοδο όπου ο καθένας εξερευνά το επόμενο στάδιο. Η κλιμάκωση του σωστού πράγματος έχει τώρα μεγαλύτερη σημασία από ποτέ», δήλωσε ο Sutskever στο Reuters.

Τις δυσκολίες που παραδέχονται στελέχη της OpenAI -και αρνείται ο Altman- αντιμετωπίζουν και άλλες εταιρείες. Οι επόμενες εκδόσεις του Gemini της Google και του Claude της Anthropic συναντούν παρόμοια προβλήματα με αυτά που βλέπουν οι άνθρωποι της OpenAI στο Orion –  υπάρχει ανάπτυξη αλλά ο ρυθμός είναι χαμηλότερος του προηγουμένου.

Η κατάσταση θυμίζει λίγο την ανάπτυξη των παιδιών, που στα πρώτα χρόνια της ζωής τους είναι εκρηκτική και σταδιακά επιβραδύνει για να σταματήσει σταδιακά με το πέρασμα στην ενηλικίωση. Μόνο που οι προσδοκίες που έχουν καλλιεργηθεί για τα γλωσσικά μοντέλα ξεπερνούν κατά πολύ αυτές που έχουν -συνήθως- οι γονείς για τα παιδιά τους, ενώ γύρω από τις εταιρείες του κλάδου έχει στηθεί ένας χορός εκατοντάδων δισεκατομμυρίων.

Είναι πολλά τα λεφτά… Πάρα πολλά…

Ενδεχομένως -και υιοθετώντας μια άλλη συμπεριφορά που χαρακτηρίζει τους γονείς- οι εταιρείες να ζητούν από τα γλωσσικά τους μοντέλα περισσότερα από όσα εκείνα είναι σε θέση να προσφέρουν.

Για την ώρα, οι υπηρεσίες που χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας μπορούν να μας δώσουν δημιουργικές ιδέες για μια εικονογράφηση, μια ιστορία ή ένα πρόγραμμα. Μπορούν να δημιουργήσουν μια αληθοφανή ή διασκεδαστική παραγωγή βίντεο. Μπορούν να μας βοηθήσουν να οργανώσουμε ένα ταξίδι και να συνθέσουν περιλήψεις λαμβάνοντας υπόψιν διαφορετικές πηγές.  Είναι, δηλαδή, σε θέση να κάνουν αρκετή πνευματική χαμαλοδουλειά κατ’ αναλογία με τα μηχανικά ρομπότ που κάνουν επαναλαμβανόμενες κινήσεις σε μια γραμμή παραγωγής.

Στερούνται όμως της δυνατότητας να αντιληφθούν (χωρίς εισαγωγικά) τη σχέση αιτίας – αποτελέσματος. Η επιβράδυνση στην εξέλιξη των γλωσσικών μοντέλων ίσως να δείχνει ότι πράγματι χρειάζεται κάτι άλλο που θα βοηθήσει στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και στη δημιουργία του φουτουριστικού περιβάλλοντος για το οποίο μιλούν οι θιασώτες της.

Βεβαίως, όσοι φοβούνται ότι μια ώριμη και αυτάρκης τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσει την τελευταία (και κακή) ιδέα της ανθρωπότητας δεν έχουν παρά να νιώσουν ανακούφιση διαβάζοντας ότι οι εταιρείες έχουν κολλήσει στο 30ό χιλιόμετρο του μαραθωνίου τους.

Όπως όμως συμβαίνει και στους αγώνες δρόμου, δεν εγκαταλείπουν όλοι την κούρσα…

The post Σκοντάφτει η εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης appeared first on 2045.gr.

Πολυδισεκατομμυριούχος, πολύτεκνος, μετανάστης, απρόβλεπτος, δημιουργικός, τολμηρός, είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά που αποδίδονται στον Elon Musk, τον άνθρωπο που υποστήριξε όσο λίγοι την υποψηφιότητα του Donald Trump.

«Έχουμε ένα νέο αστέρι, ένα αστέρι γεννιέται – Elon», έγραψε ο Trump λίγες ώρες μετά τη θριαμβευτική του νίκη που τον φέρνει στον Λευκό Οίκο μετά από 4 χρόνια απουσίας. Αλλά αυτή η σχέση δεν ήταν πάντοτε τέτοια.

Πάμε στο 2017, για την ακρίβεια στην 1η Ιουνίου 2017. Ο Trump έχει συμπληρώσει περίπου έξι μήνες στον Λευκό Οίκο και αποφασίζει την απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα. Ο Musk, που μετέχει σε δύο επιτροπές που έχει συστήσει ο Trump, παραιτείται.

«Η κλιματική αλλαγή είναι πραγματική. Η αποχώρηση από το Παρίσι δεν είναι καλή για την Αμερική και τον κόσμο», γράφει ο Musk. Πολλοί θεώρησαν ότι ο Musk διόρθωνε το λάθος που είχε κάνει τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους, όταν είχε δεχθεί να συμμετάσχει στις δύο επιτροπές.

«Στόχος μου είναι να επιταχύνω τη μετάβαση του κόσμου στη βιώσιμη ενέργεια και να βοηθήσω να γίνει η ανθρωπότητα ένας πολιτισμός πολλών πλανητών, κάτι που θα δημιουργήσει εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας και ένα εμπνευστικό μέλλον για όλους», έγραφε εκείνον τον  Φεβρουάριο, αλλά 4 μήνες μετά το γυαλί έσπασε. Αυτή την επεισοδιακή συνεργασία θυμήθηκαν αρκετοί τις πρώτες ημέρες μετά τις προεδρικές εκλογές του 2024 και διαβλέπουν (τουλάχιστον) ένα σημείο τριβής.  

Ο Trump δεν δείχνει φίλος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και λίγα μόλις 24ωρα μετά την εκλογή του τα hedge funds που στοιχημάτισαν στις διεθνείς αγορές κατά των εταιρειών της πράσινης ενέργειας έβγαλαν κέρδη 1,2 δισ. δολαρίων. Στον αντίποδα, η Tesla του Musk είναι κατά πολλούς (αν όχι για όλους) η εταιρεία που είναι πρωτοπόρα στην ηλεκτροκίνηση και στην αυτόνομη οδήγηση. Η Tesla επιχειρεί να πάει στο επόμενο επίπεδο των οχημάτων που θα είναι πλήρως αυτόνομα, δεν θα έχουν καν πεντάλ και τιμόνι, όμως για να κυκλοφορήσουν στους αμερικανικούς δρόμους θα απαιτηθούν σχετικές εγκρίσεις από τις αρμόδιες αρχές.

Ο Trump καλλιεργεί ένα φιλοεπιχειρηματικό προφίλ με μειωμένους φόρους και περιορισμένο έλεγχο και ο Musk θα έχει έναν ρόλο συμβούλου (πάλι) με πιο αυξημένες όμως αρμοδιότητες σε σχέση με το παρελθόν.

Στο οποίο παρελθόν αξίζει να επιστρέψουμε για λίγο. Το 2017, λοιπόν, ο Musk ήταν μέλος δύο επιτροπών που συμβούλευαν τον Trump για θέματα επιχειρηματικότητας. Στις προεδρικές εκλογές όμως που είχαν προηγηθεί -τον Νοέμβριο του 2016- ο Musk είχε ψηφίσει Δημοκρατικούς, όπως ο ίδιος είχε αναφέρει κάποια στιγμή.  Ήταν μία περίοδος που ο Musk περιέγραφε τον εαυτό του ως «μισό Δημοκρατικό, μισό Ρεπουμπλικανό» και φαίνεται ότι λίγο πιο πίσω στον χρόνο ήταν υπέρ των Δημοκρατικών.

«Υποστήριξα σθεναρά τον Obama για πρόεδρο όμως το Δημοκρατικό Κόμμα σήμερα έχει καταληφθεί από εξτρεμιστές», είχε πει τον Απρίλιο του 2022, ενώ σε ερώτηση για το αν έχει να πει κάτι για τους Ρεπουμπλικανούς και τον Trump είχε επιλέξει τη σιωπή.

Σε ένα γράφημά του ο ίδιος είχε περιγράψει τη σταδιακή του αποστασιοποίηση από τους (μπλε) Δημοκρατικούς και την προσέγγισή του στους (κόκκινους) Ρεπουμπλικανούς.

Πολύτιμα κρατικά συμβόλαια

Όσοι παρακολουθούν τα τεκταινόμενα δεν μπορούν παρά να παρατηρήσουν ότι στον έλεγχο του Musk βρίσκεται και η SpaceX, οι πύραυλοι της οποίας διεκπεραιώνουν τις διαστημικές αποστολές της NASA. Η αμερικανική υπηρεσία Διαστήματος προσβλέπει και στη συνεργασία της Boeing, οι επιδόσεις της οποίας όμως προς το παρόν περισσότερο προβληματισμό προκαλούν παρά αισιοδοξία, οπότε η SpaceX έχει τον πρώτο λόγο και ρόλο.

Η συνεργασία με την NASA αποτελεί σταθερή πηγή εσόδων για την SpaceX, καθώς κάθε αποστολή προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό αποδίδει στην εταιρεία 145 – 260 εκατ. δολάρια, ενώ η εταιρεία θα εισπράξει 843 εκατ. δολάρια για ελεγχόμενη είσοδο του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού στην ατμόσφαιρα της Γης (και την καταστροφή του) το 2030.

Ανεξαρτήτως του πώς θα εξελιχθεί η σχέση Trump – Musk, η σχέση της NASA με την SpaceX θα συνεχίσει να υφίσταται, ανεξαρτήτως του τι μπορεί να λένε οι άσπονδοι φίλοι του νεοεκλεγέντος προέδρου και του στενού του συνεργάτη.

Εξίσου ισχυρή είναι η σχέση της SpaceX με το αμερικανικό Πεντάγωνο. Οι δορυφόροι της SpaceX προσφέρουν τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες στα ουκρανικά στρατεύματα και η εταιρεία του Musk πληρώνεται από το υπουργείο Άμυνας, καθώς και από ιδιώτες για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Εκτός από τις υπηρεσίες προς πολίτες η SpaceX ανέπτυξε τον Δεκέμβριο του 2022 μια νέα μονάδα την οποία ονόμασε Starshield με στόχο την παροχή υπηρεσιών προς τις ένοπλες δυνάμεις και τις μυστικές υπηρεσίες. Σύμφωνα με το Reuters, η συγκεκριμένη μονάδα βασίστηκε σε ένα συμβόλαιο ύψους 1,8 δισ. δολαρίων που υπέγραψε η SpaceX με το  National Reconnaissance Office, την υπηρεσία των ΗΠΑ που είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση κατασκοπευτικών δορυφόρων.

Reality check

Δεν διαφαίνεται ότι τα συγκεκριμένα «χρυσά» συμβόλαια της SpaceX κινδυνεύουν, αφού προς το παρόν δεν υπάρχει ισχυρός ανταγωνιστής. Με τα διαθέσιμα δεδομένα, ουδείς είναι σε θέση να επιχειρηματολογήσει ότι κακώς η SpaceX έχει κερδίσει τις συγκεκριμένες συμβάσεις.

Οπότε, τι θέλει ο Musk;

Το βέβαιο είναι ότι, ακόμα και αν το ήθελε, δεν μπορεί να διεκδικήσει την προεδρία, καθώς δεν έχει γεννηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως ρητά προβλέπεται από το Σύνταγμα των ΗΠΑ.  

Ο ίδιος δηλώνει ότι η οργάνωση America PAC, την οποία δημιούργησε ο ίδιος για να στηρίξει την υποψηφιότητα Trump, θα συνεχίσει τη λειτουργία της ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του 2026 και όποιων άλλων εκλογών μπορεί να προκύψουν στο μεσοδιάστημα.

Όμως δεν είναι βέβαιο ότι θα πρέπει κάποιος να στηρίζεται στα λεγόμενα του Musk χωρίς επιφυλάξεις. Όταν ανέλαβε τον έλεγχο του Twitter τον Οκτώβριο του 2022 ουδείς προέβλεψε ότι θα προχωρούσε σε μαζικές απολύσεις που θα μείωναν το προσωπικό κατά 50%. Η εφαρμογή μιας παρόμοιας πολιτικής σε ομοσπονδιακό επίπεδο δεν φαίνεται να έχει πολλές πιθανότητες επιτυχίας, ενώ ακόμα και ο ίδιος δείχνει να αναγνωρίζει ότι το σχέδιό του για περικοπές δαπανών ύψους τουλάχιστον 2 τρισ. δολαρίων θα προκαλέσει αναταράξεις στην αμερικανική οικονομία.

Το ποσό που υπόσχεται ότι θα περικόψει είναι θηριώδες από μόνο του αλλά είναι επίσης θηριώδες σε σύγκριση με τον συνολικό ομοσπονδιακό προϋπολογισμό ο οποίος για το τρέχον έτος ανέρχεται σε 6,75 τρισ. δολάρια. Ο Musk, λοιπόν, υπόσχεται ότι θα περικόψει δαπάνες που αντιστοιχούν στο 1/3 του προϋπολογισμού των ΗΠΑ και κάτι τέτοιο φαντάζει αδύνατο να συμβεί, εκτός και αν στην κλίνη του Προκρούστη-Musk πέσουν οι δαπάνες για την άμυνα και την κοινωνική ασφάλιση. Τέτοιες περικοπές είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσουν αντιδράσεις και στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικανών και θα προσδώσουν νέο ενδιαφέρον στην πολιτική σκηνή των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Musk, ωστόσο, είναι αισιόδοξος.

«Το μέλλον θα είναι φανταστικό», υποστηρίζει.

Θα δείξει…

Το cover του άρθρου δημιουργήθηκε στο πρόγραμμα DALLE.

The post Elon Musk, ο άνθρωπος πίσω από τον βασιλιά appeared first on 2045.gr.

Η αλήθεια είναι ότι οι κακές ειδήσεις είναι πιο εύκολο να βρουν κοινό σε σχέση με τις καλές και όσοι προβλέπουν μία τεχνολογική δυστοπία είναι περισσότερο πιθανό να τους δείτε στις προβεβλημένες θέσεις των ειδήσεων. Ο Dario Amodei, διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, θεωρείται από τους πεσιμιστές αν και η εταιρεία του έχει δημιουργήσει το chatbot Claude που ανταγωνίζεται επάξια το ChatGPT και το Gemini, χάρη στη χρηματοδότηση που λαμβάνει από διάφορους επενδυτές με πιο γνωστή την Amazon. O Amodei παραδέχεται ότι μιλάει συχνά για τους κινδύνους της ισχυρής τεχνητής νοημοσύνης και επειδή, ίσως, έχει ακούσει πολλές φορές να τον κατηγορούν για πεσιμισμό, αποφάσισε να γράψει κάτι πιο αισιόδοξο – για την τεχνητή νοημοσύνη που κάνει τον κόσμο καλύτερο.

Αν και επικεφαλής μίας από τις εταιρείες που είναι στην αιχμή του δόρατος προσπαθεί να παραμείνει προσγειωμένος στο άρθρο του με τον τίτλο “Machines of Loving Grace” – τον οποίο δανείζεται από ένα ποίημα του 1967. Οι εταιρείες που ασχολούνται με την τεχνητή νοημοσύνη, λέει, εμφανίζονται συχνά ως προπαγανδιστές ή σαν να προσπαθούν να τραβήξουν το ενδιαφέρον μακριά από τους πιθανούς κινδύνους. Πολλές φορές οι εταιρείες εμφανίζονται ως προφήτες που μιλούν για τη σωτηρία, όμως κατά τον ίδιο «είναι επικίνδυνο να θεωρούμε ότι οι εταιρείες διαμορφώνουν μονομερώς τον κόσμο και επικίνδυνο να βλέπουμε τους πρακτικούς τεχνολογικούς στόχους με ουσιαστικά θρησκευτικούς όρους». Τέλος, μας καλεί να απαλλαγούμε από την προκατάληψη που προκαλούν οι διηγήσεις για ένα μέλλον επιστημονικής φαντασίας. Δεν χρειάζεται να πει πολλά για αυτό, σκεφτείτε ότι το 1970 και το 1980 οι άνθρωποι περίμεναν ότι το 2020 θα κινούμαστε με ιπτάμενα αυτοκίνητα. Ούτε που μπορούσαν να φανταστούν ότι θα είχαμε κλειστεί στα σπίτια μας εξαιτίας ενός ιού.

Αν και ο Amodei εκτιμά ότι μια ώριμη (τεχνολογικά) και ισχυρή τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να είναι διαθέσιμη ακόμα και το 2026, μας καλεί να δούμε λίγο παραπέρα, σε βάθος δεκαετίας. Εκτιμά ότι σε αυτό το χρονικό διάστημα θα έχουν αναπτυχθεί συστήματα που θα μπορούν να αλληλεπιδρούν ακόμα καλύτερα με τον φυσικό κόσμο από ό,τι σήμερα, να χειρίζονται εργαλεία και να κάνουν πολύπλοκες εργασίες. Ο ίδιος παραλληλίζει αυτά τα συστήματα με έναν ευφυή υπάλληλο που κάνει τη δουλειά του και ζητάει διευκρινίσεις μόνον όταν είναι απαραίτητο. «Θα μπορούσαμε να το περιγράψουμε περιληπτικά ως μία χώρα από ευφυΐες μέσα σε ένα datacenter», γράφει ο Amodei.

Όμως δεν πρέπει να σκεφτόμαστε ότι αυτή η τεχνητή νοημοσύνη θα λύσει όλα τα προβλήματα. Η ευφυΐα είναι ισχυρή, αλλά δεν είναι μαγική νεραϊδόσκονη, σχολιάζει ο επικεφαλής της Anthropic. Προσθέτει ότι οι φυσικοί νόμοι αλλά και οι ανθρώπινοι νόμοι μπορούν να περιορίσουν την αποτελεσματικότητα και το εύρος δράσης της τεχνητής νοημοσύνης. Για του λόγου το αληθές, μας καλεί να σκεφτούμε κάποιες τεχνολογίες που περιορίζονται από το ρυθμιστικό περιβάλλον. Η πυρηνική ενέργεια ή τα… ασανσέρ αποτελούν τέτοια παραδείγματα. Μετά από όλα αυτά όμως, σε ποια πεδία μπορούν να βελτιωθούν τα πράγματα;

Ο Adomei ξεχωρίζει πρώτα τους τομείς της βιολογίας και της υγείας. Εδώ, άλλωστε, η τεχνολογική πρόοδος (με τις διάφορες εκφάνσεις της) είναι εκείνη που έχει επεκτείνει δραστικά το προσδόκιμο ζωής τα τελευταία 250 χρόνια. Τα εμβόλια mRNA, η τεχνική CRISP, οι γονιδιακές αναλύσεις, οι κυτταρικές θεραπείες είναι μερικά από τα πιο πρόσφατα τεχνολογικά άλματα και σε αυτόν τον τομέα η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συνεισφέρει πολλά. Για παράδειγμα, υπάρχει η δυνατότητα της αξιόπιστης πρόληψης και θεραπείας για όλες τις μεταδοτικές ασθένειες. Η επιτυχής αντιμετώπιση των περισσότερων μορφών καρκίνου, η πρόληψη του Αλτσχάιμερ ή ακόμα και ο διπλασιασμός του προσδόκιμου ζωής είναι μερικοί από τους τομείς στους οποίους μπορεί να συμβάλει η τεχνητή νοημοσύνη.

Ο Adomei θεωρεί επίσης ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να βοηθήσει στη βελτίωση της καθημερινότητας και την αντιμετώπιση της φτώχειας. Αλλά ως εκεί. «Δυστυχώς δεν βλέπω έναν ισχυρό λόγο για να πιστέψω ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα εξελίξει δομικά τη δημοκρατία και την ειρήνη με τον τρόπο που θα εξελίξει δομικά την υγεία και την αντιμετώπιση της φτώχειας» γράφει. Προσθέτει ότι η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει την παρακολούθηση και την προπαγάνδα δύο σημαντικά εργαλεία κάθε αυταρχικού καθεστώτος. «Εναπόκειται στον καθένα μας να κατευθύνουμε τα πράγματα προς την κατεύθυνση» λέει, αλλά αυτό περισσότερο με ευχή μοιάζει. Εφόσον όλα κυλήσουν ομαλά, εκτιμά ότι κάποια στιγμή το υφιστάμενο οικονομικό μοντέλο δεν θα έχει πια νόημα, αφού η τεχνητή νοημοσύνη θα έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στην παραγωγική διαδικασία και τότε «θα χρειαστεί μια ευρύτερη συζήτηση στην κοινωνία σχετικά με τον τρόπο οργάνωσης της οικονομίας». Ουσιαστικά ο Adomei αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο η τεχνολογική εξέλιξη να μας υποχρεώσει να αναθεωρήσουμε τον τρόπο οργάνωσης των κοινωνιών μας αλλά, είπαμε, αυτά ισχύουν εφόσον όλα πάνε καλά.

The post Τεχνητή νοημοσύνη: Και αν όλα πάνε καλά; appeared first on 2045.gr.

Μία άβολη πραγματικότητα παραδέχθηκε τον Σεπτέμβριο ο διευθύνων σύμβουλος της Google, λέγοντας ότι η εταιρεία δεν θα πετύχει τους στόχους της για περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030 εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης.

Η Google δεν είναι η μόνη που βλέπει ότι τα «πράσινα» σχέδιά της εκτροχιάζονται. Στον απολογισμό βιωσιμότητας  για το 2023 η Microsoft αποκάλυψε ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αυξήθηκαν κατά 29% σε σχέση με το 2020 που αποτελεί το έτος αναφοράς της εταιρείας.

Εταιρείες όπως η Google, η Microsoft, η Meta και η Amazon αντιλαμβάνονται ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θέλει μόνο κεφάλαια αλλά και υποδομές. Κυρίως data centers. H Microsoft, για παράδειγμα, έχει ένα πρόγραμμα στο οποίο οι εγκαταστάσεις που πρόκειται να κατασκευαστούν στην Αττική αποτελούν λεπτομέρεια σε ένα μεγάλο παζλ.  Εκτός από κεφάλαια (που φαίνεται ότι… λεφτά υπάρχουν), όλες αυτές οι υποδομές χρειάζονται και κάτι άλλο – ενέργεια.

Ακριβό μου AI chatbot

Οι υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιεί το ευρύ κοινό αποδεικνύονται ιδιαίτερα κοστοβόρες σε σχέση με άλλες online υπηρεσίες. Κάθε φορά που το ChatGPT επεξεργάζεται μία εντολή, χρειάζεται τουλάχιστον 10 φορές περισσότερη ενέργεια από εκείνη που θα ξόδευε μία μηχανή αναζήτησης. Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2023 στο περιοδικό Joule εκτίμησε ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα χρειαστούν το 2027 την ενέργεια που καταναλώνει σε ένα έτος η Ολλανδία και ίσως η εκτίμηση αυτή να αποδειχθεί συντηρητική. Υπηρεσίες όπως το ChatGPT, το Gemini, το Claude ή το Mistral λειτουργούν με περιορισμούς στις δωρεάν εντολές που μπορούν να δεχθούν από έναν χρήστη και διαθέτουν επίσης συνδρομητική υπηρεσία για πιο απαιτητικούς χρήστες, ωστόσο η ζήτηση διαρκώς μεγαλώνει. Μία πρόταση που έχει διατυπωθεί προβλέπει την πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης αποκλειστικά με συνδρομή. Κάτι τέτοιο αφενός θα έκανε τους ανθρώπους να χρησιμοποιούν με μεγαλύτερη φειδώ τις συγκεκριμένες υπηρεσίες και επίσης θα εξαφάνιζε ή έστω θα μείωνε τα ποσοστά ερωτήσεων της μορφής «πόσα δάχτυλα έχει το χταπόδι» ή «πόσα λάμδα έχει η λέξη ιππόκαμπος». Αλλά το ενεργειακό πρόβλημα δεν δημιουργήθηκε με το ChatGPT ή το Midjourney, το οποίο ειρήσθω εν παρόδω είναι διαθέσιμο σχεδόν από την αρχή μόνο επί πληρωμή για να αποφύγει την κατάχρηση (και τη χαζομάρα).

Πριν από την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, όμως, συζητούσαμε για τις ενεργειακές απαιτήσεις των συστημάτων «εξόρυξης» κρυπτονομισμάτων. Η υπηρεσία Energy Star είχε υπολογίσει ότι το κόστος αυτής της «εξόρυξης» ισοδυναμεί με την ενέργεια που παράγουν 19 μονάδες λιγνίτη, ενώ σύμφωνα με μία μελέτη για το 2022, η κατανάλωση ενέργειας  μόνο για το Bitcoin ξεπέρασε εκείνη της Φινλανδίας.

Γενικότερα, οι προοπτικές από πλευράς ζήτησης δεν είναι ευοίωνες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Goldman Sachs, η τεχνητή νοημοσύνη θα αυξήσει κατά 160% τις ενεργειακές απαιτήσεις των data centers. Αυτή η ενέργεια από κάπου πρέπει να έρθει. Ακόμα και αν δεχθούμε ότι χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη θα μπορέσουμε να βρούμε απαντήσεις στους περιορισμούς των πιο πράσινων τεχνολογιών παραγωγής ενέργειας, δεν παύει η ίδια τεχνητή νοημοσύνη να χρειάζεται ρεύμα για να λειτουργήσει…

Τον περασμένο Ιούνιο στο Λας Βέγκας, στελέχη της Google και της Microsoft συναντήθηκαν με εκπροσώπους εταιρειών που λειτουργούν πυρηνικά εργοστάσια για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι εταιρείες που πρωταγωνιστούν στην ψηφιακή μας ζωή κατέστησαν σαφές ότι δεν θα αγοράσουν ένα πυρηνικό εργοστάσιο ούτε θα κατασκευάσουν κάποιο, αλλά δεν θα είχαν πρόβλημα να αγοράσουν ρεύμα από  μια τέτοια μονάδα.

Το Three Mile Island παίρνει μπροστά

Το πυρηνικό εργοστάσιο του Three Mile Island έγινε διάσημο για παρόμοιους λάθος λόγους που έκαναν γνωστά τα εργοστάσια της Φουκουσίμα και του Τσερνομπίλ. Το ατύχημα στη συγκεκριμένη μονάδα το 1979 ήταν το χειρότερο στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, αν και χωρίς (άμεσα) θύματα.  Η λειτουργία του ανεστάλη πλήρως το 2019 όμως σήμερα πέντε χρόνια μετά, ετοιμάζεται να ξαναμπεί στην πρίζα με μόνο έναν πελάτη – την Microsoft.

Η εταιρεία θα απορροφήσει όλη την ενέργεια που θα παράγει το πυρηνικό εργοστάσιο για τα επόμενα 20 χρόνια πληρώνοντας 100 – 110 δολάρια τη μεγαβατώρα (δηλαδή 10 με 11 σεντς την κιλοβατώρα). Η αναγέννηση του διάσημου (για τους λάθους λόγους) εργοστασίου στην Πολιτεία της Πενσιλβάνια οφείλεται αφενός στις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες της Microsoft και αφετέρου στις νομοθετικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης Μπάιντεν που ανοίγουν την πόρτα της χρηματοδότησης σε τεχνολογίες που δεν θεωρούνται κατ’ ανάγκη πράσινες.

Φαίνεται ότι η συνάντηση στο Λας Βέγκας τον περασμένο Ιούνιο δεν ήταν τυχαία. Μόλις τρεις μήνες νωρίτερα, Google και Microsoft -που μοιράζονται κοινές ανησυχίες πάνω στα ενεργειακά θέματα- ανακοίνωσαν τη συνεργασία τους με την χαλυβουργική εταιρεία Nucor. Οι τρεις εταιρείες «θα συνεργαστούν σε όλο το οικοσύστημα ηλεκτρικής ενέργειας για την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών μοντέλων και τη συγκέντρωση της ζήτησής τους για προηγμένες τεχνολογίες καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της προηγμένης πυρηνικής ενέργειας», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στη σχετική ανακοίνωση.

Αυτά όμως ίσως να είναι μόνο η αρχή μιας σειράς αλλαγών στον τρόπο που οι εταιρείες αντιμετωπίζουν το θέμα της ενέργειας. Χωρίς αντίρρηση, οι ανανεώσιμες πηγές έχουν σοβαρά πλεονεκτήματα, αλλά δεν είναι πάντοτε διαθέσιμες και στην εξίσωση θα πρέπει να λάβει κανείς υπόψιν και το θέμα της αποθήκευσης. Αναντίρρητα χώρες με ισχυρό δυναμικό έχουν πολλά να συνεισφέρουν στο θέμα της παραγωγής πράσινης ενέργειας αλλά με δεδομένη την ακόρεστη πείνα (ή δίψα) των σύγχρονων εταιρειών για ηλεκτρικό ρεύμα, η πυρηνική ενέργεια έχει την ευκαιρία να δηλώσει παρών.

Startups, επενδυτές, συμβόλαια

Το ζήτημα δεν είναι (πια) ταμπού. Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI Sam Altman είναι επενδυτής στην Oklo και την Helion Energy, εταιρείες που ασχολούνται με την πυρηνική τεχνολογία. Πελάτης της Helion θα είναι από το 2028 -εκτός απροόπτου βέβαια- η Microsoft, που ταυτόχρονα είναι από τους μεγάλους επενδυτές στην OpenAI.

Αν βλέπετε διαρκώς τα ίδια ονόματα δεν είναι η ιδέα σας…

Στο μεταξύ, στην ιδιοκτησία της Amazon Web Services πέρασε την περασμένη Άνοιξη ένα data center 48 MW, το οποίο καλύπτει τις ενεργειακές του ανάγκες από ένα πυρηνικό εργοστάσιο δυναμικότητας 2.5 GW στην Πενσιλβάνια. Από την πλευρά της, η Google επενδύει στην TAE, μία startup που δραστηριοποιείται στην πυρηνική τεχνολογία νέας γενιάς και που έχει συγκεντρώσει 1,2 δισ. δολάρια από διάφορους επενδυτές.

Η επανεμφάνιση της πυρηνικής ενέργειας στο προσκήνιο συμπίπτει χρονικά με τη διαπίστωση ότι ένα σημαντικό μέρος του κοινού δεν δείχνει να συμμερίζεται με ιδιαίτερη θέρμη το σλόγκαν «Πυρηνική ενέργεια; Όχι ευχαριστώ» που έγινε διάσημο στις δεκαετίες του ’70 και του ’80.

Σχετική έρευνα στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξε ότι το 56% είναι υπέρ της πυρηνικής ενέργειας με τους Ρεπουμπλικάνους να είναι περισσότερο θετικοί σε σχέση με τους Δημοκρατικούς.

Στην Ευρώπη πρέπει να ανατρέξουμε σχετικά πίσω στον χρόνο για να δούμε τις απόψεις της κοινής γνώμης. Σύμφωνα με έρευνα του Ευρωβαρόμετρου το 2010, το 59% των Ευρωπαίων πιστεύει ότι τα πυρηνικά εργοστάσια μπορούν να λειτουργούν με ασφάλεια, αν και πολλοί εκφράζουν επιφυλάξεις για θέματα ασφαλείας και προστασίας των εγκαταστάσεων από τρομοκρατικές ενέργειες. Στη συγκεκριμένη έρευνα, οι Έλληνες εμφανίζονται από τους πιο αρνητικούς (ή επιφυλακτικούς) απέναντι στη συγκεκριμένη τεχνολογία, μαζί με τους Πορτογάλους, τους Ιρλανδούς και τους Αυστριακούς. Η έρευνα είχε γίνει έναν μόλις χρόνο πριν την καταστροφή στη Φουκουσίμα που είχε ως αποτέλεσμα πολλές χώρες να αναθεωρήσουν τα σχέδια λειτουργίας των πυρηνικών τους μονάδων. Ωστόσο, έκτοτε φαίνεται να υπάρχει μια σταδιακή αύξηση στην παραγωγή ενέργειας , με ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα και Γαλλία να έχουν την πρωτοκαθεδρία. Στην ευρωπαϊκή ήπειρο σήμερα λειτουργούν 167 μονάδες συνολικής δυναμικότητας 148 GW, από τις οποίες οι 56 βρίσκονται στη Γαλλία. Προσεχώς, άλλες δέκα μονάδες θα προστεθούν στο δίκτυο, ενώ η απόφαση της Γερμανίας να κλείσει τις δικές της μονάδες που χαρακτηρίστηκε ως νίκη του αντι-πυρηνικού κινήματος, περιγράφεται σήμερα ως «ιστορικό λάθος» από τον επικεφαλής της Παγκόσμιας Επιτροπής Ενέργειας. Στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα ίσως, αλλά αυτό δεν είναι της παρούσης…

Στη χώρα μας και σε πολιτικό επίπεδο, ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε πει από το βήμα συνεδρίου του Economist ότι «δεν υπάρχει τρόπος να φτάσουμε στο ουδέτερο ισοζύγιο εκπομπών χωρίς την πυρηνική ενέργεια», ωστόσο μάλλον δεν θα δούμε πυρηνικό εργοστάσιο στη χώρα στο ορατό μέλλον. Οι λόγοι είναι γνωστοί και δεν χρειάζεται να αναλυθούν.

Ανεξαρτήτως όμως του τι δεν θα κάνει η Ελλάδα, οι ανάγκες της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και η πιεστική ανάγκη για την ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα έχουν ξαναφέρει στο τραπέζι των επιλογών την πυρηνική ενέργεια όπως έχει εξελιχθεί και αυτή όλες τις προηγούμενες δεκαετίες.  Και φαίνεται ότι δεν πρόκειται να σηκωθεί από το τραπέζι πολύ σύντομα…

The post Τεχνητή νοημοσύνη και πυρηνική ενέργεια appeared first on 2045.gr.

Πώς δοκιμάζεις λοιπόν ένα μικρόφωνο αν δεν θέλεις να το βάλεις στο εργαστήριο ή -ακόμα καλύτερα- αν δεν έχεις διαθέσιμο εργαστήριο; Μετά από διαβουλεύσεις και στη νέα άνοιξη των podcasts σκεφτήκαμε να δοκιμάσουμε το QuadCast 2 της HyperX όπως θα έκανε κάθε κανονικός άνθρωπος που σκέφτεται να ασχοληθεί με τα podcasts – να το δούμε σε πραγματικές συνθήκες.

Πρώτα πρώτα, τι είναι το QuadCast 2. Είναι ένα καλοσχεδιασμένο από αισθητικής πλευράς επιτραπέζιο μικρόφωνο, το οποίο αρκετά εύκολα μπορεί επίσης να τοποθετηθεί και σε έναν βραχίονα, αν είστε από εκείνους που τους αρέσει η πιο ραδιοφωνική διαρρύθμιση ή μοιράζεστε το ίδιο μικρόφωνο με κάποιον προσκεκλημένο. Το μικρόφωνο έρχεται με μια σταθερή βάση, έχει μια υποδοχή 3,5 χιλιοστών για είσοδο ακουστικών και μία USB-C πόρτα για την τροφοδοσία και τη σύνδεση με τον υπολογιστή σου.

Θα το έλεγες απλή και κομψή συσκευή; Σαφώς ναι. Το QuadCast 2 έχει ένα πλήκτρο αφής στην κορυφή για τη σίγαση και ένα περιστρεφόμενο κουμπί για την ένταση ηχογράφησης. Δεν τελειώσαμε. Κρατώντας πατημένο το κέντρο του κουμπιού μπορείς να ορίσεις ποια κατεύθυνση θα «ακούει» το QuadCast 2 για να ηχογραφεί. Είσαι σόλο και θέλεις να απομονώσεις όσο το δυνατόν περισσότερο τους ήχους του περιβάλλοντος; Επιλέγεις τη μονοκατευθυντική ρύθμιση αυτή που επαϊόντες λένε καρδιοειδή και εκείνοι που έχουν κάνει στο εξωτερικό την λένε και cardioid. Έχεις επίσης να επιλέξεις μεταξύ στερεοφωνικής, πολυκατευθυντικής και αμφίδρομης κατεύθυνσης λήψη, οπότε είστε καλυμμένοι για όλα τα σενάρια ηχογράφησης.

Και η χρήση; Είμαστε χρήστες και όχι μηχανικοί ήχου, μπορούμε να πούμε ως χρήστες και με άνεση ότι η χρήση του ήταν πολύ καλή για ηχογράφηση σε διαμέρισμα με την κλασική στοιχειώδη ηχομόνωση των ελληνικών πολυκατοικιών τόσο τις καλοκαιρινές ημέρες που τα τζιτζίκια τα έδιναν όλα και ανέβαζαν τον ήχο του περιβάλλοντος στα 75 ντεσιμπέλ, όσο και τις ημέρες με λαϊκή (αγορά, όχι πίστα) στον πίσω δρόμο. Ο οποίος πίσω δρόμος είναι πιο κοντά από όσο ίσως φαντάζεσαι, με λίγα λόγια υπάρχει ταχύτατη ενημέρωση για την εξέλιξη στην τιμή της ντομάτας και των σταφυλιών.

Με άλλα λόγια, στους συνηθισμένους ήχους του αστικού περιβάλλοντος το QuadCast 2 θα αντεπεξέλθει στις προκλήσεις. Τώρα, αν έρθει κάτω από το σπίτι σου το παιδί με το παπάκι με την κομμένη εξάτμιση να κάνει καντάδα στο αντικείμενο του πόθου του, αν κάποιος κηπουρός χτενίζει θάμνους κάτω από το μπαλκόνι σου με ό,τι πιο θορυβώδες έχει βγάλει η βιομηχανία των εργαλείων κηπουρικής ή αν τα κομπρεσέρ του εργολάβου διαλύουν τον δρόμο έξω από το σπίτι σου, μικρόφωνο είναι, προσπαθεί μεν φιλότιμα να περιορίσει τον εξωτερικό θόρυβο αλλά δεν θα κάνει θαύματα, καλύτερα να αναβάλεις την ηχογράφηση για τις ώρες της κοινής ησυχίας (τις ποιες;), ξέρεις, εκείνες που υποτίθεται ότι υπάρχει ησυχία. Εναλλακτικά, φτιάξε στούντιο και άσε τις αναβολές… Τουλάχιστον θα έχεις το QuadCast 2 οπότε δεν θα χρειαστείς μικρόφωνο.

Συνολικά, για τις ανάγκες ενός podcaster (συγγνώμη για τον όρο) σε κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος το QuadCast 2 είναι μια πολύ καλή επιλογή που αξίζει τα περίπου 150 ευρώ της λιανικής. Σίγουρα πρέπει να του ρίξεις μια ματιά αν ετοιμάζεις τον δικό σου σταθερό εξοπλισμό για podcasts ή θέλεις να κάνεις μια ανανέωση… Το αγαπήσαμε; Ναι, το λες και έτσι…

The post HyperX QuadCast 2: Ένα κομψό, στιβαρό, αξιόπιστο μικρόφωνο appeared first on 2045.gr.

Η σύλληψη του ιδρυτή του Telegram  Pavel Durov στη Γαλλία στις 24 Αυγούστου προκάλεσε (και εξακολουθεί να προκαλεί) αίσθηση. Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο Durov είναι αρκετά βαριές. Συνέργεια στη διανομή υλικού παιδικής πορνογραφίας, παροχή συνδρομής σε εγκληματιaκές οργανώσεις, άρνηση παροχής πληροφοριών στις διωκτικές αρχές. Αν κριθεί ένοχος μπορεί να βρεθεί για πολλά χρόνια στις γαλλικές φυλακές. Σχεδόν ταυτόχρονα η Βραζιλία έκλεισε στους πολίτες της την πρόσβαση στο X λόγω μη συμμόρφωσης της εταιρείας με την υποχρέωση ορισμού νομικού εκπροσώπου στη νοτιομερικανική χώρα. Η σύλληψη του Durov και το «μπλόκο» στο Χ προκάλεσαν ποικίλα σχόλια σχετικά με την προστασία της ελευθερίας του λόγου, τα όριά της, τις νομικές υποχρεώσεις των μεγάλων online υπηρεσιών, το γεωπολιτικό περιβάλλον και το μέλλον του διαδικτύου.  

Μια από τις απόψεις που εκφράστηκε με ποικίλους τρόπους είναι ότι πλατφόρμες όπως το Telegram, όπου ο έλεγχος του περιεχομένου είναι ιδιαίτερα περιορισμένος, οι χρήστες μπορούν να εκφραστούν ελεύθερα και ότι αυτή η ελευθερία είναι σημαντικότερη από την κρατική εξουσία που ερευνά εγκληματικές δραστηριότητες ορισμένων χρηστών. Το είδαμε γραμμένο στην Washington Post, πολύ πιο έντονα στο Cato Institute και επίσης με μια έντονα κριτική διάθεση στο Politico.  Ο ιδιοκτήτης του Χ Elon Musk δεν εξέπληξε με τη δημόσια δήλωση στήριξής του στον Durov, αλλά μία κάποια έκπληξη προκλήθηκε μετά την ανάλογη δήλωση του Edward Snowden, δεδομένου ότι ο πρώην εργολάβος των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών διαμένει στη Ρωσία, η οποία διατηρεί μία μάλλον ταραχώδη σχέση με τον δημιουργό του Telegram.

Στον αντίποδα, διαβάζουμε στον Guardian ότι ο Durov είναι ο πρώτος διευθύνων σύμβουλος τεχνολογικής εταιρείας που καλείται να αναλάβει τις ευθύνες των πράξεών του, ενώ άλλοι αμφισβητούν το κατά πόσο η σύλληψη του Durov σχετίζεται με την ελευθερία του λόγου. Υπάρχει επίσης η άποψη ότι η Γαλλία το παράκανε, ενώ η Le Monde υποστηρίζει ότι η σύλληψη του επικεφαλής του Telegram συνιστά υπεράσπιση του κράτους δικαίου και όχι περιορισμό στην ελευθερία της έκφρασης.

Ουσιαστικά η συζήτηση επιστρέφει σε ένα παλιό θέμα – ποια ευθύνη έχουν οι πλατφόρμες για το περιεχόμενο που αναρτούν σε αυτές οι χρήστες τους;

Ο λύκος που «έφτιαξε» το Internet

Το όνομα Jordan Belfort  μπορεί να μη θυμίζει πολλά πράγματα. Μεσουράνησε ως χρηματιστής στη δεκαετία του 1990 με τη χρηματιστηριακή εταιρεία Stratton Oakmont  που ο ίδιος είχε ιδρύσει. Όπως αποδείχθηκε αργότερα εξαπάτησε πελάτες του, ενώ ενεπλάκη σε πράξεις χειραγώγησης της αγοράς. Έκανε το χρέος του στην κοινωνία μένοντας 22 μήνες στη φυλακή και αργότερα έγραψε ένα βιβλίο για τη ζωή του στο οποίο έδωσε τον τίτλο “Ο Λύκος της Wall Street”. Το βιβλίο έγινε ταινία με τον Leonardo diCaprio στον κεντρικό ρόλο, αλλά δεν είναι το βιβλίο ή η ταινία το θέμα μας. Το 1995 σε ένα από τα φόρουμ της διαδικτυακής εταιρείας Prodigy (σ.σ. στη δεκαετία του ’90 οι εταιρείες πρόσβασης στο διαδίκτυο λειτουργούσαν διάφορες υπηρεσίες όπως online φόρουμ μέσω των οποίων οι χρήστες επικοινωνούσαν με ανταλλαγή μηνυμάτων) δημοσιεύθηκαν μηνύματα που ανέφεραν ότι η εταιρεία του Belfort ήταν μια «σέχτα χρηματιστών που ή λένε ψέματα για να βγάλουν το προς το ζειν ή απολύονται».

Η Stratton Oakmont μήνυσε την Prodigy με την κατηγορία της συκοφαντίας και η υπόθεση έφτασε στο Ανώτατο Δικαστήριο της Νέας Υόρκης, που έκρινε ότι η Prodigy είχε ευθύνη για τα σχόλια που είχε δημοσιεύσει ο συνδρομητής της. Η απόφαση προκάλεσε ανατριχίλα στις εταιρείες του νέου, τότε, διαδικτύου. Στα μέσα της δεκαετίας του ’90 δεν υπήρχαν social media, η Microsoft μόλις είχε «ανακαλύψει» το διαδίκτυο, Google και Amazon δεν υπήρχαν και ο συνολικός αριθμός των χρηστών παγκοσμίως ήταν μόλις 40 εκατ. άνθρωποι, εκ των οποίων 25 εκατ. ήταν στις ΗΠΑ. Οι πιέσεις προς τους νομοθέτες απέδωσαν καρπούς, αν και γλυκόπικρους. Έναν χρόνο μετά, η διαδικτυακή κοινότητα ξεσηκώθηκε μεν για ορισμένες διατάξεις του Νόμου για την Ευπρέπεια στις Επικοινωνίες αλλά είδε με ικανοποίηση τη διακομματική υπερψήφιση του Άρθρου 230 που υψώνει τείχος νομικής προστασίας των εταιρειών για ενέργειες των πελατών τους.

Το Άρθρο 230 έχει περιγραφεί ως οι «26 λέξεις που δημιούργησαν το Internet» για την πρώτη του παράγραφο:

“No provider or user of an interactive computer service shall be treated as the publisher or speaker of any information provided by another information content provider.”

Σε ελεύθερη μετάφραση:

Ο πάροχος ή χρήστης μιας online υπηρεσίας δεν θα αντιμετωπίζεται ως εκδότης ή εκπρόσωπος για κάθε πληροφορία που παρέχεται από άλλον πάροχο πληροφορίας.

Υπάρχει άλλη μία παράγραφος στο ίδιο άρθρο που προβλέπει ότι οι εταιρείες λαμβάνουν μέτρα για την προστασία των παιδιών, ωστόσο η πρώτη παράγραφος έχει κλέψει τη δόξα, καθώς θεωρείται ως το θεμέλιο για την ανάπτυξη των υπηρεσιών που γνωρίζουμε σήμερα. Με μια διάθεση υπερβολής, ο Λύκος της Wall Street «έφτιαξε» το Internet κατ’ αναλογία του τρόπου με τον οποίο κάποιοι (κανονικοί) λύκοι έφτιαξαν ένα ποτάμι.

Σε έναν κόσμο χωρίς το Άρθρο 230, εταιρείες όπως η Alphabet, η Meta ή η Amazon θα ήταν νομικά υπόλογες για κάθε ανάρτηση, κάθε σχόλιο, κάθε κριτική που ανεβαίνει σε μια σελίδα προϊόντος ή υπηρεσίας. Σε έναν κόσμο όπου οι εταιρείες τεχνολογίας θα είχαν περισσότερους νομικούς από μηχανικούς αυτό θα ήταν μάλλον αντιπαραγωγικό.

Φωνές που ζητούν αλλαγή, φωνές που δεν ζητούν αλλαγή

Η γιγάντωση του online κόσμου την τελευταία 20ετία προκαλεί όμως ανάγκες για επανεξέταση του νομικού πλαισίου, αφού στο μεταξύ προέκυψαν ενδιαφέροντα ερωτήματα.

Για παράδειγμα, ποιες είναι οι νομικές υποχρεώσεις του Facebook ή του Twitter στην υπόθεση της Cambridge Analytica το 2016 ή των ταραχών στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου 2021 αντίστοιχα; Υπάρχει ελευθερία του λόγου εδώ; Για τους Αμερικανούς τα πράγματα είναι σαφή, με την ελευθερία της έκφρασης να προστατεύεται από την Πρώτη Τροπολογία του Συντάγματος. Οργανώσεις με κοινωνικά φιλελεύθερο προσανατολισμό, υπερασπίζονται με θέρμη το Άρθρο 230. Χωρίς το Άρθρο 230 τα websites και οι υπηρεσίες πρόσβασης στο διαδίκτυο θα ήταν ακριβότερες, θα λειτουργούσαν λιγότερο αποτελεσματικά και θα είχαν κίνητρα να λογοκρίνουν περιεχόμενο, υποστηρίζει η Electronic Frontier Foundation.

Στον αντίποδα, το Harvard Business Review μιλάει για ανάγκη αναθεώρησης, επισημαίνοντας ότι σε μία (τουλάχιστον) περίπτωση η Δικαιοσύνη έθεσε όρια. Ήταν το Ανώτατο Δικαστήριο του Τέξας που έκρινε ότι το Facebook δεν προστατεύεται από τις προστατευτικές διατάξεις του άρθρου όταν υπάρχουν στην πλατφόρμα του απόπειρες εμπορίας ανθρώπων και ότι το διαδίκτυο δεν μπορεί να λειτουργεί ως μια άνομη περιοχή που δεν ανήκει σε κανέναν. «Το να καθιστάς τις διαδικτυακές πλατφόρμες υπεύθυνες για τα λόγια ή τις πράξεις των χρηστών τους είναι ένα πράγμα (…)  Το να τις καθιστάς υπεύθυνες για τις παραλείψεις τους είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την εμπορία ανθρώπων», έγραψε το δικαστήριο στο σκεπτικό του.

Φυσικά, η αμερικανική νομοθεσία δεν είναι η μόνη που ορίζει τι μπορεί και τι δεν μπορεί να γίνει στο διαδίκτυο. Υπάρχει το ευρωπαϊκό πλαίσιο όπως ορίζεται από τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων, την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές, την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες και -λίγο πιο πρόσφατα- την Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Υπάρχει το διεθνές πλαίσιο όπως η Σύμβαση της Βουδαπέστης για το έγκλημα στον κυβερνοχώρο, όμως κανένα από τα κείμενα αυτά δεν έχει παίξει (έως σήμερα) τον ρόλο του Άρθρου 230.

Μία αλλαγή του άρθρου που θα καθιστά τις εταιρείες υπόλογες για παραλείψεις τους είναι πιθανό να οδηγήσει σε τεκτονικές αλλαγές. Οι υπέρμαχοι της αναθεώρησης σημειώνουν ότι με βάση την αμερικανική νομοθεσία, ο μπάρμαν ενδέχεται να είναι νομικά υπεύθυνος αν ένας μεθυσμένος πελάτης του προκαλέσει τροχαίο ατύχημα. Κατ’ αναλογία, το εκάστοτε κοινωνικό δίκτυο μπορεί, τελικά, να είναι νομικά υπεύθυνο όταν επιτρέπει να διακινούνται θεωρίες συνωμοσίας για ένα εκλογικό αποτέλεσμα ή δεν κάνει ό,τι είναι δυνατό για να παρεμποδίσει την ανάρτηση υλικού παιδικής πορνογραφίας στις σελίδες του.

Και το Telegram; Ελευθερία του λόγου δεν σημαίνει να φωνάζεις για πλάκα «φωτιά!» μέσα σε ένα θέατρο γεμάτο κόσμο και μάλλον όλοι συμφωνούμε ότι δεν μπορείς να επικαλεστείς την ελευθερία της έκφρασης όταν χρησιμοποιείς τα κοινωνικά δίκτυα για πράξεις όπως το trafficking.

Οι αντίθετες απόψεις υποστηρίζουν ότι μία αναθεώρηση του Άρθρου 230 θα περιορίσει τον ανταγωνισμό και θα λειτουργήσει υπέρ των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας που έχουν τους πόρους για να αντεπεξέλθουν σε κάθε νομική απαίτηση. Αν ισχύει αυτή η θεώρηση, τότε κάθε προσπάθεια ρύθμισης του σημερινού online περιβάλλοντος είναι καταδικασμένη σε αποτυχία και η μόνη ίσως λύση που υπάρχει είναι η ενεργοποίηση ενός άλλου κεφαλαίου της αμερικανικής νομοθεσίας – της αντιμονοπωλιακής.

Η σύλληψη του Durov και η απαγόρευση λειτουργίας του Χ στη Βραζιλία δείχνουν (για άλλη μια φορά) ότι η εποχή του ενιαίου διαδικτύου βρίσκεται πίσω μας.  Άλλωστε οι διαφορετικές ερμηνείες στο τι είναι ελευθερία έκφρασης και στο τι μπορεί να βλέπει ένας πολίτης έχουν ήδη οδηγήσει σε διαφοροποιήσεις τις οποίες έχουμε συνηθίσει – άλλο Internet βλέπει ο πολίτης της Κίνας και άλλο εμείς. Σίγουρα όμως η εξέλιξη του Άρθρου 230 μπορεί να επηρεάσει τις online συνήθειες και συμπεριφορές μας σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι νομίζουμε και για αυτό κάθε αλλαγή στις συγκεκριμένες 26 λέξεις έχουν σημασία…

The post Η ελευθερία της έκφρασης, το Άρθρο 230 και εμείς appeared first on 2045.gr.

“We can be humble and live a good life with the aid of the machines, or we can be arrogant and die”

Μπορούμε ανά πάσα στιγμή να δούμε σε μια από τις οθόνες μας το ακριβές στίγμα ενός εμπορικού πλοίου που πλέει στον Ειρηνικό ή ενός πυροσβεστικού ελικοπτέρου που πραγματοποιεί ρίψεις νερού σε μια δασική πυρκαγιά στην Πελοπόννησο. Μπορούμε να δούμε τιμές χρηματιστηρίων, την κίνηση στους δρόμους της πόλης μας, ποιο σουπερμάρκετ έχει τη χαμηλότερη τιμή σε σειρά προϊόντων, το μηχανάκι που μας φέρνει τα σουβλάκια…

Από τη μία πλευρά έχουμε το επίτευγμα του διαδικτύου και την προσαρμογή όλων στις τεχνολογικές του προδιαγραφές. Όλα όσα απολαμβάνουμε σήμερα έρχονται μέσω του Internet Protocol (IP), του βασικού πρωτοκόλου επικοινωνίας του διαδικτύου, στις οθόνες μας και καταλήγουν στα μάτια μας. Ακριβώς αυτό θέλουν οι δημιουργοί όλων των online υπηρεσιών – την προσοχή μας, το βλέμμα μας, ώστε να μας πουλήσουν υπηρεσίες και προϊόντα μέσω της online διαφήμισης. Το βλέμμα μας είναι το πρώτο «νόμισμα» με το οποίο πληρώνουμε την πρόσβαση στις περισσότερες από αυτές τις υπηρεσίες, το δεύτερο «νόμισμα» είναι τα προσωπικά μας δεδομένα.  

Δεν σταματήσαμε όμως στις εφαρμογές που φέρνουν αεροπλάνα, πλοία, σύννεφα και τιμές μετοχών στην οθόνη μας. Σήμερα η μηχανή μπορεί να γράψει ένα κείμενο, να σου πιάσει κουβέντα, να επιχειρήσει να γίνει φίλος σου, να κρατήσει αναμνήσεις ή να σου χτυπήσει (μεταφορικά μιλώντας) φιλικά την πλάτη, να σε βοηθήσει με ένα Powerpoint ή να σε παραπλανήσει με τρόπο που κανένας επαγγελματίας της παραπλάνησης δεν θα μπορούσε. Όλα αυτά, αφενός χάρη στο IP και αφετέρου χάρη στην επικράτηση των αυτοματισμών ως λογικής την οποία υπηρετεί η τεχνολογία. Ακόμα και οικιακές συσκευές όπως κλιματιστικά, πλυντήρια και ψυγεία ενσωματώνουν λειτουργίες αυτοματισμών, συνδέονται με το διαδίκτυο, για λόγους που οι προηγούμενες γενιές δεν θα μπορούσαν να αντιληφθούν. Εδώ που τα λέμε, γιατί να έχει IP διεύθυνση ένα πλυντήριο;

Έπεται συνέχεια. Δεκάδες επαγγέλματα αναπροσαρμόζονται, μετασχηματίζονται ή καταργούνται χάρη στην εξέλιξη των αυτοματισμών. Ενέργειες που πραγματοποιούμε σε καθημερινή βάση, μοντελοποιούνται, «μεταφράζονται» σε γραμμές κώδικα και γίνονται μέρος της μηχανής. Μιας μηχανής που θα κάνει τη ζωή μας καλύτερη. Η αλήθεια είναι ότι αυτή την υπόσχεση την έχουμε ακούσει πολλές φορές τουλάχιστον τα τελευταία 250 χρόνια άλλες φορές με κάθε τεχνολογικό βήμα που ονομάζουμε βιομηχανική επανάσταση, άλλες φορές με τα πολιτικά και κοινωνικά κινήματα που δημιουργούνται και αλληλεπιδρούν με τις τεχνολογικές εξελίξεις. Όμως εργαζόμαστε περισσότερο, πολλές φορές για λιγότερα και σιγά σιγά φαίνεται να οδεύουμε σε μία κατάσταση όπου μια υπερβολικά πλούσια ελίτ απολαμβάνει όλα τα οφέλη από την τεχνολογία και την αύξηση της παραγωγικότητας που φέρνει η εφαρμογή της στην οικονομία, ενώ τα μεγαλύτερα κομμάτια της κοινωνίας προσπαθούν να αποφύγουν την περιθωριοποίηση.

Ο Yuval Noah Harari περιγράφει αυτή τη (μάλλον επικίνδυνη ) κατάσταση στο τελευταίο του βιβλίο, Homo Deus. O Harari βλέπει καταρχήν ότι η βιοτεχνολογία και η επιστήμη των υπολογιστών βοηθούν στη δημιουργία νέων και ισχυρότερων θρησκειών. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τον όρο “θρησκεία” για να περιγράψει τα κυρίαρχα φιλοσοφικά, πολιτικά και οικονομικά δόγματα. Σε αυτό το πλαίσιο, θρησκείες δεν είναι μόνο ο χριστιανισμός ή το ισλάμ αλλά και ο οικονομικός φιλελευθερισμός και ο σοσιαλισμός. Σύμφωνα με τον Harari, οι νέες θρησκείες δεν θα ελέγχουν μόνο κάθε λεπτό της ύπαρξής μας, αλλά θα είναι ικανές να διαμορφώνουν το σώμα, τον εγκέφαλο και το νου μας και να δημιουργούν ολόκληρους εικονικούς κόσμους γεμάτους κολάσεις και παραδείσους. Γι’ αυτό, το να διακρίνουμε τη φαντασία από την πραγματικότητα και τη θρησκεία από την επιστήμη θα γίνει πιο δύσκολο και πιο απαραίτητο από ποτέ. Στο σημείο αυτό η σκέψη του Harari μας θυμίζει το σχόλιο του Arthur Clarke που είχε παρατηρήσει σε ένα από τα πιο γνωστά του βιβλία ότι είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις μια πραγματικά προηγμένη τεχνολογία από τη μαγεία. Ο Harari όμως κάνει μία δυσοίωνη παρατήρηση:

Στον 21ο αιώνα, μπορεί να δούμε τη δημιουργία μιας νέας τεράστιας και μη εργαζόμενης τάξης. Άνθρωποι χωρίς καμία οικονομική, πολιτική, ακόμα και καλλιτεχνική αξία, οι οποίοι δεν θα συμβάλλουν καθόλου στον πλούτο και τη δόξα της κοινωνίας. Αυτή η «άχρηστη τάξη» δεν θα είναι απλώς μη απασχολούμενη – θα είναι μη απασχολήσιμη, λέει ο Harari. Αυτή η δυστοπική περιγραφή δείχνει στον παρόντα χρόνο να είναι νομοτελειακή, όμως ας πάμε λίγο πίσω στον χρόνο.

Από το απόγειο της πυρηνικής δύναμης στη μαγεία των αυτοματισμών

Ο Norbert Wiener ήταν παιδί-θαύμα. Σε ηλικία 18 ετών, το 1914, έγινε δεκτός για να διδάξει στο Χάρβαρντ. Στη δεκαετία του ’40 ήταν μέλος μιας ελίτ ερευνητών που άνοιξε τον δρόμο στον αυτοματισμό, ο ίδιος είναι δημιουργός του όρου “Κυβερνητική“.

Είχε προβλέψει ότι οι επόμενες γενιές υπολογιστών θα ήταν διαθέσιμες σε όλο και περισσότερους ερευνητές και, τελικά, σε όλους μας μέσω των τηλεφωνικών γραμμών. Έφυγε από τη ζωή το 1964, σε ηλικία μόλις 69 ετών, πέντε χρόνια πριν δει ότι η πρόβλεψη του θα επαληθεύονταν. Το 1969 λειτούργησαν οι πρώτες συνδέσεις που αποτέλεσαν τον θεμέλιο λίθο του διαδικτύου που γνωρίζουμε σήμερα.

Ο Wiener ήταν από εκείνους που έλεγαν ότι κατά κάποιον τρόπο η πυρηνική ενέργεια αποτελούσε το απόγειο της ωμής δύναμης και ότι, πλέον, το ενδιαφέρον θα στρεφόταν στους αυτοματισμούς. Το 1960 σε άρθρο του στο περιοδικό Science διατύπωσε  τις απόψεις του για τις ηθικές και τεχνικές επιπτώσεις του αυτοματισμού.

Οι μηχανές που είναι διαθέσιμες εκείνη την εποχή, 64 χρόνια πριν από την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, θεωρούνται από τον Wiener εξελιγμένες.  «Η θέση μου είναι ότι οι μηχανές μπορούν να ξεπεράσουν κάποιους από τους περιορισμούς των σχεδιαστών τους και μπορούν να είναι εξίσου αποτελεσματικές όσο και επικίνδυνες», γράφει. Επεκτείνοντας περαιτέρω τον συλλογισμό του, σημειώνει ότι η πλήρης υποταγή και η πλήρης ευφυία δεν συμβαδίζουν και για του λόγου το αληθές θυμίζει ότι πολλές φορές στην αρχαιότητα ο καλλιεργημένος Έλληνας σκλάβος κατόρθωνε να επιβληθεί στον ακαλλιέργητο Ρωμαίο ιδιοκτήτη του.

Μια προφητεία 160 ετών

«Αν οι μηχανές γίνουν όλο και πιο αποτελεσματικές και λειτουργούν σε ένα ολοένα και ανώτερο φιλοσοφικό επίπεδο, η καταστροφή που προέβλεψε ο Samuel Butler για την κυριαρχία της μηχανής θα έρχεται όλο και πιο κοντά», γράφει ο Wiener. Ο Samuel Butler στον οποίο αναφέρεται ο Wiener, έζησε τον 19ο αιώνα και σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε το 1863 γράφει -100 χρόνια πριν τον Wiener και 160 χρόνια πριν από τη δημιουργία του κειμένου που διαβάζετε-  «μέρα με τη μέρα οι μηχανές κερδίζουν έδαφος απέναντί μας – μέρα με τη μέρα γινόμαστε όλο και πιο υποταγμένοι σε αυτές- περισσότεροι άνθρωποι καθημερινά δεσμεύονται ως σκλάβοι για να τις φροντίζουν, περισσότεροι άνθρωποι καθημερινά αφιερώνουν την ενέργεια ολόκληρης της ζωής τους στην ανάπτυξη της μηχανικής ζωής. Το αποτέλεσμα είναι απλώς θέμα χρόνου, αλλά το ότι θα έρθει η ώρα που οι μηχανές θα έχουν την πραγματική κυριαρχία πάνω στον κόσμο και τους κατοίκους του δεν μπορεί να το αμφισβητήσει ούτε στιγμή κανείς άνθρωπος με πραγματικά φιλοσοφικό μυαλό».

Ο Wiener προτείνει, ουσιαστικά, μια πορεία όπου η μηχανή δεν αντικαθιστά το ανθρώπινο πνευματικό έργο με τον τρόπο που οι μηχανικοί αργαλειοί και μύλοι της πρώτης Βιομηχανικής Επανάστασης αντικατέστησαν τους υφαντουργούς και τους παραδοσιακούς μυλωνάδες. O Wiener προτείνει έναν άλλο δρόμο, διαφορετικό από αυτόν τον οποίο χαράξαμε επί των ημερών του και εξακολουθούμε να βαδίζουμε σήμερα. Σήμερα, οι μηχανές ελέγχουν ένα μεγάλο μέρος της ζωής μας. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας είναι σχεδόν απόλυτα αυτοματοποιημένος. Η βιομηχανική παραγωγή γίνεται με ολοένα και περισσότερους μεταλλικούς βραχίονες να συμμετέχουν στη διαδικασία. Η εξάρτηση γίνεται σαφής σε κάθε βλάβη. Μία προβληματική ενημέρωση λογισμικού στα μέσα του Ιουλίου προκάλεσε χάος σε αεροδρόμια, νοσοκομεία, τράπεζες και μέσα ενημέρωσης και έδειξε στην πράξη ότι αυτή η σχεδόν τυφλή εμπιστοσύνη στις μηχανικές διαδικασίες (και στην προβληματική επιτήρηση από πλευράς ανθρώπων) μπορεί να μας επιστρέψει αρκετές δεκαετίες πίσω. Η υπερβολική εξάρτηση από τους αυτοματισμούς έχει δείξει αρκετές φορές πόσο προβληματική μπορεί να είναι, απλώς αυτή τη φορά οι δονήσεις ήταν πιο ισχυρές από ό,τι είχαμε ίσως συνηθίσει να περιμένουμε.

Μηχανές και σκλάβοι

Ο Wiener υποστηρίζει ότι η αυτόματη μηχανή έχει το οικονομικό ισοδύναμο της δουλείας και ότι κάθε εργασία που ανταγωνίζεται τη δουλεία δεν μπορεί παρά να αποδέχεται τις οικονομικές επιπτώσεις της δουλείας. Αυτό, ίσως, να είναι περισσότερο θέμα ηθικής και δεοντολογίας, αλλά ο Wiener κάνει μία ακόμα παρατήρηση. Οι αντιδράσεις μας, λέει, βασίζονται σε κάτι που συμβαίνει γύρω μας – οι άνθρωποι αντιδρούμε σε ερεθίσματα που λαμβάνουμε από το περιβάλλον μας, όπως περίπου πράττουν όλα τα είδη που ζουν στη Γη. Αν, λοιπόν, μία μηχανή είναι σε θέση να λειτουργεί με βάση τις εισερχόμενες πληροφορίες (να αντιδρά δηλαδή στα ερεθίσματα που λαμβάνει) σε ρυθμό που δεν μπορούμε να παρακολουθήσουμε, θα είναι πολύ αργά όταν αντιληφθούμε ότι είναι ώρα να την κλείσουμε. Σαφώς στη λογική του Wiener η μηχανή δεν είναι ένας παθητικός δέκτης ερεθισμάτων αλλά μια αυτόνομη μονάδα που δεν έχει σημαντικό εξωτερικό έλεγχο. Υπάρχει εναλλακτική;

Βεβαίως, λέει ο Wiener σε ένα κείμενό του που χρονολογείται από το 1949. Μπορούμε να παραμείνουμε ταπεινοί και να ζήσουμε μια καλή ζωή με τη βοήθεια των μηχανών ή να επιδείξουμε αλαζονεία και να πεθάνουμε, σχολιάζει.

Η έμφαση στον αυτοματισμό και στη δημιουργία μίας μηχανής που θα λειτουργεί όπως ο άνθρωπος δεν είναι αυτό που θα έπρεπε να αποζητούμε, σύμφωνα με τα λεγόμενα του Wiener.

Δύναμη και πρόοδος αλλά για λίγους

Στο τελευταίο του βιβλίο “Power and Progress” οι Daron Acemoglu και Simon Johnson εξερευνούν μεταξύ άλλων τους λόγους που τα οφέλη της τεχνολογικής προόδου δεν διαχέονται αναλογικά στην κοινωνία, αλλά περιορίζονται σε ένα πολύ μικρό μέρος της. Σημειώνουν ότι η εμμονή μας με την αυτοματοποίηση διαδικασιών έχει οδηγήσει σε περιπτώσεις «περίπου αυτοματισμού».  Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα αυτόματα ταμεία των σουπερμάρκετ που πολλές φορές δεν λειτουργούν όπως θα έπρεπε για διάφορους λόγους, αποδεικνύοντας ότι η θέση του ταμία έχει λόγο ύπαρξης.

Οι Acemoglu και Johnson επικαλούνται αρκετές φορές τον Wiener στο βιβλίο τους. Αυτό που θέλουμε από τις μηχανές δεν είναι μια άμορφη έννοια νοημοσύνης ή δυνατότητες υψηλού επιπέδου, αλλά η χρήση τους για τον άνθρωπο, λέει. Την ανάγκη αυτή συνόψισε εύστοχα η συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας Joanna Maciejewska σε μία ανάρτησή στο X. «Θέλω η τεχνητή νοημοσύνη να μου πλένει τα ρούχα και τα πιάτα για να μπορώ να ζωγραφίζω και να γράφω, όχι η τεχνητή νοημοσύνη να ζωγραφίζει και να γράφει και εγώ να πλένω τα ρούχα και τα πιάτα μου».

Κατά τους δύο συγγραφείς του “Power and Progress”, σήμερα κυριαρχεί μία προσέγγιση που θεωρεί μονόδρομο την αποθέωση του αυτοματισμού και τη διαρκή συλλογή δεδομένων  με τη χρήση της τεχνητής  νοημοσύνης. Αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι στην πραγματικότητα μια δαπανηρή επιλογή, όχι μόνο επειδή ακολουθεί τη στάση των ελίτ προς την αυτοματοποίηση και την επιτήρηση (σ.σ. ο συγγραφέας αναφέρεται μεταξύ άλλων στην αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας από την κινεζική κυβέρνηση για τη στενή επιτήρηση των πολιτών της χώρας), βλάπτοντας την οικονομική ευημερία των εργαζομένων.  Η έμφαση προς τους αυτοματισμούς, την ψηφιακή τεχνολογία, τη συγκέντρωση δεδομένων και την προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών μέσω του διαδικτύου, δεν αφήνει την ερευνητική προσπάθεια να αναζητήσει άλλες, περισσότερο ωφέλιμες κατευθύνσεις για τους ανθρώπους.

Είναι πολύ δύσκολο να φανταστούμε μία άλλη κατεύθυνση όταν από την πορεία της μετοχής της Nvidia εξαρτώνται οι συντάξεις χιλιάδων ανθρώπων στις Ηνωμένες Πολιτείες ή τη Νορβηγία. Γενικότερα είναι δύσκολο να φανταστούμε μία άλλη πορεία όταν όλες οι τεχνολογικές επιδόσεις καταλήγουν τελικά στο πώς μεταφράζονται σε έσοδα και κέρδη. Ωστόσο, ο Acemoglu κλείνει το μάτι λέγοντας ότι είναι σφάλμα να αντιμετωπίζουμε την Ιστορία ως γραμμική πορεία γεγονότων που ήταν μοιραίο να συμβούν. Ενδεχομένως, ένας άλλος δρόμος να είναι εφικτός, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραιτήτως ότι θα είναι καλύτερος από αυτόν στον οποίο κινούμαστε σήμερα.

The post Με τις μηχανές ή για τις μηχανές; appeared first on 2045.gr.

Η περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας με επίκεντρο τον άξονα Κοζάνη, Πτολεμαΐδα, Φλώρινα έχει πληρώσει ακριβό τίμημα για τον εξηλεκτρισμό και την εκβιομηχάνιση της χώρας, ίσως το ακριβότερο στη χώρα. Το περιβαλλοντικό κόστος είναι προφανές αν αναλογιστούμε την έκταση της γης που έχει ουσιαστικά μετατραπεί σε ένα ανοικτό πεδίο εξόρυξης λιγνίτη και το επίσης προφανές αλλά λιγότερο γνωστό είναι το τίμημα που καταβάλουν εργαζόμενοι και κάτοικοι με την επιβάρυνση της υγείας τους. Ένα κατατοπιστικό ρεπορτάζ του Guardian από το όχι και πολύ μακρινό 2018 περιγράφει με ακρίβεια την κατάσταση.

Η μετατροπή της περιοχής σε κέντρο παραγωγής ενέργειας με ανανεώσιμες πηγές μετά από πολλές ανακοινώσεις διαχρονικά από τις κυβερνήσεις των τελευταίων δύο δεκαετιών βρίσκεται σε εξέλιξη. Η ΔΕΗ λειτουργεί ήδη οκτώ εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 400 MW στην Πτολεμαΐδα. Όλες οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) της εταιρίας, τόσο στη Δυτ. Μακεδονία όσο και στην υπόλοιπη χώρα, κάλυψαν το 30% της συνολικής ενέργειας που παρήγαγε η ΔΕΗ το 2023 και η οποία ανήλθε σε 21 TWh (21 τεραβατώρες, δηλαδή 21 δισ. κιλοβατώρες). Άρα υπάρχει μια κάποια πρόοδος…

Ωστόσο, τα φωτοβολταϊκά (όπως και τα αιολικά πάρκα) βρίσκονται στο στόχαστρο μίας κριτικής που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε να εκτυλίσσεται στο προνομιακό πεδίο των κοινωνικών δικτύων. Φωτογραφία που εμφανίζει μέρος των φωτοβολταϊκών στα πρώην πεδία εξόρυξης λιγνίτη αναδημοσιεύεται στο Facebook με σχόλια ότι δεσμεύεται καλλιεργήσιμη γη και ότι στο τέλος «θα τρώμε φωτοβολταϊκά» αφού «θα πέσει πείνα».

Η αλήθεια είναι ότι οι διατάξεις που ισχύουν σήμερα, προβλέπουν ότι για τα αγροτεμάχια που έχουν χαρακτηριστεί ως υψηλής παραγωγικότητας επιτρέπεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων ισχύος έως και ενός MW με την προϋπόθεση ότι δεν καλύπτεται άνω του 0,8% της συνολικής έκτασης.

Άνθρωποι που εργάζονται στον χώρο της ενέργειας σημειώνουν ότι αν αποφασίζαμε να καλύψουμε το σύνολο των ενεργειακών αναγκών της χώρας με φωτοβολταϊκά συστήματα (σ.σ. και είχαμε και τις απαιτούμενες δομές αποθήκευσης για τις νυχτερινές ώρες), θα δεσμεύαμε περίπου το 2% της συνολικής επικράτειας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η μετατροπή του 1% της διαθέσιμης έκτασης σε φωτοβολταϊκά πάρκα θα κάλυπτε τις ανάγκες της Ε.Ε. σε ηλεκτρική ενέργεια σύμφωνα με μελέτη του 2019.

Ωστόσο, σε πολλές περιοχές υπάρχει το φαινόμενο εκτάσεις (που προφανώς δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των νόμων και των υπουργικών αποφάσεων για τη γη υψηλής παραγωγικότητα) να «αφαιρούνται» από τον πρωτογενή τομέα και να δεσμεύονται για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων. Με τα πολλαπλά προβλήματα που αντιμετωπίζουν πολλοί παραγωγοί ή/και ιδιοκτήτες γης, δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε πόσο εύκολα θα νοικιάσουν τη γη τους σε έναν παραγωγό ενέργειας. Το αποτέλεσμα είναι να εκδηλώνονται τριβές σε τοπικό επίπεδο και επειδή ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται, ένα μέρος των αντιδράσεων φαίνεται να το αξιοποιούν κέντρα που προωθούν την ενεργειακή εξάρτηση της χώρας (και της Ευρώπης συνολικά) από τρίτους.

Υπάρχει μια πιο… ειρηνική λύση που να ικανοποιεί και τους αγρότες και την ανάγκη για παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές;

Δεν υπάρχει δίλημμα «τρακτέρ ή πάνελ»

Ο όρος «αγροβολταϊκά συστήματα» δεν υποδηλώνει κάποια  νέα εξωτική τεχνολογία που χρησιμοποιεί τον πρωτογενή τομέα για την παραγωγή ενέργειας, αλλά μιλάει για τη σύγκλιση δύο διαφορετικών -και για κάποιους, απολύτως ξένων μεταξύ τους- κόσμων. 

Αντί να δεσμεύεται η γη αποκλειστικά για τη μία ή την άλλη δραστηριότητα γιατί να μη χρησιμοποιείται και για τις δύο; Μοιάζει με σολομώντεια λύση, έχει όμως αποτέλεσμα;

Ουσιαστικά έχουμε να κάνουμε με τη συνεγκατάσταση των καλλιεργειών με την παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα. Η πρόταση δεν περιορίζεται σε θεωρητικά σχήματα αλλά έχει να επιδείξει ήδη εφαρμογές καθώς  και μελέτες που καταγράφουν τα οφέλη. Η συμβίωση της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας και της γεωργικής παραγωγής μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη υψηλότερων αποδόσεων των καλλιεργειών μέσω της προστασίας τους από τη ζέστη  ή την ξηρασία, στην αποδοτικότερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της ψύξης των φωτοβολταϊκών πλαισίων  και στη βελτίωση του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, αναφέρει σχετικό ενημερωτικό φυλλάδιο της επιστημονικής υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Πάμε για λίγο στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού όπου τα πράγματα έχουν προχωρήσει λίγο.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες στις ΗΠΑ έχουν καταγράψει 567 αγροβολταϊκές εγκαταστάσεις με εγκατεστημένη ισχύ 10 GW. Σε 35 από αυτές, η γη χρησιμοποιείται ταυτόχρονα και για καλλιέργειες, όμως σαφώς περισσότερες (418 για την ακρίβεια) είναι οι εγκαταστάσεις όπου μαζί με τα φωτοβολταϊκά φιλοξενούν κυψέλες (μελισσών).  Θα χρειαζόταν μόλις το 0,3% της γης των Ηνωμένων Πολιτειών για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών για την παραγωγή 1 TW ηλεκτρικής ενέργειας. Όπως παραδέχεται όμως το υπουργείο Ενέργειας της χώρας υπάρχει μία σύγκρουση μεταξύ φωτοβολταϊκών συστημάτων και αγροτικού τομέα «επειδή τα ίδια χαρακτηριστικά που καθιστούν τη γη κατάλληλη για την ηλιακή ενέργεια (άφθονος ήλιος, επίπεδη γη) είναι επίσης ελκυστικά για τη γεωργία». Άρα, τα αγροβολταϊκά συστήματα μπορούν να οδηγήσουν στην άμβλυνση των συγκρούσεων, καταργώντας στην πράξη το δίλημμα που θα κωδικοποιούσαμε με τη φράση «ή τρακτέρ ή πάνελ».

Επιστρέφουμε στην Ευρώπη που επιταχύνει την ανάπτυξη των ΑΠΕ σε μια προσπάθεια να μειώσει την εξάρτησή της τόσο από τα ορυκτά καύσιμα όσο και από τρίτες χώρες όπως είναι, για παράδειγμα, η Ρωσία. Η ΕΕ διαθέτει περίπου 170 εκατ. εκτάρια γεωργικής γης (σ.σ. ένα εκτάριο ισούται με 10 στρέμματα), εκ των οποίων τα 94 εκατ. εκτάρια είναι καλλιεργήσιμες εκτάσεις.

Οι αγροβολταϊκές εγκαταστάσεις στο 1% των καλλιεργήσιμων εκτάσεων της Ε.Ε. θα μπορούσαν να συνεισφέρουν 944 GW ηλεκτρικής ενέργειας καταλαμβάνοντας 950.000 εκτάρια (9,5 εκατ. στρέμματα) και να ενισχύσουν τις πιθανότητες επίτευξης των στόχων που έχουν τεθεί για την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ στην Ένωση. Ωστόσο, η διαδρομή που πρέπει να καλυφθεί είναι τεράστια, καθώς οι ανωτέρω αριθμοί είναι θεωρητικοί. Στην πράξη δεν έχουν γίνει και πάρα πολλά.

Οι εξελίξεις στην Ευρώπη

«Οι Ευρωπαίοι ανησυχούν για την επισιτιστική και ενεργειακή τους ασφάλεια. Ανησυχούν όμως και για τις πιθανές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Τα αγροβολταϊκά συστήματα μπορούν να μετριάσουν αυτές τις ανησυχίες. Βοηθούν στην προστασία των καλλιεργειών και στη σταθεροποίηση ή ακόμη και στην αύξηση των αποδόσεων. Η γεωργική δραστηριότητα αποτελεί πηγή φυσικής ψύξης που βελτιώνει την απόδοση των πάνελ. Έτσι, είναι όλοι κερδισμένοι!» δήλωσε η επίτροπος Ενέργειας Kadri Simson το 2022 κατά τα εγκαίνια μίας αγροβολταϊκής εγκατάστασης στο Brouchy στη βόρεια Γαλλία.

Η απόσταση από τα 10 GW που παράγεται ήδη στις αγροβολταϊκές εγκαταστάσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένει μεγάλη, ωστόσο κάποιες χώρες φαίνεται ότι αντιλαμβάνονται τη δυναμική των αγροβολταϊκών συστημάτων. Το 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε  ένα ιταλικό πρόγραμμα ύψους 1,7 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη αγροβολταϊκών συστημάτων στη γειτονική μας χώρα. Το πρόγραμμα, το οποίο χρηματοδοτείται εν μέρει από το Ταμείο Ανάκαμψης  και Ανθεκτικότητας, υποστηρίζει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων ισχύος 1,04 GW και με δυνατότητα παραγωγής τουλάχιστον 1.300 GWh ετησίως.  Η Ιταλία προκάλεσε κάποια ρίγη ανησυχίας στον κλάδο των φωτοβολταϊκών όταν τον περασμένο Μάιο απαγόρευσε την εγκατάσταση συστημάτων σε γη υψηλής παραγωγικότητας, ωστόσο εξαιρέθηκαν ρητά από το πεδίο των απαγορεύσεων οι αγροβολταϊκές εγκαταστάσεις που λαμβάνουν χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Καθώς η Ελλάδα αφήνει πίσω της το «βρώμικο μυστικό» του λιγνίτη, όπως ευφυώς έγραφε ο Guardian το 2018, είναι ίσως περισσότερο λογικό να αναζητηθούν λύσεις που αντί να ενισχύουν τις εντάσεις -που ρίχνουν νερό στον μύλο της ενεργειακής εξάρτησης από τρίτες χώρες- δημιουργούν πεδίο συνεργασίας. Λίγο δύσκολο ίσως σε μία χώρα που στον δημόσιο διάλογο τα τελευταία (αρκετά ) χρόνια κάνει ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία της η λογική του «ή μαζί μας ή εναντίον μας» αλλά προτάσεις όπως τα αγροβολταϊκά συστήματα δείχνουν τον δρόμο σε μια άλλη προσέγγιση. Το θέμα είναι, φυσικά, αν θέλουμε αυτή την προσέγγιση…

The post Αγροβολταϊκά συστήματα ή όταν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συνάντησαν τη γεωργία appeared first on 2045.gr.