Τα δεδομένα (ή data αν προτιμάτε τον αγγλικό όρο) εξελίσσονται στο «πετρέλαιο» της ψηφιακής εποχής και στη σύγχρονη οικονομία η αξιοποίηση των δεδομένων είναι το κλειδί για την ανάπτυξη σχεδόν κάθε κλάδου. Οι εκφράσεις «data is the new oil» και «data economy» είναι από αυτές που συναντάμε όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια, καθώς η παραγωγή των δεδομένων συνεχίζεται να αυξάνεται με γεωμετρικούς ρυθμούς. Ανάλογα ενισχύεται η ανάγκη για ταχύτερη διακίνηση, αλλά και αξιοποίηση αυτών. Και εκεί είναι που αρχίζει να ενισχύεται το ενδιαφέρον για τα καλώδια οπτικών ινών που θα μεταφέρουν αυτά τα δεδομένα, όπως και για τα κέντρα δεδομένων (data centers) όπου θα μπορούν να αποθηκεύονται, αλλά και να αξιοποιούνται. Με δεδομένο ότι πάνω από τα δύο τρίτα του πλανήτη είναι θάλασσα είναι μάλλον αναμενόμενο να αυξάνεται και η σημασία, αλλά και ο ορισμός των υποβρύχιων καλωδίων οπτικών ινών.

Αυτή τη στιγμή, ο αριθμός των χρηστών του Διαδικτύου ξεπερνά τα 5 δισ. παγκοσμίως. Αυτό σημαίνει ότι 2 στους 3 κατοίκους αυτού του πλανήτη έχει πρόσβαση στο Internet, παράγει και διακινεί δεδομένα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, το 2020 η παγκόσμια κίνηση δεδομένων ξεπέρασε τα 3 zettabytes (ή αν προτιμάτε 3 τρισ. GB). Όμως, ακόμα πιο σημαντικό είναι το γεγονός πως η διακίνηση δεδομένων αυξάνεται με εντυπωσιακούς ρυθμούς. Χαρακτηριστικά, η αντίστοιχη εκτίμηση για το 2022 φέρνει την κίνηση δεδομένων στα επίπεδα των 4,8 zettabytes! Η αύξηση είναι της τάξεως σχεδόν του 50% μέσα σε μόλις δύο χρόνια και είναι προφανές ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται.

Όπως αυξάνεται και η ανάγκη για καλώδια μεγαλύτερης χωρητικότητας προκειμένου να καλυφθούν οι απαιτήσεις που έχουν αρχίσει να δημιουργούνται, ιδίως από την πλευρά των over the top (ΟΤΤ) «παικτών» όπως είναι η Google, η Microsoft και η Meta (Facebook), αλλά και των υπηρεσιών streaming, όπως είναι το Netflix. Το γεγονός ότι Google και Meta έχουν εισέλθει δυναμικά στο «παιχνίδι» των επενδύσεων σε μεγάλα, υποβρύχια καλώδια οπτικών ινών δεν είναι καθόλου τυχαίο. «Εταιρείες όπως η Google και η Meta είναι από αυτές που δαπανούν τα περισσότερα χρήματα για να έχουν διεθνή χωρητικότητα. Κάποια στιγμή συνειδητοποίησαν ότι είναι πιο συμφέρον για αυτές να συμμετέχουν σε κοινοπραξίες με τηλεπικοινωνιακούς παρόχους για την κατασκευή καλωδίων» αναφέρει στο 2045.gr ο Πέτρος Μαυροειδής, αντιπρόεδρος για την Αμερική και την Ευρώπη στην PCCWGlobal, έναν από τους μεγαλύτερους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους διεθνών κυκλωμάτων παγκοσμίως.

Η εξέλιξη των υποβρυχίων καλωδίων

Μέχρι περίπου τα μέσα της δεκαετίας του ’90 τον έλεγχο των διεθνών και δη των υπερπόντιων τηλεπικοινωνιακών συνδέσεων την είχαν μεγάλοι -αλλά ταυτόχρονα και τοπικού βεληνεκούς- τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι. Εκείνη την περίοδο αυτή η τάση άρχισε να αλλάζει και το πρώτο σημαντικό διεθνές τηλεπικοινωνιακό καλώδιο ήταν αυτό που δημιούργησε η Flag Telecom. Το FLAG Europe Asia (FEA) είναι ένα υποβρύχιο καλώδιο συνολικού μήκους 28.000 χιλιομέτρων που συνδέει 18 χώρες και περιοχές στην Ασία, την Αφρική και την Ευρώπη και το οποίο ξεκίνησε την εμπορική λειτουργία του το 1997.

Η δεύτερη σημαντική αλλαγή που σημειώθηκε τα τελευταία 20 χρόνια ήταν ότι η κυριαρχία του πρωτοκόλλου IP (Internet Protocol). Στις αρχές του 21^ου αιώνα, το μεγαλύτερο κομμάτι της διακίνησης περιεχομένου και δεδομένων γινόταν μέσω των δορυφόρων καθώς είχαμε να κάνουμε κυρίως με αναλογικό περιεχόμενο. Πλέον, όμως, η ανάγκη για διακίνηση αφορά περιεχόμενο σε ψηφιακή μορφή και εκεί το ΙΡ έχει πολύ περισσότερα πλεονεκτήματα. Οπότε, οι εμπλεκόμενοι «παίκτες» προτιμούν τα καλώδια οπτικών ινών.

Η τρίτη σημαντική αλλαγή των τελευταίων ετών είναι η αύξηση της χωρητικότητας των καλωδίων. Από τη στιγμή που πλέον είναι εφικτό να ρίξεις πολλαπλά ζεύγη οπτικών ινών μέσα από το ίδιο καλώδιο, η χωρητικότητα των καλωδίων μπορεί να φθάσει σε τεράστια επίπεδα και να είναι αρκετή για να καλύψει τις υπάρχουσες και μελλοντικές ανάγκες. Ιδίως από τη στιγμή που η «αντοχή» των νέων καλωδιακών δικτύων φθάνει στα 35 χρόνια. Είναι προφανές ότι τα καλώδια που αναπτύσσονται σήμερα αφορούν ένα πολύ πιο μακρινό μέλλον από αυτό που πιστεύουν κάποιοι.

Υποβρύχια vs επίγεια καλώδια

Μία ερώτηση που προκύπτει είναι γιατί προτιμάται η θάλασσα έναντι της ξηράς όσον αφορά την ανάπτυξη καλωδίων οπτικών ινών. Ιδίως, από τη στιγμή που, όπως αναφέρουν οι εμπειρογνώμονες το κόστος για τα επίγεια καλώδια κινείται στα επίπεδα των 15 ευρώ το μέτρο, όταν για τα υποβρύχια μπορεί να φθάνει ακόμη και στα 50 ευρώ! Παρ’ όλα αυτά, το 90% της παγκόσμιας τηλεπικοινωνιακής κίνησης πραγματοποιείται μέσω των υποβρυχίων καλωδίων οπτικών ινών.

Η διαφορά είναι κυρίως πρακτική. Για να κατασκευαστεί ένα επίγειο καλώδιο που θα περνά μέσα από διάφορες χώρες, τα προβλήματα είναι τόσα που σε πολλές περιπτώσεις κάνουν την επένδυση αδύνατη. Ένα απλό παράδειγμα είναι για να κατασκευαστεί ένα καλώδιο που θα συνέδεε την νοτιοανατολική Ασία με την Ευρώπη θα έπρεπε να περάσει μέσα από εμπόλεμες ζώνες (π.χ. Αφγανιστάν και Μέση Ανατολή) ή από χώρες με πολιτική αστάθεια. Οπότε, ο δρόμος της θάλασσας έχει πολύ περισσότερα πλεονεκτήματα.

Η γεωγραφική σημασία της Ελλάδας

Οι επενδύσεις σε υποβρύχια καλώδια οπτικών ινών έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ωστόσο στην Ελλάδα μόλις τους τελευταίους μήνες θα έλεγε κανείς ότι αρχίσαμε να ασχολούμαστε με το συγκεκριμένο θέμα. Όπως πάντως σημειώνει ο Γιώργος Ψυρρής, επικεφαλής της Grid Telecom, θυγατρικής του ΑΔΜΗΕ, «το ενδιαφέρον για υποθαλάσσια καλώδια δεν είναι ξαφνικό, καθώς από τη Μεσόγειο σήμερα διέρχεται μεγάλος αριθμός καλωδίων οπτικών ινών, τα περισσότερα εκ των οποίων καταλήγουν στη Μασσαλία. Η Ελλάδα μέχρι στιγμής δεν ήταν μία φιλόξενη χώρα για να υποδεχθεί μεγάλο αριθμό διεθνών καλωδιακών συστημάτων, αλλά τα τελευταία χρόνια με την αλλαγή ψηφιακής πολιτικής το  τοπίο έχει αλλάξει και η Ελλάδα είναι έτοιμη να υποδεχθεί τέτοιου είδους επενδύσεις».

Το κλειδί δεν είναι άλλο από τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας. «Η Ελλάδα είναι η πρώτη ευρωπαϊκή ηπειρωτική χώρα που συναντούν τα καλωδιακά συστήματα που έρχονται από τη Μέση Ανατολή» επισημαίνει ο κ. Ψυρρής. Επιπλέον, όπως εξηγεί ο κ. Μαυροειδής, αυτή τη στιγμή παρατηρείται ένα είδος «μποτιλιαρίσματος» στην Αίγυπτο και στη Μασσαλία, οπότε είναι απαραίτητο να βρεθούν νέες οδεύσεις, ειδικά προς την ανατολική Ευρώπη.

Πρακτικά, η Ελλάδα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως η «πύλη» για την νοτιοανατολική Ευρώπη. Οι μεγαλύτεροι Ευρωπαϊκοί κόμβοι διακίνησης δεδομένων είναι η Φρανκφούρτη, το Άμστερνταμ, το Παρίσι, το Λονδίνο και το Μιλάνο. «Έχουμε μία μοναδική ευκαιρία να αποτελέσουμε αυτού του είδους πύλη σε μία περίοδο όπου οι κόμβοι διακίνησης δεδομένων αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία» αναφέρει από την πλευρά του, ο Γιώργος Νώλης, διευθύνων σύμβουλος της Lancom, η οποία είναι από τις πλέον δραστήριες εταιρείες στο χώρο της δημιουργίας data centers στην Ελλάδα. «Η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει έναν εναλλακτικό δρόμο για την προσέγγιση των μεγάλων ευρωπαϊκών κόμβων, αλλά και ένα σύντομο δρόμο για την εξυπηρέτηση κόμβων μικρότερης εμβέλειας σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης» σπεύδει να προσθέσει ο κ. Ψυρρής.

“Η Κρήτη αποτελεί κλειδί στην εξέλιξη της Ελλάδας σε κόμβο διακίνησης δεδομένων”

Το κλειδί είναι βέβαια να έρθουν αρκετά καλώδια στην Ελλάδα. «Όσα περισσότερα καλώδια έρχονται στην Ελλάδα, τόσο αναβαθμίζεται ο ρόλος της ως κόμβος» επισημαίνει ο κ. Μαυροειδής. Και η πραγματικότητα είναι πως το ενδιαφέρον έχει αυξηθεί και ήδη έχουν υπάρξει αρκετές ανακοινώσεις, όπως μπορεί να δει κανείς και στην σχετική ιστοσελίδα το εξειδικευμένου site Telegeography. Χαρακτηριστικά, το σύστημα καλωδίων Blue και Raman, που υλοποιεί μία κοινοπραξία όπου συμμετέχουν η Google και η Sparkle και θα φέρνει κίνηση από την Μέση Ανατολή και την Ασία στην Ευρώπη, πρόκειται να προσαιγιαλωθεί στην περιοχή των Χανίων.

Η Κρήτη μοιάζει να αποτελεί κλειδί στην όλη προσπάθεια εξέλιξης της Ελλάδας σε κόμβο διακίνησης δεδομένων. Δεν είναι τυχαίο ότι η ιδιαίτερα δραστήρια σε αυτόν τον τομέα Grid Telecom έχει ανακοινώσει την κατασκευή νέου καλωδιακού σταθμού προσαιγιάλωσης οπτικών ινών (Cable Landing Station – CLS) στη νότια πλευρά της Κρήτης. Ο νέος καλωδιακός σταθμός θα λειτουργεί ως σημείο υποδοχής διεθνών υποθαλάσσιων καλωδιακών συστημάτων οπτικών ινών που αναπτύσσονται στην ανατολική Μεσόγειο, συνδέοντας την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων με πολλαπλούς προορισμούς προς την Ευρώπη και την Ασία. Η Grid Telecom έχει προχωρήσει ήδη σε συμφωνία με την Telecom Egypt για νέα διασύνδεση Ελλάδας και Αιγύπτου μέσω διακλάδωσης υποβρύχιου τηλεπικοινωνιακού καλωδίου, που ποντίζεται αυτή την περίοδο στη νοτιανατολική Μεσόγειο, με σημείο προσαιγιάλωσης την Κρήτη. Όπως, επίσης, και σε συμφωνία με την Cinturion για την προσαιγιάλωση του υποθαλάσσιου καλωδιακού συστήματος TEAS στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα, στην Κρήτη ξεκινούν τις εργασίες για τη δημιουργία data centers τόσο η Digital Realty, ένας από τους μεγαλύτερους «παίκτες» παγκοσμίως στο χώρο των κέντρων δεδομένων, μέσω της θυγατρικής της Lamda Hellix, όσο και η Lancom.

Στις παραπάνω κινήσεις θα πρέπει να προστεθούν και οι πληροφορίες που αναφέρουν ότι υπάρχουν και άλλα καλώδια που είναι πολύ πιθανό να προσεγγίσουν τη νότια Κρήτη, όπως το 2A Africa που υλοποιεί η Meta (Facebook), αλλά και το India Europe Express (ΙΕΧ). Και υπάρχει και το East Med, το υποβρύχιο καλώδιο που έχει ανακοινώσει μία κοινοπραξία στην οποία μετέχουν η ΔΕΗ και η Saudi Telecom και το οποίο θα ξεκινά από την ανατολική Ασία και θα φθάνει στη δυτική Ευρώπη περνώντας, φυσικά, και από την Ελλάδα.

Επίσης, ενδιαφέρον υπάρχει και για την προσέγγιση καλωδίων από την Ιταλία προς τη δυτική Ελλάδα. Το πρώτο δείγμα ήταν η Islalink που υλοποιεί δίκτυο που ενώνει την Ιταλία με την Πρέβεζα (Ionian), ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι υπάρχει ενδιαφέρον για την υλοποίηση ενός καλωδίου, που θα ξεκινά από τη Γερμανία και θα φθάνει μέχρι την Αττική διασχίζοντας και αυτό το Ιόνιο Πέλαγος.

Η σημασία των data centers

Προφανώς, το ενδιαφέρον για τα καλώδια συνδυάζεται και με τις επενδύσεις σε data centers που έχουν ανακοινωθεί την τελευταία διετία. «Είναι σημαντικό που η χώρα μας έχει αλλάξει την εικόνα που είχε μέχρι τώρα, δείχνοντας αποξενωμένη. Τώρα η μία έκπληξη ακολουθεί την άλλη» αναφέρει ο κ. Νώλης, ο οποίος περιμένει να δούμε αρκετές ακόμη ανακοινώσεις από μεγάλους «παίκτες» πέραν των ήδη γνωστών από Microsoft, Amazon Web Services (AWS) και Google . Και οι πληροφορίες κάνουν λόγο για εταιρείες όπως είναι η Equinix με πλάνα για δημιουργία πολύ μεγάλων data centers.

“Τα data centers χρειάζονται τα καλώδια οπτικών ινών και το αντίστροφο”

Γιώργος Νώλης, Lancom

«Λόγω των αλλαγών στην τεχνολογία, υπάρχει πλέον ανάγκη για μικρότερη γεωγραφική διασπορά των data centers. Οι εταιρείες που κινούνται στο χώρο των OΤT υπηρεσιών θέλουν να έρθουν όσο πιο κοντά γίνεται στον τελικό χρήστη προκειμένου να προσφέρουν υπηρεσίες που απαιτούν χαμηλό latency, όπως είναι το VR και τα αυτοκινούμενα οχήματα» σημειώνει ο κ. Μαυροειδής. «Γι’ αυτό το λόγο και θα δείτε πολλά μικρότερα data centers στην περιφέρεια» σπεύδει να προσθέσει ο κ. Ψυρρής.

«Ουσιαστικά, τα data centers χρειάζονται τα καλώδια οπτικών ινών και το αντίστροφο. Γι’ αυτό και βλέπετε το ενδιαφέρον για επενδύσεις σε αυτούς τους δύο τομείς να αυξάνεται την ίδια περίοδο» τονίζει ο κ. Νώλης.

Τι θα δούμε στο μέλλον

Σύμφωνα με τους παρατηρητές της αγοράς, τα οφέλη από τις επενδύσεις που γίνονται είναι αρκετά. Καταρχάς, σε επίπεδο ενίσχυσης της οικονομίας καθώς βοηθά στην προσέλκυση επενδύσεων από εταιρείες που χρειάζεται να έχουν πρόσβαση σε εξαιρετικά γρήγορες τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις με τον υπόλοιπο κόσμο. Και σε δεύτερο επίπεδο, υπάρχει η ενίσχυση της γεωπολιτικής σημασίας της Ελλάδας. Από τη στιγμή, που τα data αποτελούν το νέο «πετρέλαιο» είναι προφανές ότι η σημασία των περιοχών από τους περνούν οι αντίστοιχοι «αγωγοί» ενισχύεται.

Όσον αφορά στο μέλλον, η τάση θα συνεχιστεί πολύ απλά γιατί κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με σιγουριά πόσο θα αυξηθεί ο όγκος των δεδομένων που θα χρειάζεται να μεταφέρονται από τη μία περιοχή του πλανήτη στην άλλη. Και ταυτόχρονα, θα γίνεται όλο και πιο απαραίτητο να υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές όσον αφορά στην όδευση αυτών των δεδομένων. Όπερ σημαίνει, περισσότερα καλώδια διακίνησης δεδομένων μεταξύ χωρών και περιοχών.

The post Τα υποβρύχια καλώδια οπτικών ινών, τα data centers και η Ελλάδα που παίρνει θέση στον χάρτη appeared first on 2045.gr.

Τα μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας της COVID-19 έφεραν στο προσκήνιο τις ψηφιακές τεχνολογίες και τις δυνατότητες αυτών. Είναι η περίοδος που άπαντες στον κόσμο συνειδητοποίησαν ότι η εποχή μας είναι μία «ψηφιακή εποχή». Ταυτόχρονα, όμως, οι εξελίξεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας ανέδειξαν και κάτι άλλο: οι ψηφιακές τεχνολογίες δεν είναι μόνο το λογισμικό, οι εφαρμογές και τα apps αλλά είναι εξίσου σημαντικό και το hardware. Και ειδικά η «καρδιά» του hardware, ήτοι τα chips στα οποία περιλαμβάνονται κάθε είδους ημιαγωγοί (ή μικροκυκλώματα αν προτιμάτε την επίσημη ελληνική μετάφραση της λέξης chip). Αυτά τα chips βρίσκονται κυριολεκτικά παντού και αυτό αποδείχθηκε όταν η πανδημία ήταν ο λόγος που πολλοί κατασκευαστές ημιαγωγών σταμάτησαν την παραγωγή με αποτέλεσμα να επηρεαστούν δεκάδες άλλοι κλάδοι που ουδείς, ίσως, δεν περίμενε ότι θα επηρεάζονταν.

Όπως, για παράδειγμα, η αυτοκινητοβιομηχανία. Τη διετία 2020-2021 ήταν που καταλάβαμε ότι τα αυτοκίνητα μας είναι γεμάτα από chips, όπως επίσης συνειδητοποιήσαμε τη σημασία του hardware στην καθημερινότητα μας.

Η συνειδητοποίηση της σημασίας των chips έφερε στο προσκήνιο και κάτι ακόμη: τη «μάχη» μεταξύ των «μεγάλων» όσον αφορά τον έλεγχο αυτής της αγοράς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση άρχισε να ασχολείται πλέον με το θέμα της παραγωγής chips περισσότερο από κάθε άλλη φορά, θέτοντας σε εφαρμογή ένα πλάνο (European Chips Act) με σκοπό την κινητοποίηση έως 43 δισ. ευρώ για επενδύσεις στην παραγωγή chips μέχρι το 2030. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενέκριναν στα μέσα Αυγούστου ένα τεράστιο πλάνο συνολικού ύψους 280 δισ. δολαρίων για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής chips, εκ των οποίων περίπου 53 δισ. δολάρια αφορούν κίνητρα ή έρευνα και ανάπτυξη και άλλα 200 δισ. δολάρια για την παραγωγή. Αντίστοιχες κινήσεις έχουν κάνει τόσο από την Κίνα όσο και από την Νότια Κορέα, ενώ, φυσικά, Ταϊβάν και Ιαπωνία προσπαθούν και αυτές από τη δική τους πλευρά να ενισχύσουν τη δική τους παρουσία στη συγκεκριμένη αγορά.

Μία περίπλοκη εφοδιαστική αλυσίδα

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΕ, το 2020 παρήχθησαν περισσότερα από 1 τρισ. chips σε παγκόσμιο επίπεδο. Κάτι που σημαίνει ότι για κάθε άνθρωπο αντιστοιχούν 130 chips!

Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό ότι όταν μιλάμε για ημιαγωγούς και chips δεν αναφερόμαστε μόνο στους επεξεργαστές που έχουμε στα smartphones και στους προσωπικούς υπολογιστές μας. Chips υπάρχουν σε κάθε είδους ηλεκτρονική αλλά και ηλεκτρική συσκευή. Από το αυτοκίνητο μας μέχρι το πλυντήριο και το ψυγείο μας, όλες οι συσκευές έχουν ενσωματωμένο κάποιο «τσιπάκι». Είναι χαρακτηριστικό ότι η McKinsey εκτιμά πως η παγκόσμια αγορά των ημιαγωγών θα φθάσει μέχρι το 2030 σε αξία το 1 τρισ. δολάρια από περίπου 600 δισ. δολάρια που είχε φθάσει το 2021. Όσον αφορά τα προβλήματα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή αναφορικά με τη διαθεσιμότητα chips, αυτά εκτιμάται ότι θα έχουν επιλυθεί μέχρι το αργότερο το 2024.

Ένα σημείο που χρήζει ιδιαίτερης προσοχής είναι πως η παραγωγή ημιαγωγών είναι μία αρκετά περίπλοκη διαδικασία με μία τεράστια εφοδιαστική αλυσίδα πίσω της. Όταν η παραγωγή σταμάτησε στην ανατολική Ασία στις αρχές του 2020 λόγω της πανδημίας, δεν ήταν ιδιαίτερο εύκολο να επανεκκινήσει. Ούτε είναι απλό θέμα η δημιουργία νέων υποδομών, αν αναλογιστεί κανείς ότι ένα εργοστάσιο παραγωγής chips μπορεί να απαιτήσει ακόμη και 20 δισ. δολάρια σε επενδυτικά κεφάλαια!

Ένας «μύθος» που υπάρχει είναι πως η Κίνα ελέγχει την παγκόσμια παραγωγή όσον αφορά στους ημιαγωγούς. Αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και ο λόγος είναι πως η παραγωγή των chips έχει πολλούς εμπλεκόμενους «παίκτες». Είναι χαρακτηριστικό ότι εκτιμάται πως ένας μεγάλος κατασκευαστής chips έχει περίπου 1600 προμηθευτές!

Όπως αναφέρει έρευνα του Center for Security and Emerging Technology του αμερικανικού πανεπιστημίου Georgetown, η εφοδιαστική αλυσίδα όσον αφορά την παραγωγή chips ξεκινά από την έρευνα και ανάπτυξη, την παραγωγή και τη διανομή των ημιαγωγών. Ειδικά για την παραγωγή υπάρχουν τρία τμήματα: ο σχεδιασμός, η κατασκευή και το τρίτο είναι η συναρμολόγηση, δοκιμή και η «πακετοποίηση» (assembly, testing & packaging – ATP). Από εκεί και πέρα, για την παραγωγή απαιτείται ειδικός εξοπλισμός αλλά και υλικά, συμπεριλαμβανομένων των αποκαλούμενων wafers, τα οποία είναι πρακτικά τα καλούπια από τα οποία δημιουργούνται τα chips, το σχετικό λογισμικό αλλά και οι πατέντες που συνοδεύουν όλα τα παραπάνω.

Το αποκαλούμενο ATP είναι ίσως το πιο απλό κομμάτι, καθώς όλα τα υπόλοιπα απαιτούν τεράστιες επενδύσεις σε έρευνα και ανθρώπινο κεφάλαια, οι οποίες, μάλιστα, έχουν ιδιαίτερα μεγάλο χρόνο απόσβεσης. Γι’ αυτό και δεν είναι ιδιαίτερα εύκολο για κάποιο κράτος ή οργανισμό (π.χ. ΕΕ) να εμπλακούν σε αυτή την αγορά. Και δεν είναι τυχαίο ότι η Ρωσία δεν έχει καταφέρει -παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει- να αποκτήσει σοβαρή πρόσβαση σε αυτή την αγορά.

Τα παγκόσμια μερίδια

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μελέτης που έγινε για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και δημοσιοποιήθηκε στα μέσα του καλοκαιριού, το μερίδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά στο σύνολο της αγοράς αλλά και της εφοδιαστικής αλυσίδας της παραγωγής ημιαγωγών ανέρχεται σε περίπου 10% όταν στη δεκαετία του ’90 ήταν στο 20%. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχει παραγωγή για ημιαγωγούς που κατασκευάζονται με την τεχνολογία των 22 και άνω νανομέτρων (σ.σ. όσο πιο μικρός είναι ο αριθμός στα νανόμετρα τόσο πιο προηγμένο και πιο μικρό σε μέγεθος είναι το παραγόμενο chip).

Από την άλλη πλευρά, ενώ υπάρχουν μόνο δύο εταιρείες στην ανατολική Ασία (η ταϊβανέζικη TSMC και η Samsung) που μπορούν να κατασκευάσουν chips στα 2-7 νανόμετρα, ο αναγκαίος εξοπλισμός για την παραγωγή αυτών των προηγμένων chips είναι διαθέσιμος μόνο από μία εταιρεία, την ολλανδική ASML! Αυτό είναι ένα σαφές δείγμα ότι είναι πρακτικά αδύνατο μία χώρα ή περιοχή να κυριαρχήσει απόλυτα όσον αφορά στην παγκόσμια παραγωγή chips και άπαντες εξαρτώνται από τους υπόλοιπους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμάται πως έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα με 38%, αλλά αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ελέγχουν το 60% όσον αφορά την έρευνα και έχουν πολύ μεγάλα μερίδια όσον αφορά στις τεχνολογίες παραγωγής συγκεκριμένων κατηγοριών ημιαγωγών (π.χ. τεχνολογίες για chips στα 10-22 νανόμετρα) και στον εξοπλισμό που απαιτείται για την κατασκευή ημιαγωγών. Από την άλλη πλευρά, η Ιαπωνία ελέγχει το 56% της παραγωγής wafers και η Ταϊβάν αντιπροσωπεύει το 60% των foundries, όπως ονομάζονται οι εταιρείες που παράγουν chips, όπως είναι η TSMC, για παράδειγμα.

Βάσει των εκτιμήσεων της έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι ΗΠΑ είναι στην πρώτη θέση με 38%, η Κίνα είναι μόλις στο 9%, η ΕΕ στο 10%, η Ταϊβάν επίσης στο 9%, η Νότια Κορέα στο 16%, η Ιαπωνία στο 14% και οι υπόλοιπες χώρες του πλανήτη έχουν μόλις το 4%.

Οι κινήσεις της Ευρώπης και τα πλάνα των μεγάλων κατασκευαστών

“Το 70% της ανάπτυξης στην αγορά των chips θα αφορά την αυτοκίνηση, την υπολογιστική και αποθήκευση δεδομένων και τις ασύρματες τεχνολογίες”

Πρόβλεψη της McKinsey

H κίνηση της EE με το European Chips Act μπορεί να έχει δημιουργήσει αίσθηση στην παγκόσμια κοινότητα της παραγωγής chips, αλλά είναι προφανές ότι η Ευρώπη δεν παίζει «μόνη» της όσον αφορά στην προσέλκυση επενδύσεων από τους μεγάλους κατασκευαστές.

Στην Ευρώπη, τα εργοστάσια και οι υποδομές που σχετίζονται με την παραγωγή chips θα έλεγε κανείς ότι περιορίζονται κατά κύριο λόγο στην κεντρική Ευρώπη. Η συντριπτική πλειοψηφία των εργοστασίων βρίσκονται στη Γερμανία -και ειδικά στο ανατολικό κομμάτι της χώρας- στο Βέλγιο, στην Ολλανδία, στη Γαλλία, ενώ υπάρχουν και κάποια εργοστάσια και κέντρα στην Ιταλία. Σημειωτέον πως και η Ελβετία είναι αρκετά δυνατή στον συγκεκριμένο τομέα λόγω της ST Microelectronics.

Εκτός κεντρικής Ευρώπης, η μόνη υποδομή που υπάρχει είναι ένα εργοστάσιο της Intel στην Ιρλανδία. Η Intel είναι πρακτικά η μόνη μη ευρωπαϊκή εταιρεία που επενδύει στη Γηραιά Ήπειρο και πρόκειται να το συνεχίσει να το κάνει. Ο αμερικανικός κολοσσός σχεδιάζει να επενδύσει συνολικά 80 δισ. ευρώ στην επόμενη δεκαετία με την πρώτη φάση να ανακοινώνεται τον Μάρτιο του 2022 και να περιλαμβάνει μία επένδυση 17 δισ. ευρώ για τη δημιουργία ενός μεγάλου εργοστασίου στη Γερμανία και υποδομές έρευνας αλλά και παραγωγής στη Γαλλία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, την Πολωνία και την Ισπανία. Σημειωτέον πως υπάρχει έντονη φημολογία ότι το πλάνο περιλαμβάνει και τη δημιουργία εργοστασίου στην Ιταλία, μία επένδυση που μπορεί να φθάσει στα 5 δισ. ευρώ.

Εκτός της Intel, υπάρχει έντονη φημολογία και για προσέλκυση στην Ευρώπη και της TSMC, του μεγαλύτερου «παίκτη» παγκοσμίως στο χώρο των chips, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κάποια σχετική ανακοίνωση.

Η TSMC φημολογείται πως είναι σε επαφή και με τις αρχές αμερικανικών πολιτειών που ανταγωνίζονται μεταξύ τους προκειμένου να προσελκύσουν επενδύσεις στην παραγωγή chips. Δεδομένου και του πρόσφατου ψηφισμένου Chip & Science Act 2022 είναι προφανές ότι οι Αμερικανοί θέλουν να ενισχύσουν την παρουσία τους στην παγκόσμια αγορά. Μάλιστα, έχουν γίνει και οι πρώτες ανακοινώσεις όπως αυτή της Micron που σκοπεύει να επενδύσει 40 δισ. δολάρια για την παραγωγή chips μνήμης σε εγκαταστάσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η Qualcomm και η GlobalFroundries έχουν ανακοινώσει κοινή επένδυση 4,2 δισ. δολαρίων στην πολιτεία της Νέας Υόρκης. Το γεγονός ότι μεγάλοι κατασκευαστές όπως η Intel και η Qualcomm είναι αμερικανικές θα παίξει προφανώς το δικό του ρόλο προκειμένου οι ΗΠΑ να προσελκύσουν περισσότερες επενδύσεις.

Το μεγάλο «στοίχημα» πάντως είναι η Samsung. Ο κορεατικός κολοσσός ανακοίνωσε τον Μάιο του 2022 ότι σκοπεύει να επενδύσει μέχρι το 2030 πάνω από 150 δισ. δολάρια σε εγκαταστάσεις για την παραγωγή chips που δεν σχετίζονται με μνήμες, καθώς ο στόχος είναι να ξεπεράσει εντός της δεκαετίας την TSMC! Οπότε είναι προφανές ότι που θα επενδύσει η Samsung θα αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία τα επόμενα χρόνια και πολλές χώρες θα σπεύσουν να προσφέρουν μεγάλα κίνητρα.

Η «ατμομηχανή» των chips

Τα chips αποκαλούνται η «ατμομηχανή» της παγκόσμιας αγοράς των ψηφιακών τεχνολογιών. Ενδεχομένως ο όρος να είναι λανθασμένος καθώς μιλάμε για μία ψηφιακή εποχή αλλά το νόημα είναι πως τα chips αποτελούν τη βάση ανάπτυξης κάθε είδους ψηφιακής συσκευής και πρακτικά κάθε ψηφιακής εφαρμογής. Η σημασία των chips και γενικότερα του πυριτίου (silicon) είναι πλέον το ίδιο μεγάλη με εκείνη τεχνολογικών τάσεων όπως είναι το ΑΙ, τα big data και το cloud για τα οποία τόσο ακούμε. Και η παραγωγή των chips είναι μία διαδικασία όπου οι εμπλεκόμενοι «παίκτες» τόσο σε επίπεδο κρατών όσο και σε επίπεδο κατασκευαστών είναι διατεθειμένοι να επενδύσουν πολλά, γνωρίζοντας άλλωστε ότι το μέλλον θα είναι ακόμη πιο ψηφιακό.

The post Γιατί η Ευρώπη επενδύει σε εργοστάσια παραγωγής chip appeared first on 2045.gr.

Όταν στα μέσα της δεκαετίας των ‘00s, η Amazon αποφάσιζε να ξεκινήσει τη διάθεση μίας υπηρεσίας video streaming (τότε Amazon Video), ήταν πολλοί εκείνοι που πίστευαν ότι δεν ήταν μία καλή ιδέα. Είναι η περίοδος που τα «πειρατικά» downloads κάνουν θραύση και η ενοικίαση ταινιών σε DVD και Blu-ray κινείται ακόμα με αρκετά καλούς ρυθμούς. Το ίδιο εξακολουθούσαν να πιστεύουν και μερικά χρόνια αργότερα, το 2007, όταν το Netflix ξεκίνησε τη δική του streaming υπηρεσία. Μέχρι τότε η αμερικανική εταιρεία που πλέον είναι συνώνυμο του streaming, παρείχε μία από τις μεγαλύτερες υπηρεσίες στις ΗΠΑ για την ενοικίαση DVDs, με ταχυδρομική αποστολή στους συνδρομητές του.

Όμως σε αυτά τα 15 χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι σήμερα η κατάσταση έχει αλλάξει δραματικά. Από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας και πολύ περισσότερο με τα lockdowns σε παγκόσμιο επίπεδο λόγω covid, το περιβάλλον είναι πλέον πολύ διαφορετικό και οι υπηρεσίες video streaming χρησιμοποιούνται από εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο. 222 εκατομμύρια για το Netflix, 175 εκατομμύρια (σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα νούμερα) για το Amazon Prime Video, 138 εκατομμύρια για το Disney+ μέσα σε μόλις το 2019. Το σύνολο δηλαδή πάνω από μισό δισεκατομμύριo συνδρομές για τους τρεις “μεγάλους”, χωρίς να προσμετρούνται οι συνδρομητές της Apple, της Hulu, της HBO, των τοπικών ή περιφερειακών παικτών, αλλά και άλλων αθλητικού ενδιαφέροντος, όπως π.χ. οι πλατφόρμες του NBA, της Formula 1 κ.α.

Streaming wars

Μόνο από την παραπάνω αναφορά των ονομάτων η «μάχη» του streaming έχει ενδιαφέρον. Βλέπουμε μία πληθώρα διαθέσιμων υπηρεσιών και πολλούς από τους μεγάλους «κολοσσούς» τόσο από το χώρο της τεχνολογίας (Amazon, Apple, Google με το YouTube) όσο και από το χώρο του ψυχαγωγικού περιεχομένου (Disney, Warner Bros, Paramount, NBCUniversal) να έχουν εμπλακεί με περισσότερες από μία υπηρεσίες σε πολλές περιπτώσεις και να διεκδικούν το δικό τους μεγάλο μερίδιο στην παγκόσμια αγορά.

Όμως υπάρχει και ο τοπικός ανταγωνισμός, οι οποίοι συνήθως έχουν το προβάδισμα στο ζωντανό αθλητικό περιεχόμενο. Τα τηλεοπτικά δικαιώματα διοργανώσεων όπως το Champions League ή τα πρωταθλήματα ευρωπαϊκών χωρών, η Euroleague, το NBA, η Formula 1, το Moto GP συνήθως καταλήγουν σε τοπικούς -ή έστω περιφερειακούς (βλ. United Group) «παίκτες», εντείνοντας περαιτέρω τον ανταγωνισμό.

Και βέβαια υπάρχει και ο τρίτος “πόλος”, ο καταναλωτής. Η στροφή του προς τις συνδρομητικές υπηρεσίες, η πρόθεσή του να πληρώνει μία συνδρομή (ή και περισσότερες) προκειμένου να έχει πρόσβαση στο περιεχόμενο που θέλει. Το «πειρατικό» downloading  παραμένει μεν ένας ισχυρός πόλος, όμως όλο και περισσότεροι καταναλωτές μοιάζουν διατεθειμένοι να πληρώνουν συνδρομή σε μία υπηρεσία που θα τους προσφέρει ένα εύχρηστο μενού αλλά και προσωποποιημένες προτάσεις.

Streaming στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η εποχή που υπήρχαν μία ή δύο υπηρεσίες streaming έχει περάσει ανεπιστρεπτί και οι επιλογές πλέον είναι πολύ περισσότερες.

Καταρχάς, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ως video streaming ορίζουμε μία υπηρεσία που δίνει τη δυνατότητα σε έναν χρήστη να έχει πρόσβαση στο περιεχόμενο που θέλει τη στιγμή που το θέλει χρησιμοποιώντας είτε έναν browser είτε κάποιο app που είναι εγκατεστημένο σε κάποια συσκευή (smartphone, tablet αλλά και smart TV).

Υπό αυτό το σκεπτικό τόσο η Cosmote TV όσο και η Nova είναι υπηρεσίες streaming περιεχομένου ακόμη και αν ένα πολύ μεγάλο κομμάτι των συνδρομητών τους έχει πρόσβαση μέσω δορυφορικού πιάτου. Η δορυφορική πρόσβαση έχει μεν το πλεονέκτημα ότι είναι σπάνιο φαινόμενο να μην υπάρχει σύνδεση αλλά δεν δίνει τη δυνατότητα για αμφίδρομες (interactive) δυνατότητες. Συν ότι το κόστος του εξοπλισμού, της συντήρησης και της διαχείρισης του όπως και αυτό για τις δορυφορικές συνδέσεις είναι διόλου ευκαταφρόνητο. Γι’ αυτό και έχουν αρχίσει να στρέφονται όλο και περισσότερο προς την αξιοποίηση της ευρυζωνικής σύνδεσης στο Διαδίκτυο. Χαρακτηριστικά, η Cosmote σταματά σταδιακά να προσφέρει τη δυνατότητα του hybrid TV στους συνδρομητές που συνεχίζουν να χρησιμοποιούν δορυφορικό πιάτο. Τι σημαίνει αυτό; Ότι αν ο συνδρομητής θέλει να βλέπει περιεχόμενο που προβλήθηκε προηγούμενη μέρα (replay TV) θα πρέπει να χρησιμοποιεί την ΟΤΤ εκδοχή της Cosmote TV.

Πέραν των δύο μεγάλων συνδρομητικών πλατφορμών, το Netflix είναι εξαιρετικά δημοφιλές στη χώρα μας, ενώ παρών δηλώνει εδώ και αρκετό καιρό τόσο το Amazon Prime Video όσο και το Disney+. Επίσης, το Apple TV+ είναι διαθέσιμο στη χώρα μας, ενώ αναμένουμε και το HBO Max σύντομα.

Επιπλέον, υπάρχει και το Vodafone TV με τη θυγατρική του βρετανικού τηλεπικοινωνιακού ομίλου να παρέχει συνδυαστικά πακέτα (π.χ. με το Disney+) ως πακέτο, κινούμενη σε ένα διαφορετικό μοντέλο από αυτά που έχουμε συνηθίσει. Στο παιχνίδι του streaming μπήκε πρόσφατα και ο ANT1 με το ANT1+

Ακόμη, από τοπικούς «παίκτες» ο ANT1 έκανε την κίνηση και έχει λανσάρει το ANT1+, με αρκετές δικές του σειρές και περιεχόμενο, ενώ το Cinobo δίνει έμφαση στο εναλλακτικό και ποιοτικό περιεχόμενο το οποίο έχει το δικό του κοινό.

Όσον αφορά το μέγεθος της αγοράς, η εκτίμηση δεν είναι ιδιαίτερα απλή άσκηση. Σύμφωνα με τα πρόσφατα οικονομικά αποτελέσματα, ο αριθμός των συνδρομητών της Cosmote TV στο τέλος Μαρτίου είχε φθάσει στους 636.504, της Nova στις 321.000, της Wind στις 7.000, ενώ εκείνοι της Vodafone στις 140.000 (επίσημες ανακοινώσεις παρόχων για το πρώτο τρίμηνο). Περίπου 1,1 εκατομμύριο συνδρομές συνολικά.

Από την άλλη πλευρά, η διείσδυση των “ξένων” πλατφορμών είναι μάλλον άγνωστη και βασίζεται περισσότερο σε εκτιμήσεις. Για παράδειγμα, το Netflix, το οποίο δεν ανακοινώνει επίσημα στοιχεία για την Ελλάδα, εκτιμάται ότι έχει περίπου 400.000 ενεργές συνδέσεις στη χώρα μας, με κάποιους να ανεβάζουν το μέγεθός του και στο μισό εκατομμύριο. Πολλοί περισσότεροι είναι βέβαια οι χρήστες του, αφού η πρακτική του διαμοιρασμού μιας σύνδεσης είναι ιδιαίτερα δημοφιλής, με τις εκτιμήσεις να ανεβάζουν έτσι τους Έλληνες χρήστες του Netflix ακόμα και στα επίπεδα του 1 εκατομμυρίου. Θολή είναι και η εικόνα για όλες τις υπόλοιπες διεθνείς πλατφόρμες στην Ελλάδα.

Ο διαμοιρασμός των συνδέσεων όπως και η πειρατεία είναι πάντως από τα ζητήματα που απασχολούν όλους όσους δραστηριοποιούνται στο συγκεκριμένο χώρο. Πέραν του διαμοιρασμού, πολλά νοικοκυριά αποκτούν πρόσβαση στο περιεχόμενο πολλαπλών πλατφόρμων μέσα από «πειρατικά» πακέτα.

Πόσες συνδρομές «αντέχει» ένα νοικοκυριό

Με τόσες προσφορές που υπάρχουν είναι μάλλον λογικό να υπάρχει ένα ερώτημα: πόσες συνδρομές «αντέχει» ένα νοικοκυριό; Η απάντηση δεν είναι εύκολη και η κατάσταση είναι διαφορετική ανάλογα με την περιοχή. Για παράδειγμα, οι υπάρχουσες έρευνες αναφέρουν ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά μέσο όρο ένα νοικοκυριό πληρώνει συνδρομή για 3,7 υπηρεσίες video streaming (Boston Consulting Group). Στην Ευρώπη, το αντίστοιχο νούμερο είναι λίγο πάνω από 2, ενώ στη νότια Ευρώπη εκτιμάται πως είναι 2.

Επιπλέον, σε αυτή την απάντηση θα πρέπει να λάβουμε υπόψη και τα διαφορετικά μοντέλα χρέωσης των παρόχων video streaming. Οι πάροχοι που έχουν ζωντανό αθλητικό περιεχόμενο κινούνται σε υψηλότερα επίπεδα της τάξεως των 20 ευρώ το μήνα για τα πλήρη πακέτα τους. Το Netflix, στην εκδοχή με τις 4 ταυτόχρονες συσκευές και την ποιότητα στο μέγιστο δυνατό (Ultra HD) είναι στα 13,99 ευρώ το μήνα με τάσεις για περαιτέρω αύξηση λόγω του υψηλού κόστους παραγωγής νέου περιεχομένου.

Από την άλλη πλευρά, έχουμε το Disney+ με 8,99 ευρώ το μήνα και παροχές αντίστοιχες με εκείνες του Netflix. Και υπάρχει και ο ANT1+, ο οποίος ξεκινά μεν με 4,99 ευρώ το μήνα για τους πρώτους 3 μήνες και μετά «ανεβαίνει» στα 7,99 ευρώ το μήνα.

Παράλληλα, όμως, υπάρχει και το «παιχνίδι» των συνδυαστικών προγραμμάτων όπου βλέπουμε να κινούνται δυναμικά οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι. Από τη στιγμή που η Cosmote έχει την Cosmote TV και η Nova – Wind τη Nova (ή EON) είναι προφανές ότι θα έχουν πακέτα που θα συνδυάζουν κινητή τηλεφωνία, σταθερή τηλεφωνία, ευρυζωνική σύνδεση στο Διαδίκτυο και συνδρομητική υπηρεσία τηλεόρασης. Πρόκειται για το αποκαλούμενο quad play που μπορεί να δώσει σημαντικό πλεονέκτημα.

Τα συνδυαστικά πακέτα αναμένεται να αποτελέσουν έναν εκ των βασικών «πυλώνων» της αγοράς στο προσεχές μέλλον, αλλά δεν θα πρέπει να αποκλείσουμε να δούμε και νέα μοντέλα. Το Netflix συζητά πλέον για μικρότερου κόστους πακέτα που θα έχουν όμως και διαφημίσεις, ενώ κάτι αντίστοιχο σκέφτεται και η Disney. Μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι μία εκ των ανταγωνιστών (ή εναλλακτικών) των video streaming υπηρεσιών παγκοσμίως είναι το YouTube.

Υπάρχει κορεσμός στην αγορά;

Αν τα δύο προηγούμενα χρόνια λόγω της πανδημίας μεγάλωσαν τις προσδοκίες για τις streaming πλατφόρμες, το 2022 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως έτος προσγείωσης. Και μάλλον απότομης. Το Netflix μετά από μια δεκαετία συνεχούς ανάπτυξης παρουσίασε για πρώτη φορά μείωση των συνδρομητών του. Η Disney+ παρά την αλματώδη πορεία της, πολύ μεγαλύτερη από αυτή που προσδοκούσε το 2019, δεν έχει αναπροσαρμόσει τον πήχη των 240 εκατομμυρίων συνδρομητών μέχρι το Σεπτέμβριο του 2024. Η αμερικανική αγορά (η μεγαλύτερη στον κόσμο) εμφανίζεται κορεσμένη, με σχεδόν 50 επιλογές video on demand περιεχομένου.

Παρόμοια είναι και η ψυχολογία και των επενδυτών, όπως σημείωναν πρόσφατα και οι Financial Times. To Δεκέμβριο του 2020, όταν η Disney ανακοίνωσε νέες παραγωγές της Marvel και του Star Wars για την πλατφόρμα της η τιμή της μετοχής της εταιρείας έφθασε σε επίπεδα ρεκόρ. Το Φεβρουάριο του 2022 όταν τα στελέχη της Paramount εξήγγειλαν σημαντικές επενδύσεις για την πλατφόρμα Paramount+ η μετοχή έχασε το 20% της αξίας της. H επενδυτική αγορά μοιάζει να εκτιμά πλέον, να ασπάζεται την ιδέα ότι ανεξάρτητα από τις επενδύσεις στο περιεχόμενο τα κέρδη των streaming πλατφορμών θα είναι μικρότερα από αυτά της τηλεόρασης και του κινηματογράφου πριν την πανδημία. Η μέχρι τώρα πορεία του Netflix είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, αφού μόλις πέρυσι κατάφερε να παρουσιάσει για πρώτη φορά κερδοφορία.

Περιεχόμενο & αθλητικά

Παρά τα ερωτηματικά το περιεχόμενο θα παραμείνει το κλειδί στο μέλλον του video streaming. Μέχρι τώρα, οι μεγάλοι πάροχοι που κινούνται σε παγκόσμιο επίπεδο (Netflix, Amazon Prime Video, Apple TV+) έδιναν έμφαση σε ψυχαγωγικό περιεχόμενο, ακολουθώντας, μάλιστα, διαφορετικές στρατηγικές. Το Netflix μπορεί να επενδύει και σε blockbuster ταινίες και σειρές, δαπανώντας εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, αλλά το μεγάλο ατού του είναι οι τοπικές παραγωγές και περιεχόμενο που έχει. Παραγωγές από την Ινδία, την Κορέα, την Ευρώπη ή τη Νότιο Αμερική έγιναν γνωστές μέσω του Netflix και κάποιες κατάφεραν να κάνουν και μεγάλη διεθνή επιτυχία. Και δεν είναι τυχαίο ότι το Disney+ επενδύει και αυτό σταδιακά σε τοπικό περιεχόμενο παρά το γεγονός ότι έχει μία από τις καλύτερες λίστες όσον αφορά το blockbuster περιεχόμενο.

Το δεύτερο στοιχείο είναι το ζωντανό αθλητικό περιεχόμενο. Μέχρι πρότινος, οι άνθρωποι του Netflix ήταν κατηγορηματικά αντίθετοι στο να εμπλακούν στη «μάχη» για την απόκτηση των δικαιωμάτων για τη ζωντανή μετάδοση. Όμως, πλέον, το αφήνουν ανοικτό ως ενδεχόμενο. Ο λόγος σχετίζεται και με το γεγονός ότι οι ανταγωνιστές τους στην αμερικανική αγορά έχουν αλλάξει τη στρατηγική τους σε αυτό τον τομέα. Το Amazon Prime Video έχει συμφωνήσει για την μετάδοση ενός αγώνα του NFL (αμερικανικό ποδόσφαιρο) σε εβδομαδιαία βάση, το YouTube συνεργάζεται με το MLB (baseball), ενώ πρόσφατα έκανε αίσθηση η ανακοίνωση της συνεργασίας του Apple TV+ με το MLS (σ.σ. το επαγγελματικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου στη βόρεια Αμερική). Μένει να δούμε αν θα υπάρξει κάποιος πάροχος που θα κάνει αντίστοιχη κίνηση και στην Ευρώπη είτε με το UEFA Champions League είτε με τη Euroleague είτε για κάποιο άλλο δημοφιλές άθλημα στη Γηραιά Ήπειρο.

Σημειωτέον πάντως πως όλα σχεδόν τα μεγάλα επαγγελματικά πρωταθλήματα στις ΗΠΑ (NFL, NBA, MLB, NHL) αλλά και ορισμένα στην Ευρώπη (Euroleague) έχουν τις δικές τους συνδρομητικές streaming πλατφόρμες, τις οποίες, μάλιστα, προωθούν πολύ. Για τους φανατικούς φιλάθλους ενός αθλήματος η λύση του NBA Pass ή του NFL Network είναι πολύ καλύτερες καθώς με ένα λογικό κόστος έχουν πρόσβαση σε όλους τους αγώνες της εκάστοτε λίγκας.

Επόμενα βήματα

Πέραν του περιεχομένου, στο προσεχές μέλλον αναμένεται να δούμε και άλλες κινήσεις από τους παρόχους video streaming σε μία προσπάθεια να διαφοροποιηθούν. Οι βελτιωμένες ευρυζωνικές συνδέσεις και ειδικά όταν μιλάμε για συνδέσεις FTTH στο 1 Gbps αλλά και το 5G δίνουν τη δυνατότητα για πολλά και ενδιαφέροντα.

Προς το παρόν, η έμφαση είναι στο user experience και το user interface με τις προσωποποιημένες προτάσεις να είναι κάτι που αρέσει πολύ στους καταναλωτές που μπορούν να ανακαλύπτουν πιο εύκολα περιεχόμενο που τους αρέσει και τους ταιριάζει. Η βελτίωση της ποιότητας του video με την έλευση του 8Κ είναι κάτι που θα δούμε σταδιακά να έρχεται επίσης. Όπως επίσης και το VR ή το AR. Αν και πολλοί εκτιμούν ότι ο τομέας που θα δούμε πολύ περισσότερα πράγματα θα είναι αυτός του interactivity. Δηλαδή, να έχει ο συνδρομητής τη δυνατότητα να διαμορφώνει ο/η ίδιος/α την εξέλιξη μίας σειράς ή μίας ταινίας. Έχουμε δει αντίστοιχες προσπάθειες στο παρελθόν, αλλά τώρα υπάρχουν πολλές περισσότερες δυνατότητες σε τεχνολογικό επίπεδο.

The post Τα επόμενα βήματα για τις υπηρεσίες streaming appeared first on 2045.gr.

Στις έρευνες που πραγματοποιούν κατά καιρούς διεθνείς οίκοι που ασχολούνται με το χώρο του real estate βλέπουμε ότι οι πιο ακριβές περιοχές του κόσμου είναι συνήθως στο Μανχάταν, στο Χονγκ Κονγκ ή στο κέντρο του Λονδίνου.

Σύμφωνα, όμως, με μία άλλη άποψη, η πιο ακριβή «περιοχή» είναι η… οθόνη του smartphone μας. Για μια θέση στην κεντρική οθόνη του smartphone των χρηστών ανταγωνίζονται περισσότερες από 3,5 εκατομμύρια εφαρμογές στο οικοσύστημα του Android και περισσότερες από 2 εκατομμύρια στο αντίστοιχο οικοσύστημα του iOS λειτουργικού.

Όπως είναι προφανές, ο ανταγωνισμός είναι τεράστιος και είναι αυτός που έχει οδηγήσει ορισμένες από τις σημαντικότερες εταιρείες στο χώρο των ψηφιακών τεχνολογιών (όπως και πολλές από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες startups) να εμπλουτίζουν με νέες λειτουργίες τις εφαρμογές τους. Πιο απλά, το app τους δεν χρησιμοποιείται πλέον μόνο για μία συγκεκριμένη εργασία ή υπηρεσία, αλλά προσφέρει τη δυνατότητα στον χρήστη να κάνει πολύ περισσότερα πράγματα. Τέτοιου είδους εφαρμογές αποκαλούνται super apps και σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη, όπως είναι, για παράδειγμα, η ανατολική Ασία αποτελούν μία από τις κυρίαρχες τάσεις.

Ορίζοντας το super app

Ο πρώτος ορισμός χρονολογείται το «μακρινό» -για τα δεδομένα της αγοράς των ψηφιακών τεχνολογιών- 2010. Όταν ο Mike Lazaridis, δημιουργός του Blackberry, σημείωνε μεταξύ άλλων ότι το super app είναι «ένα κλειστό οικοσύστημα  πολλών εφαρμογών που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν καθημερινά επειδή προσφέρει μία κοινή, κεντρικοποιημένη και αποδοτική εμπειρία χρήσης».

Είναι προφανές ότι ο κ. Lazaridis αναφερόταν τότε στο Blackberry, το οποίο προσπαθούσε να ξαναβρεί εκείνη την περίοδο την αίγλη που είχε αρχίσει να χάνει λόγω της εμφάνισης του iPhone και του Android. H Blackberry δεν τα κατάφερε και η έννοια του super app, με βάση το όραμα του κ. Lazaridis, μάλλον περιθωροποιήθηκε. Αλλά πολύ γρήγορα επανήλθε.

Το Facebook και οι big tech

Μία πρώτη προσπάθεια για τη δημιουργία ενός super app θα μπορούσαμε να πούμε ότι επεδίωξε το Facebook (πλέον Meta), το οποίο τα τελευταία δέκα χρόνια προσπαθεί να δημιουργήσει ένα οικοσύστημα εφαρμογών και υπηρεσιών. Δεν είναι τυχαίο ότι το Facebook προσφέρει υπηρεσίες επικοινωνίας (Messenger), αγορών, δημοπρασιών, dating, εμπλουτίζοντας συνεχώς το «προϊόν» του. Μέχρι και το δικό του σύστημα πληρωμών (Libra) επεδίωξε να δημιουργήσει, χωρίς πάντως μεγάλη επιτυχία. Το πλάνο του Facebook (Meta) ήταν να δημιουργήσει ένα κλειστό οικοσύστημα μέσα στο οποίο θα μπορούσες να κάνεις τα πάντα. Ένα Internet μέσα στο Internet από το οποίο δεν θα χρειαζόταν να φεύγεις και θα μπορούσες να καλύπτεις όλες τις ανάγκες σου. Το μοντέλο δεν δούλεψε -ή τουλάχιστον δεν έχει λειτουργήσει μέχρι τώρα. Ίσως το metaverse, όπως το φαντάζεται η Meta, να είναι μία ακόμη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση.

Κατά κανόνα οι big tech εταιρείες ακολουθούν την τακτική μιας εφαρμογής για κάθε υπηρεσία ξεχωριστά, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Google. Στην περίπτωσή της υπάρχουν διαφορετικά apps για το Gmail, το Calendar, το Google Drive, το YouTube, το Google Home, το Lens, ακόμη και το Translate έχει το δικό του app. Μία προσπάθεια της Google να ενσωματώσει το Meet μέσα στο Gmail στέφθηκε μάλλον με απόλυτη αποτυχία.

Αντίστοιχα, τόσο η Apple όσο και η Microsoft ακολουθούν το δρόμο των πολλαπλών εφαρμογών. Ποντάροντας ενδεχομένως στο γεγονός ότι οι εφαρμογές τους χρησιμοποιούνται τόσο πολύ ώστε οι χρήστες να μην έχουν πρόβλημα να τις εγκαθιστούν και να τις διαχειρίζονται όλες. Συν ότι η εμπειρία χρήσης ενός app που κάνει μόνο μία δουλειά είναι αρκετά καλύτερη.

Η περίπτωση του WeChat

Στην ανατολική Ασία, πάντως, και ειδικά στην Κίνα, η κατάσταση είναι αρκετά διαφορετική. Στην Κίνα έχουμε το καλύτερο παράδειγμα super app που υπάρχει σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο λόγος για το WeChat, το οποίο με πάνω από 1,3 δισ. χρήστες παγκοσμίως είναι ένα από τα 10 πιο δημοφιλή apps παγκοσμίως παρά το γεγονός ότι εκτός Κίνας η δημοτικότητα του είναι αρκετά περιορισμένη.

Το WeChat αποτελεί προϊόν της Tencent, ίσως του πιο «άσημου» τεχνολογικού κολοσσού του πλανήτη. Το WeChat ξεκίνησε ως μία εφαρμογή instant messaging, αλλά σταδιακά εξελίχθηκε στο καθημερινό εργαλείο για εκατοντάδες εκατομμύρια Κινέζους που κάνουν κυριολεκτικά τα πάντα μέσα από αυτό. Μέσω του WeChat μπορείς να παραγγείλεις φαγητό, να κάνεις τις online αγορές σου, να πληρώσεις με τη χρήση QR code σε φυσικά καταστήματα, να κλείσεις αεροπορικά εισιτήρια, να κανονίσεις ραντεβού με γιατρούς κ.ά. Στην Κίνα υποστηρίζουν ότι αν δεν έχεις WeChat πρακτικά δεν μπορείς να κάνει τίποτα από πλευράς ψηφιακών υπηρεσιών.

Η υπόλοιπη Ασία

Το WeChat δεν είναι το μόνο super app της ανατολικής Ασίας. Αντιθέτως, το μοντέλο του WeChat προσπαθούν να το αντιγράψουν πολλοί παίκτες στην Κίνα και τις υπόλοιπες αγορές. Στην Κίνα, το Alipay έχει επίσης επεκτείνει το φάσμα των υπηρεσιών που προσφέρει, ενώ στην Ινδία το Paytm θεωρείται η ανερχόμενη δύναμη και είναι ιδιαίτερα δημοφιλές.

Αντίστοιχα, στο Βιετνάμ το Zalo έχει ξεπεράσει τα 100 εκατ. χρήστες και προσφέρει μία πολύ ευρεία γκάμα υπηρεσιών που φθάνει μέχρι την έκδοση ταξιδιωτικών visa και άλλων επίσημων εγγράφων, ενώ το Grab που δραστηριοποιείται λίγο πιο νότια στη Σιγκαπούρη και στη Μαλαισία και επεκτείνεται στις γειτονικές χώρες έχει λάβει χρηματοδότηση 9 δισ. δολαρίων! Επίσης, στα ανερχόμενα super apps περιλαμβάνονται το Gojek και το GoTo, ενώ πολλοί βλέπουν με ενδιαφέρον και την περίπτωση του Kakao στη Νότια Κορέα, το οποίο πάντως συνεχίζει να ακολουθεί τη λογική των πολλαπλών εφαρμογών, οι οποίες διασυνδέονται πλήρως μεταξύ τους.

Πολλές από τις προαναφερθείσες εφαρμογές έχουν ξεκινήσει ως apps για κλήση ταξί ή για παραγγελίες φαγητού, όμως, πλέον δραστηριοποιούνται σε πολύ περισσότερες υπηρεσίες. Ένα μοντέλο που βλέπουμε να υλοποιείται πλέον και στη Λατινική Αμερική με το Rappi, αλλά και στην Αφρική με τα παραδείγματα να περιλαμβάνουν τις Opay/ORide και Quickteller στη Νιγηρία, τις SafeBoda και Tingg στην Κένυα αλλά και το Ayoba στη Νότια Αφρική.

Ανατολή vs Δύση

Μία απορία που δημιουργείται είναι, φυσικά, γιατί το μοντέλο των super apps λειτουργεί καλύτερα στην ανατολική Ασία και άλλες περιοχές του πλανήτη και όχι στην αποκαλούμενη «Δύση», ήτοι στην Ευρώπη και στη βόρεια Αμερική.

Για την Κίνα, το γεγονός ότι εταιρείες όπως η Google και το Facebook δεν λειτουργούν εκεί λόγω των τοπικών περιορισμών είναι ένας λόγος που αναπτύχθηκαν εναλλακτικές επιλογές. Όμως, για άλλες περιοχές η εκτίμηση που υπάρχει είναι το γεγονός ότι οι περισσότεροι καταναλωτές πήγαν απευθείας στον κόσμο των mobile συσκευών. Μια πραγματικότητα που έχει λειτουργήσει διαφορετικά σε σχέση με τη βόρεια Αμερική και την Ευρώπη, περιοχές στις οποίες η «μετάβαση» στην ψηφιακή εποχή ήταν πολύ μεγαλύτερη σε διάρκεια, δημιουργώντας διαφορετικές απαιτήσεις.

Ακόμη και το γεγονός ότι σε πολλές χώρες (από τις λεγόμενες αναπτυσσόμενες αγορές) ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού δεν έχει τραπεζικούς λογαριασμούς και χρησιμοποιεί άλλους τρόπους για τη μεταφορά χρημάτων και τις πληρωμές του έχει βοηθήσει στην ταχύτερη ανάπτυξη των super apps.

Οι επόμενες προσπάθειες για super apps

Η έννοια των super apps δεν έχει πάντως «εγκαταλειφθεί» στην Ευρώπη και τη βόρεια Αμερική. Απλώς, οι προσπάθειες που γίνονται δείχνουν ότι όσοι το προσπαθούν πηγαίνουν με λίγο πιο αργούς ρυθμούς σε σχέση με την Ασία.

Εκεί που φαίνεται να υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον είναι ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Η PayPal δείχνει την πρόθεση να ενσωματώσει το Venmo στην πλατφόρμα της, η Revolut επεκτείνει σταδιακά τις υπηρεσίες που προσφέρει μέσα από το app όπως είναι η παροχή ασφαλιστικών υπηρεσιών, ενώ και η σουηδική Klarna με το πετυχημένο μοντέλο του buy now pay later επιδιώκει κάτι αντίστοιχο.

Μία άλλη περίπτωση είναι το Spotify που θέλει να γίνει το μοναδικό app των χρηστών όσον αφορά το κομμάτι των εφαρμογών που σχετίζονται με τον ήχο, έχοντας επεκταθεί δυναμικά και στα podcasts.

Επίσης, εταιρείες από το χώρο των παραγγελιών επεκτείνονται σε άλλους κλάδους κάτι που βλέπουμε ακόμη και στην Ελλάδα με εφαρμογές, όπως το Box και το efood, να μην περιορίζονται μόνο στις παραδόσεις παραγγελιών φαγητού και καφέ. Μια έντονη κινητικότητα που έχει ως στόχο να κρατήσει το χρήστη όσο το δυνατό περισσότερο χρόνο στο περιβάλλον των εφαρμογών τους και αυτός με τη σειρά του να «αφήνει» περισσότερα ψηφιακά ίχνη (δεδομένα) της συμπεριφοράς του.

Ωστόσο, μία από τις πιο ενδιαφέρουσες περιπτώσεις μοιάζει να είναι το Viber, το οποίο ετοιμάζεται να προσφέρει και τη δυνατότητα πραγματοποίησης πληρωμών. Το Viber, το οποίο, άλλωστε, ανήκει στην ιαπωνική Rakuten, εκ των κολοσσών στο χώρο του ηλεκτρονικού εμπορίου, ίσως να είναι μία από τις περιπτώσεις που θα επιδιώξουν να γίνουν η ευρωπαϊκή «έκδοση» του WeChat. Δύσκολο στοίχημα, αφού ο δυτικός καταναλωτής δεν χαρίζει τόσο εύκολα σε ένα app τα pixel της βασικής οθόνης του smartphone.

The post Τι είναι τα super apps appeared first on 2045.gr.

Η δεκαετία του ’90 ήταν ουσιαστικά η περίοδος όπου ξεκίνησε η μετάβαση από την αναλογική στην ψηφιακή εποχή. Με την 2^η γενιά της κινητής τηλεφωνίας να είναι ένα από τα βασικά κλειδιά για τη συγκεκριμένη μετάβαση, όπως, φυσικά, και η ραγδαία ανάπτυξη που σημειώθηκε εκείνη την περίοδο στο χώρο της πληροφορικής σε συνδυασμό με την εμφάνιση του Internet. Στη μεν πληροφορική και στο Internet το «πάνω χέρι» θα έλεγε κανείς πως είχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Στην κινητή τηλεφωνία, όμως, το πλεονέκτημα είχε η Ευρώπη που βρέθηκε στην αιχμή χάρη και στην υποστήριξη του προτύπου GSM, το οποίο, άλλωστε, είχε δημιουργήσει η ΕΕ μέσα από μία επιτροπή που επονομαζόταν Groupe Speciale Mobile. Από τα αρχικά αυτής της επιτροπής προέκυψε και το όνομα για το συγκεκριμένο πρότυπο.

“Ericsson και Nokia είναι τα μοναδικά δύο παραδείγματα τεχνολογικών κολοσσών που προέρχονται από την Ευρώπη.”

Σχεδόν 3 δεκαετίες μετά, όμως, η κατάσταση δείχνει πολύ διαφορετική με την Ευρώπη να έχει μείνει αρκετά πίσω όχι μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και από την Κίνα και γενικότερα την ανατολική Ασία. Δεν είναι τυχαίο ότι μεταξύ των τεχνολογικών κολοσσών που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στα παγκόσμια δρώμενα της ψηφιακής εποχής, στην Ευρώπη έχουν έδρα μόλις δύο εξ αυτών: η Ericsson και η Nokia, οι οποίες συγκαταλέγονται μεταξύ των τριών μεγαλύτερων εταιρειών τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού. Από εκεί και πέρα, όμως, ουσιαστικά δεν υπάρχει κάποια εταιρεία που να μπορεί να πει κανείς ότι έχει το ειδικό βάρος οργανισμών, όπως η Alphabet (Google), η Meta Platforms (Facebook κ.ά), η Microsoft, η Amazon, η Apple, η Samsung, η Huawei, η Xiaomi κλπ. Ακόμη και στο χώρο των startups, με εξαίρεση ίσως τον τομέα του fintech, όπου εμφανίζεται μια ιδιαίτερη δυναμική, η Ευρώπη δείχνει να υπολείπεται των παγκόσμιων ανταγωνιστών της. Από τη Δύση και την Ανατολή.

Η απάντηση της ΕΕ

Το συγκεκριμένο ζήτημα δεν είναι κάτι που «ανακάλυψε» η ΕΕ και τα κράτη – μέλη που την απασχολούν τα τελευταία χρόνια. Είναι ένα ζήτημα που την απασχολεί την τελευταία δεκαετία. Όμως, μέχρι τώρα οι όποιες προσπάθειες είχαν γίνει ήταν μάλλον αποσπασματικές με πιο χαρακτηριστική περίπτωση τις πρωτοβουλίες προκειμένου η Ευρώπη να βρεθεί στην πρωτοκαθεδρία του 5G και σε ένα στόχο εντυπώσεων να αποτελέσει την περιοχή όπου η 5^η γενιά κινητής τηλεφωνίας θα εμφανιζόταν πρώτη. Όμως ακόμη και αν η Ευρώπη πετύχαινε αυτόν τον στόχο, αυτό δεν θα ήταν αρκετό για να καλύψει το χάσμα που τη χωρίζει με τις άλλες περιοχές. Άλλωστε, στο προσκήνιο έχουν εμφανιστεί και άλλες τεχνολογίες, όπως το cloud και το AI, που σε συνδυασμό με την ευρυζωνικότητα και τις συνδέσεις υψηλών ταχυτήτων (είτε ενσύρματες είτε ασύρματες) αποτελούν κλειδί προκειμένου να παραμείνει μία χώρα ή μία ολόκληρη ήπειρος ανταγωνιστική.

Το νέο πλάνο της ΕΕ έχει θέσει ως χρονικό ορίζοντα το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας. Πριν περίπου ένα χρόνο, η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε ένα από τα πλέον φιλόδοξα πλάνα ψηφιακής στρατηγικής για τα κράτη – μέλη της. Η Κομισιόν το αποκαλεί Ψηφιακή Πυξίδα για την Ψηφιακή Δεκαετία της ΕΕ (2030 Digital Compass) και βασικός στόχος του είναι η Ευρώπη να έχει πλήρως ενσωματώσει και αξιοποιήσει μία σειρά από ψηφιακές τεχνολογίες, που θα της επιτρέψουν να παραμείνει ανταγωνιστική και παραγωγική σε παγκόσμιο επίπεδο.

Μία στρατηγική που βασίζεται σε 4 πυλώνες (δεξιότητες, διακυβέρνηση, υποδομές, επιχειρήσεις) με στόχους που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν εξαιρετικά φιλόδοξοι και αρκετά δύσκολο να επιτευχθούν. Τι περιλαμβάνουν, όμως, αυτοί οι στόχοι;

Δεξιότητες

Ένα από τα σημαντικότερα θέματα των τελευταίων ετών είναι, χωρίς αμφιβολία, αυτό της εξεύρεσης ανθρώπινου δυναμικού. Για την ακρίβεια, η εξεύρεση ανθρώπινου δυναμικού που θα διαθέτει τις ψηφιακές δεξιότητες εκείνες που χρειάζονται άμεσα επιχειρήσεις και οργανισμοί προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες που έχουν δημιουργηθεί από την ψηφιακή «επανάσταση» που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Η ΕΕ έχει θέσει δύο στόχους μέχρι το 2030. Ο πρώτος είναι να φθάσει να διαθέτει ένα δυναμικό 20 εκατ. εργαζομένων με εξειδικευμένες δεξιότητες, οι οποίες σχετίζονται με τις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών. Μάλιστα, η προσπάθεια αυτή έχει και διττό χαρακτήρα. Παράλληλα με την ποσοτική αύξηση του εξειδικευμένου δυναμικού, στοχεύει και στην προσέλκυση περισσότερων γυναικών, καθώς σήμερα οι εργαζόμενοι αυτοί είναι στη συντριπτική πλειοψηφία τους άνδρες.

Ποσοτικός είναι και ο δεύτερος στόχος της Ψηφιακής Πυξίδας, με την ΕΕ να τοποθετεί τον πήχη στο 80% του πληθυσμού των κρατών-μελών, που θα πρέπει να να διαθέτει τις αποκαλούμενες βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Με πιο απλά λόγια, αυτό το 80% θα μπορεί να χρησιμοποιεί τις διαθέσιμες ψηφιακές υπηρεσίες χωρίς προβλήματα, θα μπορεί να κάνει αγορές online κ.α., έτσι ώστε να περιοριστεί το αποκαλούμενο ψηφιακό χάσμα που «ταλαιπωρεί» αυτή τη στιγμή όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά συνολικά στον πλανήτη. Κυρίως στις μεγαλύτερες ηλικίες, οι οποίες δεν έχουν ακόμη «εισέλθει» στην ψηφιακή εποχή.

Διακυβέρνηση

Η ψηφιακή διακυβέρνηση αποτελεί έναν άλλο βασικό πυλώνα της ψηφιακής στρατηγικής της ΕΕ για το 2030. Οι στόχοι που έχουν τεθεί περιλαμβάνουν την πλήρη ψηφιοποίηση όλων των βασικών κρατικών υπηρεσιών όπως και τη δημιουργία ψηφιακών ιατρικών φακέλων. Μάλιστα, η ΕΕ στοχεύει το 100% των πολιτών να διαθέτει και, φυσικά, να έχει πρόσβαση στον ψηφιακό ιατρικό φάκελο του. Στόχος που μοιάζει αρκετά δύσκολος, καθώς θα χρειαστούν τεράστιες επενδύσεις προκειμένου να υλοποιηθεί.

Επιπλέον, η ΕΕ προωθεί και την ψηφιακή ταυτότητα. Η Ένωση προσδοκά και πάλι ότι το 80% των πολιτών της θα έχει αποκτήσει ψηφιακή ταυτότητα μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Υποδομές

Προκειμένου η ΕΕ να παραμείνει ανταγωνιστική στην ψηφιακή εποχή, οι υποδομές είναι κάτι παραπάνω από απαραίτητες. Μάλιστα, όταν αναφερόμαστε σε υποδομές, δεν αναφερόμαστε αποκλειστικά στη διαθεσιμότητα ευρυζωνικών συνδέσεων υπερ-υψηλών ταχυτήτων, αν και αυτές περιλαμβάνονται προφανώς στα ζητούμενα και στους στόχους. Και μάλιστα με υψηλές προσδοκίες.

Συγκεκριμένα, η ΕΕ έχει προσδοκά ότι μέχρι το 2030 όλοι οι πολίτες των κρατών – μελών θα έχουν τη δυνατότητα απόκτησης μίας ενσύρματης ευρυζωνικής σύνδεσης με ταχύτητα λήψης δεδομένων της τάξεως του 1 Gbps. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι το σύνολο των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει σύνδεση οπτικής ίνας μέχρι το κτίριο/σπίτι (FTTB/H). Ταυτόχρονα, η ΕΕ ζητά να υπάρχει 5G κάλυψη κυριολεκτικά παντού!

Αν οι στόχοι για την ευρυζωνικότητα μοιάζουν δύσκολοι, δεν είναι οι μόνοι όσον αφορά στις υποδομές. Ξεκινώντας από τους ημιαγωγούς, η ΕΕ θέλει να διπλασιάσει το μερίδιο της στην παραγωγή τους. Είναι προφανές ότι για την επίτευξη του στόχου είναι απαραίτητες σημαντικές επενδύσεις σε μονάδες και εργοστάσια, που δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή. Μάλιστα, η ΕΕ ανακοίνωσε πρόσφατα την πρωτοβουλία «Μικροκυκλώματα για την Ευρώπη», θέλοντας να συγκεντρώσει πόρους από την ίδια την Ένωση, τα κράτη μέλη και τρίτες χώρες που συνδέονται με τα υφιστάμενα προγράμματα της ΕΕ. Ο ιδιωτικός τομέας δεν απουσιάζει από τη συγκέντρωση πόρους, μέσω της ενισχυμένης «κοινής επιχείρησης για τα μικροκυκλώματα» που προκύπτει από τον στρατηγικό αναπροσανατολισμό της υφιστάμενης κοινής επιχείρησης για τις βασικές ψηφιακές τεχνολογίες.

Κεφάλαια ύψους 11 δισ. ευρώ θα διατεθούν:

• για την ενίσχυση της υφιστάμενης έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας
• για τη διασφάλιση της ανάπτυξης προηγμένων εργαλείων ημιαγωγών, πιλοτικών γραμμών
• για την κατασκευή πρωτοτύπων
• για τη δοκιμή νέων συσκευών
• για τον πειραματισμό με καινοτόμες εφαρμογές σε πραγματικές συνθήκες
• για την κατάρτιση προσωπικού
• για την ανάπτυξη εις βάθος κατανόησης του οικοσυστήματος και της αξιακής αλυσίδας των ημιαγωγών.

Επόμενος στόχος είναι το edge και το cloud και, φυσικά, τα data centers, τα οποία εξελίσσονται στην «καρδιά» της ψηφιακής οικονομίας. Η ΕΕ επιδιώκει μέχρι το 2030 να υπάρχουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση 10.000 υψηλής ασφάλειας edge κόμβοι, οι οποίοι, μάλιστα, θα πρέπει να έχουν και ουδέτερο αποτύπωμα όσον αφορά στο περιβάλλον. Στόχος που μοιάζει σχετικά εφικτός αν και σε αυτή την περίπτωση απαιτούνται σημαντικές κινήσεις αλλά και πρωτοβουλίες από την πλευρά τόσο της Κομισιόν όσο και των κρατών – μελών.

Τέλος, η ΕΕ θέλει μέχρι το 2030 να έχει δημιουργηθεί στην Ευρώπη ο πρώτος υπολογιστής κβαντικής επιτάχυνσης (quantum acceleration) προκειμένου η Γηραιά Ήπειρος να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τις ΗΠΑ και την Κίνα που κινούνται εξαιρετικά επιθετικά στο πεδίο των υπερυπολογιστών.

Επιχειρήσεις

Ο τέταρτος πυλώνας της στρατηγικής αφορά τις επιχειρήσεις που έχουν έδρα στα κράτη – μέλη της ΕΕ, με τον πήχη και εδώ να έχει μπει αρκετά ψηλά, αν και σε κάποιες περιπτώσεις μοιάζει εφικτό να επιτευχθεί. Όπως, για παράδειγμα, αυτός που θέλει το 75% των επιχειρήσεων στην ΕΕ να χρησιμοποιούν λύσεις και εφαρμογές που αξιοποιούν τεχνολογίες όπως είναι το cloud, η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) και τα big data.

Αντίθετα, πιο δύσκολος φαντάζει ο διπλασιασμός του αριθμού των startups με έδρα την ΕΕ που χαρακτηρίζονται ως «μονόκεροι» (με αποτίμηση δηλαδή ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ).

Τέλος, έμφαση έχει δοθεί και στη ραχοκοκκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας, δηλαδή τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ειδικότερα, για την Ένωση είναι σημαντικό το 90% αυτών των επιχειρήσεων να διαθέτουν και να αξιοποιούν βασικές υποδομές ψηφιακών τεχνολογιών.

Τα επόμενα βήματα

Οι στόχοι του 2030 Digital Compass είναι ιδιαίτερα φιλόδοξοι αλλά αυτό δεν εμποδίζει τους ιθύνοντες της ΕΕ να είναι αισιόδοξοι ότι θα επιτευχθούν. Επιπλέον, στις προτεραιότητες που έχουν τεθεί είναι τόσο η ασφάλεια και η προστασία των προσωπικών δεδομένων, όσο και η ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες και προϊόντα. Βασικός άξονας αυτής της προσέγγισης είναι ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες θα πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο όλων των εξελίξεων των διαδικασιών. Όλα αυτά μοιάζουν ως ένα ιδανικό σενάριο, το οποίο αν υλοποιηθεί όντως θα βοηθήσει την Ευρώπη να παραμείνει ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο. Αλλά είναι και ένα πλάνο που απαιτεί να γίνουν τεράστια άλματα σε πολλούς τομείς από όλους (τους πολλούς) τους εμπλεκόμενους.

The post Η ΕΕ θέλει να είναι πλήρως ψηφιακή μέχρι το 2030 – Μπορεί; appeared first on 2045.gr.

Για την ελληνική οικονομία, η ναυτιλία αποτελεί έναν από τους πλέον βασικούς τομείς της. Άλλωστε, οι ελληνικές εταιρείες είναι εκ των κορυφαίων σε παγκόσμιο επίπεδο. Με την 5^η γενιά κινητής τηλεφωνίας να υπόσχεται δραστικές αλλαγές στο σύνολο της οικονομίας, ένα ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσον η ναυτιλία είναι ένας από αυτούς τους κλάδους που μπορούν να αξιοποιήσουν τα νέα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας. Αν ναι, έχει η Ελλάδα την ευκαιρία να ηγηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο όσον αφορά στην αξιοποίηση του 5G στο χώρο της ναυτιλίας;

Ένα σημείο που αξίζει επισήμανσης είναι ότι τόσο η Accenture στη δική της έρευνα για τις ευκαιρίες του 5G στην Ελλάδα όσο και η EY στην αντίστοιχη δική της μελέτη περιλαμβάνουν τη ναυτιλία στους κλάδους όπου η συγκεκριμένη τεχνολογία έχει πολλά να προσφέρει. Μάλιστα, οι μελέτες δείχνουν ότι οι επιχειρήσεις του ευρύτερου κλάδου δείχνουν να έχουν κατανοήσει σε μεγάλο βαθμό τις δυνατότητες του 5G και τις ευκαιρίες που μπορεί να προσφέρει και ετοιμάζονται να τις αξιοποιήσουν.

Το έξυπνο λιμάνι

Το πρώτο σημείο όπου το 5G έχει αρχίσει να αξιοποιείται είναι το ίδιο το λιμάνι. Ιδίως για τα εμπορευματικά λιμάνια με τις τεράστιες αποθήκες και τους γερανούς που υπάρχουν σε αυτά, το 5G μπορεί να προσφέρει πολλά σε επίπεδα αυτοματοποίησης.

Η πραγματικότητα είναι, βέβαια, ότι σε πολλές περιπτώσεις βλέπουμε αρχικά να χρησιμοποιείται το 4G ως βασική υποδομή δικτύωσης, ωστόσο δεν είναι λίγοι εκείνοι που προσβλέπουν στο 5G προκειμένου να βελτιώσουν την υπάρχουσα κατάσταση. Για παράδειγμα, στα λιμάνια οι ρομποτικοί γερανοί και οι αυτοματοποιημένες αποθήκες μπορούν να αλλάξουν ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων και να βελτιώσουν σε τεράστιο βαθμό τη διαχείριση των εμπορευμάτων που καταφθάνουν με τα πλοία.

Με δεδομένο ότι τα εμπορευματικά λιμάνια είναι εγκαταστάσεις με τεράστιο μέγεθος ήταν μάλλον αναμενόμενο να δούμε ότι εκεί θα ήταν μία ευκαιρία για τη δημιουργία των αποκαλούμενων «ιδιωτικών» δικτύων κινητής τηλεφωνίας (mobile private networks). Δεν είναι τυχαίο ότι ένα από τα πρώτα case studies όσον αφορά στην αξιοποίηση του 5G στην Ελλάδα αφορά το λιμάνι του Πειραιά, ένα έργο που υλοποιεί η Vodafone.

Πρακτικά, το ιδιωτικό δίκτυο αυτού του τύπου μπορεί σε πρώτη φάση να λειτουργήσει και με 4G. Όμως, προκειμένου να υπάρξει η δυνατότητα να λειτουργήσουν μία σειρά από αυτοματισμοί για τα μηχανήματα φόρτωσης και εκφόρτωσης των πλοίων και των containers (που χρησιμοποιούνται σε ένα λιμάνι), το 5G είναι σαφώς μία πολύ καλύτερη επιλογή.

Έξυπνα containers & πλοία

Το έξυπνο λιμάνι είναι ένα πρώτο βήμα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κλάδου της ναυτιλίας. Το επόμενο είναι καταρχάς να γίνουν «έξυπνα» τα containers που μεταφέρουν τα πλοία και σε δεύτερο επίπεδο τα ίδια τα πλοία.

Αυτό σημαίνει ότι τόσο στα containers όσο και στα πλοία θα πρέπει να εγκατασταθούν αρκετές εκατοντάδες αισθητήρες προκειμένου να συγκεντρώνουν όλα εκείνα τα δεδομένα που απαιτούνται σε κάθε περίσταση. Το κόστος δεν είναι ευκαταφρόνητο, όμως, για τις πλοιοκτήτριες εταιρείες τα οφέλη μπορεί να είναι πολλά και σημαντικά.

Προς το παρόν, δεν είναι και πολλές οι πλοιοκτήτριες εταιρείες που έχουν σπεύσει να προχωρήσουν σε αυτή την επένδυση. Από την άλλη πλευρά, η σχετική συζήτηση σε παγκόσμιο επίπεδο δείχνει να έχει ξεκινήσει και να ενισχύεται διαρκώς καθώς όλο και περισσότεροι από τους μεγάλους «παίκτες» αντιλαμβάνονται τουλάχιστον στη θεωρία τις ευκαιρίες που υπάρχουν, αλλά και τα οφέλη. Μείωση του χρόνου φόρτωσης και εκφόρτωσης, περιορισμός των ζημιών των φορτίων, προληπτική συντήρηση των πλοίων είναι μόνο μερικά από αυτά.

Βέβαια, θα μπορούσε να πει κανείς ότι αυτό είναι εφικτό και μέσω 4G δικτύων. Όμως, εδώ εισέρχεται η έννοια του digital twin, του ψηφιακού «διδύμου».

Κάθε container και πλοίο δημιουργεί έναν συγκεκριμένο όγκο δεδομένων, ο οποίος «αντιγράφεται» πλήρως, δηλαδή δημιουργείται ένα ψηφιακό δίδυμό του όταν φθάνει στο λιμάνι. Με αυτό τον τρόπο, τόσο η πλοιοκτήτρια εταιρεία όσο και οι διαχειριστές του λιμανιού έχουν πλήρη εικόνα της κατάστασης των containers και των πλοίων και μπορούν να προετοιμαστούν ανάλογα προκειμένου να ολοκληρωθούν όλες οι απαραίτητες εργασίες μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα. Το 5G προσφέρει εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες διακίνησης δεδομένων, όπως και τη δυνατότητα ταυτόχρονης λειτουργίας χιλιάδων IoT συσκευών, οπότε απαντά στη συγκεκριμένη πρόκληση.

5G στη θάλασσα

Τι γίνεται, όμως, όταν το πλοίο βρίσκεται στη θάλασσα; Αυτό είναι ένα ερώτημα που αρχίζει να τίθεται όλο και περισσότερο. «Το ζήτημα που υπάρχει είναι ότι τα δεδομένα μπορούν να μεταδοθούν μόνο όταν το πλοίο πλησιάσει αρκετά το λιμάνι» επισημαίνει στο 2045.gr η Νάνσυ Αλωνιστιώτη, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Πληροφορικής & Επικοινωνιών του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία έχει ασχοληθεί εκτενώς με το θέμα της αξιοποίησης του 5G στο χώρο της ναυτιλίας.

Είναι προφανές ότι δεδομένα παράγονται καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού ενός πλοίου και όσο πιο γρήγορα αυτά φθάνουν στην πλοιοκτήτρια εταιρεία ή στο λιμάνι τόσο το καλύτερο.

Όμως, η εμβέλεια των δικτύων κινητής στην ανοικτή θάλασσα είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Και ο λόγος, προφανώς, είναι πως απαιτείται να υπάρχουν κεραίες. Ποια θα μπορούσε να είναι η απάντηση στο συγκεκριμένο ζήτημα; Σύμφωνα με την κα Αλωνιστιώτη, μία λύση θα ήταν η χρήση εγκαταλειμμένων πλοίων. Αυτή η ιδέα περιλαμβάνεται σε ένα ερευνητικό έργο με την επωνυμία 5G_Proteus. Η ιδέα είναι να χρησιμοποιηθούν παροπλισμένα πλοία (τα οποία, όμως, επιπλέουν ακόμη) σε συγκεκριμένα σημεία μέσα στη θάλασσα και να τοποθετηθούν σε αυτά 5G κεραιοσυστήματα, που θα λειτουργούν ως αναμεταδότες.

Η Ελλάδα -λόγω της ύπαρξης πολλών νησιών- αποτελεί ιδανική περίπτωση προκειμένου να δοκιμαστεί η συγκεκριμένη λύση που θα είχε ως αποτέλεσμα την επέκταση της κάλυψης των 5G δικτύων και στην ανοικτή θάλασσα. Αυτό θα έδινε στις πλοιοκτήτριες εταιρείες επιπλέον έσοδα από την αξιοποίηση ενός περιουσιακού στοιχείου, το οποίο έχουν ουσιαστικά εγκαταλείψει.

Είναι προφανές, βέβαια, ότι αυτή η πρόταση δεν αποτελεί την «απόλυτη» λύση. Όμως, αν συνδυαστεί με δορυφορικά δίκτυα -τα οποία εξελίσσονται μεν αλλά ακόμη κινούνται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα όσον αφορά ταχύτητες μετάδοσης δεδομένων- τότε το ζήτημα με τη μετάδοση δεδομένων και τη δημιουργία digital twins σε πραγματικό χρόνο θα μπορούσε να επιλυθεί.

Όπως επισημαίνει η κα Αλωνιστιώτη, η Ελλάδα -λόγω και της θέσης της στην παγκόσμια ναυτιλία- έχει μία μεγάλη ευκαιρία προκειμένου να ηγηθεί σε έναν τομέα όπως είναι η αξιοποίηση του 5G στη ναυτιλία. Και αυτό είναι κάτι που ενδεχομένως θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψιν από όλους όσους ασχολούνται με το συγκεκριμένο θέμα.

The post Το 5G μπορεί να αλλάξει δραστικά το χώρο της ναυτιλίας appeared first on 2045.gr.

Η αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών αποτελούν πλέον βασικό κομμάτι των υποδομών οποιασδήποτε επιχείρησης σε ολόκληρο τον κόσμο. Με την πανδημία του κορονοϊού, ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι μία φράση που βρίσκεται στα χείλη όλων των στελεχών επιχειρήσεων και οργανισμών. Οι προκλήσεις που φέρνει ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι ουκ ολίγες και μία εξ αυτών είναι και το κομμάτι της κυβερνοπροστασίας.

Oι εξελίξεις στον συγκεκριμένο τομέα είναι απίστευτα γρήγορες. Πολύ απλά, γιατί το κυβερνοέγκλημα έχει εξελιχθεί σε έναν κλάδο με τεράστια κέρδη. Μάλιστα, δεν είναι τυχαίο ότι υπάρχουν εκτιμήσεις, σύμφωνα με τις οποίες, τα έσοδα που έχουν οι κυβερνοεγκληματίες ξεπερνούν εκείνα των εμπόρων ναρκωτικών. Κάτι που ακούγεται ως υπερβολή μεν, αλλά αν αναλογιστεί κανείς πόσες περιπτώσεις ransomware έχουμε ακούσει τον τελευταίο καιρό, όπου τα «θύματα» δέχθηκαν να πληρώσουν τα κυβερνο-λύτρα, είναι μία ένδειξη ότι η συγκεκριμένη εκτίμηση είναι πολύ πιθανό να έχει αρκετή βάση.

Ποιες είναι, όμως, οι βασικές κυβερνοαπειλές που θα δούμε τα επόμενα χρόνια; Προβλέψεις στο συγκεκριμένο τομέα, όπως σημείωσαν οι περισσότεροι από τους ειδικούς με τους οποίους μιλήσαμε είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνουν, πολύ απλά γιατί οι εξελίξεις «τρέχουν» με απίστευτα γρήγορους ρυθμούς. Όμως, μία πρώτη εκτίμηση θέλει το IoT και τα smartphones να εξελίσσονται στους αδύναμους κρίκους της ψηφιακής εποχής με το ransomware και τις επιθέσεις τύπου DDoS (denial of service) να παραμένουν πολύ ψηλά στην ατζέντα των κυβερνοεγκληματιών.

Οι απειλές

Ένα πολύ ενδιαφέρον σημείο, όσον αφορά στις κυβερνοαπειλές, είναι πως η λίστα συνεχώς διευρύνεται και δεν μειώνεται σε αριθμό. «Το ransomware θα συνεχίζει να μας απασχολεί άμεσα και μεσοπρόθεσμα» σημειώνει, για παράδειγμα, ο Δημήτρης Χατζηδημήτρης, cyber security penetration tester στην eu-LISA, ο οποίος θεωρεί ότι η δυνατότητα που δίνουν τα Windows 11 για να «τρέχει» κάποιος Android εφαρμογές μπορεί επίσης να αποτελέσει ένα σημαντικό ζήτημα τα επόμενα χρόνια.

Πέραν του ransomware και οι επιθέσεις DDoS θα συνεχίσουν να μας απασχολούν. «Το DDoS είναι μία απειλή που υφίσταται αυτή τη στιγμή και θα συνεχίσει να αποτελεί ένα σημαντικό ζήτημα τα επόμενα χρόνια για όλες τις επιχειρήσεις» τονίζει από την πλευρά της η Φωτεινή Παπαγιαννάκη, επικεφαλής του τμήματος κυβερνοασφάλειας στην ADAPTIT, η οποία προσθέτει πως «η ασφάλεια των δικτυακών υποδομών ίσως να είναι πιο σημαντική από ποτέ, δεδομένης της ευρείας συνδεσιμότητας που υπάρχει στην καθημερινότητα μας».

Το τελευταίο σκέλος είναι ιδιαίτερα σημαντικό, όπως υποστηρίζουν όλοι οι ειδικοί. «Η εκτεταμένη χρήση των ψηφιακών συσκευών αλλάζει τα δεδομένα και δίνει τεράστιο χώρο στους κυβερνοεγκληματίες για να δράσουν» σημειώνει ο Μιχάλης Μπόζος, διευθυντής πωλήσεων στην Check Point Software. Και μάλλον δεν είναι τυχαίο ότι σύμφωνα με τον Righard Zwienenberg, senior research fellow της ESET, «το μεγαλύτερο πρόβλημα αυτή τη στιγμή είναι τα smartphones, με τις IoT συσκευές ήδη να αποτελούν ένα ακόμα σημαντικό ζήτημα».

Η πρόκληση με τις IoT συσκευές, ιδίως εκείνες που χρησιμοποιούνται από βιομηχανίες για το αποκαλούμενο IIoT (Industrial IoT) και OT (Operational Technologies) είναι κάτι που απασχολεί τον κλάδο της κυβερνοασφάλειας, όπως αναφέρει με τη σειρά του και ο Λεωνίδας Τουγιαννίδης, General Manager της Fortinet. «Οι αυτοματισμοί των εργοστασίων ήταν μέχρι τώρα «απομονωμένοι» από το δίκτυο. Αυτό πλέον δεν ισχύει, δημιουργώντας με τη σειρά του μία επιπλέον απειλή» σημειώνει ο κ. Τουγιαννίδης. Μια νέα, που προστίθεται στις ακόμα περισσότερες, οι οποίες είναι αποτέλεσμα των τάσεων της απομακρυσμένης εργασίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού. Όταν όλες οι λειτουργίες των εταιρειών ψηφιοποιούνται γίνονται οι ίδιες ένα νέο «attack surface», δηλαδή ένα πεδίο που δημιουργεί ευκαιρίες επιθέσεων.

Πάντως, ο κ. Τουγιαννίδης, τοποθετεί στην κορυφή της λίστα των απειλών το cloud. «Είναι το νέο πεδίο που πρέπει να προστατεύσεις, με πολλές διεργασίες, πολλά δεδομένα και πολλές εφαρμογές» τονίζει το στέλεχος της Fortinet.

Στην ίδια λίστα, αρκετοί από τους ειδικούς, όπως ο κ. Μπόζος, περιλαμβάνουν και τον διαρκώς αυξανόμενο αριθμό επιθέσεων μέσω χρήσης πλαστών στοιχείων «ταυτότητας» (impersonate), ενώ και το 5G είναι από τα πεδία που έχουν αρχίσει να απασχολούν την κοινότητα της κυβερνοασφάλειας. «Το πρόβλημα με το 5G δεν είναι η ίδια η τεχνολογία, αλλά το γεγονός ότι υποστηρίζει -όπως είναι λογικό- και το 4G» σημειώνει ο κ. Χατζηδημήτρης.

Κλειδί ο γρήγορος εντοπισμός

Όμως το “δάσος και όχι το δέντρο” των κυβερνοαπειλών έγκειται σε ένα ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα. Αυτό της δυσκολίας (έως αδυναμίας) της κυβερνοπροστασίας να κινηθεί στον ίδιο ρυθμό με το κυβερνοέγκλημα και να βρίσκεται ένα βήμα πιο μπροστά από το αντίπαλο «στρατόπεδο». Ο λόγος;

«Είναι εξαιρετικά δύσκολο για τις εταιρείες κυβερνοπροστασίας να προλάβουν τις εξελίξεις στο κυβερνοέγκλημα, ειδικά όταν τα χρήματα που κερδίζουν οι κυβερνοεγκληματίες είναι τόσο πολλά, προσφέροντάς τους τη δυνατότητα να επενδύουν διαρκώς σημαντικούς πόρους» επισημαίνει ο Χάρης Ηλιόπουλος, εκ των πιο γνωστών στελεχών στην παγκόσμια αγορά της κυβερνοασφάλειας.

Επιπλέον, δεν είναι τυχαίο, όπως σημειώνει ο κ. Τουγιανίδης ότι πλέον οι περισσότερες κυβερνοεπιθέσεις είναι περιπτώσεις zero-day, δηλαδή χρησιμοποιούνται εργαλεία και μέθοδοι που δεν έχουν ξαναχρησιμοποιηθεί με αποτέλεσμα να είναι πιο δύσκολη η πρόληψή τους.

Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν και οι έρευνες. Σύμφωνα με την πρόσφατη παγκόσμια μελέτη State of Cybersecurity Resilience 2021 της Accenture, περισσότερες από τις μισές μεγάλες εταιρείες (55%) αδυνατούν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις κυβερνοεπιθέσεις, καθώς δεν εντοπίζουν και δεν αντιμετωπίζουν γρήγορα τις παραβιάσεις ή δεν περιορίζουν τον αντίκτυπό τους.

Συγκεκριμένα, 81% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι «το να βρίσκεσαι ένα βήμα μπροστά από τους εγκληματίες του κυβερνοχώρου αποτελεί μια διαρκή μάχη και το κόστος είναι μη βιώσιμο». Στην περυσινή μελέτη το αντίστοιχο ποσοστό έφθανε το 69%, ένα ενδεικτικό στατιστικό στοιχείο της αύξησης της ανησυχίας. Ταυτόχρονα, ενώ το 82% των ερωτηθέντων αύξησε τις δαπάνες στην κυβερνοασφάλεια τον περασμένο χρόνο, ο αριθμός των παραβιάσεων -που περιλαμβάνουν μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε δεδομένα, εφαρμογές, υπηρεσίες, δίκτυα ή συσκευές- αυξήθηκε κατά 31% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και ανήλθε κατά μέσο όρο σε 270 ανά εταιρεία.

«Το θέμα δεν είναι να αποφύγεις να δεχθείς μία πετυχημένη κυβερνοεπίθεση. Το ζητούμενο είναι να την εντοπίσεις όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και να την αντιμετωπίσεις» σημειώνει ο κ. Ηλιόπουλος.

AI vs AI

Πρακτικά, αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι πως οι κυβερνοεγκληματίες έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν προηγμένες τεχνολογίες. «Καμία κρυπτογράφηση δεν είναι πλέον ασφαλής από τη στιγμή που έχει κάνει την εμφάνιση της η κβαντική κρυπτογράφηση (quantum crytography) επισημαίνει ο Ανδρέας Ενωτιάδης, Global Mobility Sales CTO της Cisco και μέλος του ΔΣ της Siscale, ενός startup που έχει αναπτύξει την πλατφόρμα Arcanna, που ενισχύει την αυτοματοποίηση των διαδικασιών εντοπισμού των κυβερνοαπειλών. «Στο μέλλον θα δούμε κβαντικούς συν-επεξεργαστές που θα ασχολούνται μόνο με τον τομέα της κυβερνοασφάλειας» σπεύδει να προσθέσει ο κ. Ενωτιάδης.

Αυτό που αρχίζει να κάνει σταδιακά την εμφάνιση του είναι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από την πλευρά των κυβερνοεγκληματιών. Κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να υπάρξει και η αντίστοιχη απάντηση και επένδυση από την πλευρά όσων ασχολούνται με την κυβερνοπροστασία. «Στο dark web μπορείς να βρεις με ελάχιστα χρήματα ΑΙ εργαλεία για κυβερνοεπιθέσεις διάρκειας μερικών ωρών» επισημαίνει ο κ. Τουγιαννίδης. Κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να έρθει και η ανάλογη απάντηση. «Χρειάζεσαι το ΑΙ για να αντιμετωπίσεις το ΑΙ» τονίζει ο κ. Ενωτιάδης με την άποψη του να συμφωνεί και ο κ. Μπόζος. «Το ΑΙ και το machine learning είναι το μέλλον ώστε τα ίδια τα συστήματα να μπορούν να αντιλαμβάνονται τις απειλές και να προστατεύονται» επισημαίνει το στέλεχος της Checkpoint.

Αυτοματοποίηση και η ασφάλεια ως υπηρεσία

Με τον όγκο των κυβερνοεπιθέσεων να έχει αυξηθεί σημαντικά, οι επιχειρήσεις έχουν ένα εξαιρετικά δύσκολο έργο. «Για να λυθεί το πρόβλημα του μειωμένου προσωπικού πληροφορικής και κυβερνοασφάλειας, των πολλών απειλών και πολλαπλών προϊόντων, οι οργανισμοί πρέπει να υιοθετήσουν την αυτοματοποίηση ασφαλείας» τονίζει η κα Παπαγιαννάκη. «Χρησιμοποιώντας τόσο machine learning λύσεις όσο και αυτοματοποιημένες λύσεις, οι επιχειρήσεις αποκτούν περισσότερες δυνατότητες για την πρόληψη και ανίχνευση των επιθέσεων. Κατ’ επέκταση, είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις απειλές με αντίστοιχα πλήρως αυτοματοποιημένες λύσεις» σπεύδει να προσθέσει το στέλεχος της ADAPTIT.

Σύμφωνα με την κα Παπαγιαννάκη, το επόμενο βήμα δεν είναι άλλο από την «μετατροπή» της κυβερνοασφάλειας σε ένα είδος υπηρεσίας. Το αποκαλούμενο security as a service αποτελεί μία βασική τάση σε όλο τον κλάδο της κυβερνοπροστασίας, όπως τονίζουν όλα τα στελέχη με τα οποία μιλήσαμε. Μία πρακτική που ακολουθούν όλο και περισσότερες επιχειρήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο, αλλά και στην Ελλάδα.

Επιπλέον, αυτό που θα δούμε, όπως σημειώνει ο κ. Ηλιόπουλος είναι επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν κατά παραγγελία (on demand) λύσεις κυβερνοασφάλειας. «Με αυτό θα μπορείς να αλλάζεις τα εργαλεία που χρησιμοποιείς όποτε κρίνεται απαραίτητο. Και αυτά τα εργαλεία θα είναι διαθέσιμα μέσω του cloud» τονίζει το γνωστό στέλεχος του χώρου της κυβερνοασφάλειας.

Η σημασία της εκπαίδευσης

Παράλληλα, όμως, υπάρχει και ένα άλλο θέμα που χρήζει προσοχής. Και αυτό δεν είναι άλλο από την εκπαίδευση των εργαζομένων μίας επιχείρησης σε θέματα κυβερνοασφάλειας. «Είναι απαραίτητο να υπάρχει εκπαίδευση και ενημέρωση όχι μόνο των εργαζομένων αλλά και όλων των πολιτών για το θέμα της κυβερνοασφάλειας» τονίζει ο κ. Zwienenberg. Άλλωστε, έχει αποδειχθεί ότι οι εργαζόμενοι σε μία επιχείρηση αποτελούν πολλές φορές τον «αδύναμο κρίκο» των συστημάτων προστασίας. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι σταδιακά πολλές επιχειρήσεις προσπαθούν είτε να καταργήσουν τη χρήση κωδικών είτε να χρησιμοποιούν λύσεις όπου η πιστοποίηση γίνεται με πολλαπλούς τρόπους (Multi Factor Authentication – MFA). «Υπάρχει μεγάλη άνοδο στη χρήση των εφαρμογών διαχείρισης κωδικών, αλλά αυτό που προωθείται πλέον περισσότερο είναι αυτή της χρήσης hardware λύσεων για την κρυπτογράφηση συσκευών και δεδομένων» επισημαίνει ο κ. Χατζηδημήτρης.

Το μέλλον είναι δύσκολο να το προβλέψεις

Στο χώρο των ψηφιακών τεχνολογιών είναι δύσκολο να κάνεις προβλέψεις. Στην κυβερνοασφάλεια δείχνει ακόμη πιο δύσκολο καθώς οι κυβερνοεγκληματίες έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα εφευρετικοί τα τελευταία χρόνια. Οι εταιρείες κυβερνοπροστασίας προσπαθούν να ανταποκριθούν και η «μάχη» αναμένεται να είναι μεγάλη τα επόμενα χρόνια όπου θα δούμε όλο και πιο προηγμένες τεχνολογίες να κάνουν την εμφάνιση τους. Δεν είναι τυχαίο ότι στην κοινότητα της κυβερνοασφάλειας συζητούνται όλο και περισσότερο τεχνολογίες όπως είναι το ΑΙ ή το machine learning. Ακόμη και το blockchain έκανε την εμφάνιση του σε αρκετά fora προκειμένου να χρησιμοποιηθεί στον τομέα της κρυπτογράφησης. Όμως, τελικώς αυτό που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη είναι, όπως επισημαίνει ο κ. Ενωτιάδης, ότι «η ασφάλεια μετριέται από τον κόπο που χρειάζεται σε σχέση με την αξία αυτού που θέλει να πάρει».

The post Το μέλλον της κυβερνοασφάλειας είναι στο ΑΙ appeared first on 2045.gr.

Με τις ψηφιακές τεχνολογίες να έχουν αλλάξει τα πάντα στην καθημερινότητα μας, υπάρχει ένα βασικό ερώτημα που θέτουν πολλοί άνθρωποι: μπορούμε να εμπιστευτούμε την τεχνολογία; Όπως η αξιολόγηση μιας τεχνολογικής λύσης έτσι και η εμπιστοσύνη για αυτή δεν είναι ένα θεωρητικό ερώτημα. Μάλιστα, η απάντηση στα παραπάνω είναι ακόμη πιο επιτακτική από τη στιγμή που στην εξίσωση εισέρχονται και οι εφαρμογές και οι υπηρεσίες που αξιοποιούν τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης. Πώς μπορούν λοιπόν οι άνθρωποι και οι επιχειρήσεις να κατανοήσουν, να αξιολογήσουν και στη συνέχεια να εμπιστευτούν μία εφαρμογή ή μία μηχανή που στο πλαίσιο της αυτοματοποίησης και της επιτάχυνσης διαδικασιών παίρνει μόνη της αποφάσεις; Ιδίως, μάλιστα, από τη στιγμή που όλο και πιο συχνά παρατηρούνται φαινόμενα διακρίσεων από την πλευρά των εφαρμογών ΑΙ.

Σε αυτό το σημείο έρχεται να κάνει την εμφάνιση του ένας νέος κλάδος λύσεων, ο οποίος αφορά τόσο την ποιότητα συστημάτων λογισμικών (software quality) όσο και την αξιοπιστία τους, ειδικά των συστημάτων ΑΙ (Trustworthy AI). Ένας κλάδος, ο οποίος ασχολείται μεν με τον έλεγχο της ποιότητας μίας εφαρμογής (σ.σ. ήτοι πόσα bugs έχει και αν δουλεύει σωστά), αλλά επεκτείνεται πλέον και στον τομέα της αξιολόγησης της διαφάνειας και της ορθής -από πλευράς ηθικών αξιών λειτουργίας- μίας εφαρμογής. Άλλωστε, ειδικά στον τομέα του ΑΙ, η αξιολόγηση και ο έλεγχος των αλγοριθμικών συστημάτων και μοντέλων έχει αποκτήσει πλέον μία παραπάνω σημασία.

«Το ζητούμενό μας  είναι να καταστήσουμε την τεχνολογία «σκεπτόμενη», τόσο με την έννοια της ορθής, εμπεριστατωμένης και τεκμηριωμένης σκέψης, όσο και με την έννοια της σκέψης , του ενδιαφέροντος και της εστίασης στους ανθρώπους, ώστε να δημιουργήσουμε αίσθημα εμπιστοσύνης και ασφάλειας » σημειώνει ο Γιάννης Κανελλόπουλος, ο άνθρωπος που βρίσκεται πίσω από τη δημιουργία της Code4Thought.  H τελευταία είναι μία ελληνική εταιρεία που έχει δημιουργήσει την Pythia, μία λύση που αναλαμβάνει να ελέγξει κατά πόσον ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ή μηχανικής εκμάθησης (machine learning) είναι αξιόπιστο, λειτουργεί ορθά και επιπλέον δεν κάνει διακρίσεις.

Πώς το πετυχαίνει αυτό; Η Pythia ξεκινά καταρχάς από τον εντοπισμό πιθανών περιπτώσεων που γίνονται διακρίσεις όσον αφορά στη λήψη αποφάσεως (bias testing). Επιπλέον, προσφέρει τη δυνατότητα σε όσους τη χρησιμοποιούν να ελέγξουν αν γίνονται διακρίσεις τόσο σε micro επίπεδο (π.χ. έναν συγκεκριμένο άτομο ή υποκείμενο) ή σε macro, ήτοι τα συνολικά δεδομένα που διαχειρίζεται ένα σύστημα ΑΙ. «Υπάρχουν συγκεκριμένοι μέθοδοι και τρόποι προκειμένου να μετρήσεις πόσο αμερόληπτο είναι ένα σύστημα ΑΙ» τονίζει ο κ. Κανελλόπουλος.

Παράλληλα, όμως, ψάχνει και κάτι ακόμη που είναι πολύ σημαντικό: το πως ένα σύστημα ΑΙ καταλήγει σε κάποιο συμπέρασμα (explainability analysis). Μάλιστα, παρέχει εξηγήσεις τόσο για το πως το σύστημα σκέφτεται σε συνολικό επίπεδο όσο και ειδικά για μία συγκεκριμένη περίπτωση.

“Με αυτόν τον τρόπο ένα ΑΙ σύστημα μετατρέπεται από ένα «μαύρο κουτί» για τους χρήστες, σε ένα διαφανές και κατανοητό σύστημα και επομένως, ελέγξιμο και βελτιώσιμο.”

Η αξιοποίηση των δυνατοτήτων της Pythia προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε όποια επιχείρηση τη χρησιμοποιεί. Ένα ΑΙ σύστημα που θεωρείται αξιόπιστο και έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να το εμπιστευτούν οι χρήστες του λειτουργεί θετικά σε δύο επίπεδα: σε πρώτο ενισχύει την εμπιστοσύνη των χρηστών και σε δεύτερο επιταχύνει τον βαθμό υιοθέτησης λύσεων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, όμως, βελτιώνει σημαντικά τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων αυτοματοποιώντας διαδικασίες, ενώ την ίδια στιγμή συντελεί ώστε τα αποτελέσματα από τη χρήση ενός συστήματος ΑΙ να μετουσιωθούν σε πραγματικές καινοτομίες για μία επιχείρηση, τους πελάτες της αλλά τελικώς την ίδια την κοινωνία.

Η ιστορία πίσω από την ιδέα

Η ιδέα για τη δημιουργία της Code4Thought προέκυψε τη δεκαετία του ’00 όταν ο κ. Κανελλόπουλος συνειδητοποίησε ότι υπάρχει τεράστιο έλλειμμα σχετικά με τον έλεγχο της ποιότητας του παραγόμενου λογισμικού. Η πρώτη συνεργασία του ήταν με την SIG (Software Improvement Group), έναν όμιλο που ασχολείται με το συγκεκριμένο αντικείμενο και έχει ως πελάτες μεγάλες αλλά και μικρές εταιρείες που δημιουργούν ή αξιοποιούν εφαρμογές λογισμικού και θέλουν να ελέγχουν την ποιότητα αυτών. Η Code4Thought, η οποία δημιουργήθηκε το 2017, αποτελεί τη συνέχεια της συνεργασίας που είχε ξεκινήσει ο κ. Κανελλόπουλος με την SIG. Μία συνεργασία που συνεχίζει να υφίσταται και αποτελεί έναν από τους δύο πυλώνες δραστηριοποίησης της Code4Thought.

Αξίζει να επισημάνουμε ότι ο έλεγχος ποιότητας λογισμικού έχει πολύπλευρα, θετικά, οφέλη στη λειτουργία μιας επιχείρησης, συντελώντας στη μείωση:

– της ανάγκης για «συντήρηση» των εφαρμογών

– των λειτουργικών δαπανών μίας επιχείρησης

– του συνολικού κόστους χρήσης και αξιοποίησης

Από την άλλη πλευρά, βελτιώνεται η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και των παραγόμενων προϊόντων (από την εταιρεία που χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο λογισμικό), αυξάνοντας ταυτόχρονα και το επίπεδο ασφάλειας των εφαρμογών.

Η συνεργασία με την SIG ήταν ένα πρώτο, μεγάλο βήμα για τον κ. Κανελλόπουλο και την ομάδα που είχε αρχίσει να δημιουργεί γύρω του. Όμως, πολύ γρήγορα έγινε εμφανές ότι το ΑΙ και το machine learning ήταν οι τομείς εκείνοι που θα μας απασχολούσαν στο προσεχές μέλλον και ο έλεγχος της ποιότητας των αλγοριθμικών μοντέλων ήταν απαραίτητος, προκειμένου οι χρήστες να αισθανθούν πιο «άνετα» όσον αφορά την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Ένα startup αυτοχρηματοδοτούμενο

Η Code4Thought ξεκίνησε ως ένα startup, αλλά η πορεία της εξελίχθηκε αρκετά διαφορετικά σε σχέση με άλλα παραδείγματα νεοφυών επιχειρήσεων. Και αυτό γιατί ακόμη και τώρα -4 χρόνια μετά την ίδρυση της- δεν έχει χρειαστεί να αναζητήσει κάποιας μορφής χρηματοδότηση!

Ένας λόγος είναι πως πολύ γρήγορα απέκτησε ένα σημαντικό πελατολόγιο, αρχής γενομένης από μία μεγάλη ασφαλιστική εταιρεία. Στην Ελλάδα η Code4Thought ως μέλος του Ομίλου SIG έχει ως πελάτες μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρίες από τον Τραπεζικό χώρο (τρεις από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες), την Ασφαλιστική αγορά, τις Τηλεπικοινωνίες και την Τεχνολογία. Επιπλέον, η PyThia, ήδη χρησιμοποιείται από εταιρείες σε χώρες όπως η Ολλανδία και η Γερμανία.

Επόμενο βήμα είναι η επέκταση στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού: «εστιάζουμε σε εταιρείες που η χρήση, η λειτουργία και η ανάπτυξη τεχνολογίας είναι στρατηγικής σημασίας για αυτές και επενδύουν εκατομμύρια ευρώ προς αυτή την κατεύθυνση. Στα άμεσα πλάνα μας είναι να προσεγγίσουμε και τους οργανισμούς του Δημοσίου διαφόρων χωρών προκειμένου να κατανοήσουν  την ανάγκη που υπάρχει για τέτοιου είδους λύσεις. Δεν είμαστε μακριά από τη στιγμή που δημόσιοι οργανισμοί θα κληθούν να αποτυπώσουν και να ελέγξουν την αξιοπιστία, διαφάνεια και αμεροληψία συστημάτων ΑΙ του ιδιωτικού τομέα για λόγους διασφάλισης του κοινωνικού συνόλου. Τότε θα πρέπει να είναι σε θέση να το κάνουν » επισημαίνει ο κ. Κανελλόπουλος.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι εταιρείες που ασχολούνται με τον έλεγχο των εφαρμογών ΑΙ και machine learning είναι πολύ λίγες. Αυτός είναι και ένας λόγος που η Code4Thοught έχει φθάσει στο σημείο να προσελκύει Έλληνες επιστήμονες από το εξωτερικό που θέλουν να επιστρέψουν στη χώρα τους και να εργασθούν σε μία εταιρεία που βρίσκεται στην αιχμή της τεχνολογίας. Επιστήμονες, που θέλουν να ασχοληθούν με ένα αντικείμενο που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς ο στόχος της Code4Thought είναι να βελτιώσει τη σχέση των ανθρώπων με την τεχνολογία. «Εργαζόμαστε προκειμένου να προσελκύσουμε ταλέντο για την εταιρεία μας ανεξαρτήτως που αυτό βρίσκεται» σημειώνουν τα στελέχη της Code4Thought, η οποία αυτή τη στιγμή απασχολεί 10 άτομα με την εταιρεία να έχει γραφεία σε Πάτρα, όπου και ιδρύθηκε, και στην Αθήνα.

Όσον αφορά τα υπόλοιπα πλάνα, ο βασικός στόχος είναι η περαιτέρω ανάπτυξη της Pythia, η οποία αυτή τη στιγμή θεωρείται μία από τις κορυφαίες πλατφόρμες του είδους της σε παγκόσμιο επίπεδο. Ενδεικτικά, έχει συμπεριληφθεί στη λίστα των προτιμώμενων προμηθευτών της Κυβέρνησης του Καναδά, ενώ  ξεκινά συνεργασία με διεθνή φορέα πιστοποίησης,  με σκοπό τη χρήση της Pythia ως εργαλείο πιστοποίησης συστημάτων ΑΙ σε όρους διαφάνειας, αξιοπιστίας και αμεροληψίας. «Η τεχνολογία είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας μας. Αυτό που θέλουμε είναι να προσπαθήσουμε να βελτιώσουμε τον κόσμο μας, καθιστώντας την τεχνολογία πιο αξιόπιστη και «άξια» της εμπιστοσύνης των ανθρώπων. Αν βάλουμε έστω και ένα λιθαράκι σε αυτή την προσπάθεια, τότε θα είμαστε πολύ ικανοποιημένοι με το αποτέλεσμα» επισημαίνει ο κ. Κανελλόπουλος.

The post Πώς μπορείς να αξιολογήσεις και να εμπιστευτείς ένα ΑΙ σύστημα; appeared first on 2045.gr.

O ψηφιακός μετασχηματισμός μπορεί να έχει εξελιχθεί σε ένα καίριο μήνυμα για την παγκόσμια οικονομία τα τελευταία χρόνια, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι βασικοί κλάδοι έχουν σπεύσει να υιοθετήσουν νέα μοντέλα λειτουργίας που να αξιοποιούν τις λύσεις που προσφέρουν οι ψηφιακές τεχνολογίες. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο κατασκευαστικός κλάδος. Γεγονός που ενδεχομένως να μοιάζει λίγο παράδοξο αν αναλογιστεί κανείς ότι από τις πρώτες κατηγορίες επαγγελματιών που απέκτησαν υπολογιστή τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 ήταν αυτές των αρχιτεκτόνων και των πολιτικών μηχανικών!

Η πραγματικότητα είναι πως ο κατασκευαστικός κλάδος μόλις τώρα έχει αρχίσει να σπεύδει να ανέβει στο κύμα του ψηφιακού μετασχηματισμού. «Ο κλάδος έχει μείνει πολύ πίσω» σημειώνει στο 2045.gr ο δρ. Γιώργος Καπογιάννης, καθηγητής στο παράρτημα του Πανεπιστημίου του Νότιγχαμ που έχει έδρα στην πόλη Νίγκμπο της Κίνας και ο οποίος ασχολείται εκτενώς με το θέμα της αξιοποίησης των ψηφιακών τεχνολογιών στις κατασκευές, ιδίως με τον τομέα του αποκαλούμενου ΒΙΜ (Building Information Modelling). «Η μόνη εξαίρεση είναι η Κίνα όπου έχει κάνει σημαντικά βήματα προς τα εμπρός στον συγκεκριμένο τομέα».

Από την άλλη πλευρά, τα τελευταία χρόνια δείχνει να υπάρχει μεγαλύτερη κινητικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο, αν και στην Ελλάδα τα βήματα είναι πολύ πιο αργά. Οι μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες αρχίζουν να κατανοούν τα οφέλη ιδίως στον τομέα της αυτοματοποίησης των διαδικασιών, ενώ υπάρχουν και συζητήσεις ακόμη και για τη χρήση ρομπότ στην κατασκευή κτιρίων. Το πρόβλημα, όπως εξηγεί ο δρ. Καπογιάννης δεν είναι άλλο από την κουλτούρα των εργαζομένων που πρέπει να αλλάξουν τον τρόπο σκέψης τους προκειμένου να αξιοποιήσουν τα οφέλη των ψηφιακών τεχνολογιών όσον αφορά και τα κατασκευαστικά projects.

Τρόποι αξιοποίησης

Πώς μπορούν, όμως, οι ψηφιακές τεχνολογίες να χρησιμοποιηθούν στον κατασκευαστικό κλάδο; Μία σημαντική λύση είναι το ΒΙΜ, ένα σύμπλεγμα διαδικασιών όπου μέσω της ενσωμάτωσης της τεχνολογίας βοηθάει τους χρήστες, συμπεριλαμβανομένων των πελατών να λάβουν αποφάσεις, να προβλέπουν τεχνικές ανωμαλίες με κέρδη/έξοδα του έργου ή ακόμα και να μπορούν να δουν τη λειτουργία των κτιρίων ή των έργων σε πραγματικό ιδεατό χωροχρόνο.

Σύμφωνα με το δρ. Καπογιάννη ένα μεγάλο θέμα είναι πως τεχνολογίες όπως το ΒΙΜ δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν αν οι κατασκευαστικές εταιρείες δεν συνδέσουν τις διαδικασίες κατασκευής των έργων με τις ανάγκες του πελάτη. Πολλές φορές μάλιστα θεωρείται πως μια απλή τρισδιάστατη απεικόνιση ενός κτιρίου είναι ΒΙΜ, αλλά στην ουσία είναι ένα απλό 3D μοντέλο. Επιπλέον, υπάρχουν ζητήματα με τη συγκέντρωση δεδομένων και τη διάθεση τους μέσω cloud υποδομών. Έναν τομέα όπου αναμένεται να δώσει πολλές λύσεις το 5G.

“Η ανάπτυξη των δικτύων 5G στην Κίνα είναι ένας λόγος που η τελευταία έχει βρεθεί στην αιχμή του ψηφιακού μετασχηματισμού του κατασκευαστικού κλάδου.”

Από εκεί και πέρα, υπάρχουν διάφοροι τομείς όπου οι εφαρμογές πληροφορικής μπορούν να βοηθήσουν τον κατασκευαστικό κλάδο.

Ένα πρώτο παράδειγμα είναι η συλλογή δεδομένων.  Η συλλογή δεδομένων καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου (σχεδίαση – κατασκευή – χρήση) επιτυγχάνεται με χρήση διάφορων μέσων όπως μη επανδρωμένα μέσα (drones), σαρωτή λέιζερ με νεφελώδη σημεία για τη σάρωση (σάρωση έως 1.000.000 σημεία /δευτερόλεπτο), φωτογραφίες γεωγραφικού σήματος κτλ. Δεδομένα συλλογής μπορεί να είναι η  εικόνα, ο ήχος κειμένων ή περιβάλλοντος κτλ.

Ένα δεύτερο είναι η χρήση βάσεων δεδομένων, μέσω των οποίων επιτρέπεται σε όλα τα μέλη ενός έργου να έχουν πρόσβαση στα απαραίτητα δεδομένα ανεξάρτητα με τη τοποθεσία τόσο του έργου όσο και των βασικών συντελεστών αυτού. Ένας τομέας όπου μπορεί να αξιοποιηθεί και το blockchain.

Το 5G μπορεί να βοηθήσει στη μεταφορά δεδομένων, ο όγκος των οποίων είναι τεράστιος. Πρακτικά, χωρίς το 5G είναι εξαιρετικά δύσκολο να συγκεντρωθούν τα δεδομένα που αφορούν ένα κατασκευαστικό έργο, ιδίως αν είναι μεγάλο. Σε δεύτερο επίπεδο τα δίκτυα 5ης γενιάς προσφέρουν περισσότερες δυνατότητες άμεσης πρόσβασης σε αυτά τα data.

Ουσιαστικά, μιλάμε για τη δημιουργία μίας «νέας πληροφορίας» όπως την αποκαλεί ο δρ. Καπογιάννης. Αυτή η «νέα πληροφορία που δημιουργείται μπορεί να διαμοιραστεί μεταξύ των μελών με την χρήση καταλλήλων λογισμικών τα οποία επιτρέπουν είτε την επίλυση τεχνικών προβλημάτων είτε την ανίχνευση/εντοπισμό τόσο σε επίπεδο σχεδίασης όσο και σε κατασκευαστικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο διαχείρισης του ακινήτου. Οι πληροφορίες αυτές και τα αντίστοιχα δεδομένα αποθηκεύονται για περαιτέρω χρήση στο μέλλον είτε για την διαχείριση ακινήτου (περιουσιακό στοιχείο) είτε για αλλαγή χρήσης του ακινήτου (περιουσιακό στοιχείο). Ως εκ τούτου είναι αναγκαία η μεταφορά των δεδομένων από την εφοδιαστική αλυσίδα ενός κατασκευαστικού έργου γιατί χωρίς αυτά, το έργο δε μπορεί να ολοκληρωθεί.

Αντίστοιχα απαιτείται και ομογενοποίηση των διαφόρων δεδομένων έτσι ώστε τα τρισδιάστατα μοντέλα πληροφορίας που δημιουργούνται (3D Information Models) να είναι υψηλής ποιότητας, με υψηλή ευκρίνεια και προσβασιμότητα από οποιαδήποτε συσκευή ή ακόμη και μέσω εφαρμογών που αξιοποιούν τεχνολογίες όπως είναι η εικονική πραγματικότητα (VR), η επαυξημένη πραγματικότητα ή το mixed reality (MR).

Έχοντας τα δεδομένα, μπορείς να τα επεξεργαστείς και στη συνέχεια να τα αξιοποιήσεις περαιτέρω μέσω και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να φθάσεις στη λήψη των βέλτιστων αποφάσεων. Η λήψη αποφάσεων βασίζεται τόσο στην πληροφορία όσο και στη γνώση (εμπειρική ή μη) και ο στόχος είναι να βοηθήσει τον ιδιοκτήτη να έχει μια καλύτερη και ολιστική άποψη ενός ακινήτου για το πως θα μπορέσει να αξιοποιηθεί καλύτερα (διαχείριση ακίνητης περιουσίας αλλά και επένδυσης).

Τα εργαλεία που υπάρχουν

Τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμα να έχουμε φθάσει στη δημιουργία ορισμένων εργαλείων και νέων κατηγοριών εφαρμογών. Μία από αυτές, όπως εξηγεί ο κ. Καπογιάννης, είναι η έξυπνη διαδραστική σχεδίαση νέων έργων ή ακόμα και έργων που υπάρχουν ήδη. Η έξυπνη διαδραστική σχεδίαση έργων γίνεται χρησιμοποιώντας καινοτόμες τεχνολογίες όπως συνεργατικά εργαλεία σχεδίασης, το gamification της σχεδίασης, την προσομοίωση της κατασκευής του τελικού παραδοτέου αλλά και της λειτουργίας του .

Μία δεύτερη κατηγορία είναι τα διαδραστικά συνεργατικά εργαλεία, τα οποία επιτρέπουν τη συμμετοχή όλων των μελών ενός έργου, ανεξάρτητα τη τοποθεσία του έργου. Η ανταλλαγή πληροφορίας επιτρέπεται με βάση το διεθνές πρωτόκολλο ISO19650 για το κατασκευαστικό κλάδο.

Τέλος, φθάνουμε στην κατηγορία που έχει τίτλο «Διαχείριση Τεχνικού Κατασκευαστικού Έργου”. Η εξ’ αποστάσεως Διαχείριση Τεχνικού Κατασκευαστικού Έργου με την χρήση ανάλογου λογισμικού ή υπηρεσίας (cloud based) επιτρέπει καλύτερο έλεγχο του έργου στα διάφορα στάδια: σχεδιασμό – κατασκευή – παράδοση  – λειτουργία του ακινήτου (κτίριο, γέφυρα, έργα υποδομής, υπόγεια έργα κλπ).

Τι γίνεται στην κατασκευή

Αν πάμε τώρα στον τομέα της κατασκευής, κατά τη διάρκεια αυτής, μπορούμε να μιλάμε πλέον για παρακολούθηση του έργου με χρήση ρομπότ σε ομαλό και σε ανώμαλο έδαφος όπως είναι η οικοδομή. Το ρομπότ μπορεί να έχει δεχτεί δεδομένα από κάμερα, ήχο αλλά και από άλλους αισθητήρες. Τα παραπάνω δεδομένα μπορούν να αποσταλούν είτε μέσω απλού ασύρματου δικτύου ή μέσω τηλεπικοινωνιακών δικτύων 5G λόγω του μεγάλου όγκου δεδομένων όπου συλλέγονται.

Αυτά τα δεδομένα αποθηκεύονται σε ασφαλείς βάσεις δεδομένων, ενώ μπορούν να ανακτηθούν για περαιτέρω επεξεργασία στοχεύοντας τη δημιουργία νέων πληροφοριών οι οποίες είναι χρήσιμες για το τελικό χρήστη ή άλλα μέλη της ομάδας. Οι πληροφορίες που δημιουργούνται διαμοιράζονται μεταξύ των μελών και με χρήση καταλλήλων λογισμικών επιτρέπεται η επίλυση τεχνικών προβλημάτων είτε η ανίχνευση/εντοπισμός τόσο σε επίπεδο σχεδίασης όσο και σε κατασκευαστικό επίπεδο. Οι πληροφορίες αυτές και τα αντίστοιχα δεδομένα αποθηκεύονται για περαιτέρω χρήση στο μέλλον είτε για την διαχείριση ακινήτου (περιουσιακό στοιχείο) είτε για αλλαγή χρήσης του ακινήτου (περιουσιακό στοιχείο).

Τι γίνεται στη λειτουργία

Το επόμενο βήμα αξιοποίησης αφορά την περίοδο λειτουργίας ενός ακινήτου. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας ενός ακινήτου (διαχείριση περιουσιακού στοιχείου) τα δεδομένα που μπορούν να συλλεχθούν αφορούν παραμέτρους, όπως θερμοκρασία, μέτρηση κατανάλωσης ενεργείας  – νερού – γκαζιού, ασφάλειας του ακινήτου κτλ . Αυτά μπορούν να βοηθήσουν το ένοικο ή τον ιδιοκτήτη να καταλάβει καλύτερα τη συμπεριφορά του ακινήτου και να αντιληφθεί εκ των προτέρων αλλαγές, προβλήματα αλλά και τη δυνατότητα αλλαγής της χρήσης του ακινήτου π.χ. από κατοικία σε εμπορικό ή ακόμα αν αυτό επιτρέπεται για χώρο εστίασης (αλλαγή εμπορικής χρήσης).

Επίσης, ο επιμέρους έλεγχος του κόστους θα είναι ποιο εύκολος (CAPex, OPex) με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης αλλά και άλλων εργαλείων ή τεχνολογιών.

Πρακτικά, το κλειδί είναι τα δεδομένα και σε αυτή την περίπτωση. Τα εργαλεία και οι τεχνολογίες υπάρχουν μεν, αλλά οι εταιρείες του κατασκευαστικού κλάδου και γενικότερα όσων ασχολούνται με το χώρο των κατασκευών θα πρέπει να κάνουν τα δικά τους ψηφιακά βήματα. Και το κυριότερο να αλλάξουν νοοτροπία.

The post Οι ψηφιακές τεχνολογίες αλλάζουν και τον κατασκευαστικό κλάδο appeared first on 2045.gr.

Έννοιες όπως η εικονική ή επαυξημένη πραγματικότητα άρχισαν να μας απασχολούν ουσιαστικά από τις αρχές της περασμένης δεκαετίας. Αν και το virtual reality (εικονική πραγματικότητα αν προτιμάτε την ελληνική μετάφραση ή απλά VR) ήταν ένα θέμα με τον οποίο αρκετοί ερευνητές είχαν επιλέξει να ασχοληθούν ακόμη και από τη δεκαετία του ’70, χρειάστηκε να φθάσουμε στον 21^ο αιώνα προκειμένου να αρχίσουμε να συζητάμε λίγο πιο «σοβαρά» για την εικονική πραγματικότητα και να φθάσουμε στα ‘10s προκειμένου να δούμε τις πρώτες πραγματικά εφαρμογές. Όπως, επίσης, και για να κάνει την εμφάνιση της η επαυξημένη πραγματικότητα (augmented reality – AR) αλλά και η έννοια της μεικτής πραγματικότητας (mixed reality – MR).

Στα μέσα της περασμένης -πλέον- δεκαετίας, το VR κατά κύριο λόγο δημιούργησε αρκετό θόρυβο με εταιρείες όπως η Oculus Rift, η οποία εξαγοράσθηκε από το Facebook, τη Magic Leap αλλά και την HTC να δημιουργούν μεγάλες προσδοκίες. Οι προσδοκίες αυτές δεν έχουν -μέχρι τώρα τουλάχιστον- εκπληρωθεί, με μία μικρή εξαίρεση το χώρο των video games. Αυτό βέβαια δεν αποκλείει την ανάπτυξη του κλάδου του VR/AR/MR τα επόμενα χρόνια, μετά από τις νέες προοπτικές που δημιούργησε και ο κορονοϊός.

“Έως και 10 φορές εκτιμάται ότι θα αυξηθεί η παγκόσμια αγορά extended reality μέχρι το 2025”

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Buy Shares, η παγκόσμια αγορά για εφαρμογές και λύσεις AR, VR και MR πρόκειται να αυξηθεί κατά 305% την επόμενη διετία και να διαμορφωθεί στα 124,4 δισ. δολάρια το 2023 από περίπου 30,7 δισ. δολάρια το 2021. Και η εκτίμηση είναι πως το συνολικό ύψος της θα ξεπεράσει τα 300 δισ. δολάρια το 2025 και να συνεχίσει την εκρηκτική ανάπτυξη στη συνέχεια. Ένας λόγος είναι και το 5G, το οποίο αναμένεται να συνεισφέρει σημαντικά στην αξιοποίηση νέων εφαρμογών, κυρίως όσον αφορά στο AR και στο MR, με κάποιες απόψεις να συγκλίνουν στο σενάριο τα AR γυαλιά να υποκαταστήσουν το smartphone στο μέλλον.

Ας ορίσουμε λίγο τις κατηγορίες

Ένα σημείο που χρήζει επισήμανσης είναι πως το VR, το AR και το MR είναι τεχνολογίες που έχουν αρκετές διαφορές μεταξύ τους. Η έννοια που λειτουργεί ως «ομπρέλα» για τις εν λόγω τρεις τεχνολογίες είναι το extensive reality (ER), το οποίο ενδεχομένως θα μπορούσαμε να μεταφράσουμε ως «επεκτάσιμη πραγματικότητα». Και αυτό γιατί και στις τρεις περιπτώσεις, αυτό που επιδιώκει να κάνει η κάθε τεχνολογία είναι να «επεκτείνει» την πραγματικότητα που βιώνουμε με τις αισθήσεις μας.

Στην περίπτωση του VR, εισερχόμαστε σε έναν άλλο κόσμο. Αυτό είναι το κύριο χαρακτηριστικό του VR και το μέσο είναι μία μάσκα που εισάγει τον χρήστη σε έναν διαφορετικό, εικονικό και δημιουργημένο από υπολογιστή «κόσμο».

Στην περίπτωση του AR, ο χρήστης παραμένει μεν στο φυσικό κόσμο του αλλά με τη χρήση -και πάλι- μίας ειδικής μάσκας «ενισχύεται» το περιεχόμενο που βλέπει. Δηλαδή, προστίθενται στοιχεία και λεπτομέρειες που είναι ορατές μόνο μέσα από τη μάσκα και μόνο στον συγκεκριμένο χρήστη.

Το MR πάει ένα βήμα παρακάτω σε σχέση με το AR. Σε αυτή την περίπτωση ο υπολογιστής αντιλαμβάνεται το περιβάλλον και αλληλεπιδρά με αυτό, φέρνοντας ακόμη πιο ευρεία πληροφορία. Το Microsoft Mesh, η πλατφόρμα του αμερικανικού κολοσσού, η οποία δίνει τη δυνατότητα για επικοινωνία με άλλους ανθρώπους με τη χρήση ολογραμμάτων -σ.σ. μία από τις εφαρμογές της συγκεκριμένης πλατφόρμας- είναι ένα σχετικά καλό παράδειγμα.

Πάντως, το μέλλον, σύμφωνα με ανθρώπους που ασχολούνται με το χώρο του ER είναι το αποκαλούμενο web augmented reality, το οποίο συνδυάζει το AR με το MR και περιλαμβάνει μία «χαρτογράφηση όλου του κόσμου» με συνεχή και αυτόματη ανανέωση. Το αποτέλεσμα αυτού θα είναι ένας νέος επαυξημένος «κόσμος», ο οποίος αποκαλείται metaverse.

Extended reality στην Ελλάδα

Μέχρι να φθάσουμε στο metaverse, έχουμε, βέβαια, αρκετό δρόμο ακόμη και υπάρχουν πολλά επιμέρους στάδια. Ο αριθμός των επιχειρήσεων που ασχολούνται με το χώρο του extended reality αυξάνεται διαρκώς και το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι και στην Ελλάδα έχει αρχίσει να δημιουργείται το σχετικό οικοσύστημα. Ενδεχομένως, η κοινότητα να μην είναι ακόμη ιδιαίτερα μεγάλη, αλλά παρουσιάζει αρκετά μεγάλη δυναμική και διευρύνεται διαρκώς.

“Τουρισμός, πολιτισμός, retail, είναι τρεις κλάδοι που προσφέρουν σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης του extended reality στην Ελλάδα”

Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που μία ομάδα ανθρώπων από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο συγκεκριμένο χώρο αποφάσισαν -και τα κατάφεραν- να προχωρήσουν στη δημιουργία του ελληνικού chapter του VR/AR Association, του μεγαλύτερου συνδέσμου παγκοσμίως για τον συγκεκριμένο κλάδο. Συγκεκριμένα, στο VR/AR Association συμμετέχουν παγκοσμίως πάνω από 4300 οργανισμοί και επιχειρήσεις, ενώ υπάρχουν 70 παραρτήματα σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η σύσταση του ελληνικού chapter ολοκληρώθηκε στις αρχές του 2021 και στα ιδρυτικά μέλη του περιλαμβάνονται εταιρείες, όπως είναι η DTMH, η PowerX.tech, η Spectacle, η Wonder Immersive και η VR Productions, οι οποίες έχουν να παρουσιάσουν μία σειρά από καινοτόμα projects και εφαρμογές VR και AR.

«Η υπάρχουσα εκτίμηση είναι πως υπάρχουν περίπου 35 εταιρείες αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, οι οποίες έχουν ως κεντρικό αντικείμενο δραστηριοποίησης το ER» αναφέρει στο 2045.gr ο Τομ Κολοκύθας, πρόεδρος του ελληνικού chapter του VR/AR Association και ιδρυτής της DTMH. Εκτός του κ. Κολοκύθα, η πρώτη διοικητική ομάδα του chapter περιλαμβάνει ακόμη τον Στάθη Μουστάκη (PowerX.tech), τον Ιωάννη Έξαρχο (VR Productions), τον Γιώργο Δαμδιμόπουλο (Spectacle) και την Αλεξία Κυριακοπούλου (Wonder Immersive).

Σύμφωνα με τον κ. Κολοκύθα, υπάρχουν ακόμη άλλες 50 εταιρείες που ασχολούνται εμμέσως με εφαρμογές VR/AR, ενώ υπάρχουν και πολλές επιχειρήσεις που είτε αξιοποιούν σε πρώιμη μορφή αντίστοιχες εφαρμογές είτε σχεδιάζουν να ενσωματώσουν στην παραγωγική διαδικασία τους.

Κινητικότητα υπάρχει και στο χώρο της ακαδημαϊκής/ερευνητικής κοινότητας με ιδρύματα όπως το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), το Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, να έχουν δημιουργήσει μεταπτυχιακά προγράμματα που ασχολούνται με το χώρο των αποκαλούμενων immersive τεχνολογιών. Σε αυτά θα πρέπει να προσθέσει κανείς και ιδιωτικές σχολές όπως η ΣΑΕ που κάνουν ήδη αντίστοιχες κινήσεις αλλά και τους μεμονωμένους ερευνητές και προγραμματιστές που υπάρχουν σε διάφορα σημεία της χώρας.

Εφαρμογές στην Ελλάδα

Ένας από τους βασικούς στόχους του ελληνικού chapter του VR/AR Association είναι πάντως να υπάρξει μία καταγραφή του ανθρώπινου δυναμικού που υπάρχει στη χώρα μας και συνολικά του οικοσυστήματος. «Η διασύνδεση είναι βασικό στοιχείο της προσπάθειας μας» τονίζει ο κ. Κολοκύθας.

Όσον αφορά στους κλάδους που παρατηρείται κινητικότητα αυτοί δεν είναι λίγοι. Η DTMH του κ. Κολοκύθα, για παράδειγμα, είχε δημιουργήσει για λογαριασμό της Samsung και της Vodafone ένα VR online κατάστημα, το οποίο ήταν και το πρώτο παγκοσμίως. Στο χώρο του gaming υπάρχει αρκετό ενδιαφέρον και έχουν παραχθεί κάποιες σχετικές εφαρμογές, ενώ υπάρχουν και AR υλοποιήσεις για λογαριασμό βιομηχανιών όπως αυτή που είχε υλοποιήσει η Coca-Cola. Ακόμη και η Ελληνική Αστυνομία, αλλά και η Πολιτική Προστασία εξετάζουν αντίστοιχες λύσεις προκειμένου να κάνουν το επόμενό τους βήμα.

Επίσης, μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες λύσεις -και ενδεχομένως ένα από τα κορυφαία case studies- είναι αυτό της Orama VR, μίας ελληνικής εταιρείας που έχει αναπτύξει μία εφαρμογή που χρησιμοποιεί τεχνολογίες εικονικής πραγματικότητας για την εκπαίδευση των γιατρών.

Μεγάλο ενδιαφέρον υπάρχει και για τον πολιτισμό και ενδεχομένως εκεί να δούμε ακόμη περισσότερη κινητικότητα. Η τεράστια πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας αλλά και η σημαντική τουριστική βιομηχανία είναι οι βασικοί λόγοι αυτών των προσδοκιών. Ήδη, μάλιστα, υπάρχουν και τα πρώτα ενδιαφέροντα δείγματα υπηρεσιών και εφαρμογών. Όπως είναι η AR εφαρμογή που έχει δημιουργήσει η Moptil. Όπως αναφέρει στο 2045.gr, ο Μιχάλης Κόκκινος, ιδρυτής και γενικός διευθυντής της Moptil, έχουν ήδη αναπτύξει και προσφέρουν μία εφαρμογή AR σε 8 αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα (Ακρόπολη, Ολυμπία, Δελφοί, Κνωσός, Δήλος, Λϊνδος, Κάμειρος, και Ασκπληπιείο Κω) και στην Καρταχένα της Ισπανίας, όπου μέσω tablet ένας επισκέπτης μπορεί να δει μία πλήρη αναπαράσταση του χώρου. «Από το 2015 μέχρι σήμερα ο αριθμός των επισκεπτών που έχουν αξιοποιήσει τη συγκεκριμένη λύση ξεπερνά τις 300 χιλιάδες» αναφέρει ο κ. Κόκκινος, ο οποίος δηλώνει ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό.

Ένας άλλος χώρος που έχει ενδιαφέρον είναι αυτός της εκπαίδευσης και της παροχής βοήθειας σε τεχνικούς που βρίσκονται σε εξωτερικούς χώρους. Μία τέτοια εφαρμογή έχει αναπτύξει και χρησιμοποιείται ήδη στην Ελλάδα από τον όμιλο ΟΤΕ και τους τεχνικούς του η PowerX.tech. Σύμφωνα με τον Γιάννη Σωτηράκο, διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, η PowerX.tech σχεδιάζει και αναπτύσσει τεχνολογίες και περιεχόμενο με εφαρμογές σε διάφορους κλάδους με έμφαση στον πολιτισμό, την εκπαίδευση, την ψυχαγωγία και τη διαφήμιση. Η εταιρεία έχει υλοποιήσει αρκετά projects τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό και ένας από τους βασικούς στόχους είναι «να εκπαιδεύσουμε αυτούς που έχουν ανάγκη για τέτοιου είδους εφαρμογές».

Τι απαιτείται

Σύμφωνα με τον κ. Σωτηράκο, η εκπαίδευση των ανθρώπων και των επιχειρήσεων που μπορούν να αξιοποιήσουν τέτοιου είδους εφαρμογές είναι κλειδί προκειμένου να αναπτυχθεί περαιτέρω ο κλάδος στην Ελλάδα. Όπως και η ύπαρξη μεγάλων projects που θα δημιουργήσουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Το έτερο πρόβλημα είναι το ανθρώπινο δυναμικό. «Δεν είναι πολύ εύκολο να βρεις κόσμο στην Ελλάδα» επισημαίνει ο κ. Σωτηράκος, άποψη με την οποία συμφωνούν τόσο ο κ. Κόκκινος όσο και ο κ. Κολοκύθας. Και ενδεχομένως αυτή να είναι μία από τις βασικές προκλήσεις που θα κληθεί να αντιμετωπίσει στο προσεχές μέλλον το ελληνικό chapter του VR/AR Association αλλά και ολόκληρο το οικοσύστημα που είναι ακόμη στα σπάργανα αλλά δείχνει να έχει μία αρκετά μεγάλη δυναμική. Ίσως, ο χώρος του extended reality να είναι από αυτούς που η Ελλάδα θα μπορέσει να κάνει πολλά και σημαντικά βήματα.

The post Η τεχνολογία δίνει νέες “διαστάσεις” στην πραγματικότητά μας appeared first on 2045.gr.